Απλώνεται η φωτιά του πολέμου που ξεκίνησαν απρόκλητα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φλεβάρη. Μέρα τη μέρα η σύγκρουση κλιμακώνεται σε πιο επικίνδυνα επίπεδα, αφού πέρα από τη στοχευμένη δολοφονία της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας που συνεχίστηκε και την αιματοχυσία του ιρανικού λαού, η τρίτη βδομάδα συνδυάστηκε με αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, που προκάλεσαν τα ιρανικά αντίποινα και βέβαια οδήγησαν στα ύψη την τιμή του πετρελαίου που «φλέρταρε» με τα 115 δολάρια το βαρέλι.

Το ιρανικό υπουργείο Υγείας έως τις 9/3 είχε αναφέρει 1.255 νεκρούς και 12.000 τραυματίες. Το Al Jazeera ανέβασε τους νεκρούς αργότερα σε τουλάχιστον 1.444 και τους τραυματίες σε 18.500, ενώ κατά άλλες εκτιμήσεις οι νεκροί είναι τουλάχιστον 4.000 με 5.000 και οι τραυματίες δεκάδες χιλιάδες. Πλάι στα θύματα είναι τεράστιες και οι υλικές ζημιές, καθώς έχουν μετατραπεί σε σωρούς ερειπίων ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα, σχολεία, νοσοκομεία, κλινικές, πανεπιστήμια, ενώ έχουν χτυπηθεί ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Την Τετάρτη έγινε χτύπημα του Ισραήλ (σε πιθανό συντονισμό με τις ΗΠΑ, παρά τις διαψεύσεις) στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο: Στο κοίτασμα South Pars, το οποίο το Ιράν συνεκμεταλλεύεται με το Κατάρ και καλύπτει το 80% της εγχώριας κατανάλωσης φυσικού αερίου στο Ιράν (αναγκάζοντάς το να σταματήσει τις εξαγωγές σε Ιράκ και Τουρκία).

Επίσης χτυπήθηκαν εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου και διυλιστήρια στην Ασαλούγιε, παράκτια πόλη και λιμάνι στο νότιο Ιράν, βγάζοντας εκτός λειτουργίας μονάδες που χειρίζονται περίπου 100 εκατ. κ.μ. αερίου την ημέρα - γύρω στο 14% της παραγωγής του South Pars. Είναι ενδεικτικό πως η επίθεση αυτή σε λίγη ώρα αύξησε την τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά τουλάχιστον 35%.

Απαντώντας το Ιράν εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους στο τεράστιο διυλιστήριο και ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ρας Λαφάν αργά το βράδυ της Τετάρτης, προκαλώντας την επιδείνωση στις διπλωματικές σχέσεις Τεχεράνης - Ντόχας και στην απέλαση του στρατιωτικού ακολούθου της ιρανικής πρεσβείας στο Κατάρ.

Σε έκτακτη συνάντηση στο Ριάντ των υπουργών Εξωτερικών και άλλων αξιωματούχων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας, του Αζερμπαϊτζάν, του Μπαχρέιν, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Κουβέιτ, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Συρίας και των ΗΑΕ καταδίκασαν ως «αδικαιολόγητα» τα ιρανικά αντίποινα στο Κατάρ και σε άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλων χωρών της περιοχής.

Να σημειωθεί και το αμερικανο-ισραηλινό χτύπημα στον περίγυρο του πυρηνικού εργοστασίου του Μπουσέρ - ρωσικής κατασκευής - και σε ρώσικο προσωπικό, που προκάλεσε την άμεση αντίδραση, με την εκπρόσωπο του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα να λέει ότι είναι «κατηγορηματικά απαράδεκτο να τίθενται σε κίνδυνο η ζωή και η υγεία μεγάλου αριθμού Ρώσων πολιτών στον σταθμό», ενώ οι επιθέσεις «μπορεί να προκαλέσουν ραδιολογική ή οικολογική καταστροφή σε επίπεδο περιοχής».

