Εχουμε πετύχει πολλά ως Κόμμα. Σταθήκαμε όρθιοι, σε δύσκολους καιρούς, χωρίς ιδεολογικές εκπτώσεις και αποτελούμε παράδειγμα για την αντοχή μας, στα υπόλοιπα αδελφά Κόμματα της Ευρώπης.
Εκτός από τις αντικειμενικές δυσκολίες, για τις οποίες δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, αυτό που πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά είναι η βελτίωση της δικής μας λειτουργίας για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των καιρών.
Παρατηρήσεις για το κείμενο των Θέσεων:
Απουσιάζει από το κείμενο των Θέσεων η αναφορά στη λειτουργία και τη δράση της Επιτροπής Ειρήνης και της ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, δύο κρίσιμοι τομείς που έχουν σχέση με το κίνημα ειρήνης και την Ιστορία, ιδιαίτερα στις εποχές που ζούμε, της πολεμικής προετοιμασίας και του ιστορικού αναθεωρητισμού.
Επίσης απουσιάζει η αναφορά για την παρέμβασή μας στον Πολιτισμό, συγκεκριμένα στους Πολιτιστικούς Συλλόγους συνοικιών, επαρχιών και εθνικο-τοπικούς, σε σχέση με τη λειτουργία και τη δράση τους.
Διαπιστώσεις...
Σε πολλά Συνέδρια του Κόμματος, τουλάχιστον από το 15ο, επισημαίναμε μια σειρά από αδυναμίες στην κομματική λειτουργία και στον προσανατολισμό, και χρησιμοποιούσαμε λίγο - πολύ τις ίδιες λέξεις για να τις χαρακτηρίσουμε.
Αναφέρουμε επιγραμματικά:
«Πρακτικισμός», «ρουτίνα», γενικολογία», «αποσπασματικότητα», «μετάθεση ευθυνών προς τα κάτω και προς τα πάνω», «μηχανιστικός τρόπος σκέψης», «πολυχρέωση», «έλλειψη συλλογικότητας», «καθηκοντολογία», «εμπειρισμός».
Για να καταπολεμηθούν όλες αυτές οι επιζήμιες πρακτικές και αντιλήψεις στη λειτουργία και τη δράση του Κόμματος, χρειάζεται εκτός των άλλων αλλαγή νοοτροπίας, ώστε να μην παγιωθούν ως μια κανονικότητα.
Οι γενικόλογες διαπιστώσεις δεν βοηθούν, όταν δεν συνοδεύονται από μετρήσιμα και ελέγξιμα μέτρα, προσδιορισμένα χρονικά, για το κατά πόσο υλοποιείται η αντιμετώπισή τους.
Εσωκομματική λειτουργία
Με την επιφύλαξη ότι η γενίκευση των εκτιμήσεων είναι αρμοδιότητα ανώτερων οργάνων που έχουν μια συνολικότερη εικόνα, μπορούμε να πούμε...
Τα εισηγητικά κείμενα πρέπει να μοιράζονται από πριν και να διαμορφώνονται συλλογικά, ώστε τα μέλη των οργάνων που συμμετέχουν στη συζήτηση να είναι επαρκώς προετοιμασμένα.
Να επιδιώκουμε πιο σύντομες και περιεκτικές τοποθετήσεις των καθοδηγητικών οργάνων, χωρίς επαναλήψεις για τα αυτονόητα.
Στις συνεδριάσεις να κρατάμε μια στοιχειώδη λειτουργία στη συζήτηση, γιατί όσο δεν αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα αυτό, υπάρχει ο κίνδυνος να το αναπαράξουμε και να διαμορφώσουμε μια νέα γενιά στελεχών με λαθεμένη αντίληψη για τη λειτουργία του Κόμματος.
Στη λειτουργία του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού θα πρέπει να ενισχυθεί το δημοκρατικό σκέλος της καταστατικής μας αρχής, που δεν πρέπει να το δούμε ως εμπόδιο στην αποτελεσματικότητα.
Πολλές φορές η δουλειά πέφτει σε λίγους συντρόφους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν ούτε οι ίδιοι να ανταποκριθούν. Εγκλωβίζονται σε μια αντιμετώπιση τρεχόντων μόνο προβλημάτων.
Η πρακτική αυτή δεν βοηθά στην ανάληψη πρωτοβουλιών, μέσα στα πλαίσια του Προγράμματος και των κανόνων λειτουργίας, περιμένοντας την εντολή από πάνω.
«Η δουλειά των κομμουνιστών δεν είναι να προσπαθούν να τα κάνουν όλα μόνοι τους... Να καταπιάνονται με 20 υποθέσεις και να μην τελειώνουν καμιά... μα να οργανώνουν τον έλεγχο της δουλειάς τους από τα κάτω, από την πραγματική μάζα...», έγραφε ο Λένιν.
Χρειάζεται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και αξιοποίηση όλων των μελών των Τομεακών Επιτροπών, και ενθάρρυνση για την ανάληψη πρωτοβουλιών από τις Οργανώσεις Βάσης.
