Η συνεχής και απροκάλυπτη παραβίαση της 15ήμερης εκεχειρίας με κάθε αφορμή από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, με ναυτικό αποκλεισμό, ρεσάλτο και κατάσχεση ιρανικού τάνκερ κ.λπ., ανοίγει τον δρόμο για μια επόμενη φάση κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Μπροστά στη νέα συνάντηση για συνέχιση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, οι αμερικάνικοι εκβιασμοί δίνουν και παίρνουν.

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα μέχρι την εκπνοή της - εύθραυστης ούτως ή άλλως - εκεχειρίας, στις 22 Απρίλη, 20.00 ώρα ΗΠΑ (15.00 ώρα Ελλάδας στις 23 Απρίλη), με τις ΗΠΑ να κορυφώνουν την προσπάθεια επιβολή «στα χαρτιά» των αμερικανοϊσραηλινών συμφερόντων.

Κυριακάτικο ρεπορτάζ του «Axios» ανέφερε πως σε κλειστή σύσκεψη στον Λευκό Οίκο όπου συμμετείχαν ο αρχηγός του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, συζήτησαν τις προετοιμασίες «για επιστροφή στον πόλεμο με το Ιράν αν δεν υπάρξει διπλωματική πρόοδος».

Στο μεταξύ, χτες το βράδυ Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωναν στο CNN ότι η συνάντηση των δύο πλευρών φαίνεται να «κλειδώνει» για αύριο Τετάρτη, ενώ άλλες πληροφορίες κάνουν λόγο ακόμα και για σήμερα Τρίτη, εφόσον μία μέρα μετά λήγει και η εκεχειρία.

Τα εμπόδια που βάζουν οι ΗΠΑ στην πραγματοποίηση δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων τίθενται αφενός με τη συνέχιση του αυθαίρετου ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, που οδήγησε την Παρασκευή στο νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ (λίγες ώρες μετά την ιρανική ανακοίνωση για άνοιγμά τους), αφετέρου με την επίθεση αμερικανικών δυνάμεων στο τεράστιο ιρανικό τάνκερ Toyska μεταξύ Κυριακής και Δευτέρας (με αποτέλεσμα ρήγμα στον χώρο του μηχανοστασίου και την κατάληψη του πλοίου).

Οι ΗΠΑ επιβεβαίωσαν ότι εξαπέλυσαν πυρά και πήραν τον έλεγχο του ιρανικού φορτηγού πλοίου «Touska», που προσπάθησε να περάσει σε λιμάνι του Ιράν παρά τον αμερικανικό αποκλεισμό.

Ο ιρανικός στρατός δήλωσε ότι το πλοίο ερχόταν από την Κίνα και υποσχέθηκε να ανταποδώσει αυτό που αποκάλεσε «ένοπλη πειρατεία από τον στρατό των ΗΠΑ». Η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι το αντιτορπιλικό «USS Spruance» προειδοποίησε επανειλημμένα το «Touska» επί 6 ώρες, ενώ το πλοίο κινούνταν στην Αραβική Θάλασσα με προορισμό το λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς (προερχόμενο από την Κίνα).

Σύμφωνα με το «MarineTraffic», τελευταίο λιμάνι προσέγγισης ήταν το Port Klang στη Μαλαισία στις 12 Απρίλη, ενώ προηγουμένως πραγματοποιούσε δρομολόγια μεταξύ της κινεζικής πόλης Ζουχάι και ιρανικών λιμανιών. Η CENTCOM ανέφερε ότι το αντιτορπιλικό έπληξε το «Touska» με «πολλαπλά πυρά» από το πυροβόλο του. Βίντεο δείχνει το πολεμικό πλοίο να ρίχνει τρεις βολές, αφού προειδοποίησε το πλήρωμα να εκκενώσει το μηχανοστάσιο.

«Πεζοναύτες των ΗΠΑ από την 31η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών επιβιβάστηκαν αργότερα στο μη συμμορφούμενο σκάφος, το οποίο παραμένει υπό αμερικανικό έλεγχο», ανέφερε ανακοίνωση της CENTCOM. Σε νυχτερινό βίντεο, πεζοναύτες φαίνονται να καταρριχώνται από ελικόπτερα του «USS Tripoli».

Ανάλογα με το φορτίο του, ενδέχεται να κατασχεθεί οριστικά από τις ΗΠΑ ως «λάφυρο πολέμου». Η τύχη του πληρώματος θα εξαρτηθεί από την εθνικότητά του. Σε περίπτωση που πρόκειται για ναυτικούς από τρίτες χώρες, ενδέχεται να επαναπατριστούν, ενώ αν υπάρχουν Ιρανοί ή μέλη των «Φρουρών της Επανάστασης», μπορεί να τεθούν υπό κράτηση ή να χαρακτηριστούν αιχμάλωτοι πολέμου.