Επίσης ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, επανέλαβε έκκληση «για αυτοσυγκράτηση κατά τη διάρκεια του πολέμου, ώστε να αποφευχθεί κάθε κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος».

Την ίδια ώρα αποκαλύπτονται με όλες αυτές τις εξελίξεις και τα αδιέξοδα και οι αντιφάσεις που δημιουργεί ο πόλεμος. Την Πέμπτη, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δεν απέκλεισε οι ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις... στο ιρανικό πετρέλαιο, τουλάχιστον αυτό που μεταφέρουν δεξαμενόπλοια που εγκλωβίστηκαν στον Κόλπο (βλέπε και σελ 8-9).

Στο φόντο αυτών των εξελίξεων και αντιφάσεων, το Ισραήλ επέκτεινε τις επιθέσεις του για πρώτη φορά, αυτή τη βδομάδα, και σε παράκτιες περιοχές του Ιράν (λιμάνια, πολεμικά και άλλα πλοία) στην Κασπία Θάλασσα.

Ταυτόχρονα, στην κυβέρνηση των ΗΠΑ σημειώθηκε η πρώτη παραίτηση αξιωματούχου. Την Τρίτη παραιτήθηκε ο διευθυντής του «Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας» (National Counterterrosim Center) Τζόζεφ Κεντ, που επισήμανε «πως αντιβαίνει στη συνείδησή του ο συνεχιζόμενος πόλεμος κατά του Ιράν». Τόνισε επίσης πως η Τεχεράνη δεν συνιστούσε «άμεση απειλή για το έθνος μας» και πως «είναι σαφές πως ξεκινήσαμε αυτόν τον πόλεμο λόγω της πίεσης από το Ισραήλ και από το ισχυρό τού αμερικανικό λόμπι».

Ο Κεντ κατηγόρησε ευθέως το Ισραήλ και το ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ πως εξαπέλυσαν μία μεγάλη εκστρατεία «παραπληροφόρησης», για να «υπονομεύσουν την πλατφόρμα» του Προέδρου Τραμπ «πρώτα η Αμερική». Κατέληξε δε πως «αυτό ήταν ψέμα και την ίδια τακτική οι Ισραηλινοί τη χρησιμοποίησαν για να μας σύρουν στον καταστροφικό πόλεμο στο Ιράκ, που κόστισε στο έθνος μας τις ζωές χιλιάδων εκ των καλύτερων ανδρών και γυναικών. Δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο λάθος ξανά».

Λίγες ώρες μετά ήρθε και η έκθεση της βετεράνου, επικεφαλής της Διεύθυνσης Εθνικών Πληροφοριών, Τούλσι Γκάμπαρντ, σε επιτροπή της Γερουσίας με αντιφατικές δηλώσεις. Χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς «άθικτο αλλά σε μεγάλο βαθμό αποδυναμωμένο» από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις και εξήγησε ότι η συμβατική ικανότητα προβολής ισχύος του Ιράν στην περιοχή έχει «σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί», αλλά το καθεστώς παραμένει στην εξουσία και μπορεί ακόμη να πλήξει αμερικανικά συμφέροντα.

Αμφισβητώντας ευθέως τις πρότερες δηλώσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η Γκάμπαρντ ανέφερε στο γραπτό κείμενο πως η πυρηνική «εμπλουτιστική» υποδομή του Ιράν είχε ήδη «εξαφανιστεί/συντριβεί» από τις επιθέσεις των ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2025 και αυτό δεν είχε ξαναρχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, και άρα ο πόλεμος δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με βάση «άμεση» πυρηνική απειλή. Ωστόσο, η ίδια ακόμα και αν πιέστηκε από γερουσιαστές στην προφορική ακρόαση, απέφυγε να απαντήσει και αρκέστηκε να δηλώσει ότι «ο Πρόεδρος είναι ο πιο αρμόδιος να πει τι αποτελεί "άμεση απειλή"». Επίσης τόνισε πως σε αυτόν τον πόλεμο οι προτεραιότητες και οι στόχοι μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ «διαφέρουν»...

