Η Ισπανία δεν επιλέγει κανέναν «δρόμο της ειρήνης», όπως σκόπιμα ισχυρίζονται οι εγχώριες σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, αλλά και δυνάμεις του οπορτουνισμού όπως το ΝΑΡ κ.ά., προκειμένου να παρουσιάσουν την εμπλοκή της Ελλάδας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και σχεδιασμούς ως μια «ιδεοληψία» και «υποταγή» της κυβέρνησης της ΝΔ και όχι ως επιλογή του ελληνικού κεφαλαίου.

Σε αυτή τη φάση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το Ιράν, το ισπανικό κεφάλαιο - με παραδοσιακές διασυνδέσεις με τις αραβικές χώρες και ζωτικά συμφέροντα σε Μέση Ανατολή, Ανατολική Μεσόγειο και Βόρεια Αφρική - συνειδητοποιεί πως δεν θα κερδίσει κάποιο κομμάτι από τη «λεία» του πολέμου, ενώ αντίθετα έχει πολλά να χάσει από μια εξάπλωση της σύγκρουσης.

«Η δέσμευση της Ισπανίας για αποκλιμάκωση δεν είναι μόνο μια ηθική ή διπλωματική επιλογή, αλλά και μια στρατηγική αναγκαιότητα. Η αποτροπή μιας ευρύτερης σύγκρουσης στο Ιράν ισοδυναμεί σε μεγάλο βαθμό με την προστασία ζωτικών ισπανικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων», τονίζουν «δεξαμενές σκέψεις» που αναλύουν τις σημερινές γεωπολιτικές επιλογές της Μαδρίτης¹.

Γι' αυτόν τον λόγο η ισπανική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση PSOE - Sumar υπό τον Π. Σάντεθ επικαλείται το «διεθνές δίκαιο» για να αποστασιοποιηθεί από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το PSOE ως κυβέρνηση ή αντιπολίτευση έχει επικαλεστεί ακριβώς το «διεθνές δίκαιο» για να στηρίξει τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, την επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία το 1999, την επέμβαση στο Αφγανιστάν το 2001, την επέμβαση στη Λιβύη το 2011, συμμετέχει στην ιμπεριαλιστική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία κ.ά.

Να σημειωθεί επίσης ότι στο φόντο των αντιθέσεων μεταξύ ΗΠΑ - ΕΕ η ...«ειρηνική κυβέρνηση» της Ισπανίας τάσσεται υπέρ ενός «ευρωπαϊκού στρατού» και δηλώνει «πρόθυμη» να ενισχύσει τη γεωπολιτική της θέση στέλνοντας ακόμη και «ειρηνευτικά» στρατεύματα στην Ουκρανία...

Παρά τους «λεονταρισμούς» κατά των στρατιωτικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ που αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνη στη Χάγη, η Ισπανία έχει υπογράψει τη διακήρυξη της Χάγης όπως και οι υπόλοιπες χώρες - μέλη, συμφωνώντας με τις στρατιωτικές δυνατότητες που πρέπει να αποκτηθούν.

Η κλιμάκωση του ιμπεριαλιστικού πολέμου στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή δημιουργεί στην Ισπανία «προκλήσεις» και «διλήμματα» για το πώς θα εξισορροπήσει τη στρατηγική της σχέση με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ με τα ιδιαίτερα συμφέροντα των ισπανικών μονοπωλίων.

Ετσι, η Ισπανία αρνήθηκε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν για τις ανάγκες της επίθεσης αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού από δυο βάσεις στην Ανδαλουσία, με το επιχείρημα ότι οι βάσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούνται «μόνο στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου». Το Πεντάγωνο απέσυρε 12 αεροσκάφη KC-135 και τα ανέπτυξε σε Γερμανία και Γαλλία.

Ταυτόχρονα, όμως στο πλαίσιο αυτής της «ισορροπίας» με τον στρατηγικό «σύμμαχο» των ΗΠΑ, δύο αντιτορπιλικά που στάθμευαν σε μια από αυτές τις βάσεις, στη ναυτική βάση Rota στο Κάδιθ, το «USS Roosevelt» και το «USS Bulkeley», έχουν αναπτυχθεί στην Ανατολική Μεσόγειο για να ενισχύσουν την «προστασία» του Ισραήλ στον πόλεμο με το Ιράν.

Η υπουργός Αμυνας, Μ. Ρόμπλες, δικαιολόγησε την «κωλοτούμπα» λέγοντας πως σε αντίθεση με τα αεροσκάφη, τα πλοία μπορούν να περάσουν μήνες μακριά από την κύρια βάση τους και να λαμβάνουν εντολές ενώ βρίσκονται στη θάλασσα, επομένως η Ισπανία δεν έχει δυνατότητα να ασκήσει βέτο σε αυτές. `Η είχε τη δυνατότητα και σκόπιμα επέλεξε αυτό το «παραθυράκι» επιτρέποντας βδομάδες πριν στα πλοία να αναπτυχθούν, βάσει και των συμφωνιών που ανανεώνει και υπογράφει η κυβέρνηση Σάντσεθ με την Ουάσιγκτον.

