Πέμπτη 30 Απρίλη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 19
1Η ΜΑΗ 2026
Από το Σικάγο του 1886 μέχρι σήμερα!

Από την έκδοση που θα διακινείται στην Εκθεση
Από την έκδοση που θα διακινείται στην Εκθεση
Από το Σικάγο του 1886 μέχρι σήμερα, στους Μάηδες αυτών των 140 χρόνων έχουν γραφτεί μερικές από τις πιο λαμπρές ιστορίες της παγκόσμιας εργατικής τάξης. Η Θεσσαλονίκη προσφέρει σε αυτό το κόκκινο νήμα που ξετυλίγεται σε όλο τον κόσμο τον δικό της Μάη, του 1936, με τον ηρωικό ξεσηκωμό του λαού της πόλης με μπροστάρη την εργατική τάξη και επικεφαλής τους κομμουνιστές. Το ΚΚΕ πήρε την πρωτοβουλία να γιορταστεί η φετινή 90ή επέτειος αυτής της σπουδαίας ταξικής μάχης, να αναδειχθούν με συλλογικό, επιστημονικό τρόπο πλευρές των γεγονότων. Κυρίως, να φωτιστούν τα μεγάλα διδάγματα, τα συμπεράσματα από τη μεγαλύτερη στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα μέχρι εκείνη την περίοδο.

Σε έναν κόσμο που φλέγεται, με τα μαχαίρια να έχουν βγει από τα θηκάρια μπροστά στα αδιέξοδα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, σε έναν κόσμο που γεννάει καθημερινά εργοδοτικά εγκλήματα, «Βιολάντες» και «Τέμπη», όπου μια χούφτα καπιταλιστών καρπώνεται τον αμύθητο πλούτο που παράγουν εκατομμύρια εργαζόμενοι, η επαναστατική μελέτη της Ιστορίας μπορεί να φωτίσει τον δρόμο που χρειάζεται να βαδίσουν οι λαοί για να ξεμπερδέψουν μια και καλή με ένα σάπιο σύστημα που γεννά φτώχεια, αδικία, πολέμους.

Αυτόν τον δρόμο φωτίζει ο ηρωικός Μάης, του οργανωμένου αγώνα, της ταξικής σύγκρουσης με την εργοδοσία και το κράτος της. Με τους χιλιάδες απεργούς που νέκρωσαν την παραγωγή σε όλα τα μεγάλα παραγωγικά κέντρα της περιοχής. Τους φτωχούς μεροκαματιάρηδες αυτοαπασχολούμενους της πόλης να κλείνουν τα μαγαζιά τους, να στέκονται δίπλα στους ξεσηκωμένους εργάτες. Ολόκληρη η Θεσσαλονίκη παλλόταν από οργή για τους νεκρούς της, για την αδικία που γεννιόταν μέσα στα εργοστάσια, για τη φτώχεια που γεννούσε κέρδη για τα μεγάλα αφεντικά της εποχής. Στην προμετωπίδα αυτής της μάχης στάθηκαν μαζικά οι γυναίκες καπνεργάτριες, δίνοντας πολλές φορές το παράδειγμα στους άντρες συναδέλφους τους. Εκείνες τις μέρες στο βιβλίο της ταξικής πάλης γράφτηκαν μερικές από τις πιο σπουδαίες σελίδες, γεμάτες ταξικό μίσος, αυτοθυσία, ηρωισμό, αλληλεγγύη.

Αντλούμε πολύτιμα συμπεράσματα για το σήμερα, για το τι εργατικό κίνημα χρειάζεται και με τι προσανατολισμό.

Γιατί μπορεί να έχουν αλλάξει πολλά αυτά τα 90 χρόνια, στην παραγωγή να έχουν ενταχθεί τα θαύματα της επιστήμης, μπορεί να έχει εκτοξευτεί σε ασύλληπτα ύψη ο πλούτος που παράγεται, αλλά η ουσία παραμένει η ίδια. Και η ουσία αυτή είναι η εκμετάλλευση της πλειοψηφίας του λαού από μια χούφτα παράσιτα - μετόχους και το κράτος τους. Είναι αυτό το σύστημα, το βουτηγμένο στα σκάνδαλα, στο αίμα, στην αδικία, που υπηρετείται από όλους τους αστικούς θεσμούς, τις κυβερνήσεις, τη Δικαιοσύνη, τις δυνάμεις καταστολής.

