Σάββατο 24 Φλεβάρη 2018 - Κυριακή 25 Φλεβάρη 2018
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 40
ΔΙΕΘΝΗ
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΟΖ - ΑΙΓΑΙΟ
Επιβεβαιώνουν την κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας

Η Αγκυρα αναβαθμίζει τις διεκδικήσεις της, επιδιώκοντας τετελεσμένα, στο πλαίσιο της όξυνσης ευρύτερων ανταγωνισμών σε όλη την περιφέρεια

Το γεωτρύπανο της ΕΝΙ που έχει ακινητοποιηθεί από την παρέμβαση των στρατιωτικών πλοίων της Τουρκίας
Το γεωτρύπανο της ΕΝΙ που έχει ακινητοποιηθεί από την παρέμβαση των στρατιωτικών πλοίων της Τουρκίας
Στα μέσα της βδομάδας η Τουρκία ανανέωσε την παράνομη Navtex με την οποία είχε «δεσμεύσει» τμήματα της κυπριακής ΑΟΖ, αναγγέλλοντας στρατιωτικές ασκήσεις στο «οικόπεδο 3» και αμφισβητώντας προκλητικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε μία καθόλου τυχαία περίοδο, αφού προχωρούν γοργά οι εξελίξεις και στον ενεργειακό και στο γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής.

Τα τουρκικά πολεμικά πλοία εμφανίστηκαν στην κυπριακή ΑΟΖ και ουσιαστικά ακινητοποίησαν το γεωτρύπανο «Saipem 12000» που είχε προγραμματίσει γεωτρήσεις στο «οικόπεδο 3», μετά από τη συμφωνία που έχει υπογράψει η κυπριακή κυβέρνηση με τον ιταλικό ενεργειακό κολοσσό ENI. Την ίδια στιγμή, και στο Αιγαίο τη βδομάδα που πέρασε σημειώθηκαν νέες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη, στον απόηχο του πρόσφατου περιστατικού κοντά στα Ιμια, όπου τουρκική ακταιωρός εμβόλισε σκάφος του ελληνικού Λιμενικού, το οποίο μάλιστα συμμετείχε σε επιχείρηση της ΕΕ.

Ενδεικτικό της τουρκικής προκλητικότητας ήταν και το περιστατικό που σημειώθηκε την Παρασκευή. Οπως δήλωσε ο Κύπριος αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Βίκτωρας Παπαδόπουλος, το «Saipem» επιχείρησε για άλλη μια φορά να πλεύσει προς το σημείο όπου είχε προγραμματιστεί η γεώτρηση, αλλά «κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας (...) παρεμποδίστηκε από πέντε τουρκικά πολεμικά πλοία και μετά από την απειλή χρήσης βίας που χρησιμοποίησαν (οι Τούρκοι), αλλά και την απειλή για σύγκρουση με το γεωτρύπανο, παρά τις θαρραλέες και αξιέπαινες προσπάθειες του καπετάνιου, δυστυχώς το γεωτρύπανο αναγκάστηκε να επιστρέψει».

Οπως δείχνουν οι συνολικές κινήσεις της, η Τουρκία κλιμακώνει την επιθετικότητά της, επιδιώκοντας τετελεσμένα και διευρύνοντας τις διεκδικήσεις της, αξιοποιώντας κάθε τρόπο για να υπερασπιστεί τη θέση και τα συμφέροντα των μονοπωλίων που εκπροσωπεί. Οι επιλογές του τουρκικού κεφαλαίου είναι ενταγμένες στο ευρύτερο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών και επενδυτικών ανταγωνισμών που δυναμώνουν στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, σταυροδρόμι τριών ηπείρων και πολλών αντίπαλων επιχειρηματικών και γεωπολιτικών σχεδιασμών.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία δηλώνει παρούσα με όλα τα μέσα που διαθέτει μια στρατιωτική και οικονομική δύναμη του δικού της μεγέθους, αλλά και μέσα σε δεδομένα που καθορίζουν συνολικότερες «κόντρες», για τον έλεγχο πρώτων υλών και ενεργειακών δρόμων. Ασφαλώς, η «αξιοποίηση» στρατιωτικών μέσων, όπως και η ίδια η «παρεμβολή» στους σχεδιασμούς μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, δείχνουν από μόνες τους ότι οι τόνοι ανεβαίνουν αισθητά, σε όλα τα επίπεδα. Την ίδια στιγμή, βέβαια, η άσκηση πίεσης και με αυτές τις μορφές αξιοποιείται και ως «διαπραγματευτικό χαρτί» στα παζάρια που είναι πολύ πιθανό να στηθούν το επόμενο διάστημα, καταρχάς για το Κυπριακό, αλλά και για τη συνεκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της περιοχής.

