Πραγματικά αστείρευτες οι «επιλογές» που έχει ο άνθρωπος στον καπιταλισμό και την «ελεύθερη αγορά»... Για παράδειγμα, στην πλούσια και κορυφαία τεχνολογικά Ιαπωνία, όπου χιλιάδες ηλικιωμένοι προτιμούν τη φυλακή από τον έξω κόσμο και «επιλέγουν» τον εγκλεισμό έναντι της ελευθερίας. Η αυξανόμενη αυτή τάση καταγράφεται την τελευταία δεκαετία και αποτυπώνεται στον διεθνή Τύπο και σε ντοκιμαντέρ, όπως αυτό του CNN πριν από περίπου έναν χρόνο. Εκεί μιλούν ηλικιωμένες γυναίκες που - λόγω φτώχειας και μοναξιάς - κατέληξαν σκόπιμα στη φυλακή, διαπράττοντας ξανά και ξανά μικροαδικήματα. Οι άλλες «επιλογές» ήταν πείνα, κρύο, θάνατος από αρρώστια / αυτοκτονία.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία για τα σωφρονιστικά ιδρύματα, από τους 40.544 κρατούμενους που καταγράφηκαν στην Ιαπωνία το 2024, το 13,5% ήταν άνω των 65 ετών. Παρατηρήθηκε επίσης ότι ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού των φυλακών άνω των 65 ετών κατέληγε στη φυλακή μετά από μικρά αδικήματα, προκειμένου να βρουν στέγη και ένα ζεστό γεύμα. Το 2022, πάνω από το 80% των ηλικιωμένων γυναικών κρατουμένων της χώρας βρίσκονταν στη φυλακή για κλοπή, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Η «Λευκή Βίβλος» του 2024 για την εγκληματική δραστηριότητα, που δημοσιεύθηκε από την ιαπωνική κυβέρνηση, ανέφερε ότι το 71% των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από ηλικιωμένες γυναίκες και το 39% από ηλικιωμένους άνδρες ήταν μικροκλοπές από καταστήματα.

«Δεν υπάρχει λόγος να ζω. Θέλω απλώς να πεθάνω», σκέφτηκε η 81χρονη Ακίγιο, έχοντας ξεμείνει με 40 δολάρια από την πενιχρή της σύνταξη για να περάσει δυο βδομάδες. Και τότε προέβη στη δεύτερη κλοπή, όχι για να φάει αλλά για να βρει «διέξοδο», στη γυναικεία φυλακή Tochigi, βόρεια του Τόκιο. Η ζωή έξω από τη φυλακή είναι λιγότερο υποφερτή και λιγότερο ελεύθερη για πολλά εκατομμύρια εργαζομένων και συνταξιούχων στην Ιαπωνία, όπου περίπου το 20% των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών ζουν επίσημα σε συνθήκες φτώχειας.

«Υπάρχουν άνθρωποι που έρχονται εδώ επειδή κάνει κρύο ή επειδή πεινάνε», λέει ένας φύλακας της Tochigi. «Οσοι αρρωσταίνουν μπορούν να έχουν δωρεάν ιατρική περίθαλψη στη φυλακή, αλλά μόλις φύγουν πρέπει να την πληρώσουν, οπότε κάποιοι θέλουν να μείνουν εδώ όσο το δυνατόν περισσότερο». Οι γυναίκες στην Tochigi εργάζονται στα εργοστάσια της φυλακής. Λαμβάνουν τακτικά γεύματα, δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, φροντίδα ηλικιωμένων, έχουν συντροφιά. Το αντίτιμο; Η ελευθερία τους, το «υπέρτατο» - υποτίθεται - «αγαθό» της φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας, που δεν είναι τίποτε άλλο από τα δεσμά του κεφαλαίου και της εκμετάλλευσης. Ενίοτε και κυριολεκτικά...

