Σάββατο 28 Φλεβάρη 2026 - Κυριακή 1 Μάρτη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 37
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΕΠΙΣΤΟΛΙΚΗ ΨΗΦΟΣ
Οι πραγματικές στοχεύσεις στο όνομα της «διευκόλυνσης του εκλογέα»

INTIME NEWS

Με βασικό επιχείρημα τη «διευκόλυνση των εκλογέων» η κυβέρνηση της ΝΔ φέρνει νέες αντιδραστικές αλλαγές στη διαδικασία των βουλευτικών εκλογών, με νομοσχέδιο που θα συζητηθεί την Τρίτη 3/3 στη Βουλή.

Στο επίκεντρο του νομοσχεδίου βρίσκεται η προώθηση της επιστολικής ψηφοφορίας για τους εκτός επικρατείας εκλογείς και στις βουλευτικές εκλογές, αφού πρώτα εφαρμόστηκε για όλους στις ευρωεκλογές. Ταυτόχρονα προβλέπει και άλλες αλλαγές στην εκλογική διαδικασία, με βασική τη διαμόρφωση ενιαίας εκλογικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού», στην οποία θα μπορούν να εγγράφονται όλοι οι Ελληνες πολίτες ανά την υφήλιο. Ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη εξαγγείλει τις επόμενες αντιδραστικές αλλαγές, όπως η καθολική χρήση της επιστολικής ψήφου, από όλους τους εκλογείς στις βουλευτικές εκλογές, ή ακόμα και η ηλεκτρονική ψηφοφορία, πάντα στο όνομα της «διευκόλυνσης των εκλογέων».

Βαρύτατες ευθύνες έχουν και το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση και η Ελ. Λύση, που στηρίζουν στην ουσία τη διεύρυνση της επιστολικής ψήφου και στις βουλευτικές εκλογές, παρά τις φαινομενικές ενστάσεις και σε επιμέρους ζητήματα για να κρύβεται η ουσιαστική συναίνεση.

Οι παραπάνω εξελίξεις, αλλά και η πείρα από την εφαρμογή της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές του 2024, επιβεβαιώνουν τα όσα έγκαιρα έχει καταγγείλει το ΚΚΕ, αναδεικνύοντας τους πραγματικούς στόχους διευκόλυνσης με αιχμή την προώθηση της επιστολικής ψηφοφορίας.

Στόχος 1ος: Διευκόλυνση διαμόρφωσης του εκλογικού αποτελέσματος

Η καθιέρωση της επιστολικής ψηφοφορίας για τους εκλογείς του εξωτερικού και στις βουλευτικές εκλογές διαμορφώνει μια μεγάλη μάζα εκλογέων εκτός Ελλάδας. Συνδυάζεται με την άρση των περιορισμών (το 2023) που είχαν τεθεί στη δυνατότητα εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού και οι οποίοι σε ένα βαθμό διασφάλιζαν ότι όσοι Ελληνες κάτοικοι του εξωτερικού συμμετέχουν στις εκλογές θα έχουν πέρα από συναισθηματικό δεσμό και κοινωνικό δεσμό με τη χώρα, θα γνωρίζουν την ελληνική πραγματικότητα, τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, θα επηρεάζονται από τις εξελίξεις αυτές, από την πολιτική που εφαρμόζεται. Οι περιορισμοί καταργήθηκαν με νόμο του 2023, με τις ψήφους της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, της Πλεύσης και της Νίκης, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε λευκό, ζητώντας ειδική εκλογική περιφέρεια για τους απόδημους, αίτημα που υλοποιεί τώρα η κυβέρνηση της ΝΔ με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.

Πλέον, σε συνδυασμό με την επιστολική ψηφοφορία ενισχύεται η δυνατότητα επίδρασης όχι μόνο στον συσχετισμό μεταξύ των κομμάτων, αλλά συνολικά στο εκλογικό αποτέλεσμα, για δύο λόγους.