Εχει ανοίξει η όρεξη μεγάλων μονοπωλίων

Την περασμένη Πέμπτη, το γνωστό αμερικανικό «ερευνητικό» ίδρυμα «Στράτφορντ» ανέβασε στην ιστοσελίδα του εκτενή μελέτη με τίτλο «Το νέο μεγάλο παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου σχετικά με το φυσικό αέριο». Ο συντάκτης υποστήριζε ότι «για την ενεργειακή βιομηχανία, στις μέρες μας, ελάχιστα άλλα μέρη (στον κόσμο) αποτελούν μια τόσο σύνθετη σκακιέρα», προσθέτοντας ότι «η Ανατολική Μεσόγειος έχει προκαλέσει το όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών, ειδικά μετά την ανακάλυψη σειράς κοιτασμάτων στα οποία ξεχώρισε το γιγάντιο Ζορ...». Τόνιζε μεταξύ άλλων ότι «οι πολιτικές διαφορές χωρών της περιοχής - όπως ο Λίβανος, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Ελλάδα, η Αιγυπτος και η Κύπρος - δημιουργούν ένα σύνθετο μωσαϊκό που θα περιπλέξει την ανάπτυξη (των κοιτασμάτων αερίου)», και αναφέροντας «απρόοπτα» όπως αυτό που συνάντησε η ΕΝΙ, με το μπλοκάρισμα του γεωτρύπανου από τουρκικά πολεμικά πλοία, το «Στράτφορντ» εστίαζε στις «προκλήσεις» που διαμορφώνονται για την απρόσκοπτη αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της περιοχής.

Ενδεικτικό ήταν και το δημοσίευμα που μεσοβδόμαδα φιλοξένησε το οικονομικό πρακτορείο «Μπλούμπεργκ», το οποίο - επικαλούμενο εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Γεωλογικών Ερευνών των ΗΠΑ - ανέφερε ότι η θαλάσσια περιοχή από την Κύπρο προς τον Λίβανο και την Αίγυπτο θα μπορούσε να περιέχει περισσότερα από 340 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου, δηλαδή περισσότερα από τα σημερινά αποδεδειγμένα αποθέματα των ΗΠΑ. Αν και τέτοια δημοσιεύματα συχνά εξυπηρετούν σκοπιμότητες (ειδικά σε τέτοιες περιόδους γεμάτες «πυκνές» εξελίξεις), ο συνωστισμός ενεργειακών κολοσσών είναι δεδομένος, όπως και το αλισβερίσι που αυτοί έχουν στήσει.

Για παράδειγμα, δεν είναι τυχαίες οι πληροφορίες ότι μέσα σε όλη αυτήν την αναμπουμπούλα, διευθυντικά στελέχη της ΕΝΙ συνάντησαν στην Ιταλία τον «υπουργό Εξωτερικών» του ψευδοκράτους Κουντρέτ Οζερσάι. Είχε προηγηθεί συνάντηση των ΥΠΕΞ Τουρκίας και Ιταλίας (στο περιθώριο συνάντησης για το «Ισλαμικό Κράτος» στο Κουβέιτ), όπου η Ρώμη εξέφρασε την προσδοκία, όσον αφορά τις γεωτρήσεις στο «οικόπεδο 3» της κυπριακής ΑΟΖ, ότι «θα βρεθεί μια λύση που να συμβαδίζει με το διεθνές δίκαιο και να είναι προς το συμφέρον της ENI, των χωρών της περιοχής και των δύο κυπριακών κοινοτήτων». Μάλιστα, ανακοίνωση του ιταλικού ΥΠΕΞ περιέγραφε ότι οι δυο χώρες θα πρέπει να διατηρήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης, λόγω «της προώθησης πιθανών περαιτέρω προγραμμάτων στον ενεργειακό τομέα, πέραν εκείνων που ήδη υπάρχουν».

Πιέσεις για παζάρια

Σε όλα τα παραπάνω έρχονται να προστεθούν διαρκείς επισημάνσεις για τη σημασία επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό. Ετσι, αφού η πρώτη αντίδραση των ΗΠΑ στις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ ήταν να επισημάνουν ότι «οι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου του νησιού, όπως και όλοι οι πόροι του, θα πρέπει να μοιράζονται ακριβοδίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων, στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης», η Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Κύπρο Κάθλιν Ντόχερτι δήλωσε την Τετάρτη ότι «παρακολουθούμε τα γεγονότα που σημειώνονται στην κυπριακή ΑΟΖ και ενεργούμε ανάλογα», προσθέτοντας ταυτόχρονα πως «ευελπιστούμε ότι το θέμα θα επιλυθεί ώστε να προχωρήσουμε και να αρχίσουμε ξανά τις συνομιλίες (σ.σ. για το Κυπριακό)».

Αντίστοιχα, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Φεντερίκα Μογκερίνι, ξεκαθάρισε ότι το Κυπριακό παραμένει προτεραιότητα και για την ΕΕ, αλλά και ότι είναι θέμα που οι Βρυξέλλες θέτουν τακτικά στις συνομιλίες τους με την Αγκυρα, κρίνοντας σκόπιμο να προσθέσει πως «Βρυξέλλες και Αγκυρα διατηρούν κοινά στρατηγικά συμφέροντα και μοιράζονται τις ίδιες απόψεις όσον αφορά τη σταθερότητα στην περιοχή».

