Σάββατο 24 Γενάρη 2026 - Κυριακή 25 Γενάρη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 19
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΜΥΡΙΖΟΥΝ ΜΠΑΡΟΥΤΙ
Σημειώσεις στο περιθώριο μιας Συνόδου

«

ΝΑΤΟ τέλος αν συνεχίσει έτσι», «Στο Νταβός κρίνεται το μέλλον του ΝΑΤΟ», «Μακρόν από το Νταβός: Οδεύουμε προς έναν κόσμο χωρίς κανόνες», «Ξαφνική αποχώρηση Λαγκάρντ από την ομιλία Λούτνικ μετά την κριτική του στην Ευρώπη», «Φρ. Μερτς: Η διεθνής τάξη των τελευταίων τριών δεκαετιών (...) έχει κλονιστεί στα θεμέλιά της». Δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας, αλλά μερικοί από τους τίτλους των αστικών Μέσων που περιγράφουν την «καθημερινότητα» των ανταγωνισμών ανάμεσα σε «συμμάχους και φίλους».

Ολα αυτά που μέχρι μόλις χτες έμοιαζαν με ακλόνητα «βουνά» - οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, οι «θεσμοί» τους, οι διεθνείς «ενώσεις» τους, το ίδιο το ΝΑΤΟ - αποδεικνύεται πως στέκονται πάνω σε ένα ηφαίστειο. Αυτές οι ίδιες δυνάμεις που πριν από δεκαετίες έδωσαν «σχήμα και μορφή» σε όσα μέχρι χτες παρουσιάζονταν ως αιώνα και αμετάβλητα, σήμερα αποδομούν αυτά τα «αιώνια» και «αμετάβλητα»: «Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων αναδιαμορφώνει την παγκόσμια επιρροή και την περιφερειακή σταθερότητα, ενώ οι κοινωνίες πολώνονται ολοένα και περισσότερο σε πολλές χώρες», λένε στα κείμενά τους. Η «βελόνα» στον σεισμογράφο έχει αρχίσει να κουνιέται προ πολλού, ανοίγοντας ρωγμές και ρήγματα στα «θεμέλια» του σάπιου κόσμου τους.


Δεν είναι φυσικές δυνάμεις, αλλά οι σιδερένιοι νόμοι του καπιταλισμού: Είναι το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα που, όπως λένε τώρα φόρα παρτίδα, «αν δεν είσαι στο τραπέζι είσαι στο μενού», όπου ο θάνατος του ενός είναι η ζωή και το «μεγαλείο» του άλλου. Είναι η ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη βασισμένη στην αναρχία της παραγωγής, η εξαγωγή κεφαλαίου που «τρυπώνει» σε κάθε γωνιά της Γης, δυναμώνει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής που, όπως στον μύθο, στρέφονται κατά του «μάγου που τις απελευθέρωσε». Είναι η υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου που δεν «βολεύεται» με ένα «τυπικό» κέρδος, αλλά αναζητά (και δεν «βρίσκει») το μέγιστο, που για να «αναπνεύσει» χρειάζεται καταστροφή και όλεθρο, μια νέα καπιταλιστική κρίση, νέους πολέμους, «για την αποκατάσταση από καιρό σε καιρό της παραβιασμένης ισορροπίας». Είναι αυτό το καπιταλιστικό σύστημα στο τελευταίο του στάδιο, τον ιμπεριαλισμό, εκεί όπου το κάθε καπιταλιστικό κράτος «αρπάζει ανάλογα» με την οικονομική - πολιτική και στρατιωτική δύναμή του.

***

Αυτές είναι οι δυνάμεις που μεταβάλλονται διαρκώς, δημιουργώντας «αμφισβητούμενους κανόνες, μεταβαλλόμενες συμμαχίες και διάβρωση της εμπιστοσύνης», φέρνοντας τα πάνω κάτω: Κάπως έτσι οι συμμαχίες της αστικής τάξης των ΗΠΑ, από τον ΠΟΕ και την Παγκόσμια Τράπεζα έως την «κορωνίδα» τους, το ΝΑΤΟ (αυτές οι συμμαχίες που διαμόρφωσε πριν από 70 χρόνια ως αδιαμφισβήτητη ηγέτιδα ιμπεριαλιστική δύναμη και με το βλέμμα στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο) γίνονται μέχρι και «βαρίδι» σήμερα, στην εποχή της μάχης της με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Κι αυτά που μέχρι χτες ήταν «ατού» και «σύμβολο ισχύος» της οικονομίας τους - οι εμπορικές σχέσεις τους, τα χρεόγραφά τους σε όλο τον κόσμο, η πρωτοκαθεδρία του δολαρίου - τώρα αποτελούν «μοχλό πίεσης» που έχουν στα χέρια τους οι Ευρωπαίοι, οι Κινέζοι και οι υπόλοιποι ανταγωνιστές τους...


Οπως προϊόν των κοινών συμφερόντων τους και του χτεσινού συσχετισμού δύναμης (και όχι «γεωστρατηγική αφέλεια» όπως λένε σήμερα) ήταν όλα αυτά που μέχρι χτες ήταν «ατού» για τους Ευρωπαίους καπιταλιστές: Η φτηνή Ενέργεια από τη Ρωσία, η φτηνή εργασία από την Κίνα, η «αμυντική προστασία» από τις ΗΠΑ, η «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» και η κοινή αγορά όπως διαμορφώθηκε μέσα από την ΕΕ.

Σήμερα που τα συμφέροντα και ο συσχετισμός δύναμης είναι αλλιώτικος, αποτελούν βαρίδια που τη βάζουν στη θέση του «μεγάλου χαμένου» των ανταγωνισμών, που πολλαπλασιάζουν τις τριβές και τους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της, κάνουν την «τραμπάλα» ανάμεσα στα κοινά και τα αντιμαχόμενα συμφέροντα των αστικών τάξεων που συγκροτούν την ιμπεριαλιστική ένωση να παλατζάρει όλο και πιο γρήγορα: 20 χρόνια από τη δημιουργία της ΟΝΕ, ο πρόεδρος του Eurogroup βάζει ως στόχο... αυτό να μη διαλυθεί, η μεγάλη εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur καταψηφίζεται από τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμή της και από την πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου, η περιβόητη «ατμομηχανή» της ΕΕ, ο «γαλλογερμανικός άξονας», λίγο - πολύ διαφωνεί σε όλα τα βασικά ζητήματα από τη μοιρασιά των εξοπλισμών έως τη «χρήση» των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ.

***


Θα ήταν κωμικό, αν δεν έκρυβε την όξυνση των ανταγωνισμών και την προσπάθεια των καπιταλιστών να στρατεύσουν τους λαούς στους βρώμικους σχεδιασμούς τους: Τα ευρωενωσιακά επιτελεία από τη θέση του «μεγάλου χαμένου» διαπιστώνουν με «φρίκη» ότι «κινούμαστε σε έναν κόσμο στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις διακατέχονται από μία ξεκάθαρη δίψα να τον μοιράσουν μεταξύ τους», λένε ότι «ο κόσμος κινδυνεύει να μετατραπεί σε άντρο ληστών» και καλούν τη διεθνή κοινότητα να μην επιτρέψει η παγκόσμια τάξη να διαλυθεί σε ένα σύστημα στο οποίο «οι ασυνείδητοι παίρνουν ό,τι θέλουν». Κι αυτά τα λένε οι Πρόεδροι... της Γερμανίας και της Γαλλίας! «Ο κλέφτης φωνάζει: μ' έκλεψαν! Ο φονιάς παραπονιέται: θέλουν να με σκοτώσουν», που έλεγε κι ο Μπρεχτ...

