Τρία χρόνια έκλεισε χτες ο καταστροφικός πόλεμος στο Σουδάν, που ξέσπασε στις 15 Απρίλη 2023 ανάμεσα στον δικτάτορα «Πρόεδρο» της χώρας και επιτελάρχη του στρατού Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν και τον αρχηγό των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ) στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκαλο (που στηρίζονται κύρια από τα ΗΑΕ). Ο πόλεμος έχει βυθίσει σε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια την πλειονότητα των Σουδανών, έχει προκαλέσει τον ξεριζωμό 11 εκατομμυρίων ανθρώπων και την εξάπλωση της πείνας, αλλά και πάνω από 59.000 νεκρούς και περίπου 11.000 αγνοούμενους.

Η ενδοαστική σύγκρουση στο Σουδάν συνδέεται άμεσα με τους ανταγωνισμούς διεθνών και περιφερειακών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οι οποίες παρεμβαίνουν πολύμορφα στην εξέλιξή της, επιχειρώντας να ενισχύσουν τα «πατήματά» τους στην ευρύτερη περιοχή και να βάλουν στο χέρι τον σημαντικό φυσικό πλούτο της χώρας, που από «ευλογία» έχει μετατραπεί σε «κατάρα» για τον λαό, ο οποίος βιώνει συνθήκες ακραίας φτώχειας, δεκαετίες πολεμικών συγκρούσεων, συνεχή πραξικοπήματα, χτύπημα των κοινωνικών και δημοκρατικών του δικαιωμάτων.

Το Σουδάν έχει μεγάλη παραγωγή χρυσού, από την οποία ωστόσο υπολογίζεται πως περίπου τα δύο τρίτα μεταφέρονται λαθραία στο εξωτερικό. Διαθέτει επίσης σημαντικά κοιτάσματα ουρανίου, μεγάλες δυνατότητες στον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα, με μεγάλες εκτάσεις που μπορούν να καλλιεργηθούν, υδατικούς πόρους (στη χώρα διέρχεται ο Νείλος) και αχανείς φυσικούς βοσκότοπους. Επίσης έχει σημαντική ακτογραμμή στην Ερυθρά Θάλασσα (περίπου 750 χιλιόμετρα) και εγγύτητα με μια σειρά από περιοχές κρίσιμες για τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην ήπειρο και την περιοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις επιδιώκουν να αποκτήσουν στρατιωτικές βάσεις.

Με την αφορμή της τρίτης επετείου από την έναρξη της τελευταίας σύγκρουσης πραγματοποιήθηκε χτες στο Βερολίνο διεθνής διάσκεψη δωρητών με στόχο την επανεκκίνηση των «ειρηνευτικών συνομιλιών» και τη συγκέντρωση πόρων για «τη χειρότερη ανθρωπιστική κρίση του κόσμου», σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Στη διάσκεψη του Βερολίνου συμμετείχαν αξιωματούχοι από κυβερνήσεις, ανθρωπιστικές οργανώσεις και ΜΚΟ, ενώ είχαν εξαιρεθεί οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Αντίστοιχες διασκέψεις πραγματοποιήθηκαν στο Λονδίνο και το Παρίσι τα δύο τελευταία χρόνια, δίχως ωστόσο να σημειωθεί κάποια σημαντική πρόοδος στο ζήτημα της διένεξης.

Η σύνοδος του Βερολίνου κατέληξε σε πολιτικές «δεσμεύσεις» και ευχολόγια για «ενίσχυση» της ανθρωπιστικής βοήθειας στα θύματα του πολέμου στο Σουδάν, με υποσχέσεις για 1,3 δισ. ευρώ και υποστήριξη μελλοντικής ειρηνευτικής διαδικασίας δίχως συμφωνία για κατάπαυση πυρός, χωρίς κανένα χρονοδιάγραμμα.

Ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, που πήρε μέρος στη διάσκεψη, μίλησε για «πάγια προσήλωση» της κυβέρνησης «στην ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Σουδάν», καλώντας «όλα τα μέρη να τηρούν πλήρως το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο», που βέβαια γίνεται αλά καρτ ανάλογα τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Πάντως ο Ελληνας ΥΠΕΞ δεν έκρυψε τι είναι αυτό που απασχολεί περισσότερο την κυβέρνηση και την ΕΕ, που για χρόνια συμμετέχουν σε ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις που σκορπούν τον θάνατο, την καταστροφή και την προσφυγιά στους λαούς. Και αυτό δεν είναι άλλο από την αύξηση των ξεριζωμένων προσφύγων. Ετσι χαρακτήρισε «απολύτως αναγκαίο να αναπτυχθεί μια συνεκτική προσέγγιση αναφορικά με τη μετανάστευση και τον εκτοπισμό στο Κέρας της Αφρικής, που επηρεάζουν τις μεταναστευτικές ροές στις οδούς τόσο της Κεντρικής όσο και της Ανατολικής Μεσογείου», σκιαγραφώντας νέα ένταση της καταστολής στα σύνορα της «Ευρώπης - φρούριο».

Κατέθεσε εξάλλου πρόταση για «την άμεση αποχώρηση όλων των εξωτερικών δρώντων, τη δημιουργία διαδρόμων ασφαλούς διέλευσης της ανθρωπιστικής βοήθειας, την οργανωμένη επιστροφή των εκτοπισμένων σε ασφαλείς ζώνες, καθώς και την παροχή προγραμματισμένης και προβλέψιμης χρηματοδότησης προς νόμιμους τοπικούς φορείς στο Σουδάν». Ζήτησε ακόμα «στήριξη των γειτονικών χωρών που φιλοξενούν πρόσφυγες από το Σουδάν, προκειμένου να αποτραπεί η περιφερειακή διάχυση της κρίσης». Ανακοίνωσε τέλος τη δέσμευση της κυβέρνησης για πρόσθετη χρηματοδοτική συνεισφορά ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ.

Ενόψει της διάσκεψης του Βερολίνου ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παρατήρησε ότι σήμερα, παρά τους δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που έχουν σκοτωθεί, αυτός ο πόλεμος «δεν βρίσκεται πολύ συχνά στα φώτα της δημοσιότητας». Παράλληλα η Γερμανία ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει επιπλέον 20 εκατ. ευρώ στο Σουδάν φέτος, εξηγώντας ότι στόχος της διάσκεψης είναι η συγκέντρωση τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Αφρικανικής Ενωσης Μαχαμούντ Αλί Γιούσουφ χαιρέτισε τη γερμανική πρωτοβουλία, «την ώρα που όλος ο κόσμος έχει επικεντρωθεί στο Ιράν, την Ουκρανία και σε άλλες κρίσεις».

Από τον Ιανουάριο του 2026 έχουν σκοτωθεί σε επιθέσεις παραστρατιωτικών σχεδόν 700 άμαχοι, καθώς οι δύο πλευρές έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους, κυρίως στις πολιτείες Νότιο Κορντοφάν και Μπλε Νείλος. Αντίθετα, εύθραυστη ηρεμία επικρατεί στην πρωτεύουσα Χαρτούμ, την οποία ανακατέλαβε ο σουδανικός στρατός το 2025 και όπου έχει αρχίσει η ανοικοδόμηση σε κάποιους τομείς. Οι αγορές έχουν επαναλειτουργήσει, έχει αρχίσει ξανά η κυκλοφορία των οχημάτων, ενώ αυτή την εβδομάδα διεξάγονται οι απολυτήριες εξετάσεις στα σχολεία, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια που τα εκπαιδευτικά ιδρύματα παρέμειναν κλειστά.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περίπου 1,7 εκατομμύριο άνθρωποι έχουν επιστρέψει στο Χαρτούμ, αν και οι κίνδυνοι εξακολουθούν να παραμονεύουν στην πόλη, με τις αρχές να προσπαθούν με αργούς ρυθμούς να εξουδετερώσουν δεκάδες χιλιάδες βόμβες που δεν έχουν εκραγεί.