Παρ' όλα αυτά, Πακιστανοί αξιωματούχοι συνέχισαν να προσπαθούν για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, θεωρώντας πως θα αποτρέψουν την επόμενη φάση σφοδρών συγκρούσεων ανάμεσα σε ΗΠΑ - Ισραήλ και Ιράν. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πακιστανός στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ αναφέρθηκε χτες ότι επικοινώνησε άμεσα με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας του να ξανασκεφτεί το θέμα του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, για να διευκολύνει έναν δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Από την πλευρά του ο Τραμπ χαρακτήρισε «εξαιρετικά απίθανο» το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας με το Ιράν, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία πριν τη λήξη της. Σε αυτήν την περίπτωση, ανέφερε, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν αποκλεισμένα μέχρι να οριστικοποιηθεί μια συμφωνία.

Στην Τεχεράνη, χτες ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγκαεΐ τόνισε πως οι ΗΠΑ δεν σοβαρολογούν όταν ζητούν διαπραγματεύσεις από το Ιράν και προειδοποίησε ότι θα υποστούν «αποφασιστικά αντίποινα αν επαναλάβουν τα προηγούμενα λάθη τους». Πρόσθεσε πως η κατάληψη του ιρανικού φορτηγού πλοίου «Touska», ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών και οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο συνιστούν «πρόδηλες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός». Ο ίδιος επεσήμανε τις συχνές αντιφατικές θέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης και την αναντιστοιχία λόγων και έργων, θυμίζοντας ότι οι ΗΠΑ αναλώθηκαν σε δύο προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων προκειμένου να κερδίσουν χρόνο μέχρι να επιτεθούν στο Ιράν. «Το Ιράν θα πάρει την κατάλληλη απόφαση, με προσεκτική εξέταση των συμφερόντων του και των εθνικών προτεραιοτήτων», τόνισε ο Μπαγκαεΐ, προσθέτοντας πως οι ΗΠΑ με διάφορες ενέργειες όπως ο ναυτικός αποκλεισμός παραβιάζουν την εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας που ζήτησαν. Υποστήριξε ακόμα ότι εξαιτίας της σθεναρής στάσης των ιρανικών δυνάμεων πρόσφατη αμερικανική επίθεση σε ιρανικό σκάφος απαντήθηκε «αποφασιστικά», αναγκάζοντας τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις «να αποχωρήσουν στη Θάλασσα του Ομάν». Ο Ιρανός διπλωμάτης δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις παραβιάσεις της εύθραυστης συμφωνίας της 17ης Απρίλη στον Λίβανο από τον ισραηλινό στρατό.

Το ίδιο διάστημα ο Λευκός Οίκος ανέφερε την αναχώρηση Αμερικανών διαπραγματευτών για το Ισλαμαμπάντ, καθώς αισιοδοξούσαν ότι έστω και σήμερα Τρίτη θα καταστούν εφικτές έμμεσες συνομιλίες με τους Ιρανούς ομολόγους τους.

Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, στην Τεχεράνη ο επικεφαλής της ιατροδικαστικής υπηρεσίας ανακοίνωσε χτες συνολικό απολογισμό θυμάτων των επιθέσεων των ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν. Οπως ανέφερε, από τις 28 Φλεβάρη έως τις 8 Απρίλη σκοτώθηκαν τουλάχιστον 3.375 άτομα, μεταξύ τους 496 γυναίκες και 383 παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 ετών.

Επιπλέον, οι ιρανικές αρχές οργάνωσαν επίσκεψη σε περιοχές της Τεχεράνης που βομβαρδίστηκαν από ΗΠΑ και Ισραήλ, για ξένους πρέσβεις και διπλωμάτες, ώστε να μεταφέρουν στις κυβερνήσεις τους το μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις σε μη στρατιωτικούς στόχους.

Στη συνέχεια ανακοινώθηκε η επαναλειτουργία δύο διεθνών αεροδρομίων της Τεχεράνης για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φλεβάρη, όπως και η εκτέλεση δύο ανδρών που καταδικάστηκαν για προδοσία και στενή συνεργασία με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες της Mossad.

Επίσης, εκπρόσωπος του ρωσικού οργανισμού πυρηνικής ενέργειας «Rosatom» ανέφερε ότι χτες ολοκληρώθηκε η αποχώρηση άνω των 600 Ρώσων εργαζομένων από τον πυρηνικό σταθμό στο Μπουσέρ του Ιράν, και ότι απέμειναν εκεί μόλις 12 εθελοντές.

Ο ισραηλινός στρατός, από την άλλη, επεξεργάζεται τα σχέδια των επόμενων επιθέσεων στο Ιράν. Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα «Maariv», ΗΠΑ και Ισραήλ «συντονίζουν τις προετοιμασίες επιθέσεων» σε περίπτωση μη παράτασης της εκεχειρίας, με το ισραηλινό Γενικό Επιτελείο να δίνει προτεραιότητα σε ιρανικούς ενεργειακούς στόχους.