Πρώτον, γιατί διευκολύνεται η συμμετοχή στις εκλογές για εκατοντάδες χιλιάδες εκλογείς που πιθανώς δεν έχουν απολύτως καμία ουσιαστική σχέση με τη χώρα, και πλέον με την επιστολική ψήφο δεν απαιτείται κυριολεκτικά τίποτα παρά να στείλουν έναν φάκελο. Γιατί αρκεί η ελληνική καταγωγή προκειμένου κάποιος να αποκτήσει την ελληνική υπηκοότητα και άρα το δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ακρόαση των φορέων για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο την Τρίτη 24/2 ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Βρυξελλών ανέφερε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει ένας πληθυσμός 1,2 εκατ. - 3 εκατ. Ελλήνων, με 300.000 - 350.000 από αυτούς να δηλώνουν ότι γνωρίζουν - έστω - την ελληνική γλώσσα. Στις βουλευτικές εκλογές του 2023, και ενώ ίσχυαν οι όροι προκειμένου να διασφαλίζεται κοινωνική σχέση με την Ελλάδα, είχαν εγγραφεί στους ειδικούς καταλόγους για να ψηφίσουν (αυτοπροσώπως) στα εκλογικά τμήματα του εξωτερικού 22.857 άτομα.

Δεύτερον, γιατί όπως έχει ήδη αποδειχθεί, η διαδικασία της επιστολικής ψήφου στην πραγματικότητα διευκολύνει την εργοδοσία και άλλους μηχανισμούς για ακόμα πιο άμεση και ισχυρή άσκηση πιέσεων, με δεδομένο το διάτρητο της διαδικασίας της επιστολικής ψήφου.

Απέναντι στις προκλητικές δηλώσεις του υπ. Εσωτερικών ότι «όσο έχω κοιτάξει - και έχω κοιτάξει αρκετά - έχουμε πολύ αυστηρή διαδικασία», δεν χρειάζεται παρά να θυμίσουμε τα όσα είχε καταγγείλει το ΚΚΕ στις ευρωεκλογές του 2024:

- Τη σειρά λαθών και ελλείψεων κατά τη διαδικασία της εγγραφής και αποστολής των φακέλων, η ευθύνη για τα οποία «φορτώθηκε» στους ίδιους τους εκλογείς, με αποτέλεσμα χιλιάδες εκλογείς από όσους είχαν εγγραφεί στους καταλόγους να μην καταφέρουν τελικά να ψηφίσουν.

- Το απαράδεκτο της εμπλοκής των ιδιωτικών εταιρειών (κούριερ) στην όλη διαδικασία, με τις αυθαιρεσίες κατά την αποστολή και παραλαβή των φακέλων, με προβληματικούς έως ανύπαρκτους ελέγχους ταυτοπροσωπίας κ.ο.κ.

Στόχος 2ος: Διευκόλυνση διαμόρφωσης παθητικής στάσης απέναντι στις εξελίξεις

Βασικός και αθέατος στόχος όμως παραμένει η προσπάθεια αποστασιοποίησης του εκλογικού σώματος από την άμεση εκλογική και πολιτική διαδικασία. Αποτελεί πλευρά της συνολικής προσπάθειας να κυριαρχήσει η «εξ αποστάσεως» διαμόρφωση και ατομική έκφραση πολιτικής γνώμης και στάσης, χωρίς άμεση, ζωντανή, συλλογική συζήτηση και δράση, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή. Αυτή η κατεύθυνση υπηρετείται π.χ. και από την ηλεκτρονική ψηφοφορία στα σωματεία ή την αποθέωση των ΜΚΔ ως πεδίου έκφρασης, ακόμα και οργάνωσης - δήθεν - της πάλης. Προωθείται έτσι η βολική για το σύστημα διαμαρτυρία από τον καναπέ ή το πληκτρολόγιο, στη βάση και της επιδιωκόμενης διεύρυνσης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.

Η πρόβλεψη για δημιουργία ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού», που θα εκλέγει 3 βουλευτές, ενώ μέχρι σήμερα η ψηφοφορία γινόταν με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας και χωρίς σταυρό, «ντύνεται» με το επιχείρημα ότι έτσι θα αναβαθμιστεί η συμμετοχή των κατοίκων εξωτερικού με εκλογή των «δικών τους» εκπροσώπων. Στην πραγματικότητα, στο πλαίσιο και της διεκδίκησης του σταυρού δυναμώνει ακόμα περισσότερο η δράση κομματικών - πολιτικών και άλλων παραγόντων, όπως και η προσωποκεντρική πολιτική παρέμβαση, σε σύγκριση με την πολιτική δουλειά με το ψηφοδέλτιο επικρατείας κάθε κόμματος που συγκροτείται ως λίστα, όπως ισχύει. Το ΚΚΕ ζητά να παραμείνει η σημερινή ρύθμιση για την ψηφοφορία με βάση τα ψηφοδέλτια επικρατείας των κομμάτων, χωρίς τη συγκρότηση ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας.

