Είναι παρατηρημένο ότι από μέρους των εργοδοτικών οργανώσεων - και όχι μόνο - αναπτύσσεται μια συστηματική επιχειρηματολογία υπέρ της κατάργησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Εναυσμα γι' αυτό το σημείωμα έδωσε ένα άρθρο με τίτλο: "Καταργήστε τις συλλογικές διαπραγματεύσεις" στην εφημερίδα ΚΕΡΔΟΣ (31/1/96). Κατά καιρούς, ακούμε συχνά τέτοιες προτροπές, που συνήθως μάλιστα παρουσιάζονται σαν "φιλεργατικές", έχοντας τη μόνιμη επωδό ότι η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων θα οδηγήσει, δήθεν, σε αύξηση των αποδοχών! Η πιο πρόσφατη ενέργεια σε μια τέτοια κατεύθυνση είναι η άτυπη και ανεπίσημη παραβίαση της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ), ιδιαίτερα από το 1990 και μετά, με την αθρόα εισαγωγή φτηνών εργατικών χεριών από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, με αποτελέσματα γνωστά: Υψηλή ανεργία, εισφοροδιαφυγή, "μαύρη αγορά" εργασίας κλπ. Δηλαδή συστηματική καταστρατήγηση της ΕΓΣΣΕ, ώστε και οι Ελληνες εργαζόμενοι να αναγκάζονται να δουλεύουν, σε πολλές περιπτώσεις, με ημερομίσθιο χαμηλότερο του βασικού. Ουσιαστικό αποτέλεσμα: Φτηνά εργατικά. Οι υπέρμαχοι αυτής της επιχειρηματολογούμενης ...κατάργησης ξεχνούν, ωστόσο, ένα πολύ βασικό σημείο: Η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων είναι, εκτός των άλλων, αντισυνταγματική.

Αναλυτικότερα: Στο άρθρο 12, παρ. 1 του Συντάγματος, προβλέπεται η συνδικαλιστική ελευθερία σαν ειδικότερη μορφή του δικαιώματος για σύσταση ενώσεων και σωματείων μη κερδοσκοπικών. Την επιδίωξη αυτή μπορούν τα σωματεία να την υλοποιούν με πολλούς τρόπους, μεταξύ των οποίων και η διαπραγμάτευση και σύναψη των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Επιπλέον, η συλλογική αυτονομία και οι συλλογικές συμβάσεις κατοχυρώνονται από το άρθρο 22, παρ. 2 του Συντάγματος: "Με νόμο καθορίζονται οι γενικοί όροι εργασίας, που συμπληρώνονται από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, συναπτόμενες με ελεύθερες διαπραγματεύσεις και, αν αυτές αποτύχουν, με τους κανόνες που θέτει η διαιτησία". Με το άρθρο αυτό, περιορίζεται η ισχύς του νομοθέτη να καθορίζει τους όρους εργασίας και ένα μεγάλο μέρος της μεταβιβάζεται στη συλλογική δράση. Με άλλα λόγια, ο νόμος δεν μπορεί να υπεισέρχεται μεταξύ των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η νομολογία, εξάλλου, έχει παγιώσει ότι η συλλογική σύμβαση υπερισχύει, όταν προβλέπει για τον εργαζόμενο όρους ευνοϊκότερους από ό,τι προβλέπει ο νόμος, εκτός αν πρόκειται για νόμο αναγκαστικού χαρακτήρα. Νομοθετικά, έχει επίσης κατοχυρωθεί με το νόμο 4205/61 "περί δικαιώματος οργανώσεως και συλλογικής διαπραγμάτευσης", που επικυρώνει τη Διεθνή Σύμβαση Εργασίας 98/1949, Διεθνή Σύμβαση με υπερνομοθετική ισχύ. Περαιτέρω, υπάρχει η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που ψηφίστηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (Παρίσι 10/12/48) και μέσα στα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου περιλαμβάνεται και η ελευθερία συναθροίσεων και η ίδρυση σωματείων. Από τα ανωτέρω, συνεπάγεται ότι το άρθρο 22 του Συντάγματος είναι θεμελιώδης διάταξη, η οποία δεν μπορεί να καταργηθεί ούτε σε περίπτωση αναθεώρησης του Συντάγματος (μια και η επόμενη Βουλή θα είναι αναθεωρητική). Το άρθρο 22 μπορεί να καταργηθεί μόνο αν καταλυθεί το Σύνταγμα. Οι πιο "υποψιασμένοι" θα πουν αμέσως ότι όσοι προτρέπουν σε κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων προτρέπουν και σε κατάργηση του Συντάγματος, άρα, θέτουν έμμεσα θέμα πολιτεύματος.

Ζούμε σε έναν απόλυτα ασταθή κόσμο, γι' αυτό και είναι υποχρέωση του συνδικαλιστικού κινήματος να διαφυλάξει σαν κόρη οφθαλμού "κάθε εκατοστό εδάφους", που έχει μέχρι τώρα κατακτήσει. Δε θα παραθέσω οικονομικά επιχειρήματα για τη χρησιμότητα των συλλογικών συμβάσεων, διότι είναι πλεονασμός να αποδεικνύουμε το αυταπόδεικτο. Τα στατιστικά στοιχεία, όμως, του ILO (Διεθνές Γραφείο Εργασίας) και της Παγκόσμιας Τράπεζας, στα οποία μπορεί να ανατρέξει όποιος ενδιαφέρεται, δείχνουν σαφή συσχετισμό μεταξύ ελεύθερων συλλογικών συμβάσεων και αυξήσεων των αποδοχών. Συνήθως συλλογικές συμβάσεις δεν υπάρχουν σε υπανάπτυκτες χώρες, χωρίς παράδοση δημοκρατικής λειτουργίας. Ας συγκρατηθούν, επομένως, και ας μην αποκαλύπτονται σε τέτοιο σημείο οι θιασώτες της κατάργησης των συλλογικών συμβάσεων.