Προσπαθούν να κρύψουν ότι κανένα «δίκαιο» δεν υπάρχει «γενικά κι αφηρημένα», καμία «μοιρασιά» στο πλαίσιο του καπιταλισμού δεν γίνεται «ακριβοδίκαια», καμία διεθνής ένωση δεν είναι προϊόν κάποιας υποτίθεται «υπερταξικής» δικαιοσύνης που δήθεν «συμβιβάζει όλα τα συμφέροντα», και το λεγόμενο «διεθνές δίκαιο» δεν ήταν, δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ στο πλαίσιο του καπιταλισμού τίποτα παραπάνω από τη νομική αποτύπωση αυτών των συσχετισμών και του δίκαιου του ισχυρότερου.

«Και είναι αδύνατο μέσα στον καπιταλισμό να υπάρξει διαφορετική οργάνωση. Να παραιτηθούν από τις αποικίες, από τις "σφαίρες επιρροής", από την εξαγωγή κεφαλαίων; Το να σκέπτεται κανείς έτσι, σημαίνει ότι κατεβαίνει στο επίπεδο ενός παπά, που κάθε Κυριακή κηρύσσει στους πλουσίους το μεγαλείο του χριστιανισμού και τους συμβουλεύει να δωρίζουν στους φτωχούς... αν όχι μερικά δισεκατομμύρια, τουλάχιστο μερικές εκατοντάδες ρούβλια τον χρόνο.

Στον καπιταλισμό όμως δεν μπορεί να υπάρξει άλλη βάση, άλλη αρχή μοιρασιάς εκτός από τη δύναμη. (...) Ο καπιταλισμός σημαίνει ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και αναρχία στην παραγωγή. Το να κηρύσσει κανείς μια "δίκαιη" μοιρασιά του εισοδήματος σε μια τέτοια βάση είναι προυντονισμός, στενοκεφαλιά μικροαστού και φιλισταίου. Το μοίρασμα δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά παρά "σύμφωνα με τη δύναμη". Η δύναμη όμως αλλάζει με την πορεία της οικονομικής εξέλιξης. (...) Για να ελεγχθεί η πραγματική δύναμη ενός καπιταλιστικού κράτους, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει άλλο μέσο εκτός από τον πόλεμο. Ο πόλεμος δεν αντιφάσκει στις βάσεις της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά είναι η άμεση και αναπόφευκτη ανάπτυξη αυτών των βάσεων».

«Οποία ειρωνεία»... Ολα αυτά τα έγραφε ο Λένιν έναν αιώνα πριν, απαντώντας σε σοσιαλδημοκράτες και οπορτουνιστές που «ξόρκιζαν» τον επερχόμενο τότε Α' Παγκόσμιο Πόλεμο καλώντας στη δημιουργία των «Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» με τους ανάλογους «συμβιβασμούς» συμφερόντων. Εναν δηλαδή αιώνα μετά, οι σημερινοί πολιτικοί απόγονοί τους «μυξοκλαίνε» πάνω στη «χαμένη τιμή» της ΕΕ, του ΟΗΕ, του «διεθνούς δικαίου», ζητάνε «πολυμερείς συμφωνίες» και «νέα αρχιτεκτονική» στην καταλήστευση του κόσμου, καλούν την ΕΕ να οπλιστεί ως τα δόντια για να επιβάλλει... το δίκαιο.

***

Δεν είναι και οι μόνοι που... προσεύχονται: «Η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της ΕΕ, με στρατηγική σχέση όμως με τις ΗΠΑ. Οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις - και μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές - να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων», είπε ο πρωθυπουργός στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σπεύδοντας να χαρακτηρίσει την «προστασία της Αρκτικής» «κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης, για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και ζητώντας «να βρούμε έναν τρόπο να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας» σε μια τέτοια περιοχή.

Αλήθεια, όμως, τι σημαίνει αυτό; «Κρίσιμη» για την ασφάλειά τους και για την αποτροπή της Κίνας και της Ρωσίας οι Ευρωατλαντικοί θεωρούν και την περιοχή της Ανατ. Μεσόγειου και του Αιγαίου. Επομένως, αν για να τη «διασφαλίσουν» απαιτήσουν μια «διευθέτηση» με την Τουρκία, υποθέτουμε ότι η κυβέρνηση δεν θα έχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Υπάρχει άλλωστε και «προηγούμενο»: Εδώ και χρόνια έχει βαφτίσει την επικράτεια της χώρας σε στεριά και θάλασσα «ΝΑΤΟικό έδαφος», καλλιεργώντας και αυταπάτες πως αυτό σημαίνει «θωράκιση» δήθεν των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Να τι «θωράκιση» προσφέρουν οι συμμαχίες της αστικής τάξης και τι επικίνδυνους δρόμους ανοίγουν...

