Τρίτη 3 Δεκέμβρη 2019
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 21
ΝΕΟΛΑΙΑ
ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ
Η σύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά υπονομεύει τις σπουδές και το μέλλον των αποφοίτων

Η ομιλία του Κυριάκου Ιωαννίδη στη Σύνοδο των Πρυτάνεων

Ολοκληρώθηκε το Σάββατο η 92η Σύνοδος Πρυτάνεων στο Καβούρι, που μια μέρα πριν στιγματίστηκε από την άγρια και απρόκλητη επίθεση της αστυνομίας στους φοιτητές που διαδήλωναν στην περιοχή, γεγονός για το οποίο οι πρυτάνεις εξέφρασαν με ανακοίνωσή τους το βράδυ της Παρασκευής τη θλίψη τους.

Το Σάββατο παρευρέθηκε στη Σύνοδο η υπουργός Παιδείας Ν. Κεραμέως και ενημέρωσε για τους βασικούς άξονες του επερχόμενου νομοσχεδίου, που προβλέπει θεσμοθέτηση μιας ενισχυμένης Ανεξάρτητης Αρχής για την Ανώτατη Εκπαίδευση, απλοποίηση του πλαισίου λειτουργίας των ΕΛΚΕ και άλλες επιμέρους διατάξεις, ενώ εξήγγειλε τη θεσμοθέτηση της Συνόδου των Πρυτάνεων ως συμβουλευτικού οργάνου της πολιτείας. Οι πρυτάνεις έδειξαν να συμφωνούν σε αυτά τα θέματα.

Στη Σύνοδο προσκλήθηκαν και μίλησαν, επίσης το Σάββατο, εκπρόσωποι κομμάτων. Εκ μέρους του ΚΚΕ παρευρέθηκε ο Κυριάκος Ιωαννίδης, μέλος της ΚΕ του Κόμματος και υπεύθυνος του Τμήματος Παιδείας της ΚΕ.

Παραθέτουμε την ομιλία του:

«Η σημερινή μας παρουσία έχει και το νόημα της καταδίκης της χτεσινής επίθεσης σε φοιτητές σας που ήθελαν να καταθέσουν τις αποφάσεις των Συλλόγων τους. Πρόκειται για επικίνδυνη κυβερνητική κλιμάκωση του αυταρχισμού.

Εκ μέρους του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, θέλουμε να ευχηθούμε τα αποτελέσματα, τα συμπεράσματα αυτής της Συνόδου Πρυτάνεων να συμβάλουν - στο μέτρο του δυνατού - στην καθημερινή προσπάθεια που κάνουν οι νέοι και οι νέες της χώρας μας να αποκτήσουν ολόπλευρη επιστημονική μόρφωση η οποία θα μπορεί να τους οδηγεί σε επαγγελματική αποκατάσταση με βάση το πτυχίο που έλαβαν, σε εργασία στον τομέα της παραγωγής, των υπηρεσιών, με σύγχρονα εργασιακά και μισθολογικά δικαιώματα.

Θα ενταθούν οι διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης τμημάτων και σχολών

Από τις εργασίες της Συνόδου
Από τις εργασίες της Συνόδου
Θεωρούμε ότι είναι γνωστές οι θέσεις των κομμάτων για τις εξελίξεις, παλιές και πιο πρόσφατες, στον τομέα της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Αλλωστε, τα περισσότερα από τα κόμματα αυτά έχουν βρεθεί σε κυβερνητικές θέσεις, έχουν αφήσει κυβερνητικό έργο και σε αυτόν τον τομέα. Μπορούν να κριθούν όχι μόνο στο επίπεδο των διακηρύξεων, αλλά και στα έργα.

Και εμείς σαν Κόμμα μπορούμε να κριθούμε, φυσικά. Δεν κρύβουμε τον προβληματισμό και την αντίθεσή μας σε μια σειρά αλυσιδωτές προσαρμογές των πανεπιστημίων, που μπορούν να συνοψιστούν στη σταδιακή μετατροπή τους σε επιχειρήσεις παραγωγής και τμηματικής διάχυσης της επιστημονικής γνώσης. Και από αυτή τη σκοπιά, τοποθετούμαστε αρνητικά στο νομοσχέδιο που ετοιμάζει η κυβέρνηση της ΝΔ.

