Σε εξέλιξη παραμένει η ιμπεριαλιστική σύγκρουση ΗΠΑ - Ισραήλ και Ιράν, με όλες τις πλευρές να προετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο - είτε για πόλεμο, είτε για συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ συνέχισε τα αντιφατικά μηνύματα, δείχνοντας χτες το βράδυ αποφασισμένος να επιτύχει με το διπλωματικό παζάρι ό,τι δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα στα πεδία των συγκρούσεων ή με την κλιμάκωση των απειλών κατά της Τεχεράνης. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ο Τραμπ δεν έκρυψε τα πολεμοκάπηλα σχέδιά του, καθώς είπε ότι «εν τέλει» οι ΗΠΑ θα πάρουν τα ιρανικά αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, παρά τις διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης ότι δεν προτίθεται να παραδώσει το υλικό αυτό.

Μερικές ώρες αργότερα όμως κυκλοφόρησαν πληροφορίες για πιθανό προσχέδιο συμφωνίας που περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός, ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ και σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Αναφέρεται επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις για εκκρεμή ζητήματα θα ξεκινήσουν εντός το πολύ επτά ημερών. Σε αυτό το προσχέδιο συμφωνίας φέρεται πως έχουν καταλήξει οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν, και σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ILAN δεν αποκλείεται να ανακοινωθεί «σύντομα». Βέβαια, τίποτε δεν αποκλείεται μέχρι την τελευταία στιγμή.

Χτες το πρωί, πάντως, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγκαεΐ δήλωσε πως το Ιράν συνεχίζει «καλόπιστα» τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, παρότι τις αντιμετωπίζει με «βαθιά καχυποψία».

Σε τηλεοπτική συνέντευξή του το βράδυ της Τετάρτης, σχολιάζοντας τις τελευταίες εξελίξεις σε σχέση με τις μαραθώνιες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ μέσω Πακιστάν ο Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι η κυβέρνηση της χώρας του μελετά τις τελευταίες προτάσεις των ΗΠΑ, και ότι η προχτεσινή επίσκεψη του Πακιστανού υπουργού Εσωτερικών στο Ιράν επιδίωκε την «διευκόλυνση της ανταλλαγής απόψεων». Και πρόσθεσε: «Στην παρούσα φάση, το Ιράν εστιάζει μόνο στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Οι απαιτήσεις μας είναι σαφείς: Ξεπάγωμα των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν στο εξωτερικό, θέματα που αφορούν την πειρατεία στη θάλασσα (σ.σ. εννοώντας τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό κατά του Ιράν) και τις κακοποιητικές ενέργειες που γίνονται σε βάρος της ναυτιλίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».

Τόνισε δε πως «τα μάτια μας παραμένουν ανοιχτά και οι Ενοπλες Δυνάμεις μας σε επιφυλακή, γιατί δεν μπορούμε να έχουμε απολύτως καμία εμπιστοσύνη στην απέναντι πλευρά».

Σε άλλο σημείο επιβεβαίωσε ότι την ερχόμενη βδομάδα ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη, για να συμμετάσχει σε ειδική συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την οποία έχει δρομολογήσει η Κίνα, η οποία έχει την προεδρία του Σώματος αυτόν τον μήνα.

Αργά προχτές το βράδυ σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας στη Νέα Υόρκη ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ, κατήγγειλε το Σώμα για ανικανότητα να προασπιστεί και να επιβάλει τις βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου που περιγράφονται στη Χάρτα του ΟΗΕ.

Εξέφρασε δε «λύπη» για την «αποτυχία» του ΣΑ του ΟΗΕ να μην αποδώσει ευθύνες για εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται από ΗΠΑ και Ισραήλ στην επίθεση που διεξάγουν κατά του Ιράν από τις 28 Φλεβάρη.

«Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν πρέπει να μένει σιωπηλό ή αδιάφορο σε επαναλαμβανόμενες και καθημερινές απειλές από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των απειλών να το βομβαρδίσει ώστε να επιστρέψει στη Λίθινη Εποχή».

