Η πλήρης αδυναμία της ΝΔ να ασκήσει ουσιαστική αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση είναι κάτι που κατά κόρον έχει υπογραμμιστεί ακόμα και από στελέχη του ίδιου του κόμματος. Η αδυναμία αυτή δεν έχει να κάνει τόσο με τους επιμέρους χειρισμούς σε κάθε θέμα, όσο με το γεγονός ότι οι προγραμματικές της διαφορές με την κυβέρνηση είναι ελάχιστες ή και μηδενικές.

Ετσι η αντιπολίτευσή της - όσο φραστικά έντονη και να είναι - εξαντλείται σε δευτερεύουσες πτυχές, που δε θίγουν τις στρατηγικές επιλογές της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για τον απλούστατο λόγο ότι αποτελούν επιλογές και της ίδιας της ΝΔ.

Η παραπάνω θέση επιβεβαιώθηκε πλήρως και από τη στάση του κόμματος κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης στο Αιγαίο. Παρά τους ψηλούς τόνους και τις ανέξοδες κορόνες περί προδοσίας, ταπείνωσης και ενδοτισμού (που και αυτοί σταδιακά αποσύρθηκαν) η ΝΔ δεν αντιπαρέθεσε καμία εναλλακτική πρόταση για την ουσία του θέματος και πολύ περισσότερο δεν τόλμησε να ψελλίσει ούτε λέξη για το ρόλο και τα σχέδια των Αμερικανών στην περιοχή.

Οταν ακόμα και εφημερίδες που πρόσκεινται στη ΝΔ κυκλοφορούσαν με καταγγελτικούς τίτλους για το ρόλο των ΗΠΑ ο Μ. Εβερτ αφελώς δήλωνε ότι "το θέμα δεν είναι τι κάνουν οι άλλοι, αλλά το τι κάνουμε εμείς". Οταν, δηλαδή, "οι άλλοι" και εν προκειμένω οι Αμερικανοί επιβάλλουν στη χώρα μας ένα καθεστώς περιορισμένης εθνικής κυριαρχίας - όπως έγινε στη βραχονησίδα Ιμια - κατά τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης δε θα πρέπει να ασχολούμαστε με αυτό.

Τη στιγμή που οι Αμερικανοί, με δηλώσεις των αξιωματούχων τους, γενίκευαν την αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας η αξιωματική αντιπολίτευση με την άρνησή της να καταγγείλει τη στάση τους, τους πρόσφερε εκ των πραγμάτων και το δικό της - κοντά σε αυτό του Κ. Σημίτη - "ευχαριστώ".

Η στάση αυτή δεν είναι απλώς κάποια τρέχουσα αδυναμία στη χάραξη της τακτικής της ούτε ένα "στιγμιαίο" λάθος. Είναι ένα "διαρκές" σύμπτωμα της αδυναμίας της να αντιπολιτευτεί ουσιαστικά, γιατί ξεκινάει κατά βάση από την ίδια αφετηρία με αυτήν της κυβέρνησης: Και τα δύο κόμματα αποδέχονται και υποκύπτουν στις πιέσεις που ασκούν τα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα.Και οι δύο όχι μόνο δε σκέφτονται να καταγγείλουν αυτές τις πιέσεις, αλλά δουλικά προστρέχουν σε αυτά τα κέντρα, για να εξασφαλίσουν την εύνοιά τους.Από τη στιγμή που η ΝΔ απέφυγε, όπως "ο διάβολος το λιβάνι", να καταγγείλει το ρόλο των Αμερικανών, εκ των πραγμάτων η κριτική της περιορίστηκε σε πλευρές του χειρισμού της κρίσης, που σε τελική ανάλυση ουδόλως έθιγαν επί της ουσίας την κυβέρνηση. Η θέση του Μ. Εβερτ ότι πρέπει να παραιτηθεί η στρατιωτική ηγεσία σαν υπεύθυνη για την κατάληξη της "υπόθεσης Ιμια", έδινε εκ των πραγμάτων συγχωροχάρτι στην κυβέρνηση και τις επιλογές της και περιόριζε τις ευθύνες μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο, κάτι που και η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή επιχείρησε.

Παρά τη "θορυβώδη" αποχώρηση από τη Βουλή την επομένη της κρίσης η ΝΔ δεν ανέπτυξε κάποια εναλλακτική λύση για το πρόβλημα. Τα ερωτήματα για το τι θα έπραττε μια κυβέρνηση της ΝΔ σε ανάλογη κρίση έμειναν ουσιαστικά αναπάντητα. Παρά τις κραυγές "περί προδοσίας" το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δε διευκρίνισε, εάν θα προχωρούσε σε πόλεμο, εάν θα ξεκινούσε διάλογο ή τι τέλος πάντων θα έπραττε.

Ομως η πρόσφατη κρίση στο Αιγαίο και οι χειρισμοί του Μ. Εβερτ έδωσαν την ευκαιρία στον επίτιμο πρόεδρο του κόμματος, Κ. Μητσοτάκη, να εκφράσει, από την τηλεόραση, για μια ακόμα φορά, τις ανοιχτές του διαφωνίες και να εγγράψει υποθήκες για το μέλλον. Ετσι, ο πρώην πρωθυπουργός διαφοροποιήθηκε ανοιχτά από τις επιλογές του Μ. Εβερτ και τον κατηγόρησε για την αποχώρηση από τη Βουλή, λέγοντας ότι τέτοια στάση ταιριάζει σε ανθρώπους οι οποίοι φοβούνται, δεν έχουν επιχειρήματα και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Η νέα διαφοροποίηση Μητσοτάκη προκάλεσε όπως είναι φυσικό τη δυσαρέσκεια της Ρηγίλλης, παρά το γεγονός ότι από το κόμμα δήλωναν "ουδέν σχόλιον". Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η αποστροφή του επίτιμου ότι εάν οι περιστάσεις το φέρουν "να κάνει κάτι παραπάνω από αυτό που κάνει σήμερα δε θα διστάσει να το κάνει". Αλλωστε, με την όλη του παρουσία ο Κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να προωθήσει την εικόνα ενός"εθνικού ηγέτη" που - αποστασιοποιημένος από τις τρέχουσες κομματικές αντιπαραθέσεις - κάποτε θα κληθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον τόπο σε μια κυβέρνηση "εθνικής συνεργασίας". Χαρακτηριστικά ο επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ, στη συνέντευξή του δήλωσε, ότι "ο κόσμος θα έβλεπε με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση μια οικουμενική κυβέρνηση". Δε δήλωσε, αλλά σαφώς άφησε να εννοηθεί ότι ο ίδιος θα "έβλεπε με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση" την πρωθυπουργία σε μια τέτοια κυβέρνηση.

Γιάννης ΦΩΤΟΥΛΑΣ