Στα πλαίσια επίσης του «διεθνούς δικαίου», πάνω από 1.000 Ισπανοί στρατιωτικοί είναι αναπτυγμένοι στην περιοχή, σχεδόν 700 στον Λίβανο, 275 στο Ιράκ και 150 στην Τουρκία.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, έχοντας προφανώς μεγαλύτερες «απαιτήσεις» από έναν «ΝΑΤΟικό σύμμαχο», απείλησε πως οι ΗΠΑ θα διακόψουν «κάθε συναλλαγή» με την Ισπανία και θα μπορούσαν ακόμη και να της επιβάλλουν εμπάργκο.

Την Πέμπτη πάντως η Ισπανία ξέχασε για λίγο τις εκκλήσεις για «ειρήνη» και ανακοίνωσε πως θα στείλει τη φρεγάτα «Χριστόφορος Κολόμβος» στην Κύπρο, κάνοντας λόγο - όπως και η ελληνική κυβέρνηση - για μια πράξη «αλληλεγγύης» σε ένα ευρωπαϊκό κράτος...

Αντίστοιχη κωλοτούμπα - κάτω από τη λαϊκή πίεση και λόγω της παραδοσιακής σχέσης με τον αραβικό κόσμο - έκανε η κυβέρνηση Σάντσεθ όταν ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει αγορές όπλων από το Ισραήλ, λόγω της γενοκτονίας του παλαιστινιακού λαού.

Ισπανικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι η ισπανική αστυνομία αγόρασε σφαίρες αξίας 6,6 εκατ. ευρώ από μια ισραηλινή εταιρεία, παρά την υπόσχεση της κυβέρνησης να ακυρώσει τη συγκεκριμένη σύμβαση.

Επιπλέον, παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις να αναστείλει τις αγορές όπλων από το Ισραήλ, η Ισπανία έχει αναθέσει ή επισημοποιήσει 40 συμβάσεις προμήθειας όπλων με ισραηλινές εταιρείες από τον Οκτώβρη του 2023 όταν ξεκίνησε η ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, ανέφερε η εφημερίδα «El Diario» (24/4/2025)².

Η «El Diario», επικαλούμενη έκθεση του Κέντρου Μελετών Ειρήνης Delas, ανέφερε ότι η σύμβαση είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου»:

Η Ισπανία έχει συνάψει συμφωνίες όπλων αξίας 1,04 δισ. ευρώ με ισραηλινές εταιρείες από τότε που ξεκίνησε η ισραηλινή επίθεση στη Γάζα μέχρι και το 2025. Δέκα από τις 40 συμβάσεις φέρεται να συνήφθησαν μετά τον Οκτώβρη του 2024 - τον μήνα που το υπουργείο Αμυνας της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι είχε σταματήσει όλες τις στρατιωτικές αγορές από το Ισραήλ!

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι οριστικοποιημένες συμβάσεις περιλαμβάνουν πυρομαχικά, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, βαλλιστικές πλάκες και συσκευές προγραμματισμού βλημάτων.

Ισραηλινές εταιρείες που εμπλέκονται στις συμβάσεις έχουν διαφημίσει όπλα όπως οι πύραυλοι SPIKE ως «δοκιμασμένα σε μάχη» στο μακελειό της Γάζας...

Η Ενέργεια βρίσκεται στον πυρήνα της θέσης της Ισπανίας ως «γέφυρας» της Ευρώπης με τον αραβικό κόσμο.

Η ΕΕ, στο πλαίσιο της «στρατηγικής αυτονομίας» και της «διαφοροποίησης» από τις ΗΠΑ και την Κίνα, στρέφεται στις χώρες του Κόλπου. Αυτές παραμένουν βασικοί προμηθευτές πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ενώ η Ισπανία θέλει να επενδύσει στην ενεργειακή μετάβαση εκμεταλλευόμενη την τεχνογνωσία της στις ΑΠΕ³.

Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ έχουν δεσμευτεί για μακροπρόθεσμες επενδύσεις και η Μαδρίτη έχει βλέψεις σε ηλιακή ενέργεια και πράσινο υδρογόνο.

Περαιτέρω, η Ισπανία αποτελεί πύλη εισόδου για τα προϊόντα του Κόλπου στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ η περιοχή παρέχει στη Μαδρίτη στρατηγική πρόσβαση στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Επομένως η «αξιολόγηση της Ισπανίας» στον βαθμό εμπλοκής της «είναι αναγκαστικά ευρεία και προληπτική». Οποιαδήποτε κλιμάκωση θα έχει επιπτώσεις πέρα από το Ιράν, στις αγορές Ενέργειας, στις επενδύσεις, με κινδύνους για τη θαλάσσια ναυσιπλοΐα, αστάθεια σε περιοχές όπου η Ισπανία έχει άμεσα συμφέροντα.

Για αυτά τα στρατηγικά συμφέροντα το ισπανικό κεφάλαιο δεν θα διστάσει σε μια άλλη φάση - και δεν έχει διστάσει στο παρελθόν - να ανοίξει τον δρόμο με τα όπλα.

Παραπομπές:

1. https://thediplomatinspain.com/en/2026/01/15/analysis-spain-and-the-crisis-in-iran-balanced-diplomacy-in-a-regional-powder-keg/?amp=1

2. https://www.aa.com.tr/en/europe/despite-stated-ban-spain-continues-to-buy-arms-from-israel-report/3547385

3. https://www.atalayar.com/en/opinion/hasan-alnajrani/crises-and-relations-between-the-gulf-and-spain/20250827110311217702.html