Αυτή η «ανίκητη» μηχανή τρόμαξε τις μέρες του '36, όταν ο λαός της Θεσσαλονίκης, οργανωμένος στα σωματεία του, βγήκε μαζικά στους δρόμους, πήρε για λίγες στιγμές την πόλη στα χέρια του. Αποδείχθηκε για ακόμη μια φορά πως καμία δύναμη, όσο ισχυρή και αν φαίνεται, δεν μπορεί να αντισταθεί στην ορμή του λαού, όταν αυτός αποφασίζει να παλέψει και να περάσει στην αντεπίθεση. Στοιχειώνουν την αστική εξουσία ακόμα και σήμερα οι εικόνες των φαντάρων που περνούσαν μαζικά στα μπλοκ των εργατών και τους περιφρουρούσαν από τα χτυπήματα της χωροφυλακής. Τα οδοφράγματα στις κύριες αρτηρίες της πόλης που ελέγχονταν από τον ξεσηκωμένο λαό. Οι απεργιακές φρουρές που εξασφάλιζαν ότι δεν θα εκμεταλλευτεί κανείς τον αναβρασμό για να πλιατσικολογήσει.

Οι κάθε είδους κυβερνήσεις διαχρονικά απέναντι στον λαό

Πάντα απέναντί τους οι εργαζόμενοι είχαν και έχουν τις κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων. Στο επίκεντρο βρίσκονταν σταθερά οι αγώνες της εργατικής τάξης, ιδιαίτερα το δικαίωμα στην απεργία, που στερεί από την αστική τάξη μία μέρα κερδοφορίας. Από τα διατάγματα του Βενιζέλου και τις διαταγές του Μεταξά, μέχρι τους απεργοκτόνους νόμους των ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ και της ΝΔ, όλα τα κόμματα της αστικής τάξης χτίζουν ένα πλούσιο αντεργατικό νομικό οπλοστάσιο, προς υπεράσπιση της καπιταλιστικής οικονομίας. Εξαπολύουν τις επίσημες δυνάμεις καταστολής για να χτυπήσουν τον «εχθρό λαό» όποτε σηκώνει κεφάλι και διεκδικεί.

Διαχρονική είναι επίσης η χρήση των μαντρόσκυλων της αστικής εξουσίας από τα αφεντικά τους. Οι πρόγονοι της 4Ε και άλλων σημερινών φασιστικών ομάδων ήταν και τότε στην υπηρεσία του συστήματος, πρόθυμα τσιράκια, προστάτες των κερδών της εργοδοσίας. Χαρακτηριστικά, η φασιστική ΕΕΕ ήταν μαζί με τη χωροφυλακή στην πολιορκία του ΕΚΘ τον Φλεβάρη του '33. Στάθηκαν και στέκονται απέναντι στα δίκαια του λαού μας. Προσπαθούν σταθερά να ρίξουν το δηλητήριό τους στα παιδιά της εργατικής τάξης και δεν χωράει εφησυχασμός από το εργατικό κίνημα, ούτε στους χώρους δουλειάς ούτε στις γειτονιές.

Δίπλα στις κυβερνήσεις στέκονται οι αχυράνθρωποι των αφεντικών στα συνδικάτα, οι «Παναγόπουλοι» της Ιστορίας του εργατικού κινήματος, για να διαβρώνουν το συνδικαλιστικό κίνημα, να προωθούν εντός του τις επιθυμίες των αφεντικών τους. Παζαρεύοντας για λογαριασμό των εργαζομένων κατακτήσεις και δικαιώματα, τάζοντας «ρεαλισμό» και «εργασιακή ειρήνη», έβαζαν και βάζουν τρικλοποδιές κάθε φορά που η εργατική τάξη προσπαθούσε να σηκώσει κεφάλι. Και τον Μάη του '36 η ρεφορμιστική ΓΣΕΕ στη λογική της «ενότητας» πρότεινε στην ταξική Ενωτική ΓΣΕΕ να κάνει πίσω από την όξυνση της πάλης, να δώσει χώρο και χρόνο στον εχθρό, ναρκοθετώντας τη σπουδαία μάχη που έδωσε ο λαός της Θεσσαλονίκης.