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε το βράδυ της Πέμπτης υπαινίχθηκε σαφέστατα, όταν είπε πως «οι επαναστάσεις δεν γίνονται από αέρος», πως θα πρέπει να υπάρξει «και χερσαίο κομμάτι» σε αυτόν τον πόλεμο. Στη συνέχεια επιβεβαίωσε ότι ο πόλεμος δεν γίνεται ούτε για την... ελευθερία του ιρανικού λαού (όπως διαλαλούν διάφορα φερέφωνα και εδώ στην Ελλάδα), αλλά για να αλλάξουν οι δρόμοι μεταφοράς Ενέργειας και να παρακαμφθεί π.χ. μελλοντικά ακόμη και το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ. «Θα πρέπει να έχουμε αγωγούς πετρελαίου και αερίου που θα πηγαίνουν δυτικά μέσω της Αραβικής Χερσονήσου κατευθείαν στα λιμάνια μας στο Ισραήλ», είπε ο Νετανιάχου, επιβεβαιώνοντας ξεκάθαρα τον σφοδρό ανταγωνισμό για τους δρόμους μεταφοράς της Ενέργειας (στη συγκεκριμένη περιοχή ανάμεσα στο ινδικό και τον κινεζικό), που είναι και από τις βασικές αιτίες του πολέμου.

Σε αυτό το φόντο, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Πέμπτη πως το κόστος αυτού του πολέμου μπορεί να ξεπεράσει και τα 200 δισ. δολάρια, ενώ μερικές ώρες αργότερα ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενέκρινε «εκτάκτως» επικαλούμενος «λόγους ασφαλείας» συμβόλαια πώλησης όπλων και αντιαεροπορικών συστημάτων ύψους 16,47 δισ. δολαρίων σε ΗΑΕ και Κουβέιτ, ώστε να παρακάμψει την έγκριση της συμφωνίας (και πιθανές αντιδράσεις) από το Κογκρέσο.

Πάντως στο Ισραήλ παραδέχονται γύρω στους 20 νεκρούς από τις ιρανικές αντεπιθέσεις και πάνω από 3.924 τραυματίες. Αποφεύγουν δε συστηματικά σχεδόν κάθε αναφορά στη «μεγάλη εικόνα» των υλικών καταστροφών και ζημιών που προκαλούνται από πυραύλους του Ιράν και της Χεζμπολάχ ή από θραύσματα αναχαίτισής τους λόγω αυστηρής στρατιωτικής λογοκρισίας (και εξοντωτικών προστίμων και ποινών κάθειρξης).

Οι ΗΠΑ παραδέχονται τον θάνατο περίπου 14 στρατιωτικών και τον τραυματισμό περίπου 150, ενώ το Ιράν υποστηρίζει πως έχει σκοτώσει έως τώρα τουλάχιστον 200 Αμερικανούς στρατιώτες (με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις χωρών του Κόλπου) και έχει τραυματίσει πάνω από 3.500 άλλους. Ωστόσο, ρεπορτάζ του Bloomberg στις 19/3 ανέφερε πως οι ΗΠΑ έχασαν τουλάχιστον 16 αεροπλάνα (τα 10 βομβαρδιστικά drone Reaper) στον πόλεμο με το Ιράν και πως μισή ντουζίνα άλλα είναι σε κακή κατάσταση είτε από φίλια πυρά, είτε από ιρανικά χτυπήματα, μεταξύ των οποίων μαχητικά F-16, KC-135 (τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού). Πλάι σε αυτές τις απώλειες, το Reuters και η WSJ μετέδωσαν την Παρασκευή την ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων με περίπου 2.500 πεζοναύτες σε χώρες του Κόλπου και τρία πολεμικά πλοία, ενώ το αεροπλανοφόρο «USS Gerald R.Ford» μετά την πρόσφατη μεγάλη πυρκαγιά έχει αποσυρθεί και φαίνεται πως πάει για επισκευή στη Σούδα.

Επίσης σημαντικό πλήγμα είναι αυτό σε αμερικανικό μαχητικό F-35 την Πέμπτη από ιρανικό σύστημα αεράμυνας. Κατά τους Ιρανούς (που έδωσαν στη δημοσιότητα ως πειστήριο σχετικό σύντομο βίντεο και φωτογραφία) το μαχητικό υπέστη σοβαρό πλήγμα και συνετρίβη. Κατά τους Αμερικανούς, το αεροσκάφος χτυπήθηκε μεν αλλά «κατάφερε να προσγειωθεί με ασφάλεια» με τραυματισμένο τον πιλότο.

Ο Ιρανός, νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, με νέο γραπτό διάγγελμα που δημοσιοποίησε την Παρασκευή, χάραξε ακόμη πιο βαθιά πορεία ολομέτωπης σύγκρουσης, τονίζοντας πως «όλοι οι εσωτερικοί και εξωτερικοί εχθροί του Ιράν θα πρέπει να στερηθούν την ασφάλεια και να παραχωρηθεί αυτή σε όλους τους συμπατριώτες μας».

Στο μήνυμά του για την περσική Πρωτοχρονιά, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «αυτήν τη στιγμή, λόγω της ιδιαίτερης ενότητας που έχει δημιουργηθεί μεταξύ σας, συμπατριώτες μας, παρά όλες τις διαφορές σας σε θρησκευτικό, πνευματικό, πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο, ο εχθρός ηττήθηκε. Οι Ιρανοί τού έχουν καταφέρει ένα ολέθριο πλήγμα, σε τέτοιο βαθμό που εκστομίζει αντιφατικά και παράλογα λόγια». Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ είχαν την «ψευδαίσθηση» πως εάν ο Αλί Χαμενεΐ και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες σκοτώνονταν, αυτό θα προκαλούσε «τον φόβο και την απόγνωση» στο Ιράν και ότι θα μπορούσαν επομένως «να κάνουν πραγματικότητα το όνειρο να κυριαρχήσουν στο Ιράν και κατόπιν να το διαιρέσουν».

Στο μήνυμα σημειώνει ακόμα πως το Ιράν ή συμμαχικές δυνάμεις του στην περιοχή δεν ευθύνονται «επ' ουδενί» για τις επιθέσεις εναντίον του Ομάν και της Τουρκίας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Επέρριψε την ευθύνη για αυτές τις επιθέσεις «στους παραπλανητικούς ελιγμούς» του Ισραήλ.

Η επιλογή του Μ. Χαμενεΐ να αποφύγει κάθε δημόσια εμφάνιση μετά την εκλογή του στις 8 Μάρτη πιθανώς να σχετίζεται με θέματα ασφαλείας, καθώς έχουν ήδη δολοφονηθεί δεκάδες σημαντικοί ανώτεροι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι (τόσο στις ένοπλες δυνάμεις όσο και στους «Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης»). Υπάρχουν επίσης φήμες ότι και ο ίδιος έχει τραυματιστεί.

Επίσης ο Πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν σε δικό του μήνυμα ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «πίστευαν πως σκοτώνοντας τον ηγέτη μας, εμείς θα συνθηκολογούσαμε, όμως εμείς γίναμε ισχυρότεροι».

Παράλληλα το Ιράν αναδιαμορφώνει τον σχεδιασμό για την «επόμενη μέρα» των Στενών του Ορμούζ, με τους «Financial Times» αυτήν τη βδομάδα να υποστηρίζουν πως ήδη κάποιες εφοπλιστικές εταιρείες πετρελαιοφόρων πλοίων κατέβαλαν «τέλος διέλευσης» ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση...

Ο πρόεδρος της ιρανικής βουλής, Μ. Καλιμπάφ, είναι ένας από τους πρωτεργάτες των σχεδιασμών για την επόμενη μέρα των Στενών του Ορμούζ, καθώς αυτός και άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι επεξεργάζονται τρόπους για να αντιστρέψουν τη δυσχερή πίεση των κυρώσεων. Προτείνουν για παράδειγμα την επιβολή νέων φόρων και τελών διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ και εμπάργκο σε χώρες που επιβάλλουν κυρώσεις έναντι του Ιράν και ακολουθούν «εχθρική πολιτική».