Στο φόντο μελέτης της τελευταίας αμερικανικής γραπτής αντίδρασης στις ιρανικές θέσεις, ο Πακιστανός επιτελάρχης, στρατάρχης Αμίρ Μουνίρ, μετέβη χτες στην Τεχεράνη, επιχειρώντας κι αυτός με τη σειρά του την προώθηση των διπλωματικών διεργασιών για μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

Στο πλαίσιο των εντεινόμενων παζαριών, χτες η νέα ιρανική αρχή διαχείρισης της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ δημοσιοποίησε τα γεωγραφικά όρια της νέας «ελεγχόμενης ζώνης». Η λεγόμενη «Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου» επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να θεσμοθετήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και την πιθανή επιβολή τελών διέλευσης, αξιοποιώντας τα νέα δεδομένα που προκάλεσε η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Σε σχετική ανακοίνωσή της η Αρχή επισημαίνει ότι η διέλευση από την περιοχή απαιτεί πλέον «πλήρη συντονισμό και επίσημη έγκριση».

Τα γεωγραφικά όρια που περιγράφηκαν από τη νέα Αρχή προσδιορίζουν την περιοχή ως εξής: Το ανατολικό όριο είναι η νοητή γραμμή που συνδέει το Κουχ-ε Μομπαράκ στο Ιράν με τη νότια Φουτζέιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), και το δυτικό όριο είναι η νοητή γραμμή από το άκρο του νησιού Κεσμ μέχρι το Ουλμ Αλ Κουάιν στα ΗΑΕ. Διευκρινίζεται δε ότι πλέον η διέλευση οποιουδήποτε πλοίου σε αυτήν τη θαλάσσια περιοχή προϋποθέτει την υποβολή αιτήματος, τον πλήρη συντονισμό και τη λήψη επίσημης άδειας.

Οσο το Ιράν εδραιώνει τα νέα δεδομένα στα Στενά του Ορμούζ, ο Τραμπ εντείνει τα παζάρια και προς τη μεριά του Ισραήλ. Προχτεσινό ρεπορτάζ του «axios» ανέφερε ότι το βράδυ της Τρίτης ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε έντονη συζήτηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, με τον τελευταίο να εμφανίζεται «επιφυλακτικός» και ανήσυχος για τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν, ζητώντας επανέναρξη των επιθέσεων κατά της Τεχεράνης.

Από την τελευταία αυτή συνομιλία με τον Τραμπ ο Νετανιάχου φέρεται να βγήκε με «ανεβασμένη την πίεση», ενώ από την πλευρά του ο Αμερικανός ηγέτης δήλωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «είναι πολύ καλός άνθρωπος» και θα κάνει «ό,τι θέλω».

Σε αυτό το σκηνικό έντασης, απειλών και παζαριών, το πρακτορείο «Reuters», επικαλούμενο δύο καλά ενημερωμένες πηγές, μετέδωσε χτες ότι ο Ιρανός ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε οδηγία να μη βγει από τη χώρα το (βάρους άνω των 400 κιλών) εμπλουτισμένο ουράνιο.

Η εντολή χαρακτηρίστηκε από ορισμένα διεθνή ΜΜΕ ένδειξη «σκλήρυνσης» της στάσης της Τεχεράνης έναντι των ΗΠΑ.

Στο μεταξύ, νέα έκθεση του αμερικανικού Κογκρέσου ανεβάζει τον αριθμό των αεροπλάνων (τηλεκατευθυνόμενων και μη) που έχασαν οι ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν. Αφού καταγράφει σε περίπου 29 δισ. το άμεσο κόστος του πολέμου για το Πεντάγωνο, η έκθεση αναφέρει ότι στις συγκρούσεις με το Ιράν στο πλαίσιο της επιχείρησης «Επική Οργή» καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές συνολικά 42 αμερικανικά αεροσκάφη από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φλεβάρη. Ανάμεσά τους είναι και τρία μαχητικά που χάθηκαν από «φίλια πυρά» και αξίζουν συνολικά περίπου 300 εκατ. δολάρια. Ειδικότερα, αναφέρεται πως 32 αεροσκάφη, ανάμεσά τους και 4 μαχητικά F-15E Strike Eagle, έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Την ίδια τύχη είχαν και άλλα 24 πανάκριβα drones τύπου MQ-9 Reaper, που κοστολογούνται σε περίπου 30 εκατ. δολάρια το καθένα (δηλαδή συνολικό κόστος 720 εκατ. δολάρια μόνο από την απώλεια των συγκεκριμένων drones).

