Πώς βλέπει ο καπιταλισμός την επιστήμη της Ιστορίας και τη διδασκαλία της; Σ' αυτό το ερώτημα απαντά η κλαδική ανακοίνωση της ΚΝΕ για τις σπουδές στα Τμήματα Ιστορίας - Αρχαιολογίας, που είναι το «κλειδί» για την κατανόηση του ρόλου που θέλουν να παίζει ο ιστορικός επιστήμονας και ο αρχαιολόγος, τόσο όταν βρίσκεται στα φοιτητικά έδρανα όσο και όταν μπει στην εργασία.

Αφού λοιπόν περιγράφει τα ερωτήματα που βασανίζουν χιλιάδες πτυχιούχους αυτών των Τμημάτων, αλλά και τα προβλήματα των σχολών με τις ελλείψεις σε υποδομές, την τραγική υποστελέχωση, τη γνώση που αφαιρείται από τις σπουδές κ.ά. (προβλήματα κοινά και σε άλλα επιστημονικά αντικείμενα), φωτίζει ότι και το περιεχόμενο των σπουδών επηρεάζεται από «την ολοένα και βαθύτερη εξάρτηση του πανεπιστημίου και των ερευνητικών του προγραμμάτων από τα μονοπώλια και τις ιμπεριαλιστικές διακρατικές ενώσεις, το ΝΑΤΟ, την ΕΕ. Ετσι περιορίζεται κάθε ριζοσπαστική επιστημονική σκέψη που οδηγεί στην αμφισβήτηση του συστήματος, αποσιωπάται η πάλη των τάξεων, δικαιολογούνται μόνο κριτικές διόρθωσης του συστήματος». Κι αυτό δεν είναι τυχαίο, αφού «η διδασκαλία της Ιστορίας στα πανεπιστήμια (και κατ' επέκταση και στα σχολεία) αποτελεί την πιο μαζική μορφή διαχείρισης του ιστορικού παρελθόντος από την πλευρά του καπιταλιστικού κράτους». Ετσι π.χ. «σε κάποια Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στη χώρα καλλιεργείται μια συντηρητική εθνικιστική λογική για την Ιστορία, ενώ σε πολλά είτε λείπουν μαθήματα μεθοδολογίας της επιστήμης, είτε το μάθημα γίνεται στηριγμένο στην προσπάθεια να καλλιεργηθεί ο υποκειμενισμός, η αντίληψη ότι δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια και ότι τελικά το σημαντικό για τον επιστήμονα (είτε τον ιστορικό, είτε τον αρχαιολόγο) είναι η ατομική πρόσληψη και η υποκειμενική ερμηνεία των κοινωνιών του παρελθόντος».

Η ΚΝΕ περιγράφει τον Γολγοθά των πτυχιούχων που επιθυμούν στη συνέχεια να δουλέψουν στην έρευνα, την προοπτική των αρχαιολόγων που χωρίς περαιτέρω πιστοποιήσεις που επιβαρύνουν τους ίδιους, με μόνο το πτυχίο τους, δεν μπορούν να εργαστούν, αλλά και τους όρους εργασίας των αρχαιολόγων αφού βρουν δουλειά που έχουν αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια, καθώς η αξία των ακινήτων ανεβαίνει και μαζί της αυξάνεται η κατασκευαστική δραστηριότητα. «Για τις κατασκευαστικές εταιρείες ένα αρχαίο εύρημα δεν είναι τίποτα άλλο παρά κόστος, ένα περιττό έξοδο και καθυστέρηση μέσα στον "πυρετό" να πιάσουν το χρονοδιάγραμμα παράδοσης του έργου», τονίζει η ΚΝΕ, προσθέτοντας πως το υπουργείο Πολιτισμού δεν στηρίζει τους αρχαιολόγους σε αυτή την υπόθεση και δίνοντας χαρακτηριστικά παραδείγματα ακόμα και καταστροφής αρχαιοτήτων στον βωμό του κέρδους.

Οσο για τους ιστορικούς η ανακοίνωση της ΚΝΕ περιγράφει την προοπτική της αναμονής χρόνων μέχρι τον διορισμό στην Εκπαίδευση, τα τεράστια προβλήματα των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, την εκμετάλλευση στην ιδιωτική εκπαίδευση κι όλα αυτά την ώρα που οι σχολικές τάξεις συνεχίζουν να έχουν χιλιάδες κενά.

Κόντρα σε όλα αυτά η ΚΝΕ δείχνει ότι υπάρχει άλλος δρόμος και περιγράφει ένα πρόγραμμα σπουδών όπου «οι φοιτητές Ιστορίας και Αρχαιολογίας αρχικά θα κατακτούν στα πρώτα χρόνια φοίτησής τους μια στιβαρή μεθοδολογία στη σκέψη τους μέσα από τα μαθήματα κορμού του τμήματος, τα οποία θα τους βοηθήσουν να στήσουν μια καλή βάση πάνω στο εξειδικευμένο αντικείμενο που σπουδάζουν. Τα επόμενα χρόνια θα εμβαθύνουν τόσο στην Ιστορία όσο και στην Αρχαιολογία. Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στην κατανόηση της ιστορικής κίνησης, της εξέλιξης της ανθρώπινης κοινωνίας». Τονίζει τη σημασία που θα έχει στις σπουδές η πρακτική άσκηση, τη δυνατότητα ενασχόλησης με την έρευνα μέσω του διδακτορικού, την απορρόφηση στην εργασία με μόνη προϋπόθεση το πτυχίο.

Γι' αυτό η ΚΝΕ καταλήγει καλώντας τους νέους στην πάλη για τον σοσιαλισμό, δίνοντας τα χαρακτηριστικά του ενιαίου δωδεκάχρονου σχολείου σε αυτόν και τη σημασία της ανάδειξης και αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, τονίζοντας: «Η Ιστορία και η Αρχαιολογία μάς βοηθούν να γνωρίσουμε την ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών. Να μάθουμε γιατί το λίθινο τσεκούρι έδωσε τη θέση του στο σιδερένιο αμόνι, γιατί ο σκλάβος έπαψε να είναι σκλάβος. Αν κάτι μας έμαθε, είναι πως αυτός ο κόσμος ένα πράγμα δεν έκανε ποτέ: Να μένει στάσιμος»...