Παρεμπιπτόντως, ακόμα περιμένουμε να ακούσουμε τι λέει η κυβέρνηση για τις δηλώσεις Τραμπ και από το Νταβός ότι θέλει να αρπάξει τη Γροιλανδία γιατί τις «μισθώσεις» δεν τις υπερασπίζεσαι, δηλαδή δεν αρκεί στις ΗΠΑ να έχουν συμφωνίες για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων, όπως ήδη συμβαίνει. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές «μισθώσεις», δηλαδή συμφωνίες παραχώρησης εδάφους και υποδομών της χώρας για να διαμορφώνονται ως «πολεμικά ορμητήρια» των ΗΠΑ. Ολοι αυτοί που έλεγαν ότι οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ για τις βάσεις αποτελούν «ασπίδα προστασίας», ότι δεν θα τολμούσε κανείς να «επιτεθεί» στη χώρα, τώρα αλήθεια τι λένε; Θα υπερασπιστούν να γίνει η χώρα «ιδιοκτησία» των ΗΠΑ; `Η μήπως απλά προτιμάνε το... «μοντέλο Κύπρου» που διαφημίζουν τώρα για τη Γροιλανδία οι Ευρωατλαντικοί;

***

Απ' όπου κι αν το πιάσει κανείς, οι εξελίξεις δείχνουν ότι ο λαός δεν πρέπει να έχει καμία εμπιστοσύνη στην αστική τάξη και στις συμμαχίες της, στις κυβερνήσεις τους, στα κόμματα του κεφαλαίου: Τα παζάρια πάνω και κάτω από το τραπέζι, ο κυνισμός του κεφαλαίου το αποτυπώνουν σήμερα πιο καθαρά. Δείχνουν ότι οι ιμπεριαλιστές, το σύστημά τους κάθε άλλο παρά «ανίκητοι» είναι, πως οι ανταγωνισμοί και τα όσα τους συνοδεύουν δεν σταματάνε να ανοίγουν «ρωγμές» και «ρήγματα». Την ίδια ώρα όμως επιβεβαιώνεται και πως οι αναδιατάξεις, το ξαναχτίσιμο, ακόμα και η διάλυση των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, η αποχώρηση καπιταλιστικών κρατών από συμμαχίες και το φτιάξιμο άλλων ως αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τίποτα το «προοδευτικό» δεν έχουν από μόνα τους: Αντίθετα εκφράζουν το πέρασμα του καπιταλισμού σε ακόμα πιο «αντιδραστική» φάση, το «ακόνισμα των μαχαιριών», την προετοιμασία ακόμα και για γενικευμένο μακελειό που θέλουν να στείλουν τους λαούς για τα κέρδη τους.

Δεν λύνουν αλλά θέτουν πιο επιτακτικά το πραγματικό δίλημμα για τους λαούς: Κάτω από τη σημαία των εκμεταλλευτών τους, θυσίες και φρίκη χωρίς τέλος για τα κέρδη και για τις συμμαχίες των καπιταλιστών; `Η θυσίες στον μόνο δρόμο που μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο, τη μαζική, οργανωμένη δράση με γραμμή σύγκρουσης με το κεφάλαιο και τις ενώσεις του, με τις δικές του συμμαχίες;

Η απάντηση για τον λαό βρίσκεται στη συμπόρευση με το ΚΚΕ, στον δρόμο της σύγκρουσης με το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων, για την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας, του σοσιαλισμού - κομμουνισμού, που θα βάλει τελεία στους πολέμους των ιμπεριαλιστών, ξεριζώνοντας την αιτία τους, το καπιταλιστικό κέρδος.


Κορυφή σελίδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