Σάββατο 13 Ιούλη 2019 - Κυριακή 14 Ιούλη 2019
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 30
ΔΙΕΘΝΗ
ΠΕΡΣΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ
Στο επίκεντρο τα σχέδια των ΗΠΑ περί νέου «συνασπισμού για την ασφάλεια»

Η ανησυχία για την «ελευθερία της ναυσιπλοΐας» εκφράζει σφοδρούς γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς

Το αντιτορπιλικό «HMS Duncan» που η Βρετανία στέλνει στον Περσικό, ενισχύοντας τη στρατιωτική της παρουσία, ανησυχώντας και αυτή για την «ελεύθερη ναυσιπλοΐα»

Press Association Images

Το αντιτορπιλικό «HMS Duncan» που η Βρετανία στέλνει στον Περσικό, ενισχύοντας τη στρατιωτική της παρουσία, ανησυχώντας και αυτή για την «ελεύθερη ναυσιπλοΐα»
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο, που εκφράζει ευρύτερους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, παραμένει υψηλή και οι ΗΠΑ επιταχύνουν νέες προσπάθειες για συμμαχίες ακόμα καλύτερα «προσαρμοσμένες» στις δικές τους γεωπολιτικές επιδιώξεις. Τη βδομάδα που πέρασε, επανήλθε το σχέδιο της Ουάσιγκτον για τη συγκρότηση ενός «διεθνούς συνασπισμού», που, όπως είχε δηλώσει και ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο στην τελευταία του περιοδεία στον Κόλπο, «αντιλαμβάνεται την πρόκληση» να αντιμετωπιστεί η τρομοκρατία, ενώ είχε διευκρινίσει ότι ζητούμενο είναι η συμμετοχή όχι μόνο χωρών του Κόλπου, αλλά και της Ασίας και της Ευρώπης. Πρόκειται για επιδίωξη που βρέθηκε στο επίκεντρο διπλωματικών επαφών και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ για το Ιράν Μπράιαν Χουκ, που πριν λίγες βδομάδες είχε συναντήσεις στην Ευρώπη αλλά και τη Μέση Ανατολή, με θέμα μια «νέα πρωτοβουλία (των ΗΠΑ) για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας». Τώρα όμως ήταν η σειρά του ίδιου του Αμερικανού επιτελάρχη, στρατηγού Τζόζεφ Ντάνφορντ, να δηλώσει ότι προετοιμάζεται ένας «ευρύτερος συνασπισμός» που θα εμπλακεί στην «ασφάλεια» στρατηγικών περασμάτων στην περιοχή και (οι ΗΠΑ) «συζητάμε τώρα με πολλές χώρες για να δούμε εάν μπορούμε να συγκροτήσουμε έναν συνασπισμό ο οποίος θα εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας τόσο στα Στενά του Ορμούζ, όσο και στο Μπαμπ αλ Μάντεμπ», τα δύο περάσματα που ενώνουν Περσικό Κόλπο και Ερυθρά Θάλασσα αντίστοιχα με τον Ινδικό.

Σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ο Ντάνφορντ είπε ακόμα ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν πολεμικά πλοία με πιο επιτελικό ρόλο («command and control ships») και άλλες χώρες θα παρέχουν πολεμικά πλοία περιπολιών. Επίσης, πρόσθεσε, το τρίτο μέρος της αποστολής θα περιλαμβάνει τη συμμετοχή μελών του συνασπισμού με μέσα που θα συνοδεύουν πλοία με σημαία της χώρας τους. «Προσδοκία (μας) αποτελεί η περιπολία και η συνοδεία των (εμπορικών) πλοίων (που θα διασχίζουν τα στρατηγικά αυτά περάσματα) να γίνεται από άλλους». Αναφερόμενος στο μέγεθος του συνασπισμού, είπε ότι θα έχει τη δυνατότητα να αυξάνεται, εκφράζοντας την ελπίδα τις επόμενες βδομάδες να εκφραστεί σχετική επιθυμία από διάφορους συμμάχους των ΗΠΑ.

