Στρατιωτικοί από περισσότερες από 30 χώρες συγκεντρώθηκαν Τετάρτη και Πέμπτη στο Μόνιμο Στρατηγείο του Ηνωμένου Βασιλείου στο Βόρειο Λονδίνο, για να σχεδιάσουν τις λεπτομέρειες μιας πολυεθνικής αποστολής για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, σε μια κίνηση που συγκεντρώνει περισσότερο «μπαρούτι» στη Μέση Ανατολή.

Το διήμερο συνέδριο έρχεται λίγες μέρες μετά τη βιντεοδιάσκεψη των ηγετών πάνω από 40 κρατών που έγινε την προηγούμενη Παρασκευή στο Παρίσι υπό την προεδρία του Γάλλου Προέδρου, Εμ. Μακρόν, και του Βρετανού πρωθυπουργού, Κιρ Στάρμερ, ενώ παραβρέθηκαν επίσης ο Γερμανός καγκελάριος και η Ιταλίδα πρωθυπουργός.

Η κίνηση αυτή δείχνει πως οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ είναι διατεθειμένοι να συμβάλουν στην αστυνόμευση του βασικού περάσματος μέσω του Περσικού Κόλπου, αλλά όχι με το σχέδιο των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι συμμετέχουσες χώρες είναι διχασμένες ως προς τον ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσουν οι ΗΠΑ στην πρωτοβουλία τους, ενώ ο Λευκός Οίκος έχει επιμείνει ότι «δεν χρειάζεται καμία βοήθεια» από την Ευρώπη.

Ετσι οι στρατιωτικοί προσπάθησαν να καταρτίσουν «ένα κοινό σχέδιο για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό και την υποστήριξη μιας διαρκούς κατάπαυσης του πυρός», όπως σημείωσε ο Βρετανός υπουργός Αμυνας, Τζον Χίλι.

«Το διεθνές εμπόριο, η ενεργειακή ασφάλεια και η σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας εξαρτώνται από την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», πρόσθεσε, καθώς οι Ευρωπαίοι ΝΑΤΟικοί μαζί με «εταίρους» από τις χώρες του Κόλπου, την Ασία και αλλού προσπαθούν με αυτήν την κίνηση να αναβαθμίσουν τον γεωπολιτικό τους ρόλο στην περιοχή και σπεύδουν να πιάσουν «πόστα» για την επόμενη μέρα.

Βρετανοί στρατιωτικοί δύτες προετοιμάζονται να διεξάγουν επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκοπεδίων σε περίπτωση που χρειαστούν στο Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το υπουργείο Αμυνας.

Οι εμπειρογνώμονες του Βασιλικού Ναυτικού, εκπαιδευμένοι στην εξουδετέρωση και την εκκαθάριση ναρκών, προετοιμάζονται για να παράσχουν πρόσθετες επιλογές παράλληλα με τα μη επανδρωμένα συστήματα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε επίσης ότι θα προσφέρει αυτόνομα ναρκοθηρικά σκάφη στο πλαίσιο μιας προτεινόμενης πολυεθνικής αποστολής στο Στενό.

Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, η Ρώμη προτίθεται να στείλει μέχρι 4-5 πλοία του Πολεμικού Ναυτικού στα Στενά του Ορμούζ, μόλις τελειώσει ο πόλεμος. Οπως αναφέρεται, πρόκειται για δύο ναρκαλιευτικά, μια συνοδευτική ναυτική μονάδα, ένα σκάφος το οποίο θα ανεφοδιάζει τα υπόλοιπα πλοία με καύσιμα και, πιθανώς, μια φρεγάτα. Ναρκαλιευτικά σχεδιάζει να στείλει και η Γερμανία.

«Μιλάμε για επιχειρήσεις, οι οποίες δεν πρέπει να πραγματοποιούνται σε εμπόλεμη περιοχή, διότι είναι ιδιαίτερα κρίσιμες και - κατά συνέπεια - υπάρχει πάντα ένα ποσοστό κινδύνου», δήλωσε ο αρχηγός του ιταλικού Γενικού Επιτελείου Ναυτικού.

«Το Πολεμικό Ναυτικό μας δεν θα πρέπει να είναι το μόνο που θα συμβάλλει. Οι δραστηριότητές μας στο εξωτερικό πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, της ΕΕ ή διεθνών αποστολών με σημαντική συμμετοχή», πρόσθεσε.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει καταρτίσει μια «μαύρη λίστα» με τις χώρες του ΝΑΤΟ που αρνήθηκαν να υποστηρίξουν την Ουάσιγκτον στον πόλεμό της με το Ιράν και εξετάζει τρόπους για να τις τιμωρήσει, μετέδωσε χτες το «Politico» σε αποκλειστικό του ρεπορτάζ.

Το έγγραφο, που καταρτίστηκε ενόψει της επίσκεψης του γγ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Ουάσιγκτον (8-12 Απρίλη), περιλαμβάνει μια επισκόπηση των συνεισφορών των κρατών - μελών στις δραστηριότητες του ΝΑΤΟ και τις κατατάσσει ανά επίπεδο, δήλωσαν τρεις Ευρωπαίοι διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος του Πενταγώνου.

Τον περασμένο Δεκέμβρη ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είχε εξηγήσει το σκεπτικό: «Οι υποδειγματικοί σύμμαχοι που θα αναλάβουν δράση (...) θα τύχουν της ιδιαίτερης εύνοιάς μας», ενώ «οι σύμμαχοι που εξακολουθούν να μην καταφέρνουν να κάνουν το καθήκον τους για τη συλλογική άμυνα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες».

Οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι «η απόσυρση (αμερικανικών) στρατευμάτων είναι μια επιλογή, αλλά κυρίως τιμωρεί τις ΗΠΑ, έτσι δεν είναι;», δήλωσε στο «Politico» Ευρωπαίος αξιωματούχος. Πιο πιθανή θα ήταν η μετεγκατάστασή τους από τη μία χώρα στην άλλη, όπως π.χ. στην Πολωνία ή τη Ρουμανία, αν και θα ήταν δαπανηρή και χρονοβόρα.

Oι ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να αποσυρθούν από τις αναπτύξεις στρατευμάτων, τις κοινές ασκήσεις ή τις στρατιωτικές πωλήσεις για τους «κακούς» συμμάχους και να τις δώσουν σε «καλούς», σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Σε ένα τέτοιο φόντο οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν στη σύνοδο την Πέμπτη και την Παρασκευή στην Κύπρο τη «ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής», Αρθρο 42.7 της ιδρυτικής συνθήκης της ΕΕ, για αμοιβαία συνδρομή μεταξύ κρατών - μελών που δέχονται ένοπλη επίθεση. Ωστόσο, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς κανόνες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της, στην πράξη.

Η Κύπρος, η οποία κατέχει επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, πιέζει προς αυτήν την κατεύθυνση για δικούς της γεωπολιτικούς σκοπούς και αξιοποιώντας την επίθεση με drone στη βρετανική αεροπορική βάση στο νησί τον περασμένο μήνα.

Στη σύνοδο, η επικεφαλής της Εξωτερική Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, ενημέρωσε τους ηγέτες για το είδος της βοήθειας που μπορεί να παρασχεθεί βάσει της ρήτρας, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ.

Η ρήτρα έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015, όταν τα κράτη μέλη συνέδραμαν με συνεισφορές σε στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις της ΕΕ και διεθνείς αποστολές, επιτρέποντας στη Γαλλία να αναδιατάξει τα στρατεύματά της.