Με αφορμή τον αγώνα των εργαζομένων στην εργολαβική εταιρεία ΔΕΔΑΣ στα ΕΛΠΕ Θεσσαλονίκης
Τα κέρδη όμως δεν πέφτουν από τον ουρανό. Βγαίνουν από τον μόχθο και τον ιδρώτα των εργαζομένων, την εκμετάλλευσή τους, αλλά στην περίπτωση των εταιρειών διύλισης και από τη μονοπωλιακή ρύθμιση της τιμής των καυσίμων, λόγω της δύναμης και θέσης τους στην καπιταλιστική αγορά, που καταλήγει κλοπή του λαού μας ώστε οι μέτοχοι να μεγιστοποιούν τα κέρδη τους. Πάνω σε αυτά έρχεται το κράτος και αυξάνει την τιμή των καυσίμων με τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και άλλα τέλη, σχεδόν διπλασιάζοντάς την. Ληστρικοί φόροι που γεμίζουν από άλλη μεριά τα ταμεία των επιχειρηματικών ομίλων με επιδοτήσεις και άλλα «δωράκια». Γι' αυτούς αποδεικνύεται ότι υπάρχουν «λεφτόδεντρα» ενώ την ίδια ώρα ο λαός στενάζει από την ακρίβεια, οι εργαζόμενοι από τη διάλυση των Συλλογικών Συμβάσεων, τις «ευέλικτες» σχέσεις εργασίας και την απουσία ολοκληρωμένων μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία.
Στον κλάδο της Ενέργειας, όπως και σε άλλους κλάδους, ιδιαίτερα όμως στα διυλιστήρια, έχει στηθεί ένα καθεστώς έντασης της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, χρησιμοποιώντας ως όχημα εργολάβους παροχής προσωπικού. Τέτοια είναι και η περίπτωση της μεγαλύτερης εργολαβικής εταιρείας στα ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη, της ΔΕΔΑΣ Δ. & ΣΙΑ, όπου 100 εργαζόμενοι, μετά από δεκαετίες μισθολογικής στασιμότητας, ακόμα και περικοπών, σε ένα πολύ δύσκολο, απαιτητικό και επιβαρυμένο εργασιακό περιβάλλον σήκωσαν κεφάλι και με απεργιακές κινητοποιήσεις διεκδικούν ζωή με αξιοπρέπεια.
Οι εργολαβικοί, ειδικευμένοι εργαζόμενοι, σε εργασίες βαριές και ανθυγιεινές, δεν καλύπτονται από κάποια σύμβαση - ρύθμιση, επομένως έχουν πολύ μικρότερους μισθούς / μεροκάματα, αρκετοί στα όρια του κατώτατου, που δεν φτάνει να ζήσει κανείς, και καμία παροχή. Μάλιστα, ανάμεσα στα βασικά αιτήματα στην πρώτη τους απεργία ήταν η χορήγηση μέσων ατομικής προστασίας, που για δεκαετίες δεν παρέχονταν από τον εργοδότη, δουλεύοντας εντός των εγκαταστάσεων των ΕΛΠΕ χωρίς τα κατάλληλα ΜΑΠ, όπως παπούτσια ασφαλείας ή μπουφάν! Εργολάβοι «διαγωνίζονται» για λογαριασμό των «μητρικών» εταιρειών ποιος θα δώσει τη χαμηλότερη τιμή για ενοικιαζόμενους εργαζόμενους! ΕΛΠΕ και εργολάβοι «μοιράζονται» την υπεραξία που παράγουν οι εργολαβικοί, καρπώνεται δηλαδή η εργολαβική εταιρεία τμήμα της υπεραξίας που παράγουν οι εργολαβικοί «νοικιάζοντας» εργαζόμενους, σαν δουλέμπορος. Αυτό αποτελεί το αντίτιμο για τις πραγματικές υπηρεσίες που παρέχει και αφορούν τη διάσπαση των εργαζομένων, τη δημιουργία δηλαδή εργαζομένων δύο ταχυτήτων στον ίδιο εργασιακό χώρο, για το ίδιο αντικείμενο, που οδηγεί συνολικά σε μείωση του «εργατικού κόστους». Με αυτό το σύγχρονο σκλαβοπάζαρο, τελικά, ενισχύεται η κερδοφορία του μονοπωλίου.
