Οι ευρωπαϊκές χώρες - μέλη του ΝΑΤΟ συνεχίζουν να αποστασιοποιούνται από την αμερικανική επίθεση στο Ιράν, λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων, και για άλλη μια φορά ανακοίνωσαν ότι δεν θα εμπλακούν στο σχέδιο του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ να επιβάλει αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα προωθούν το δικό τους σχέδιο για μια Διάσκεψη με τις χώρες που είναι έτοιμες να συνεισφέρουν σε μια πολυεθνική αποστολή για «ελεύθερη ναυσιπλοΐα» στα Στενά.

Την Παρασκευή ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμ. Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ θα συμπροεδρεύσουν από το Παρίσι σε βιντεοδιάσκεψη «των μη εμπόλεμων χωρών που είναι έτοιμες να συμβάλουν σε μια πολυμερή και απολύτως αμυντική αποστολή» στα Στενά του Ορμούζ, ανακοίνωσε η γαλλική προεδρία.

Η αποστολή αυτή, τα χαρακτηριστικά της οποίας δεν έχουν διευκρινιστεί, είναι χωριστή από τις ενέργειες των ΗΠΑ και έχει ως στόχο «την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ όταν θα το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας».

Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ επιβεβαίωσε την πραγματοποίηση Συνόδου Κορυφής «προς ένα πολυεθνικό, συντονισμένο, ανεξάρτητο σχέδιο για την προστασία των διεθνών θαλάσσιων μετακινήσεων όταν θα τελειώσει ο πόλεμος».

Μέχρι χθες το Παρίσι και το Λονδίνο δεν είχαν δώσει πληροφορίες για τον αριθμό των συμμετεχόντων στη Σύνοδο. Ωστόσο, «δεκάδες χώρες έχουν ήδη συμμετάσχει στις προπαρασκευαστικές εργασίες των αρχηγών των στρατιωτικών επιτελείων, κυρίως για να προσδιοριστεί ποιο είναι το πλαίσιο μιας τέτοιας αποστολής», σύμφωνα με τον Γάλλο ΥΠΕΞ Ζαν - Νοέλ Μπαρό, που τόνισε επίσης ότι αντικείμενο είναι «ο συντονισμός με τις παράκτιες χώρες».

Στο μεταξύ ο Στάρμερ - που δέχεται σκληρή κριτική από τον Τραμπ - μιλώντας στο BBC ξεκαθάρισε ότι «δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό» από τις ΗΠΑ. «Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: Οποια κι αν είναι η πίεση - και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση - δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε, απευθυνόμενος στην Ουάσιγκτον.

Πάντως, μιλώντας προχθές στο βρετανικό κοινοβούλιο ο Στάρμερ είπε ότι η αποστολή που ετοιμάζουν οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ θα έχει στόχο να θεσπιστούν κανόνες για την ασφαλή διέλευση και τον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια.

«Πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο», τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός.

Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν ...«αίσθημα ασφάλειας» χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ενώ προστίθεται ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, αλλά δεν θα συμμετάσχουν άμεσα σε αυτή.

Αλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ θα αντιμετώπιζε θετικά μια τέτοια αποστολή τώρα που έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ: «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον τα Στενά ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;».

Στο μεταξύ, ο γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε δήλωσε σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ επιθυμεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο άμεσο μέλλον για τη διασφάλιση των Στενών του Ορμούζ, όπως ανέφεραν διπλωμάτες στο «Reuters» την περασμένη βδομάδα. Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στα Στενά εφόσον και τα 32 μέλη του συμφωνήσουν στη συγκρότηση μιας αποστολής, επεσήμανε ο Ρούτε την περασμένη Πέμπτη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν τηλεφωνικές επικοινωνίες με ομολόγους τους στην περιοχή, προσπαθώντας να παίξουν ρόλο σε μια ενδεχόμενη «διευθέτηση».

Ο Γάλλος Πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι τη Δευτέρα είχε επικοινωνίες με τους ομολόγους του από τις ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, και το Ιράν, Μ. Πεζεσκιάν, ζητώντας «να επανεκκινήσουν τις διαπραγματεύσεις». «Είναι απαραίτητο ιδίως η εκεχειρία να τηρηθεί αυστηρά από όλους και να περιλαμβάνει τον Λίβανο», πρόσθεσε.

Ο Μακρόν είχε και το Σάββατο συνομιλία με τον Πεζεσκιάν, κατά την οποία τόνισε «την ανάγκη το Ιράν να αποκαταστήσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ το συντομότερο δυνατόν, κάτι στο οποίο η Γαλλία είναι έτοιμη να συμβάλει». Νωρίτερα ο Μακρόν μίλησε επίσης με τον πρίγκιπα - διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας συνομίλησε για το ίδιο θέμα και με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρ. Τ. Ερντογάν, ο οποίος υπενθύμισε ότι η Αγκυρα «στηρίζει τις διπλωματικές προσπάθειες», σύμφωνα με την τουρκική προεδρία.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς, σε προχθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπ. Νετανιάχου, τον κάλεσε να δώσει διαταγή να τερματιστούν οι μάχες στον νότιο Λίβανο και να αρχίσει απευθείας ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη λιβανέζικη κυβέρνηση.

Επιπλέον, ο Μερτς εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για την κατάσταση στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και υπογράμμισε πως «δεν πρέπει να υπάρξει οποιαδήποτε de facto προσάρτηση τμημάτων της Δυτικής Οχθης».

Ο Μερτς τόνισε ακόμα στον Ισραηλινό ομόλογό του ότι «η Γερμανία είναι διατεθειμένη να συνεισφέρει στο να είναι εγγυημένη η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ», αλλά μόνο «μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών» και «υπό προϋποθέσεις».