Τοποθετηθήκαμε στην άποψη που ακουγόταν - ή ακόμα ακούγεται - ότι οι αλλαγές αυτές γίνονται "χωρίς σχέδιο και στρατηγική", αν και κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει ότι πράγματι υπάρχουν και "ανορθογραφίες". Αλλωστε στην εκπαιδευτική πολιτική υπάρχει και το στοιχείο του πειραματισμού, της δοκιμής, των πιλοτικών δράσεων.

Υπάρχει φυσικά και μια πτυχή η οποία κατά τη γνώμη μας πρέπει να προβληματίσει.

Στο έδαφος της επιχειρηματικής λειτουργίας, της αξιολόγησης με βάση την αποδοτικότητα, την προσαρμογή των προγραμμάτων σπουδών στα κελεύσματα της αγοράς, θεωρούμε ότι θα ενταθούν μάλλον, παρά θα εξομαλυνθούν, η ανισομετρία, οι διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης επιστημονικών αντικειμένων, Τμημάτων, σχολών.

Θεωρούμε ότι αυτό δεν είναι μια υπόθεση εργασίας. Επιβεβαιώνεται από τη σύγχρονη πείρα της λειτουργίας των πανεπιστημίων, αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Ιδιαίτερα στον τομέα της αποκαλούμενης υποβάθμισης των ανθρωπιστικών και κοινωνικών σπουδών, αλλά και στις προτεραιότητες εφαρμογής μιας σειράς επιστημονικών επιτευγμάτων.

Νέα υποβάθμιση των όρων σπουδών των νέων...

Κατά τη γνώμη μας, στην ίδια τη σταδιακή μετατροπή των ΑΕΙ σε αυτοτελείς μονάδες παραγωγής και τμηματικής διάχυσης της γνώσης κρύβεται και ο σπόρος μιας νέας υποβάθμισης, μιας νέας επιδείνωσης στους όρους σπουδών των νέων της χώρας μας. Είναι τέτοιο το επίπεδο της οικονομικής διασύνδεσης που ακόμα κι όταν ένας φορέας φαίνεται "υγιής", εκτίθεται εκ των πραγμάτων στην προσμονή για επιπλέον κερδοφορία, που όταν δεν ικανοποιείται, απαξιώνονται επιστήμονες, έρευνες, Ιδρύματα ολόκληρα.

Εξάλλου, αυτή η πλευρά αναδεικνύεται και από όλα τα θέματα της επικαιρότητας που σας απασχολούν. Είναι ή δεν είναι, για παράδειγμα, τέτοιο το θέμα του αριθμού των εισακτέων ανά Τμήμα; Σχετίζεται ή δεν σχετίζεται με την επαγγελματική προοπτική των αποφοίτων σε συνθήκες άναρχης καπιταλιστικής παραγωγής, με κλάδους να γνωρίζουν ανάπτυξη προτού περάσουν στη συνέχεια σε ύφεση, και τους αποφοίτους με διαβαθμισμένες σπουδές, πτυχία και προσόντα να μένουν έρμαιο στη "σιδερένια δύναμη" της αγοράς, που απαξιώνει ειδικευμένο εργατικό δυναμικό;

Σχετίζεται ή δεν σχετίζεται, αν το δούμε από άλλη πλευρά, με τις δυνατότητες που έχουν τα Ιδρύματα να εκπαιδεύσουν τους φοιτητές, από την άποψη υποδομών, πόρων, διδακτικού προσωπικού κ.λπ.; Πώς μπορείς να πεις σε ένα παιδί "δε θα σπουδάσεις" - όταν μπορεί - "επειδή το κράτος δεν μεριμνά να υπάρχουν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, αίθουσες για εσένα"; Το ίδιο, από μια άποψη, ισχύει και για το ζήτημα των μετεγγραφών.

Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να αναφέρω ότι και το brain drain αποτελεί, εν μέρει, έκφραση μιας τέτοιας απαξίωσης υψηλά ειδικευμένου επιστημονικού δυναμικού, στο έδαφος της ίδιας πραγματικότητας που διαμορφώνει την υπάρχουσα κατάσταση.