Αλλωστε η εξέλιξη αυτή δημιουργεί και εύλογο προβληματισμό για το - διόλου απίθανο - ενδεχόμενο διεύρυνσης του αριθμού των βουλευτών, όπως άλλωστε έχουν ζητήσει άλλα κόμματα, με βάση την αρχή της αναλογικότητας, αφού προβλέπονται 3 έδρες για άγνωστο αριθμό εκλογέων, και ταυτόχρονα π.χ. η εκλογική περιφέρεια Εύβοιας με 210.000 εγγεγραμμένους εκλέγει 6 βουλευτές ή η εκλογική περιφέρεια Εβρου με 146.000 εκλέγει 4. Ηδη η Ελ. Λύση έχει προτείνει την εκλογή 10 βουλευτών από την εκλογική περιφέρεια «Απόδημου Ελληνισμού», ενώ άλλα κόμματα τη δημιουργία περισσότερων περιφερειών κ.ο.κ.

Αντίστοιχα, στην πραγματικότητα είναι προσχηματική και τελικά εκβιαστική η προβλεπόμενη «δυνατότητα» που δίνεται στους εκλογείς εξωτερικού να επιλέξουν είτε α) την αυτοπρόσωπη ψηφοφορία, είτε β) την ψηφοφορία με επιστολική ψήφο, είτε γ) την αυτοπρόσωπη ψηφοφορία και σε περίπτωση που δεν συσταθεί εκλογικό τμήμα να μπορούν να ψηφίσουν με επιστολική. Γιατί την ίδια στιγμή κανένα μέτρο δεν παίρνεται για να συγκροτηθούν εκλογικά τμήματα όπου χρειάζεται, ούτε υποχρεώνεται από τον νόμο η κυβέρνηση να το πράξει, ενώ ταυτόχρονα εδώ και χρόνια προωθούνται η υποστελέχωση και η υποβάθμιση σε πρεσβείες και προξενεία. Επομένως, στην πράξη υπάρχει η τρίτη επιλογή για να είναι ο εκλογέας σίγουρος ότι θα ψηφίσει. Από άλλο κανάλι δηλαδή «σπρώχνεται» στη χρήση της επιστολικής ψήφου, στην εξοικείωση ευρύτερων τμημάτων με αυτήν και τελικά στην παγίωσή της ως του κυρίαρχου τρόπου συμμετοχής στις εκλογές.

Στόχος 3ος: Διευκόλυνση βαθύτερης παρέμβασης του αστικού κράτους

Φανερώνεται η προσπάθεια το αστικό κράτος να παρεμβαίνει βαθύτερα σε όλη την εκλογική και πολιτική διαδικασία, ελέγχοντας το ίδιο ακόμα πιο άμεσα: Από την ηλεκτρονική πλατφόρμα έγκρισης - εγγραφής των εκλογέων, το εκλογικό «ταξίδι» και το τέλος της διαδρομής των ψήφων, μέχρι τη διαδικασία διαλογής που ήδη από τις ευρωεκλογές φάνηκε ότι επιτρέπει ερμηνείες, αυθαιρεσίες, εύκολη ακύρωση ψήφων, που είχαν ως αποτέλεσμα χιλιάδες ψήφοι να μην προσμετρηθούν.

Διαμορφώνοντας συνθήκες έντασης της αποστασιοποίησης, της απομόνωσης και της «εξ αποστάσεως συμμετοχής» ενός δυνητικά αχανούς εκλογικού σώματος, είναι φανερό ότι πρωτίστως διευκολύνονται το αστικό κράτος, το κεφάλαιο και οι διεθνείς σύμμαχοί του στο να διαμορφώνουν κριτήρια, τρόπο σκέψης και επιλογής.