Ο Λένιν το 1921 μιλούσε για «Περισσότερη πρωτοβουλία στα τοπικά όργανα... Περισσότερη προσοχή στην πρακτική πείρα».
Λαϊκό κίνημα
Η παρέμβασή μας στην κοινωνία πρέπει να παίρνει υπόψη την κατάσταση και τις ιδιομορφίες κάθε περιοχής, το επίπεδο του λαϊκού κινήματος, ώστε να υπάρχει εξειδίκευση της δράσης και των κινητοποιήσεων.
Πρέπει να αποφεύγουμε μια αριθμητική εκτίμηση της δράσης μας, ποσοτική και όχι ποιοτική.
Για παράδειγμα, μετράμε τον αριθμό των φύλλων της εφημερίδας χωρίς να εξετάζουμε αν, για παράδειγμα, η εφημερίδα διαβάζεται, αν κατανοείται ή όχι και από πόσους, αν αυτή η ανάγνωση και η κατανόηση έχει κάποια ορατά αποτελέσματα.
«Καλύτερα λιγότερα και ποιοτικά ανώτερα», έγραφε στο τελευταίο του άρθρο ο Λένιν το 1923.
Χρειάζεται ένα ενιαίο, επιτελικό σχέδιο, χρονικά προσδιορισμένο, ένα σχέδιο δράσης στη βάση της μελέτης της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής σε κάθε νομό, που θα κάνει πιο ορατή και ρεαλιστική τη γενικότερη πρότασή μας για τον σοσιαλισμό, μέσα από την υιοθέτηση ιδεών, αξιών και μιας αγωνιστικής στάσης ζωής.
Να προκύπτει αβίαστα, φυσικά η ανάγκη μιας άλλης κοινωνίας, με άλλες αξίες, και η ανάγκη για οργανωτική ένταξη και πάλη μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ.
Χωρίς αυτή την προϋπόθεση, χωρίς να ωριμάσουν οι καταστάσεις, οι οργανωτικές επιτυχίες μας θα είναι και λίγες και πρόσκαιρες.
Μερικές σκέψεις
Οι κεντρικές παρεμβάσεις του ΚΚΕ στον χώρο του Πολιτισμού και της Τέχνης ήταν εύστοχες και χρήσιμες, έχουν εξοπλίσει τα μέλη μας με γνώσεις και έδωσαν έναν αισθητικό και ιδεολογικό προσανατολισμό.
Δεν έχουμε όμως την παρέμβαση που χρειάζεται στους Πολιτιστικούς Συλλόγους, ούτε έναν προσανατολισμό ώστε να αντιπαρατεθούμε με φαινόμενα όπως η απουσία διεκδικητικής αντίληψης, η εμπορευματοποίηση μέσω της αναζήτησης χορηγών, η προσκόλληση σε πολιτευτές, μεταφυσικές δοξασίες και τον εθνικισμό για δημόσιες σχέσεις.
Η γλώσσα είναι ένα βασικό εργαλείο επικοινωνίας με τις μάζες ώστε να αποκτήσουμε οικειότητα με αυτές, αλλά και να μεταδώσουμε με απλό και κατανοητό τρόπο τις ιδέες μας, τις πολιτικές μας προτάσεις, χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στην επιστημονική τεκμηρίωση των όσων προτείνουμε.
Να αποφεύγουμε τις επαναλήψεις, τις μακροσκελείς προτάσεις (παράδειγμα στη σελίδα 47 των Θέσεων για το 22ο Συνέδριο) και να πλαισιώνουμε τα κείμενά μας με παραδείγματα από τη ζωή.
Γνώση της Ιστορίας και χρησιμοποίηση, πιο συχνά, ιστορικών «επιχειρημάτων» στην τρέχουσα ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση.
Επίσης χρειάζεται να παρεμβαίνουμε, είτε έχουμε παρουσία είτε όχι, σε φορείς και οντότητες που ασχολούνται με την Ιστορία, αλλά και αυτόνομα με διαλέξεις στον τομέα της επιστήμης (Βιολογία, Αστροφυσική) από τις οποίες προβάλλονται ανορθολογικές απόψεις. Παρεμβάσεις χρειάζεται να γίνουν για το μεγάλο ζήτημα των εξαρτήσεων (ουσίες, ψηφιακή εξάρτηση), την έξαρση της βίας, αξιοποιώντας ντόπιο, και όχι μόνο, επιστημονικό δυναμικό, αναδεικνύοντας τις βαθύτερες αιτίες των φαινομένων.
Η θετική δράση των διοικήσεων των δήμων μας, όσο το επιτρέπουν οι αστικοί θεσμοί, να προβληθεί ως μια αντίληψη για την οργάνωση μιας άλλης κοινωνίας, της σοσιαλιστικής (αρθρογραφία, επισκέψεις, ξεναγήσεις, περιοδείες από κομματικά μέλη, οπαδούς και συνεργαζόμενους για τον εξοπλισμό τους).
Με την πίστη ότι μετά το Συνέδριο θα βγούμε πιο δυνατοί.