Κυριακή 27 Μάη 2007
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 19
ΠΑΙΔΕΙΑ
Πώς εφαρμόζεται ο νέος νόμος - πλαίσιο στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ο νέος νόμος - πλαίσιο, η κατάργηση του άρθρου 16, αλλά και τα νομοσχέδια που έρχονται, για τα μεταπτυχιακά και την έρευνα, στοχεύουν στην ολοένα και μεγαλύτερη πρόσδεση της Ανώτατης Εκπαίδευσης στις επιχειρήσεις, στην εξυπηρέτηση σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου.

Μπορεί ο νέος νόμος - πλαίσιο να ψηφίστηκε στις 8 Μάρτη, ωστόσο υπάρχουν πτυχές του νέου νόμου - πλαισίου και της ευρωενωσιακής πολιτικής γενικότερα, όπως αυτή εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια από τις κυβερνήσεις τόσο της ΝΔ όσο και του ΠΑΣΟΚ, που ισχύουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό ήδη μέσα στα πανεπιστήμια, οι οποίες μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:

1. Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (ΠΚ), εδώ και χρόνια υπάρχουν κύκλοι σπουδών (δηλαδή σειρά μαθημάτων που πρέπει να περάσει ένας φοιτητής για να μπορέσει να δηλώσει μαθήματα επιλογής ή πτυχιακή εργασία) και προαπαιτούμενα μαθήματα (βασικά μαθήματα που απαιτούνται για τη δήλωση προχωρημένων μαθημάτων επιλογής) που, μαζί με τη σχεδόν ανύπαρκτη φοιτητική μέριμνα που παρέχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από ιδιώτες, εντείνουν τους ταξικούς φραγμούς και το αλλεπάλληλο φιλτράρισμα των φοιτητών σε μια ελίτ καλοπληρωτών και την «πλέμπα» των παιδιών του λαού που δεν καταφέρνουν πάντα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, γιατί δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα.

2. Ελάχιστο καιρό μετά την ψήφιση της διακήρυξης της Μπολόνια, εφαρμόστηκε η αξιολόγηση σε μια σειρά Πανεπιστημίων της χώρας, ενώ ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε το Μάη του 2005. Μελετώντας τις εκθέσεις εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης του ΠΚ, τέλη 1999 και αρχές 2000, και της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Συνδέσμου (European University Association - EUA) την άνοιξη του 2001, διαπιστώνεται η δυσκολία του ΠΚ να προσελκύσει φοιτητές - πελάτες, γιατί λόγω του γεγονότος ότι η έδρα του είναι σε νησί με υψηλό κόστος διαβίωσης δε βρίσκεται ανάμεσα στις πρώτες επιλογές των υποψηφίων φοιτητών. Τόσο το ίδιο το ΠΚ όσο και οι εξωτερικοί αξιολογητές, ένας από τους οποίους είχε διατελέσει πρόεδρος του ΣΕΒ, συνέστησαν τη διαφήμιση του ΠΚ στο διαδίκτυο ή ακόμα και την επιστράτευση δημοφιλών καλλιτεχνών στη διαφημιστική του εκστρατεία.

3. Γίνεται σαφής πρόταση και από το ίδιο το ΠΚ και από τους εξωτερικούς αξιολογητές να ενισχυθεί η μερική απασχόληση φοιτητών με ανταποδοτικές υποτροφίες, να προβλέπονται δίδακτρα και δάνεια για τους φοιτητές με οικονομικά προβλήματα, και γενικότερα οποιασδήποτε μορφής χρηματοδότηση εκτός των κρατικών πιστώσεων, στοιχεία που προβλέπονται και στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του ΠΚ και έχουν ήδη εφαρμοστεί στις φοιτητικές λέσχες, στα κυλικεία και τη βιβλιοθήκη του ΠΚ όπου δουλεύουν και φοιτητές σε καθεστώς μερικής απασχόλησης. Οι μεταπτυχιακοί του ΠΚ μπορεί να μην πληρώνουν ακόμα δίδακτρα, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα Πανεπιστήμια της χώρας, το αντίτιμο όμως για αυτό το δικαίωμα είναι να επιτηρούν στις εξεταστικές, να βοηθούν στα εργαστήρια των προπτυχιακών ή ακόμα και να διδάσκουν θεωρία σε βάρος των ίδιων τους των σπουδών, ενώ τέτοιες δραστηριότητες θα έπρεπε να έχουν παιδαγωγικό χαρακτήρα και να αμείβονται με υποτροφίες που να καλύπτουν τις ανάγκες.

4. Γίνεται προσπάθεια σύνδεσης του ΠΚ με τοπικές επιχειρήσεις, με επίκεντρο τον τουρισμό, τις θαλάσσιες επιστήμες και τις νέες τεχνολογίες, στις οποίες παίζει σημαντικό ρόλο και η ΤΑ, αλλά και με ευρύτερους «εξωακαδημαϊκούς» φορείς, ανάμεσά τους την ΕΕ, εταιρείες όπως η Friesland (που παράγει τα γάλατα ΝΟΥΝΟΥ), η ΒΙΟΧΗΜ, ακόμα και η τράπεζα Πειραιώς, ενθαρρύνοντας συγχρόνως το πατεντάρισμα της έρευνας που παράγεται στο ΠΚ και στα συνεργαζόμενα με αυτό ερευνητικά κέντρα και τη δημιουργία εταιρειών μέσα στα κέντρα αυτά (βλέπε FORTHnet στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας, ΒΕΜΜΟ στο τμήμα Ιατρικής του ΠΚ) που θα προωθούν τα πατενταρισμένα ερευνητικά «προϊόντα». Ειδικότερα, λόγω και της παρουσίας της βάσης της Σούδας, υπάρχουν και προγράμματα που χρηματοδοτούνται και ελέγχονται από το ΝΑΤΟ. Παράδειγμα αποτελεί ένα ερευνητικό πρόγραμμα για τις τροφικές αλυσίδες στο Αιγαίο, που υλοποιήθηκε στο ΕΛΚΕΘΕ στο Ηράκλειο από το οποίο το ΝΑΤΟ εξασφάλισε τη χαρτογράφηση της θάλασσας του Αιγαίου και της κρητικής υφαλοκρηπίδας ειδικότερα για τη διευκόλυνση των ΝΑΤΟικών ασκήσεων στην περιοχή.