...και επιπτώσεις στη λειτουργία των Ιδρυμάτων

Αποδεικνύεται ότι η σπουδή να στοιχηθούν τα Ιδρύματα πίσω από τις αναπτυξιακές προτεραιότητες του κεφαλαίου το μόνο που επιφέρει ως συνέπεια για τους φοιτητές είναι η υπονόμευση της εργασιακής τους προοπτικής, αφού ως πτυχιούχοι έτσι προσανατολισμένων προγραμμάτων σπουδών θα μένουν "στον αέρα" μόλις η αγορά, στο έδαφος του ανταγωνισμού, αποφασίσει να αναπροσαρμόσει τις προτεραιότητές της και τις ιεραρχήσεις της, μόλις αλλάξουν οι εσωτερικοί συσχετισμοί μεταξύ των κλάδων και μονοπωλιακών ομίλων.

Πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία των Ιδρυμάτων, στους όρους σπουδών των φοιτητών, η σύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά υπονομεύει τη δυνατότητα ενός σχετικά πιο μακρόπνοου σχεδιασμού. Η μυστικότητα στην ερευνητική διαδικασία δίνει και παίρνει, και αναιρεί την ειδυλλιακή εικόνα ενός campus συνεργασίας.

Υπό αυτό το πρίσμα:

Ποιος δεν μπορεί πλέον να δει ότι ο προσανατολισμός των σπουδών στις απαιτήσεις και τις προτεραιότητες της αγοράς έχει οδηγήσει στη μετατροπή τους σε "ατομικό μενού" προσόντων και δεξιοτήτων, στην αποσύνδεση του πτυχίου από το επάγγελμα;

Ποιος δεν μπορεί να δει ότι η επιχειρηματική λειτουργία των Ιδρυμάτων πάει χέρι χέρι με την υποχρηματοδότησή τους από το κράτος, με την επέκταση των ελαστικών σχέσεων εργασίας για όλες τις κατηγορίες εργαζομένων, μεταξύ των οποίων και για τους διδάσκοντες;

Σας καλούμε να δείτε με προσοχή τα αιτήματα των φοιτητικών συλλόγων

Κυρίες και κύριοι,

Το ΚΚΕ είναι γνωστό ότι δεν κρύβει λόγια, δεν λέει διαφορετικά πράγματα στις Γενικές Συνελεύσεις των φοιτητών από αυτά που υποστηρίζει σε επίσημα συνέδρια και συνόδους.

Εχουμε τοποθετηθεί κάθετα αντίθετοι στη συζήτηση περί "ανομίας" στα ΑΕΙ, που εν μέρει έστρωσε το δρόμο στην κατάργηση του ασύλου. Θεωρούμε ότι το νομοθετικό πλαίσιο που υπήρχε έδινε τη δυνατότητα στην αντιμετώπιση παραβάσεων του Ποινικού Κώδικα. Δεν ταυτίζουμε τους αγώνες των φοιτητών με κινήσεις που δεν έχουν καμία σχέση με το κίνημά τους και μάλιστα απομονώνονται από τους ίδιους τους φοιτητές.

Θεωρούμε ότι και η συζήτηση για ηλεκτρονική ψηφοφορία που ανοίγει αυτήν την περίοδο είναι επικίνδυνη, αν και δεν γνωρίζουμε αν τελικά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας θα προχωρήσει τελικά σε μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση. Ως προς αυτό, να το ξεκαθαρίσουμε: Δεν μπορεί επ' ουδενί να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε παρέμβαση του κράτους στις διαδικασίες των οργάνων του κινήματος, να βάλει έτσι χέρι στον τρόπο λειτουργίας τους. Πέρα από αυτό, πάντως, το επιχείρημα της ανάγκης του αδιάβλητου ή της ανόδου της συμμετοχής κατά τη γνώμη μας είναι έωλο. Αλλωστε και η δική σας πείρα στις διοικήσεις των Ιδρυμάτων μπορεί να επιβεβαιώσει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ποιο είναι το έδαφος των συνεχόμενων εκδηλώσεων κρίσης του φοιτητικού κινήματος. Πάντως σίγουρα δεν είναι η αγωνιστική διεκδίκηση, με τα βήματα φυσικά που πρέπει να μετρηθούν για να γίνει πιο μαζική και οργανωμένη.