Ολα τα παραπάνω γίνονται με τη σφραγίδα της αντεργατικής στρατηγικής κυβέρνησης και ΕΕ, που προϋποθέτει τη γαλέρα των εργολαβιών, με άθλιους μισθούς και ανύπαρκτα εργασιακά δικαιώματα, διαιωνίζοντας και νομιμοποιώντας αυτήν την αθλιότητα.
Σε αυτό το καλά στημένο δουλεμπορικό καθεστώς, οι εργολαβικοί εργαζόμενοι κάνανε το θαρραλέο βήμα να το πολεμήσουν, γιατί όπως ομολογούν οι ίδιοι «δεν πάει άλλο». Αποδείχθηκε ότι εργαζόμενοι που επί χρόνια μπορεί να μην κινητοποιούνταν, έρχονται στιγμές που ξεχειλίζει το ποτήρι και δείχνουν τη δύναμη της οργάνωσης. Συσσωρεύτηκαν όλη αυτήν την περίοδο τα αντιλαϊκά μέτρα που τα ζουν στο πετσί τους, τελείωσαν αυταπάτες που τους παρουσίαζαν ότι θα υπάρξουν νέες μορφές εργασίας για να γίνουν αορίστου.
Τα πρώτα δείγματα της δύναμής τους είχαν φανεί πριν από δύο χρόνια, όταν προχώρησαν σε καταγγελία εργοδηγού των ΕΛΠΕ που ασκούσε βία σε εργολαβικούς εργαζόμενους, αποθρασυμένος από το καθεστώς εκμετάλλευσής τους και την ανοχή της εργοδοσίας. Παρά τους μηχανισμούς που ενεργοποιήθηκαν εναντίον τους και τις πιέσεις που δέχτηκαν, με τη στήριξη των ταξικών σωματείων, των εκλεγμένων τους στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και των παρεμβάσεων του ΚΚΕ στη Βουλή, κατάφεραν να δικαιωθούν. Η χαραμάδα που άνοιξε τότε αποκάλυψε τη δύναμη που κρύβουν οι εργολαβικοί εργαζόμενοι και ανέδειξε τη σημασία της οργάνωσής τους σε σωματείο, προσπάθεια που καρποφόρησε έναν χρόνο πριν, με την ίδρυση του Κλαδικού Σωματείου Ενέργειας στην Κεντρική Μακεδονία. Το Σωματείο συγκροτήθηκε από τους πιο πρωτοπόρους εργαζόμενους σε κάθε χώρο εργασίας στον κλάδο, και συντόνισε τη δράση του με εργατικά σωματεία που έχουν καθαρό ότι η μάχη για τη ζωή και την αξιοπρέπεια είναι μάχη εφ' όλης της ύλης, σε σύγκρουση με το κεφάλαιο και όχι με «εργασιακή ειρήνη» και «κοινωνικό διάλογο» όπου καλούν η συνδικαλιστική μαφία της ΓΣΕΕ και η πλειοψηφία του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
Το Κλαδικό Σωματείο Ενέργειας όλους αυτούς τους μήνες μπήκε μπροστά στη μάχη να συσπειρώσει όλους τους εργαζόμενους του κλάδου, ανεξαρτήτως συμβάσεων εργασίας και ειδικότητας. Επιδίωξη του Σωματείου ήταν από την πρώτη στιγμή να εκφράσει τους εργολαβικούς εργαζόμενους, «αυτούς που δεν έχουν φωνή». Προχώρησε σε καταγγελίες στην Επιθεώρηση Εργασίας για ζητήματα υγείας και ασφάλειας των εργολαβικών, ενέργειες που ταρακούνησαν την εργοδοσία και προκάλεσαν την πλατιά αναγνώριση του Σωματείου στα μάτια των εργαζομένων ευρύτερα, όχι μόνο των εργολαβικών. Οι εργαζόμενοι μπήκαν μπροστά με πλαίσιο πάλης, με μια συνολική πρόταση ΕΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας στην εργολαβία ΔΕΔΑΣ. Ξεχωρίζουν τα αιτήματα για πρόσληψή τους απευθείας στη «μητρική» εταιρεία στα ΕΛΠΕ, βασικό μισθό 1.250 ευρώ καθαρά, τριετίες 8%, επίδομα γάμου 12%, επίδομα τέκνου 8%, ανθυγιεινό επίδομα 8%.