5. Στην ίδια κατεύθυνση προωθείται η ίδρυση νέων «πανεπιστημιακών» τμημάτων, π.χ. τμήματος τουρισμού του ΠΚ, τα οποία δεν έρχονται να καλύψουν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, αλλά να υπηρετήσουν τα συμφέροντα μεγαλοξενοδόχων και άλλων μεγάλων επιχειρήσεων που έχουν παραρτήματα στο νησί, η αναμόρφωση προγραμμάτων σπουδών, η ένταξη μαθημάτων επιχειρηματικότητας και αξιοποίησης νέων τεχνολογιών στα προγράμματα αυτά και η λειτουργία γραφείων διασύνδεσης που ενισχύουν την «ανταγωνιστικότητα» και την «επιχειρηματικότητα» φοιτητών και πανεπιστημιακών και στοχεύουν στην παραγωγή φτηνού ευέλικτου και υποταγμένου εργατικού δυναμικού. Και αυτή η δραστηριότητα του ΠΚ θα πρέπει να ελέγχεται από έναν γενικό γραμματέα (δηλαδή μάνατζερ), ο οποίος θα συντονίζει τη δουλιά των επιμέρους οικονομικών, διοικητικών και άλλων τμημάτων του ΠΚ, όχι για να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η αξιοκρατία και να καταπολεμάται η γραφειοκρατία. Αλλά για να φροντίζει για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διείσδυση των εταιρειών μέσα στην Ανώτατη Εκπαίδευση.

6. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο EUA προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προτείνοντας μακροπρόθεσμο προγραμματισμό του ΠΚ, μέτρο που θυμίζει τον τετραετή προγραμματισμό που προβλέπει ο νέος νόμος - πλαίσιο, για να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της «αγοράς», ενίσχυση της κινητικότητας των φοιτητών μέσω προγραμμάτων ανταλλαγής τύπου ERASMUS και σεμιναριακού τύπου μαθήματα στα πλαίσια του «ανοιχτού πανεπιστημίου» και της διά βίου «μάθησης».

Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ΠΚ οφείλεται και στους αρνητικούς συσχετισμούς που υπάρχουν στα όργανα συνδιοίκησης, στους συλλόγους διδασκόντων, στα σωματεία των εργαζομένων και στους φοιτητικούς συλλόγους του ΠΚ, όπου πλειοψηφούν ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ, ενώ η ΝΔ δραστηριοποιείται κύρια μέσω της φοιτητικής της παράταξης, της ΔΑΠ.

Η Παιδεία σαν εποικοδόμημα του εκάστοτε κοινωνικο - οικονομικού σχηματισμού στοχεύει στη δημιουργία προσωπικοτήτων που θα υπηρετούν όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικά την κυρίαρχη τάξη. Στα πλαίσια του καπιταλισμού, δε θα μπορούσε παρά να στοχεύει στην παραγωγή εργατικού δυναμικού που θα είναι φτηνό και ευέλικτο, αλλά ταυτόχρονα αμόρφωτο και υποταγμένο, για να εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη δυνατή κερδοφορία για το μεγάλο κεφάλαιο.

Στον αντίποδα, βρίσκεται η πρόταση του ΚΚΕ για το Ενιαίο 12χρονο Βασικό Υποχρεωτικό Σχολείο και την Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση. Πρόταση που πατάει πάνω στην ανάγκη να διαμορφώνονται ολοκληρωμένες προσωπικότητες που θα γνωρίζουν πώς κινείται ο κόσμος και θα μπορούν να τον αλλάξουν, επιστήμονες με ολόπλευρη γνώση που θα θέτουν την επιστήμη τους στην υπηρεσία του λαού και εργαζομένους που θα έχουν μόνιμη σταθερή δουλιά με δικαιώματα πάνω στο αντικείμενο που σπούδασαν.

Και μια τέτοια Παιδεία δεν μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένη όσο η εφαρμοζόμενη πολιτική υπηρετεί τα συμφέροντα των πολυεθνικών. Οι εργαζόμενοι, οι μικρομεσαίοι της πόλης και της υπαίθρου, η νεολαία πρέπει μαζικά να αποδυναμώσουν τις δυνάμεις της «διαχείρισης», της «συναίνεσης» και του «διαλόγου», ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ, και να αγωνιστούν για την ενίσχυση των δυνάμεων εκείνων που θα μπορούν να εφαρμόσουν φιλολαϊκές πολιτικές, σε βάρος των συμφερόντων των μονοπωλίων, για την Παιδεία που θα υπηρετεί τις λαϊκές ανάγκες.


Αρσινόη ΣΑΡΑΝΤΙΔΗ
Γραμματέας ΚΟΒ ΑΕΙ - ΤΕΙ του ΚΚΕ Ηρακλείου Κρήτης


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org