Επιπλέον αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια της επιχείρησης δύο αεροσκάφη MC-130J Commando II, που χρησιμοποιούνται συνήθως σε μυστικές αποστολές, καταστράφηκαν επί ιρανικού εδάφους.

Παράλληλα ένα αεροσκάφος υποστήριξης A-10 Warthog καταρρίφθηκε από ιρανικά πυρά, ενώ ελικόπτερο HH-60W Jolly Green II υπέστη ζημιές από πυρά ελαφρού οπλισμού κατά τη διάρκεια αποστολής έρευνας και διάσωσης.

10 ακόμα αεροσκάφη υπέστησαν ζημιές στο πλαίσιο της επιχείρησης «Επική Οργή», 6 από τα οποία βρίσκονταν στο έδαφος της βάσης Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία όταν εκδηλώθηκε ιρανική επίθεση με πυραύλους και drones.

Ανακοίνωση εξέδωσε χτες η ιρανική πρεσβεία στην Ελλάδα, με αφορμή την ομιλία του β' γραμματέα της Μόνιμης Διπλωματικής Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην έδρα του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη, Κ. Χριστόγλου, στις 21 Μαΐου, κατά τη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Οπλων (ΝΡΤ), που απέκρυψε ότι το Ισραήλ έχει πυρηνικά όπλα.

Η ανακοίνωση επισημαίνει τη «συνεπή και πάγια δέσμευση» του Ιράν στη μη διάδοση και εξάλειψη όπλων μαζικής καταστροφής και στον πυρηνικό αφοπλισμό. Τονίζει επίσης πως η δημιουργία ζωνών χωρίς πυρηνικά όπλα είναι «σημαντική και συμπληρωματική διαδικασία» στην πορεία για τον παγκόσμιο αφοπλισμό, για διαρκή διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Θυμίζει ακόμα ότι ο τέως ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, είχε τονίσει την ανάγκη «πλήρους εξάλειψης» των πυρηνικών όπλων. Εξηγεί ωστόσο πως η δημιουργία των ζωνών αυτών δεν θα πρέπει να υποκαθιστά τις ευθύνες κρατών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Αναφέρει έτσι την περίπτωση του Ισραήλ, που είναι η μοναδική χώρα στη Μέση Ανατολή η οποία διαθέτει πυρηνικά όπλα και δεν υπόκειται σε κανέναν απολύτως έλεγχο από την ΙΑΕΑ (Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας) ή άλλο σχετικό φορέα.

«Το ισραηλινό καθεστώς, ο μοναδικός κάτοχος πυρηνικών όπλων στην περιοχή, αποτελεί σοβαρό εμπόδιο στην πορεία δημιουργίας μιας ζώνης απαλλαγμένης από πυρηνικά όπλα και λοιπά όπλα μαζικής καταστροφής στη Μέση Ανατολή», αναφέρει χαρακτηριστικά η ιρανική πρεσβεία, θυμίζοντας ότι τα ισραηλινά πυρηνικά προγράμματα δεν υπάχθηκαν ποτέ σε συμφωνίες διασφάλισης της ΙΑΕΑ, ενώ αντίθετα «οι ιρανικές ειρηνικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τελούσαν υπό το αυστηρότερο καθεστώς επαληθεύσεων της Υπηρεσίας».

Συνεχίζοντας αναφέρει ότι η συνολική έκθεση της ΙΑΕΑ το 2025 αγνόησε τη διευρυμένη συνεργασία με το Ιράν, και «παραβλέποντας την τελική αξιολόγηση του 2015 και το ψήφισμα της 15ης Δεκεμβρίου 2015, χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για την υιοθέτηση του ψηφίσματος του Ιουνίου 2025 κατά του Ιράν στο ΔΣ» της ΙΑΕΑ. Προειδοποιεί δε πως η συνέχιση της συνεργασίας του Ιράν με την ΙΑΕΑ εξαρτάται «από την καταδίκη των παράνομων επιθέσεων κατά των ειρηνικών πυρηνικών εγκαταστάσεων της χώρας, την παροχή εγγυήσεων για τη μη επανάληψη στρατιωτικών επιθέσεων στο μέλλον και τη διασφάλιση της ασφάλειας των πυρηνικών εγκαταστάσεων και του συνόλου των εκεί εργαζομένων».