Ο αγώνας τους μέχρι τώρα έχει κερδίσει πολλά απέναντι σε έναν σκληρό αντίπαλο. Διέλυσε την ομίχλη για τους δήθεν «εργασιακούς παραδείσους» των ενεργειακών ομίλων, αποκάλυψε τον μηχανισμό που γεννάει τα κέρδη των μετόχων, έσπασε στην πράξη την αδιαλλαξία της εργοδοσίας που αρνούνταν να αναγνωρίσει τα αιτήματα των εργαζομένων, κερδίζοντας την παροχή ΜΑΠ κατάλληλων για την εργασία, ξεπέρασε νομικά εμπόδια για απεργίες, πήρε τη δέσμευση της εργοδοσίας για οριζόντια αύξηση μισθών 5%, χωρίς βέβαια αυτό να ικανοποιεί κατ' ελάχιστον τις ανάγκες των εργαζομένων. Ολα αυτά στρίμωξαν την εργοδοσία. Ολα αυτά δεν ήταν δεδομένα μέχρι χθες! Αναδείχθηκε πλατιά στους εργαζόμενους των ΕΛΠΕ, σε έναν μεγάλο εργασιακό χώρο με πάνω από 800 εργαζόμενους, συνολικά σε εργαζόμενους της πόλης, ότι τα αιτήματα των εργολαβικών είναι απόλυτα δίκαια, ρεαλιστικά και αναγκαία. Κομβικό στοιχείο στους αγώνες που γίνονται αυτό το διάστημα αποτέλεσε και η αλληλεγγύη που εκφράζεται με πολλούς τρόπους από δεκάδες σωματεία.
Μπροστά στα δυσθεώρητα κέρδη, οι αυξήσεις που ζητούν οι εργολαβικοί εργαζόμενοι μοιάζουν με «σταγόνα στον ωκεανό». Στην εποχή των μεγάλων ανταγωνισμών για τη μοιρασιά των αγορών, για τη συγκράτηση και αύξηση του ποσοστού κέρδους, αποδεικνύεται ότι μονοπώλια και μεγάλες επιχειρήσεις δεν θα δεχτούν «οικειοθελώς» καμία παραχώρηση. Για να κερδίσουν οι εργαζόμενοι πρέπει να χάσει το κεφάλαιο. Δεν υπάρχει «ανάπτυξη για όλους». Αυτό είναι ένα το κρατούμενο.
Αναδεικνύεται και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πραγματικός ισχυρός αντίπαλος της εργατικής τάξης, που είναι το κεφάλαιο και η εξουσία του, άρα και η ανάγκη προετοιμασίας για αγώνα αντοχής, αγώνα διαρκείας. Αναδεικνύεται η αξία τού να εκφράζεται με όλους τους τρόπους και να γιγαντώνεται η αλληλεγγύη όλων των εργαζομένων, του λαού, που βλέπει στο πρόσωπό τους το παράδειγμα για τη δική του ζωή. Φωτίζεται πιο καθαρά η αιτία των προβλημάτων των εργαζομένων, που είναι το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, η ιδιοκτησία των καπιταλιστών στα μέσα παραγωγής, η οποία θωρακίζεται από το αστικό αντιλαϊκό κράτος. Στη βάση των παραπάνω βγαίνουν συμπεράσματα για το ποιος αγώνας δίνει πραγματικά προοπτική, και παράλληλα μπορεί να ασκεί τη μέγιστη πίεση για την ικανοποίηση ορισμένων αιτημάτων σήμερα.
Την ίδια ώρα, μόνο αποπροσανατολιστικά λειτουργεί το αίτημα που ψελλίζουν διάφορα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης για κρατικοποίηση των επιχειρήσεων Ενέργειας και διυλιστηρίων μέσα στον καπιταλισμό, με το κράτος και τις κυβερνήσεις του εγκλήματος των Τεμπών, της «Βιολάντα», της καταστολής των αγώνων, να κάνουν κουμάντο.