Θεωρούμε ότι ανεξάρτητα από τις σαφώς διαφορετικές αφετηρίες από τις οποίες προσεγγίζουμε το θέμα της πορείας της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, μπορούμε να πούμε ότι οι πρυτανικές αρχές δεν χρειάζεται, δεν βοηθά να τοποθετούνται με τρόπους που συμβάλλουν στην αναπαραγωγή μιας τέτοιας εικόνας του πανεπιστημίου σήμερα.

Παράλληλα σας καλούμε να δείτε με προσοχή τα αιτήματα των φοιτητικών συλλόγων που κατευθύνονται προς τις πρυτανικές αρχές. Για τα ζητήματα των υποδομών, της φοιτητικής μέριμνας. Αλλωστε, όπως καλύτερα από εμάς γνωρίζετε, αν έχει νόημα η αξιοποίηση της πανεπιστημιακής περιουσίας θα ήταν στην κατεύθυνση ικανοποίησης αυτών των αναγκών.

Το ξέρετε καλύτερα ίσως κι από εμάς, μιας και κληθήκατε πρόσφατα να αποστείλετε ως Ιδρύματα τις απαντήσεις σας στο ερωτηματολόγιο της "McKinsey". Οι ανάγκες για φοιτητική στέγη είναι τεράστιες και η κάλυψή τους διαμορφώνει όρους για να αλλάξει η συζήτηση για μια σειρά θέματα, όπως π.χ. οι μετεγγραφές, αλλά και συνολικά το θέμα του κόστους και των όρων σπουδών. Ομως εδώ, με δεδομένο το τεράστιο πρόβλημα που υπάρχει, με δεδομένα τα τεράστια προβλήματα που υπάρχουν στις έστω και ελάχιστες σήμερα εστίες, τι λύση προκρίνεται τόσο από τη σημερινή όσο και από την προηγούμενη κυβέρνηση; Οι όποιες λίγες εστίες φτιαχτούν να γίνουν με ΣΔΙΤ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους όρους λειτουργίας τους, π.χ. ενοίκια κ.λπ., αλλά και να αξιοποιηθεί η ίδια η ανέγερσή τους για την υλοποίηση αναπτυξιακών σχεδιασμών του κεφαλαίου για διάφορες περιοχές. Δηλαδή, στην πλάτη των φοιτητών και των λαϊκών οικογενειών, που θα συνεχίσουν να πληρώνουν από άλλους δρόμους, π.χ. για την αποπληρωμή του δανείου, για το ενοίκιο κ.ά., μεγάλες εταιρείες θα βγάλουν εξασφαλισμένα κέρδη, το πρόβλημα δεν θα λυθεί και η όλη κατάσταση θα αξιοποιηθεί ώστε να προχωρήσει ακριβώς η ίδια πολιτική που έχει προκαλέσει τη σημερινή ασφυκτική κατάσταση. Δεν θεωρητικολογούμε, δεν υπάρχει σήμερα ούτε ένας τομέας που τέτοια έργα να έχουν προχωρήσει μέσω ΣΔΙΤ και να μην έχει καταλήξει σε ακόμα μεγαλύτερη επιβάρυνση της λαϊκής οικογένειας.

Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές αφετηρίες που μπορεί να έχουμε, οι πρυτανικές αρχές, που έχουν στο νου τους να παράγονται από τα Ιδρύματα ολοκληρωμένοι επιστήμονες, χρειάζεται να εξετάσουν συγκεκριμένα πώς θα διαχωριστούν ή ακόμα και θα εμποδίσουν εξελίξεις που αποσπούν ακόμα περισσότερο το πτυχίο από την πλήρη πρόσβαση στο επάγγελμα.

Γνωρίζετε επίσης καλά ότι σαν Κόμμα δεν χάνουμε από το νου μας την πάλη για την καθημερινότητα του φοιτητή. Ασκούμε κοινοβουλευτική πίεση και πραγματικά θα χαρούμε να αναδείξουμε μια σειρά τέτοια ζητήματα που και εσείς θεωρείτε κρίσιμα. Σε αυτόν το δρόμο θα συνεχίσουμε».


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org