Την τροποποίηση της σύμβασης που έχει υπογραφεί ήδη απ' τον Απρίλιο του 2022 μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της «Hellenic Train» (ΤΡΑΙΝΟΣΕ) εξετάζει από χτες η Επιτροπή Μεταφορών της Βουλής, στον απόηχο του εγκλήματος στα Τέμπη και των τεράστιων ευθυνών των δυνάμεων που διαχρονικά έβαλαν πλάτη να περάσει η ευρωενωσιακή στρατηγική «απελευθέρωσης» των μεταφορών, για την οποία βέβαια απέφυγαν κάθε αναφορά οι εκπρόσωποί τους κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή. Οι της βολικής αντιπολίτευσης έψεξαν την κυβέρνηση για την κακή κατάσταση του δικτύου, οι της κυβερνητικής πλειοψηφίας θύμιζαν με νόημα ότι όλοι πέρασαν απ' τον κυβερνητικό θώκο πριν μοιράσουν υποσχέσεις ότι το νομοσχέδιο έρχεται να αντιμετωπίσει προβλήματα, προφανώς κατά τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίστηκαν στο παρελθόν.

Στον αντίποδα ο Χρ. Κατσώτης, βουλευτής του ΚΚΕ, σημείωσε πως η πολιτική που υλοποιείται στο πλαίσιο της «απελευθέρωσης» των μεταφορών, είτε με «κρατικοποιημένες» είτε με ιδιωτικοποιημένες λειτουργίες του σιδηρόδρομου, είτε με πολλές εταιρείες διαχείρισης του σιδηροδρομικού έργου, είτε με μία, στόχο έχει το κέρδος και οδηγεί σε εγκλήματα κατά των λαών.

Κατήγγειλε ότι η λειτουργία των σιδηροδρόμων με κριτήριο το κέρδος, οι εμπορευματοποιημένες μεταφορές, η «απελευθέρωση» και η πολιτική της ΕΕ που την προωθεί, αναπόφευκτα οδηγούν σε μεγάλη οικονομική επιβάρυνση τα λαϊκά στρώματα, σε αύξηση της εκμετάλλευσης για τους εργαζόμενους και σε σημαντική μείωση της ασφάλειας για τους επιβάτες.

«Στόχος των εμπορευματοποιημένων μεταφορών είναι το κέρδος και όχι η ασφαλής, φτηνή μετακίνηση με παράλληλη ικανοποιητική εργασία για τους εργαζόμενους (...) Το έγκλημα των Τεμπών αλλά και σειρά άλλων δυστυχημάτων επιβεβαιώνουν ότι οι συνέπειες από την "απελευθέρωση" των συγκοινωνιών απλώνονται σε όλες τις λειτουργίες του σιδηροδρομικού δικτύου, επιδρώντας καθοριστικά στην ασφάλειά του» τόνισε.

Ο Χρ. Κατσώτης παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία που πιστοποιούν την κακή κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, τμήματα του οποίου δεν έχουν συντηρηθεί εδώ και 50 χρόνια, την έλλειψη προσωπικού αλλά και απαραίτητου τροχαίου υλικού κ.ά.

Για τη σύμβαση που ισχύει και την τροποποίηση που φέρνει η κυβέρνηση, τόνισε ότι η εταιρεία δεν δεσμεύεται υποχρεωτικά για δρομολόγια και επενδύσεις, αναγκαία έργα καθυστερούν όπως π.χ. τα έργα αποκατάστασης των καταστροφών του «Daniel» που θα τελειώσουν τον Δεκέμβρη του 2028 για τα τμήματα Λάρισας - Βόλου και Παλαιοφαρσάλου - Καλαμπάκας, ενώ για το τμήμα μετά τον Δομοκό, που αφορά τον άξονα Αθήνας - Θεσσαλονίκης, προβλέπεται ολοκλήρωση τον Αύγουστο του 2026. Για τα δρομολόγια που θα εκτελεί η «Hellenic Train», ώστε να λαμβάνει την επιδότηση των τουλάχιστον 50 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, επικρατεί επίσης απόλυτη ασάφεια. Με τη νέα σύμβαση παίρνουν παράταση τριών ετών οι επενδύσεις ύψους 15 εκατομμυρίων των Ιταλών σε τεχνολογικά συστήματα, τις οποίες «δεσμεύονταν» να υλοποιήσουν έως τις 31/12/2024. Η ημερομηνία μεταφέρεται στις 31/12/2027...

Η ετήσια επιδότηση μπορεί να ξεπερνά τα 50 εκατομμύρια ευρώ ακολουθώντας τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, και ήδη για το τρέχον έτος προβλέπεται αυξημένη δαπάνη 1,67 εκατομμυρίων, καταβολή της επιδότησης όχι ανά εξάμηνο αλλά με μηνιαίες προκαταβολές, ενώ επιτρέπεται στην εταιρεία να αυξάνει τις τιμές.

Το Δημόσιο αποδέχεται την υποχρέωση να καλύπτει τις ζημίες που δημιουργούνται λόγω προβλημάτων υποδομής για τα οποία ευθύνεται ο ΟΣΕ, προβλέπει έκπτωση στο μισό στα πρόστιμα εις βάρος της «Hellenic Train» εάν η βλάβη οφείλεται στην αδυναμία εξεύρεσης ανταλλακτικών κ.ο.κ., ενώ εάν κατά τη λήξη της σύμβασης τα έσοδα είναι μικρότερα από τα έξοδα χωρίς υπαιτιότητα του παρόχου, το Δημόσιο θα καλύψει τη ζημία.

Το νομοσχέδιο «ελαφρύνει» τη «Hellenic Train» ως προς την υποχρέωση για συντήρηση των εγκαταστάσεων στα οποία πραγματοποιείται η συντήρηση του τροχαίου υλικού, οι οποίες σε κάποια συγκροτήματα είναι κτίρια της δεκαετίας του 1920 και 1930 (π.χ. Κεντρικό Εργοστάσιο Πειραιά). Στο άρθρο 6.6 η ευθύνη της «Hellenic Train» για την ασφάλεια μοιράζεται με την ευθύνη των εργαζομένων που δουλεύουν σε αυτήν, τονίζοντας την παράμετρο της αξιολόγησης. Με την πρόβλεψη συνεχούς αξιολόγησης και της εύκολης τιμωρίας του προσωπικού απαλλάσσεται η εταιρεία από την ευθύνη σωστής λειτουργίας του σιδηρόδρομου με την επαρκή στελέχωση και εκπαίδευση του προσωπικού.

Καταλήγοντας ο Χρ. Κατσώτης υπογράμμισε πως στις σημερινές συνθήκες η πάλη των εργαζομένων μπορεί και πρέπει να φωτίζει τις τεράστιες δυνατότητες που υπάρχουν για τη συνδυασμένη κάλυψη των κοινωνικών αναγκών στη μετακίνηση, αν γίνουν κοινωνική ιδιοκτησία οι σιδηρόδρομοι και το σύνολο των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό λειτουργούν με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες, καθήκον που μπορεί να το φέρει σε πέρας μόνο το κράτος των εργατών, το σοσιαλιστικό κράτος.