Ετοιμότητα όμως για κλιμάκωση του παζαριού εκφράζει και η ίδια η Τουρκία. Οπως διαμήνυσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, η Τουρκία είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει μέχρι τέλους όλα τα δικαιώματά της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο. Υποστήριξε ότι ο πιο λογικός τρόπος να μεταφερθεί το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη είναι μέσω Τουρκίας και έκανε έκκληση «σε όλες τις πλευρές της διεθνούς κοινότητας», λέγοντας: «Ελάτε να εκμεταλλευτούμε αυτές τις ευκαιρίες και αντί να αυξάνουμε την ένταση, με διαμάχες και ασάφειες, ας εφαρμόσουμε μια κατάσταση "win-win" (σ.σ. όπου όλοι κερδίζουν)», ανέφερε.

Αλλά και ο «υπουργός Εξωτερικών» του ψευδοκράτους, Κ. Οζερσάι, πριν αρχίσουν οι φήμες περί συνάντησής του με την ΕΝΙ δήλωσε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά αλλά και οι εταιρείες που πραγματοποιούν γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ «θα πρέπει σε κάποια φάση να συζητήσουν και μαζί μας». Οι Ελληνοκύπριοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να αγνοούν τους Τουρκοκύπριους, συμπλήρωσε, τονίζοντας πως «η κρίση δημιουργεί και ευκαιρίες». Ο ηγέτης του ψευδοκράτους Μουσταφά Ακιντζί δήλωσε ότι σε περίπτωση που δεν βρεθεί «φόρμουλα» για το Κυπριακό, το ψευδοκράτος είναι έτοιμο να προχωρήσει σε ερευνητικές γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, αφού «ο φυσικός πλούτος του νησιού είναι κοινός και δεν αποτελεί αποκλειστική ιδιοκτησία των Ελληνοκυπρίων», επαναφέροντας πάντως την πρόταση για σύσταση δικοινοτικής επιτροπής που θα ασχολείται αποκλειστικά με το θέμα των υδρογονανθράκων.

Από τη μεριά της, η κυπριακή κυβέρνηση όλη την περασμένη βδομάδα πύκνωσε τις διπλωματικές επαφές με πολλές πλευρές, ενώ καλλιεργούσε προσδοκίες για την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ. Πάντως, ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης κάλεσε ξανά την Τουρκία και την «τουρκοκυπριακή κοινότητα» να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, «νοουμένου ότι θα προηγηθεί ο τερματισμός της παραβίασης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη», ενώ μεταξύ άλλων είχε κρίνει σκόπιμο να επισημάνει πως σχετικά με την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της Κυπριακής Δημοκρατίας «συνεχίζει να υφίσταται η σύγκλιση που είχε επιτευχθεί κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων Χριστόφια - Ταλάτ», η οποία - όπως εξήγησε - προνοεί ότι οι αποφάσεις που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες (χωρικά ύδατα, συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) «θα αποτελούν ομοσπονδιακή αρμοδιότητα στην επανενωμένη Κύπρο».

Οι εξελίξεις μυρίζουν μπαρούτι

Ολα τα παραπάνω δείχνουν ότι οι διεργασίες γύρω από την Κύπρο θα πυκνώσουν. Από τη σκοπιά των λαϊκών συμφερόντων, το θέμα δεν είναι αν οι διάφορες πλευρές θα τα βρουν ή δεν θα τα βρουν, το θέμα είναι ότι αυτό που ψάχνουν να βρουν είναι η μεγαλύτερη άνεσή τους να ληστεύουν τους φυσικούς πόρους και να εκμεταλλεύονται τους εργαζόμενους. Ψάχνουν να βρουν πώς θα εκτοπίσουν ή θα ακινητοποιήσουν ανταγωνιστές, αλλά και πώς θα κερδίσουν συμμάχους, όσο το δυνατόν πιο ωφέλιμους για τα δικά τους αντιλαϊκά σχέδια. Τέτοιοι είναι οι διακανονισμοί ή συμβιβασμοί που κάποια στιγμή θα καταληχτούν, είτε μέσω της διπλωματικής οδού είτε αλλιώς. Το σίγουρο είναι ότι οι εξελίξεις στην περιοχή μας «μυρίζουν μπαρούτι» από όπου κι αν τις πιάσει κανείς, όπως και ότι το μόνο για το οποίο χρειάζεται να αγωνιούν οι λαοί είναι πόσο αποφασιστικά, επίμονα, καλοσχεδιασμένα, θα οργανώσουν τη δική τους πάλη ενάντια σε κάθε αντιλαϊκό σχέδιο και συνασπισμό.


Α. Μ.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org