Σε νέα φάση μπαίνει ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος των ΗΠΑ - Ισραήλ με το Ιράν, με τον ναυτικό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ στα λιμάνια του Ιράν να έχει τεθεί σε ισχύ από το απόγευμα της Δευτέρας, τουλάχιστον σε επίπεδο διακηρύξεων, ενώ συνεχίζονται οι απειλές που επιβεβαιώνουν ότι παρά τις διαπραγματεύσεις που δεν φαίνεται να σταματούν, μετά την ολοκλήρωσή τους χωρίς συμφωνία το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, η αντιπαράθεση είναι βαθύτερη. Σχετίζεται με τον σφοδρό ανταγωνισμό στην ευρύτερη περιοχή, που στο υπόβαθρό της βρίσκεται η μεγάλη σύγκρουση των ΗΠΑ με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι το Πακιστάν προετοιμάζει νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, σχεδόν αμέσως μετά την αναχώρηση και των δύο πλευρών από το ξενοδοχείο «Serena» του Ισλαμαμπάντ την Κυριακή, όταν δεν υπήρξε συμφωνία σε δύο βασικά σημεία: Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τα Στενά του Ορμούζ. Τουλάχιστον τέσσερις πηγές είπαν χτες στο πρακτορείο «Reuters» πως οι ομάδες διαπραγματευτών μπορεί να επιστρέψουν στο Ισλαμαμπάντ εντός της εβδομάδας (πιθανώς αύριο Πέμπτη) ή στις αρχές της επόμενης.

Ρόλο στην προετοιμασία εδάφους για μια νέα διαπραγμάτευση παίζουν πέρα από το Πακιστάν και άλλοι στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος. Χτες ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι συζήτησε τις «προσπάθειες αποκλιμάκωσης» στην περιοχή με την Κάγια Κάλας, ύπατη εκπρόσωπο εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Στο φόντο των εντεινόμενων διεργασιών για δεύτερο γύρο παζαριών στο Πακιστάν, οι υπουργοί Εξωτερικών Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Αιγύπτου αναμένεται (σύμφωνα με ρεπορτάζ του Γαλλικού Πρακτορείου) να συναντηθούν στο τέλος της εβδομάδας στην Τουρκία για συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό τους, Χ. Φιντάν, με επίκεντρο τις περιφερειακές εξελίξεις και αφορμή τουρκικό διπλωματικό φόρουμ στη νότια Τουρκία το οποίο ξεκινά την Παρασκευή.

Επικοινωνία για τις εξελίξεις αυτές είχαν οι ΥΠΕΞ του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ. Ο Λαβρόφ «έδωσε έμφαση στη σημασία που έχει να προληφθεί η επανέναρξη των ένοπλων συγκρούσεων και για άλλη μια φορά επιβεβαίωσε την ετοιμότητα της Ρωσίας να βοηθήσει στην επίλυση της κρίσης, στην οποία δεν υπάρχει στρατιωτική λύση», ανέφεραν πηγές στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι ο Αραγτσί ενημέρωσε τον ομόλογό του για τις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ - Ιράν το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ.

Εξάλλου, την Κυριακή ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν συνομίλησε με τον Ιρανό ομόλογό του, Μ. Πεζεσκιάν, δηλώνοντας έτοιμος να συμμετάσχει σε διαμεσολάβηση στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Στο φόντο της διπλωματικής κινητικότητας, χτες εμφανίστηκε ξανά στο Ισραήλ (μετά από λίγες βδομάδες) ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης του αμερικανικού στρατού για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, και είχε συνάντηση με τον Ισραηλινό επιτελάρχη Ε. Ζαμίρ. Ακολούθησε ανακοίνωση εκπροσώπου της CENTCOM με έναν πρώτο απολογισμό για τα πλήγματα του Ιράν στον στρατό των ΗΠΑ. Οπως υποστήριξε, από τις 28 Φλεβάρη μέχρι και την έναρξη της εκεχειρίας στα μέσα της περασμένης βδομάδας σκοτώθηκαν 13 Αμερικανοί στρατιώτες και τραυματίστηκαν άλλοι 399.

