Για «γεωπολιτική δέσμευση» που αφορά «κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία» μιλούσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 17 Γενάρη, από την Ασουνσιόν της Παραγουάης, όπου υπογραφόταν η πολύκροτη Εμπορική Συμφωνία ΕΕ - Mercosur (που απαρτίζουν Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη, Βολιβία), με τις πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις της για τους λαούς.

Αντίστοιχα, μιλώντας και μεσοβδόμαδα από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, υποστήριξε ότι η υπογραφή της Συμφωνίας έστειλε μήνυμα για το ότι η ΕΕ «αντιμετωπίζει με σοβαρότητα το θέμα της ελαχιστοποίησης των κινδύνων των οικονομιών μας, αλλά και της διαφοροποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού μας».

Κι όμως: Παρότι οι διαπραγματεύσεις για να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας χρειάστηκαν σχεδόν 25 χρόνια, εξαιτίας κυρίως των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, παρότι η αξία που έχει για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια η γεωπολιτική διείσδυση στη Λατινική Αμερική επιβεβαιώνεται διαρκώς, παρότι μια σειρά εξελίξεις δείχνουν πόσο σοβαρά κλυδωνίζεται η ευρωατλαντική «συμμαχία», καθιστώντας επιτακτική την αναζήτηση (και) νέων εταίρων, οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαίωσαν την ενίσχυση των ρηγμάτων και στο εσωτερικό της ΕΕ, σε μια ιμπεριαλιστική σκακιέρα που αλλάζει γοργά.

Ετσι, στις 21 Γενάρη, το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε με οριακή πλειοψηφία να παραπέμψει την εμπορική συμφωνία με τη Mercosur στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Τυπικά, εκφράστηκαν «ανησυχίες» για το αν το τελικό κείμενο συμμορφώνεται με το ευρωενωσιακό δίκαιο, ωστόσο στην πραγματικότητα ήρθαν στην επιφάνεια οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις που οξύνονται ακόμα και στον στενό πυρήνα της ΕΕ, ιδιαίτερα μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας.

Η Κομισιόν φέρεται να προσανατολίζεται σε παράκαμψη της απόφασης του Ευρωκοινοβουλίου μέσω της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, ωστόσο κάτι τέτοιο εκτιμάται ότι δεν θα είναι μια απλή υπόθεση λόγω των αντιδράσεων - τόσο μέσα στην ΕΕ όσο και από την πλευρά της Mercosur.

«Εμπορική Συμφωνία με τη MERCOSUR: Γαλλία και Γερμανία έβγαλαν τα μαχαίρια» διαπίστωνε την Παρασκευή η γαλλική οικονομική εφημερίδα «Les Echos», καθώς με γνώμονα τα δικά τους καπιταλιστικά συμφέροντα το Παρίσι τάσσεται κατά της συμφωνίας και το Βερολίνο υπέρ.

Η εφημερίδα παρέθετε πάντως εκτίμηση του πρώην γενικού διευθυντή Εξωτερικού Εμπορίου και Γεωργίας της Κομισιόν (στενός συνεργάτης του Ζακ Ντελόρ), Ζαν - Λυκ Ντεμαρτί, ότι «είναι νομικά δυνατό αλλά πολιτικά επικίνδυνο να εφαρμοστεί η συμφωνία πριν επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (...) Θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να μετατοπιστεί η ψήφος περίπου 40 βουλευτών που είναι ακόμη αναποφάσιστοι στο στρατόπεδο του "όχι", κάτι αρκετό για να εκτροχιάσει τη συμφωνία σε επίπεδο Ευρωκοινοβουλίου».

Μετά την ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο, το Βερολίνο επέκρινε την απόφαση ανοιχτά ως «λανθασμένη εκτίμηση της γεωπολιτικής συγκυρίας», ξεκαθαρίζοντας ότι εμείς «δεν θα σταματήσουμε».

Η δε Ενωση των Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) χαρακτήριζε κάθε πιθανή καθυστέρηση στην εφαρμογή της Συμφωνίας ως «οπισθοδρόμηση για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως γεωστρατηγικού παράγοντα», επιμένοντας ότι η υπογραφή της αποτελεί «σημαντική επιτυχία», που αποδεικνύει συν τοις άλλοις ότι «η ΕΕ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωστρατηγικό παράγοντα» απέναντι σε Κίνα και Ρωσία, ενώ αυτές «επεκτείνουν συστηματικά τις σφαίρες επιρροής τους»...

Η πρόεδρος των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA), Χίλντεγκαρντ Μιούλερ, σχολίασε την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου ως «μήνυμα αδυναμίας που στέλνει η ΕΕ, σε μια εποχή που μια ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία είναι ζωτικής σημασίας».

Από τη μεριά της Γαλλίας, η εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Μοντ Μπρεζόν, έσπευσε βέβαια να δηλώσει ότι αν η Κομισιόν «επιβάλει μια προσωρινή αίτηση (σ.σ. για εφαρμογή της Συμφωνίας), αυτό θα συνιστούσε (...) μια μορφή δημοκρατικού βιασμού (...) Την ΕΕ δεν την ενσαρκώνει η πρόεδρος της Κομισιόν. Αυτοί που ενσαρκώνουν την ΕΕ είναι οι ευρωβουλευτές, είναι οι αρχηγοί κρατών...».

Αλλά και η υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ, χαρακτήρισε την προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας «προδοσία της ψήφου, δημοκρατική άρνηση», ζητώντας να γίνει σεβαστή η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου και αναφέροντας ότι «η πρόεδρος της Κομισιόν θα δυσκολευόταν πολύ να δικαιολογήσει μια τέτοια απόφαση».

Σε κάθε περίπτωση, η στάση Γαλλίας και Γερμανίας υπαγορεύεται από τα συμφέροντα των μονοπωλίων τους, με τη Γαλλία να διαθέτει σημαντική αγροτική παραγωγή και ισχυρούς ομίλους σε μια σειρά κλάδους που συνδέονται με τον πρωτογενή τομέα - που εκτιμούν ότι θα πληγούν από τη συμφωνία - ενώ η Γερμανία προσδοκά να βρει διέξοδο στην αγορά της Λατινικής Αμερικής για τα προϊόντα της βιομηχανικής μεταποίησης.