«Κυνηγητό» με δεξαμενόπλοια

Την όλη συζήτηση για την ανάγκη «διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας» στον Κόλπο ενίσχυσε και το νέο «κυνηγητό» με δεξαμενόπλοιο, αυτήν τη φορά της Βρετανίας, που σύμφωνα με το Λονδίνο, το Ιράν εμπόδισε να περάσει από το Στενό του Ορμούζ. Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης κατήγγειλε ότι το τάνκερ «British Heritage» κατάφερε τελικά να περάσει από το σημείο, μόνο όταν «μεσολάβησε» η βρετανική φρεγάτα «HMS Montrose», που μάλιστα - σύμφωνα πάντα με τη βρετανική πλευρά - «αναγκάστηκε» να μπει ανάμεσα στα τρία ιρανικά πλοία που εμφανίστηκαν, αλλά και «να εκδώσει προειδοποιήσεις» προς αυτά. Μάλιστα, μετά το περιστατικό αυτό, το Λονδίνο αύξησε το επίπεδο ναυτικής ασφάλειας στο επίπεδο «3» για τα πλοία που πλέουν στα ιρανικά χωρικά ύδατα. «Το επίπεδο "3" για τη ναυτική ασφάλεια αντιστοιχεί στο επίπεδο "κρίσιμο" και σημαίνει ότι υπάρχει ένας πολύ αυξημένος κίνδυνος», εξηγούσαν Βρετανοί αξιωματούχοι, τονίζοντας ότι «θα είμαστε αποφασιστικοί στην υπεράσπιση των ναυτιλιακών συμφερόντων του Ηνωμένου Βασιλείου στον Κόλπο».

Μάλιστα, την Παρασκευή, δίκτυα όπως το «Sky News» μετέδωσαν ότι η Βρετανία στέλνει στον Περσικό το αντιτορπιλικό «HMS Duncan», που, αφού συμμετείχε σε άσκηση στη Μαύρη Θάλασσα, πρόκειται να ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία του Λονδίνου στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, μαζί με τη βρετανική φρεγάτα «HMS Montrose».

Από τη μεριά της, η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις βρετανικές καταγγελίες «ισχυρισμούς» που «δεν έχουν αξία» και ανταποδίδοντας τις κατηγορίες περί παρεμπόδισης «ελεύθερης ναυσιπλοΐας» διαμαρτυρήθηκε ξανά και ξανά για την «ακινητοποίηση» του ιρανικού δεξαμενόπλοιου «Grace 1», που από την προηγούμενη βδομάδα ακινητοποιήθηκε στο Γιβραλτάρ, μετά από επιχείρηση δυνάμεων του βρετανικού Πολεμικού Ναυτικού (το Γιβραλτάρ είναι βρετανικό έδαφος), εξαιτίας υποψιών ότι το πλοίο παραβίαζε κυρώσεις της ΕΕ κατά της Συρίας, μεταφέροντας πετρέλαιο σε συριακό λιμάνι. Μάλιστα, η κυβέρνηση Ροχανί επέκρινε ως «πειρατεία» την κατάληψη του πλοίου και μεταξύ άλλων μίλησε για «συνέπειες» που θα υπάρξουν, κατηγορώντας τους Βρετανούς ότι «εσείς προκαλέσατε την ανασφάλεια και θα μετρήσετε τις συνέπειες».

Τα αμερικανικά σχέδια για τη δημιουργία νέου «αντιτρομοκρατικού συνασπισμού» είναι σίγουρο ότι ήδη αλληλεπιδρούν με διάφορα παράλληλα παζάρια.

Ενδιαφέρον έχει η απάντηση που έδωσε σε σχετικό ερώτημα ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ιαπωνίας Κοτάρο Νογκάμι, που δήλωσε: «Ανησυχούμε σημαντικά για τις αυξανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή και η εγγύηση της ασφάλειας των Στενών του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια του έθνους (μας), όπως και για την ειρήνη και την ευημερία της διεθνούς κοινότητας».

Ο ίδιος συμπλήρωσε πως «η Ιαπωνία θα παραμείνει σε στενή επαφή με τις ΗΠΑ και τα άλλα έθνη και θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για τη σταθερότητα και τη μείωση της έντασης στη Μέση Ανατολή», ενώ αναφερόμενος στην επίθεση που είχε δεχτεί και πλοίο ιαπωνικών συμφερόντων (από ιρανικά πυρά σύμφωνα με τους Αμερικανούς και άλλους) στα τέλη του Μάη, σημείωσε ότι «θεωρούμε ένα τέτοιο περιστατικό πολύ σοβαρό και απειλητικό κατά της ειρήνης και ευημερίας της χώρας (μας)», για να καταλήξει: «Από αυτή την πλευρά, σκοπεύουμε να συνεχίζουμε να διαδραματίζουμε όσο το δυνατόν πιο σημαντικό ρόλο στην εκτόνωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, μέσα από τη συνεργασία μας με τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες...». Δεν διευκρίνισε ωστόσο αν το Τόκιο εξετάζει συγκεκριμένα τη συμμετοχή του σε έναν συνασπισμό όπως αυτό που προτείνουν οι ΗΠΑ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα το 88,9% των εισαγωγών αργού πετρελαίου που γίνονται στην Ιαπωνία προέρχονται από τη Μέση Ανατολή.