Στη φυλακή της Φουκουσίμα κανείς σχεδόν δεν είναι παραβάτης μίας φοράς. «Ολοι οι κρατούμενοι έχουν διαπράξει παραβάσεις επανειλημμένα. Μερικοί βρίσκονται εδώ για δεύτερη φορά, άλλοι για δέκατη», εξηγεί στην «El Pais» ο επικεφαλής του Τμήματος Σωφρονιστικής Θεραπείας. Η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων που διαπράττουν μικρoαδικήματα για να εξασφαλίσουν στέγη, τροφή και ιατρική περίθαλψη στη φυλακή έχει μετατρέψει ορισμένες φυλακές σε άτυπα ...γηροκομεία, όπου οι κρατούμενοι κυκλοφορούν με πι, φοράνε πάνες, είναι στα πρόθυρα άνοιας, αντιμετωπίζουν νοητικά και ψυχολογικά προβλήματα. Μέσα σε αυτό το χάος, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν έχει καμία θέση, οι «ειδικοί» προειδοποιούν για το ...«υψηλό κόστος διατήρησης ενός ηλικιωμένου κρατούμενου»!

Υπάρχουν άνθρωποι που θα πλήρωναν για να παραμείνουν στη φυλακή, δηλώνουν στα ΜΜΕ σωφρονιστικοί υπάλληλοι, αναφέροντας ένα «συμβολικό» ποσό. Ακούγεται σαδιστικό και είναι ακριβώς η «καρδιά» του καπιταλισμού: Να υποταχθεί ο άνθρωπος στα δεσμά του εκμεταλλευτικού συστήματος, μέχρι το σημείο να πληρώνει κι από πάνω για τη στέρηση της φυσικής του ελευθερίας! Η άλλη «επιλογή» θα ήταν ο θάνατος ή η δουλειά μέχρι τον τάφο, αν του το επιτρέπουν οι αντοχές του και η κατάσταση της υγείας του. Τέτοια «διλήμματα» γεννάει ο σάπιος καπιταλισμός.

Πρόκειται για ανθρώπους που δουλεύουν σε όλη τους τη ζωή, τις περισσότερες φορές και μέσα στη φυλακή. Η Ιαπωνία είναι η γηραιότερη κοινωνία στον βιομηχανικό κόσμο, με το 29,4% των 123 εκατ. κατοίκων της άνω των 65 ετών, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του 2025. Λόγω των πενιχρών συντάξεων και του υψηλού κόστους ζωής, όλο και περισσότεροι καθυστερούν τη συνταξιοδότησή τους μέχρι τα 70 τους χρόνια, ή και αργότερα, εργάζονται άτυπα ή με μερική απασχόληση για να τα βγάλουν πέρα. Ακόμη και μετά από όλα αυτά τα βάσανα, είναι πιο πιθανό να καταλήξουν σε ένα κελί, ενώ αντίθετα δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να βρεθούν σε έναν οίκο ευγηρίας με γρασίδι, δέντρα, γήπεδα, πισίνες και συντριβάνια, εξειδικευμένο προσωπικό, δωρεάν αναβαθμισμένη περίθαλψη. Γιατί αυτά είναι κόστος για το καπιταλιστικό κράτος και κέρδος για τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις.

Δεν μπορεί να μην υπάρχει άλλη επιλογή από την κτηνωδία, όπως εκφράζεται και στην Ιαπωνία και αλλού, σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο. «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» λέει το σύνθημα και διαβάζοντας τέτοιες ειδήσεις η σοσιαλιστική κοινωνία «σου μιλάει» από το μέλλον: Ανθρωποι που δεν είναι αριθμοί για το κράτος και τις επιχειρήσεις, άνθρωποι ελεύθεροι από τα δεσμά του κεφαλαίου, άνθρωποι που δουλεύουν λιγότερο επειδή έχουν την τεχνολογία «στα χέρια τους», άνθρωποι που ζουν περισσότερο και καλύτερα επειδή η επιστήμη τούς υπηρετεί. Μια κοινωνία απαλλαγμένη από το βάσανο του κέρδους και του αέναου ανταγωνισμού, μια οικονομία σχεδιασμένη για τις ανάγκες του ανθρώπου.