Κυριακή 18 Μάρτη 2007
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 7
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Η δύναμη ενός ηφαιστείου

Απρόβλεπτη εξήγηση σε παγκόσμιας κλίμακας λιμό του 18ου αιώνα δίνει πρόσφατη επιστημονική μελέτη

Η έκρηξη του ηφαιστείου Λάκι στην Ισλανδία προκάλεσε περισσότερο από ένα εκατομμύριο θανάτους, από την Αίγυπτο ως την Ιαπωνία, κάνοντάς την την πιο θανατηφόρα στην ιστορία
Η έκρηξη του ηφαιστείου Λάκι στην Ισλανδία προκάλεσε περισσότερο από ένα εκατομμύριο θανάτους, από την Αίγυπτο ως την Ιαπωνία, κάνοντάς την την πιο θανατηφόρα στην ιστορία
Το καλοκαίρι του 1783 έγινε η μεγαλύτερη ηφαιστειακή έκρηξη της τελευταίας χιλιετίας, από την οποία σκοτώθηκαν 9.000 κάτοικοι της Ισλανδίας, 12 κυβικά χιλιόμετρα ηφαιστειακής τέφρας κάλυψαν τη γύρω περιοχή και εκλύθηκαν περισσότεροι από 100 εκατομμύρια τόνοι αερίων. Σαν να μην έφταναν αυτά, η έκρηξη του ηφαιστείου Λάκι στην Ισλανδία, σύμφωνα με τον κλιματολόγο Λιουκ Ομάν του πανεπιστημίου Ράτγκερς, οδήγησε σε προσωρινή κλιματολογική καταστροφή, που σάρωσε όλο το βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη μας και προκάλεσε λιμό σε αρκετές περιοχές. Εξαιτίας του λιμού αυτού, μόνο στην κοιλάδα του Νείλου ο πληθυσμός μειώθηκε κατά το ένα έκτο.

Χρησιμοποιώντας ένα κλιματολογικό μοντέλο της NASA (υπηρεσίας διαστήματος των ΗΠΑ), ο Ομάν προσομοίωσε σε ηλεκτρονικό υπολογιστή τις συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα από το αερόλυμα (αεροζόλ) σταγονιδίων θειικού οξέος, που σχηματίστηκε μετά την έκρηξη του Λάκι. Τα αποτελέσματα της προσομοίωσης δείχνουν ότι το νέφος μείωσε σε τέτοιο βαθμό την ηλιακή ακτινοβολία, η οποία φτάνει στο έδαφος, ώστε ψύχτηκαν μεγάλα τμήματα της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Οι δακτύλιοι των δέντρων υποστηρίζουν το συμπέρασμα της μελέτης, σύμφωνα με το οποίο το καλοκαίρι του 1783 ήταν το ψυχρότερο μέσα σε μια περίοδο 500 ετών. Αυτή η ψύξη, είχε ως αποτέλεσμα να διαταραχτεί ο ετήσιος κύκλος των βροχών στην Αφρική και την Ινδία. Επειδή οι μουσώνες προκαλούνται από τις θερμοκρασιακές διαφορές μεταξύ των ωκεανών και της ξηράς, ο ετήσιος μουσώνας ήταν πολύ αδυνατισμένος, με αποτέλεσμα μεγάλη ξηρασία σ' αυτές τις δύο περιοχές.

Τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα στην κοιλάδα του Νείλου το 1783, καθώς η φτωχολογιά πέθαινε από την πείνα που προκάλεσε η έκρηξη ενός ηφαιστείου χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά
Τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα στην κοιλάδα του Νείλου το 1783, καθώς η φτωχολογιά πέθαινε από την πείνα που προκάλεσε η έκρηξη ενός ηφαιστείου χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά
Σύμφωνα με τον Γάλλο ερευνητή Κονσταντίν Βόλνεϊ, που ταξίδευε στην Αίγυπτο το 1783, δεν υπήρχε τίποτα για θερισμό εξαιτίας της έλλειψης νερού. Οι πολύβουοι δρόμοι του Καΐρου ερήμωσαν, έγραφε. Τώρα, η μελέτη του Ομάν φέρνει στην επιφάνεια και επιπλέον στοιχεία. Ο λιμός δεν έφτασε μόνο ως την Ινδία, όπου επίσης ο μουσώνας ήταν αδύναμος, αλλά και μέχρι την Ιαπωνία, όπου καταστράφηκε η σοδειά του ρυζιού. Συνολικά, τουλάχιστον ένα εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν από την πείνα.

Τα ευρήματα αυτά γεννούν το εύλογο ερώτημα: Τι θα γινόταν αν μια ανάλογη μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου συνέβαινε σήμερα, στον τεχνολογικά προηγμένο κόσμο μας, όπου κυριαρχεί ο καπιταλισμός; Για το περιεχόμενο της απάντησης προδιαθέτει η τύχη των φτωχών μαύρων της Νέας Ορλεάνης (που παραδόξως πέθαναν από το πολύ νερό), αλλά και η τύχη μυριάδων ανθρώπων - ανάμεσά τους παιδιών - που πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα και τον υποσιτισμό, χωρίς να έχει συμβεί καμιά έκρηξη ηφαιστείου!


Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Discover»


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org