Ρωσία και Κίνα

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία έσπευσε ακόμα μια φορά να κατηγορήσει διά στόματος υφυπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ τις ΗΠΑ ότι «έκαναν τα πάντα για να διατηρηθεί αυτή η κρίση, αυτή η επιδείνωση» στον Περσικό και πρόσθεσε: «Η κατάσταση είναι πολύ ανησυχητική και βλέπουμε πως οι κίνδυνοι να υπάρξει άμεση σύγκρουση έχουν αυξηθεί τον τελευταίο καιρό τόσο πολύ, που είναι όλο και πιο δύσκολο να προβλέψει κανείς τη μελλοντική εξέλιξη των γεγονότων». Ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επισήμανε πως η Μόσχα «παρακολουθεί με προσοχή» την κατάσταση και πως παραμένει «προσηλωμένη στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας χωρίς όρους στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ», προς όφελος της καλής λειτουργίας «της παγκόσμιας οικονομίας», καλώντας «όλο τον κόσμο σε αυτοσυγκράτηση στον Περσικό Κόλπο, ώστε να μην επιδεινωθεί η κατάσταση, και στη διευθέτηση όλων των ευαίσθητων ζητημάτων διά της οδού του διαλόγου».

Επίσης, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, επέκρινε σε έντονο ύφος την Ουάσιγκτον, που «εξακολουθεί να απαιτεί το Ιράν να συμμορφωθεί αυστηρά με όλα όσα προβλέπει η συμφωνία που εκείνη τορπιλίζει εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο, αλλά και προσπαθεί να εμποδίσει και τις άλλες δυνάμεις που την υπέγραψαν να τιμήσουν την υπογραφή τους. Θεωρούν (οι ΗΠΑ) ότι η κοινή γνώμη δε νοιάζεται για "λεπτομέρειες" και ότι ατέρμονες επαναλήψεις φράσεων όπως "η πυρηνική απειλή" και η "μη συμμόρφωση με τις συμφωνίες" θα γεννούν πάντα την εντύπωση ότι το Ιράν είναι ο ένοχος;...». Μάλιστα, η Ζαχάροβα υποστήριξε ότι η αμερικανική πλευρά δεν συνάντησε την ανταπόκριση που περίμενε κατά τη συνεδρίαση της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) που έγινε στις αρχές της βδομάδας, μετά μάλιστα από πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον. «Οι ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της IAEA θεωρούν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στη JCPOA», υποστήριξε η Ζαχάροβα και εξέφρασε την ...ευχή «οι Αμερικανοί συνάδελφοί μας να πάρουν ένα μάθημα και θα ξανασκεφτούν τα πράγματα».

Από την πλευρά της Κίνας, το στέλεχος του ΥΠΕΞ, Φου Κονγκ, που εκπροσώπησε τη χώρα του και στη συνεδρίαση της ΙΑΕΑ (για την οποία - σημειωτέον - ούτε οι ΗΠΑ ενημέρωσαν σχετικά παρά την αρχική τους «θέρμη» για τη σύγκλησή της), δήλωσε ότι «δεν πρέπει να αντιδρούμε υπερβολικά στις ενέργειες του Ιράν, γιατί κατά τη γνώμη μας πρόκειται για ενέργειες που δεν συνιστούν κίνδυνο εξάπλωσης πυρηνικών, ούτε παραβίαση των υποχρεώσεών του». Αναφερόταν κι αυτός στις πρόσφατες ανακοινώσεις της Τεχεράνης για αύξηση του βαθμού εμπλουτισμού ουρανίου και στις εκκλήσεις της ειδικά προς τους Ευρωπαίους να εργαστούν πιο αποτελεσματικά για να αντισταθμιστούν οι συνέπειες της αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του 2015 (JCPOA). Παράλληλα, βέβαια εξέφρασε «λύπη» για τα μέτρα που παίρνει η Τεχεράνη, αλλά επανέλαβε την έκκληση του Πεκίνου προς τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν την πολιτική άσκησης μέγιστης πίεσης ενάντια στο Ιράν και να επαναδεσμευτούν στην JCPOA.


Α. Μ.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org