Εξάλλου, οι εργολαβικοί εργαζόμενοι στα διυλιστήρια έχουν πείρα. Με το κράτος να έχει ένα μεγάλο ποσοστό στη μετοχική σύνθεση των ΕΛΠΕ, δεν αναιρέθηκαν η λειτουργία των επιχειρήσεων με σκοπό το κέρδος και η καπιταλιστική εκμετάλλευση, δεν μονιμοποιήθηκαν οι εργολαβικοί, δεν απέκτησαν Συλλογική Σύμβαση. Μάλιστα, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ οι εργολαβικοί είδαν μειώσεις μισθών, που μόνο με τον πολυήμερο απεργιακό αγώνα τους κατάφεραν μερικώς να ανασχέσουν.
Την ίδια στιγμή βγαίνουν για άλλη μια φορά συμπεράσματα για τον ρόλο της συμβιβασμένης πλειοψηφίας του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Είναι γνωστή άλλωστε η «αλλεργία» που δείχνουν στις συλλογικές διαδικασίες, η υπονόμευση της ταξικής διεκδίκησης, η προώθηση του «κοινωνικού εταιρισμού».
Ο αγώνας των εργαζομένων στην εργολαβία ΔΕΔΑΣ στα ΕΛΠΕ αναδεικνύει τη δύναμη της οργάνωσης των εργατών, την εμβέλεια ενός αγώνα που μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς για ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις. Τώρα είναι η ώρα να συνεχιστεί μαχητικά και αποφασιστικά, για να κερδηθεί η υπογραφή της ΕΣΣΕ που διαμορφώθηκε συλλογικά μέσα από μαζικές Γενικές Συνελεύσεις και συσκέψεις. Τώρα είναι η ώρα να εκφραστεί η μέγιστη αλληλεγγύη! Τώρα είναι η ώρα να ανοίξουμε πλατιά τη συζήτηση για τη διέξοδο, για το πού βρίσκεται η πραγματική δικαίωση. Δικαίωση σημαίνει οι εργαζόμενοι να μπορούν να ζουν με βάση τις σύγχρονες δυνατότητες και ανάγκες τους. Με σταθερή δουλειά με δικαιώματα για όλους. Με Υγεία και Παιδεία, πρόσβαση στον πολιτισμό και στον αθλητισμό που θα εξυψώνουν σωματικά και ψυχικά τον εργαζόμενο.
Τώρα είναι η στιγμή να δοκιμαστεί ο δρόμος της σύγκρουσης, της ρήξης. Αυτή είναι η πείρα από τον περήφανο αγώνα των αγροτών που για πάνω από 50 μέρες τα έβαλαν με ένα ολόκληρο σύστημα, από την κοινή απεργία των ναυτεργατών σε 20 λιμάνια της Μεσογείου απέναντι στην πολεμική εμπλοκή των χωρών της περιοχής μας, από τα παραδείγματα των μεγάλων αγώνων των προηγούμενων χρόνων για το έγκλημα στα Τέμπη, στη ΛΑΡΚΟ, στα Μεταλλεία Χαλκιδικής.
Οι απεργίες των εργολαβικών εργαζομένων στα ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη, που διεκδικούν υπογραφή ΣΣΕ με αυξήσεις, δείχνουν με εκκωφαντικό τρόπο τα όρια ενός συστήματος που έχει φάει τα ψωμιά του. Ο λαός μας έχει συγκεντρώσει μεγάλη πείρα τα τελευταία χρόνια, πείρα που επιβάλλει να μη δείξει καμία ανοχή στην εγκληματική πολιτική. Το αντίθετο, να πάρει τη θέση του στο δρόμο της σύγκρουσης με την πολιτική του κεφαλαίου και το κράτος του, με την ΕΕ και τα κόμματά της. Να συμπορευτεί με το ΚΚΕ και τις δυνάμεις του στο εργατικό - λαϊκό κίνημα, για την ισχυροποίηση των αγώνων που έχουν στο επίκεντρο τις σύγχρονες ανάγκες του λαού. Για να ανοίξει ο δρόμος της ανατροπής, για μια κοινωνία όπου θα κάνουν κουμάντο οι εργάτες και στο επίκεντρο θα είναι οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, για τον σοσιαλισμό.
...«Απ' όλες τις αμφιβολίες ομορφότερη είναι, σαν οι φοβισμένοι αδύναμοι σηκώνουν το κεφάλι και παύουν να πιστεύουν στων τυράννων τους τη δύναμη!»
«Εγκώμιο στην αμφιβολία», Μπέρτολτ Μπρεχτ