Τη δε Κυριακή ο Τραμπ επανέλαβε στο «Fox News» τις γνωστές απειλές κατά του Ιράν για ισοπέδωση των σταθμών παραγωγής Ενέργειας: «Προσφέρουμε μια πολύ δίκαιη και λογική συμφωνία και ελπίζω ότι θα τη δεχτούν, αλλιώς οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν κάθε σταθμό Ενέργειας και κάθε γέφυρα. Αν το Ιράν δεν υπογράψει αυτήν τη συμφωνία, όλη η χώρα θα τιναχτεί στον αέρα».

Η επιθετική στάση των ΗΠΑ, που δυσχεραίνει νέες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, προκαλεί την ανησυχία της Κίνας και την εγρήγορση της Ρωσίας, που με κάθε αφορμή υπενθυμίζει την προθυμία της να συμβάλει στις προσπάθειες εξεύρεσης διπλωματικής λύσης, που θα απομακρύνει το ενδεχόμενο νέου γύρου σφοδρών επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ.

Χτες ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γκούο Ζιακούν εξέφρασε ανησυχία για την «αναχαίτιση διά της βίας» από τις ΗΠΑ του φορτηγού πλοίου με ιρανική σημαία «Touska», καλώντας τις ενδιαφερόμενες πλευρές να τηρήσουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με υπεύθυνο τρόπο και «να διαμορφώσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις προκειμένου να ξαναρχίσει η κανονική διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ». Το Πεκίνο κάλεσε επίσης τις ενδιαφερόμενες πλευρές «να συνεχίσουν να τηρούν το μομέντουμ της κατάπαυσης του πυρός και τις διαπραγματεύσεις», ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες προκειμένου ο πόλεμος να τερματιστεί το ταχύτερο δυνατόν.

Στη Μόσχα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε την ελπίδα ότι ΗΠΑ και Ιράν θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, υπενθυμίζοντας πως η Μόσχα είναι πρόθυμη και έτοιμη να βοηθήσει, αν της ζητηθεί, ενώ κι αυτός χαρακτήρισε την κατάσταση στον Κόλπο «εύθραυστη και απρόβλεπτη». Νωρίς το απόγευμα της Δευτέρας ανακοινώθηκε άλλη μια τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, και του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Ο Λαβρόφ επανέλαβε την ανάγκη τήρησης της κατάπαυσης του πυρός, τονίζοντας τη σημασία της συνέχισης των διπλωματικών προσπαθειών, και ο Αραγτσί επιβεβαίωσε την ετοιμότητα της χώρας του να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη διέλευση ρωσικών πλοίων και φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Στο μεταξύ, ο Ιρανός πρέσβης στη Ρωσία Καζέμ Τζαλαλί μιλώντας στη ρωσική εφημερίδα «Vedomosti» εκτίμησε ότι ΗΠΑ και Ισραήλ απέτυχαν στις επιθέσεις τους έναντι της Τεχεράνης. Υποστήριξε πως η Ουάσιγκτον δεν θα τα καταφέρει καλύτερα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και διέψευσε αναφορές περί ρωσικής στρατιωτικής και πληροφοριακής υποστήριξης. «Ποιον από τους στόχους τους έχουν πετύχει; Κανέναν. Οι επιθέσεις κατά του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ απέτυχαν», είπε χαρακτηριστικά.

Ο Τζαλαλί δήλωσε ακόμα ότι ο πόλεμος στην πραγματικότητα ενίσχυσε την ιρανική αποφασιστικότητα αντί να την αποδυναμώσει, και ότι Ιράν και ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει στο ιρανικό σχέδιο 10 σημείων πριν εγκαταλειφθεί. «Ο,τι δεν κατάφερε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια του πολέμου, δεν θα μπορέσει πλέον να το πετύχει στις διαπραγματεύσεις. Οι διαπραγματεύσεις σημαίνουν ότι οι άνθρωποι πρέπει να καταλήξουν σε έναν δίκαιο συμβιβασμό, βασισμένο σε μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους», κατέληξε.

Στο μεταξύ, το ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο «Press TV» μετέδωσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγορούν τις ΗΠΑ για τις οικονομικές επιπτώσεις που υφίστανται από τη σύγκρουση στον Κόλπο και προειδοποιούν πως θα πραγματοποιούν χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με το κινεζικό νόμισμα γιουάν, σε περίπτωση που η αμερικανική Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα, Fed, δεν καθιερώσει μια νομισματική γραμμή συναλλαγών με την Κεντρική Τράπεζα των ΗΑΕ στο εμιρατινό νόμισμα.

Μια τέτοια εξέλιξη κρίνεται ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς μπορεί να σημάνει την αρχή της λεγόμενης «αποδολαριοποίησης» των συναλλαγών που αφορούν το πετρέλαιο, μετά από δεκαετίες μονοπωλίου των ΗΠΑ.

Το ίδιο ιρανικό ΜΜΕ επικαλείται σχετικό ρεπορτάζ της εφημερίδας «Wall Street Journal» τη Δευτέρα, ότι τα ΗΑΕ ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για «πιθανό οικονομικό δίχτυ ασφαλείας για την προστασία» της εμιρατινής οικονομίας, εφόσον βαθύνουν κι άλλο η κρίση και η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο.