Η διασύνδεση των δύο μετώπων του ιμπεριαλιστικού πολέμου (Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής) είναι πλέον εμφανής τόσο στο στρατιωτικό όσο και στο οικονομικό επίπεδο. Οπως επισημαίνει η ανάλυση του Council on Foreign Relations, η Μέση Ανατολή έχει ήδη μετατραπεί σε πεδίο έμμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με τη Μόσχα να στηρίζει το Ιράν και το Κίεβο να επιδιώκει τη σύσφιξη σχέσεων με περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Η εμπλοκή αυτή δεν είναι απλώς διπλωματική, αλλά και επιχειρησιακή, με αναφορές σε παροχή πληροφοριών και τεχνολογίας που επηρεάζουν άμεσα την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Σε άλλο άρθρο, η ευρωατλαντική «δεξαμενή σκέψης» καταγράφει τη διττή επίδραση αυτής της σύγκρουσης. Από τη μία, το Ιράν ήταν βασικός προμηθευτής drones και στρατιωτικού υλικού στη Ρωσία. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναγκάζει το Ιράν να στρέψει πόρους προς τη δική του άμυνα, και αυτό ενδέχεται να μειώσει την υποστήριξη στη Ρωσία.

Από την άλλη, ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει εκτόξευση των τιμών της Ενέργειας, που ωφελούν τα εξαγωγικά έσοδα της Ρωσίας και ενισχύουν την ικανότητά της να χρηματοδοτεί τον πόλεμο.

Η οικονομική αυτή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη. Σύμφωνα με την ανάλυση του CSIS, η αύξηση των τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει αρνητικά την ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου, ενώ ο ΟΟΣΑ προβλέπει πια ανάπτυξη μόνο 0,8% για την Ευρωζώνη το 2026 και πληθωρισμό άνω του 2,5%.

Οσο κλιμακώνεται η σύγκρουση στο πεδίο, ο αντίκτυπος γίνεται όλο και μεγαλύτερος, ξεπερνώντας και τα «πετρελαϊκά σοκ» της δεκαετίας του 1970. Με αυτόν τον τρόπο η σύγκρουση στο Ιράν δεν αποτελεί απλώς ένα εξωτερικό σοκ, αλλά επηρεάζει άμεσα τη δυναμική του πολέμου στην Ουκρανία.

Για τα ευρωπαϊκά κράτη του ΝΑΤΟ, η Ουκρανία παραμένει το κεντρικό στρατηγικό μέτωπο. Η συνέχιση της αμερικανικής δέσμευσης θεωρείται απαραίτητη τόσο για την αποτροπή της Ρωσίας όσο και για τη διατήρηση της συνοχής της δυτικής συμμαχίας. Μια παρατεταμένη εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ενέχει τον κίνδυνο να αποσπάσει πόρους, προσοχή και στρατιωτικό υλικό από το ουκρανικό μέτωπο, κάτι που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν εξαιρετικά επικίνδυνο (βλ. αναλυτικά στο διπλανό θέμα).

Ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συμμετείχε μεν σε κοινή δήλωση 22 συμμάχων που καλεί σε άμεση δράση για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε όμως ότι οι στρατιωτικοί σχεδιαστές εξετάζουν τι χρειάζεται, πού και πότε για την επίτευξη αυτού του στόχου. Οπως σημειώνει ανάλυση του Carnegie Europe, πολλοί σύμμαχοι θεωρούν ότι η σύγκρουση με το Ιράν «δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ».

Ο ίδιος ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τόνισε πως η σύγκρουση «δεν ωφελεί κανέναν και βλάπτει οικονομικά πολλούς, συμπεριλαμβανομένης της χώρας μας», ενώ ο Γερμανός υπουργός Αμυνας Μπόρις Πιστόριους ξεκαθάρισε ότι η κύρια ευθύνη της Γερμανίας είναι «για το ανατολικό πλευρό και τον βαθύ Βορρά».

Στις ΗΠΑ, αντίθετα, ο Τραμπ εκτόξευσε απειλές. Δήλωσε στους «Financial Times» ότι η συμμαχία αντιμετωπίζει ένα «πολύ άσχημο» μέλλον αν τα μέλη της δεν κάνουν το μερίδιό τους για να ανοίξουν ξανά τα Στενά. Για τις ΗΠΑ, η σύγκρουση με το Ιράν είναι «σκαλοπάτι» στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμετοχή των Ευρωπαίων δεν θεωρείται απλώς επιθυμητή, αλλά απαραίτητη.

Τι προβλέπεται για το μέλλον; Μια απάντηση δίνει το Carnegie: «Δεν είναι θέμα εάν, αλλά πότε: Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα εμπλακούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στη σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής», τονίζοντας παράλληλα πως αυτό θα είναι και το κεντρικό θέμα στην ημερήσια διάταξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα τον Ιούλη.

Το ίδιο και το ευρωπαϊκό GLOBESEC: «Η κρίση αυτή δεν αποκάλυψε απλώς μια τακτική διαφωνία για μια ναυτική αποστολή στον Περσικό Κόλπο. Οι σύμμαχοι συμφωνούν σε γενικές γραμμές στους στόχους, αλλά διχάζονται βαθιά ως προς τα μέσα, τη διαδικασία και κυρίως τη νομιμότητα του τρόπου με τον οποίο άρχισε αυτός ο πόλεμος».