Και την ίδια στιγμή, βέβαια, μεγαλώνουν οι απαιτήσεις για την ανταπόκριση πολιτικών κομμάτων στη διαδικασία των εκλογών μέσα και από το περαιτέρω σφίξιμο προθεσμιών και την αυστηροποίηση διαδικασιών σε ένα ούτως ή άλλως άνισο έδαφος, αφού δίνεται πλέον η δυνατότητα εγγραφής στον ειδικό εκλογικό κατάλογο του εξωτερικού ακόμα και μία μέρα μετά την ανακήρυξη των εκλογών, συρρικνώνονται οι προθεσμίες στην υποβολή συνδυασμών και υποψηφίων (από 7 στις 4 μέρες μετά την ανακήρυξη).

Αντιδραστικές αλλαγές σε διόλου τυχαία συγκυρία

Σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας και εμπλοκής, όξυνσης των αντιθέσεων και αναβάθμισης των ανταγωνιστικών σχεδιασμών των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και μπλοκ, είναι σαφές ότι τα μέτρα της κυβέρνησης επιχειρούν γενικότερα να στοιχίσουν πίσω από την «εθνική ενότητα», είτε με την ενεργή στήριξη στα «εθνικά συμφέροντα» είτε με την παθητική αποδοχή και την - ακόμα και εκ του μακρόθεν - νομιμοποίηση «εθνικών» σχεδιασμών και συμφερόντων.

Την ίδια στιγμή, η πολιτική των αστικών κυβερνήσεων όλα αυτά τα χρόνια αναγκάζει χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείπουν τη χώρα για να ζήσουν κάπως καλύτερα, ή να μην μπορούν να επιστρέψουν παρότι το θέλουν. Υποβαθμίζει συνεχώς τις προξενικές υπηρεσίες, την Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό για τους Ελληνες στο εξωτερικό (όπως σε Γερμανία, Δανία και αλλού). Απορρίπτει τα μέτρα που προτείνει το ΚΚΕ για να μπορούν οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα να ψηφίζουν. Και, μάλιστα, με προκλητικό τόπο η κυβέρνηση δήλωσε πως προετοιμάζονται και νέα μέτρα για τους Ελληνες εκλογείς, με αφορμή τη «διευκόλυνση», αυτήν τη φορά, των ετεροδημοτών.

Ο λαός όμως έχει την πείρα να δει το πραγματικό πρόσωπο πίσω από τις διακηρύξεις για δήθεν «ενίσχυση της συμμετοχής». Ξέρει πολύ καλά τη δημοκρατία του «ψηφίζω μια φορά κάθε 4 χρόνια», που με τη βούλα του νόμου σταματά έξω από τις πύλες των εργοστασίων, επιτρέπει τη λογοκρισία και το μαζικό προληπτικό φακέλωμα. Βλέπει το πραγματικό πρόσωπο της δικτατορίας του κεφαλαίου.

Το ΚΚΕ τοποθετείται μέσα στη Βουλή, δυναμώνει τη δράση του παντού, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με γνώμονα την πραγματική, ουσιαστική και αποφασιστική παρέμβαση του λαού στις εξελίξεις. Γιατί είναι το μοναδικό κόμμα που έχει βαθιά πίστη στην εργατική τάξη, στη δύναμη του λαϊκού παράγοντα να καθορίσει τις εξελίξεις, να ανοίξει τον δρόμο της ανατροπής της σημερινής βαρβαρότητας για την εργατική - λαϊκή εξουσία, με τις νέες, ανώτερες μορφές οργάνωσης και συμμετοχής των ίδιων των εργαζομένων στη λήψη, την υλοποίηση και τον έλεγχο των αποφάσεων, με κριτήριο τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και όχι τη στήριξη με κάθε τρόπο της κερδοφορίας του κεφαλαίου, που θυσιάζει την ανθρώπινη ζωή σε μικρά και μεγάλα καθημερινά «Τέμπη».


Της
Μαρίνας ΛΑΒΡΑΝΟΥ*
*Η Μ. Λαβράνου είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνη του Τμήματος Δικαιοσύνης και Λαϊκών Ελευθεριών της ΚΕ


Κορυφή σελίδας
Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