Σύμφωνα με χτεσινό ρεπορτάζ του ισραηλινού «Καναλιού 12», διπλωμάτες από Τουρκία και Αίγυπτο μαζί με Πακιστανούς ομολόγους τους αυξάνουν τις προσπάθειες είτε (στη χειρότερη περίπτωση) για επέκταση της εύθραυστης εκεχειρίας που ξεκίνησε την περασμένη βδομάδα, είτε για το γεφύρωμα των διαφορών με στόχο μια γενική συμφωνία.

Ρεπορτάζ της εφημερίδας «New York Times» ανέφερε πως το Ιράν πρότεινε πενταετή αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου και πως ο Τραμπ το απέρριψε. Συμπληρωματικές πληροφορίες της «Wall Street Journal» ανέφεραν ότι στη συνέχεια οι ΗΠΑ πρότειναν 20ετή αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου με άρση κυρώσεων, απαιτώντας «μεταφορά» του ήδη εμπλουτισμένου ουρανίου (βάρους περίπου 440 κιλών) στο εξωτερικό, αλλά το Ιράν το απέρριψε, προτείνοντας αντ' αυτού εγχώριο εμπλουτισμό ουρανίου υπό την «επίβλεψη» της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ).

Αυτές και άλλες παραπλήσιες πληροφορίες ανέφεραν πως η διαπραγμάτευση στο Ισλαμαμπάντ είχε προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό, που οι Ιρανοί για άλλη μια φορά σχημάτισαν την εντύπωση ότι πλησίαζαν σε κάποια συμφωνία, ώσπου ο Βανς ανακοίνωσε την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον χώρο της διαπραγμάτευσης.

«Πρέπει να δούμε μια θετική δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξουν πυρηνικό όπλο και ότι δεν θα αναζητήσουν τα εργαλεία που θα τους κάνουν να το αποκτήσουν γρήγορα. Αυτός είναι ο πυρήνας του στόχου του Προέδρου των ΗΠΑ, και αυτά προσπαθήσαμε να πετύχουμε μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων», είπε ο Βανς πριν αναχωρήσει από το Ισλαμαμπάντ.

Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, που ήταν επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, στην οποία συμμετείχε και ο ΥΠΕΞ Αραγτσί, τόνισε πως το Ιράν έβαλε στο τραπέζι πρωτοβουλίες για την πρόοδο των συνομιλιών αλλά οι ΗΠΑ απέτυχαν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη του.«Πριν τις διαπραγματεύσεις τόνισα ότι έχουμε την απαραίτητη καλή πίστη και θέληση, αλλά εξαιτίας των εμπειριών από τους δύο προηγούμενους πολέμους δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στην απέναντι πλευρά. Οι συνεργάτες μου στην ιρανική αντιπροσωπεία έθεσαν πρωτοβουλίες για την πρόοδο των συνομιλιών, αλλά η απέναντι πλευρά τελικά απέτυχε να κερδίσει την εμπιστοσύνη της ιρανικής αντιπροσωπείας σε αυτόν τον γύρο διαπραγμάτευσης», ανέφερε ο Ιρανός αξιωματούχος στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης «Χ».

Ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν πως υπήρξε πρόοδος σε σειρά θεμάτων, αλλά τα βασικά θέματα διαφωνίας υπήρξαν τα Στενά του Ορμούζ και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε πως οι έμμεσες συνομιλίες έγιναν σε κλίμα βαθιάς δυσπιστίας.

Σε ανακοίνωσή του ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών, Ισχάκ Νταρ, κάλεσε τις δύο πλευρές να συνεχίσουν την τήρηση της 15ήμερης εύθραυστης εκεχειρίας, που τέθηκε σε ισχύ την περασμένη Τετάρτη.

Την Κυριακή ανακοινώθηκε η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ έναντι του Ιράν, και ότι θα εμποδιστούν πλοία που αναχωρούν ή θέλουν να ελλιμενιστούν σε ιρανικά λιμάνια. Η αντιφατική στάση των ΗΠΑ συνεχίστηκε τη Δευτέρα, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι δέχτηκε τηλεφώνημα από τους Ιρανούς για συνέχιση της διαπραγμάτευσης, επειδή «θέλουν να δουλέψουν για μια συμφωνία».