Ολες αυτές οι ιστορικές αντιστοιχίες δείχνουν ότι σήμερα η εργατική τάξη και ο λαός μπορούν να δώσουν τις μάχες τους από πολύ καλύτερες θέσεις. Εχουν πολύ περισσότερα όπλα στα χέρια τους. Την ιστορική πείρα, με τα θετικά και τα αρνητικά της, που δίνει πλούσια διδάγματα. Την ικανότητα στις σημερινές συνθήκες πολύ περισσότεροι πολύ καλύτερα να μελετήσουν αυτήν την πείρα. Πάνω απ' όλα, η εργατική τάξη έχει στα χέρια της το επαναστατικό Πρόγραμμα του ΚΚΕ, απαλλαγμένο από αδυναμίες προηγούμενων δεκαετιών (όπως του '30), που μπορεί να δείξει ποια είναι η πραγματική διέξοδος για τον λαό, ποιον δρόμο χρειάζεται σήμερα να ακολουθήσει.

Διαβάζοντας ξανά τις μεγάλες στιγμές του Μάη του '36, αποδεικνύεται πως η Ιστορία δεν σταματά στον καπιταλισμό, πως ακόμα δεν είδαμε το τέλος της. Πως η ανειρήνευτη ταξική πάλη δεν μπορεί να φρενάρει με νόμους και κανόνες. Αυτές οι μεγάλες αλήθειες φωτίζονται και σήμερα, μέσα από τους αγώνες που δίνουν οι εργαζόμενοι σε κάθε κλάδο και χώρο δουλειάς. Στα ΕΛΠΕ των δισεκατομμυρίων ευρώ τζίρου και των ρεκόρ κερδοφορίας, οι εργολαβικοί εργαζόμενοι κόλλησαν στον τοίχο την εργοδοσία, δίνουν παλικαρίσια μάχη για να γυρίσουν στη δουλειά τους με αυξήσεις στον μισθό και πλήρη δικαιώματα. Στα Μεταλλεία Χαλκιδικής, απέναντι σε ένα μονοπώλιο που κυριολεκτικά παράγει χρυσάφι, οι εργαζόμενοι συσπειρωμένοι στο Σωματείο τους έστειλαν «στον κουβά» τις προσπάθειες για 12ωρη εργασία δεκάδες μέτρα κάτω από τη γη, κέρδισαν ΣΣΕ με αυξήσεις και κατοχύρωση του 8ωρου.

Η δύναμη των εργαζομένων φάνηκε στον δρόμο, με δεκάδες χώρους δουλειάς να νεκρώνουν για να μη συγκαλυφθεί το έγκλημα στα Τέμπη, για να πληρώσουν οι πραγματικοί ένοχοι για τη δολοφονία 57 ανθρώπων. Φάνηκε στις μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στη γενοκτονία της Παλαιστίνης, ενάντια στην εμπλοκή της χώρας μας στο μακελειό. Στη διαδήλωση των σωματείων έξω από το ΝΑΤΟικό Στρατηγείο που βρίσκεται στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, με αίτημα να κλείσει εδώ και τώρα.

Υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες για να μετρηθούν άλματα μπροστά στην προετοιμασία των εργαζομένων για τις επόμενες μεγάλες μάχες. Η αλλαγή συσχετισμών σε μια σειρά συνδικαλιστικές οργανώσεις, η δημιουργία δεκάδων νέων σωματείων, η συσπείρωση νέων εργαζόμενων στα συνδικάτα τους, γεννούν μεγάλες ευθύνες αλλά και μεγάλες ελπίδες για τη συνέχεια.

Στις θύελλες που έρχονται, σε έναν κόσμο που φλέγεται, μπορούμε να ανταποκριθούμε, με ξεκάθαρη κατεύθυνση στο ότι η μόνη πραγματική ελπίδα βρίσκεται στον δρόμο της ανατροπής, μαζί με το ΚΚΕ.


Πέτρος ΣΗΜΑΔΗΣ
Μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Ισχυρό ΚΚΕ για να έχει στήριγμα ο λαός (2014-05-07 00:00:00.0)
Για τη συμμετοχή στα συνδικάτα (2013-09-07 00:00:00.0)
Μήνυμα κλιμάκωσης από τη Θράκη ως την Κρήτη (2012-02-13 00:00:00.0)
Οι από πάνω δεν είναι τόσο δυνατοί όσο φαίνονται (2011-06-11 00:00:00.0)
Ο «Ριζοσπάστης» και ο «902» συμμετέχουν στην απεργία στις 10 Φλεβάρη (2010-01-31 00:00:00.0)

Κορυφή σελίδας
Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