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, που ήταν επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας διαπραγματευτών (Στίβεν Γουίτκοφ, Τζάρεντ Κούσνερ), σε δηλώσεις που έκανε τη Δευτέρα στο «Fox News» δήλωσε ότι «η μπάλα είναι στο γήπεδο του Ιράν», επαναφέροντας στο προσκήνιο τις γνωστές αμερικανικές μαξιμαλιστικές απαιτήσεις με μια λίγο πιο «διπλωματική» γλώσσα.

Ο ίδιος υποστήριξε πως υπήρξε «πολλή πρόοδος» στις συνομιλίες, μολονότι δεν κατέληξαν σε συμφωνία.

«Το μεγάλο ερώτημα από εδώ και μπρος είναι αν οι Ιρανοί έχουν αρκετή ευελιξία, αν οι Ιρανοί θα δεχτούν τα κρίσιμα πράγματα που πρέπει να δούμε να γίνουν. Πρέπει να βγάλουμε το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν. Πρέπει να εξασφαλίσουμε την οριστική δέσμευσή τους για μη ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Αν οι Ιρανοί θέλουν να μας συναντήσουν εκεί, τότε μπορεί να υπάρξει μια πολύ καλή συμφωνία και για τις δύο χώρες».

Πρόσθεσε δε ότι οι ΗΠΑ αναμένουν «πρόοδο» στο θέμα των Στενών του Ορμούζ, ώστε να ανοίξουν ξανά, και κατέληξε: «Εχουμε τα χαρτιά, το στρατιωτικό πλεονέκτημα, έχουμε την επιπρόσθετη οικονομική πίεση που εφαρμόζουμε σε αυτούς μέσω του ναυτικού αποκλεισμού που επιβάλλουμε στο πετρέλαιό τους που έρχεται από τα Στενά του Ορμούζ».

Ο απερχόμενος επικεφαλής των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών Mossad, Νταβίντ Μπαρνέα, μιλώντας χτες σε τελετή μνήμης για την Ημέρα του Ολοκαυτώματος ξεκαθάρισε ότι η αποστολή του Ισραήλ στο Ιράν «δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα» και ότι ο ρόλος της Mossad θα τελειώσει «μόνο αν αντικατασταθεί αυτό το καθεστώς». Ανέφερε πως ο στόχος του Ισραήλ είναι η ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος στο Ιράν και πως μέχρι τότε «δεν θα μείνουμε άπραγοι, παρακολουθώντας, μπροστά σε άλλη μια υπαρξιακή απειλή».

Ο Μπαρνέα ανέφερε επίσης ότι η Mossad ακόμη και στη διάρκεια του πολέμου λειτουργούσε «στην καρδιά της Τεχεράνης», δίνοντας ακριβείς πληροφορίες στην ισραηλινή πολεμική αεροπορία και «αναχαιτίζοντας πυραύλους που απείλησαν το Ισραήλ».

Ο Ιρανός υπουργός Πετρελαίου, Μοχσέν Πακνετζάντ, ενθαρρυμένος από τη σημαντική αύξηση των εσόδων πώλησης του ιρανικού πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φλεβάρη, δήλωσε χτες ότι μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις αυτές θα πάει στην αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν βιομηχανίες του Ιράν κατά τις πρόσφατες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Εξήρε δε το ρόλο των εργαζομένων στον τομέα παραγωγής πετρελαίου, τονίζοντας πως οι εξαγωγές ιρανικού «μαύρου χρυσού» δεν θα σταματήσουν «ούτε για μία μέρα».

Παράλληλα, η Ιρανή κυβερνητική εκπρόσωπος Φατεμέχ Μοχατζεράνι δήλωσε χτες πως η πρώτη εκτίμηση για το κόστος των ζημιών και καταστροφών που προκάλεσαν οι συντονισμένες επιθέσεις των ΗΠΑ - Ισραήλ στη χώρα ξεπερνούν τα 270 δισ. δολάρια.

Ο επικεφαλής της ρωσικής κρατικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας «Rosatom» δήλωσε χτες - μία μέρα αφότου η εταιρεία ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε την τελική φάση απομάκρυνσης όλου του προσωπικού - πως μόνο 20 άτομα του προσωπικού της παραμένουν στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ στο Ιράν.