1) Στην ανάλυση για την ελληνική οικονομία (σελ. 20), η χρήση του ΑΕΠ οδηγεί σε υπερεκτίμηση της ανάπτυξης μετά το 2021, αποκρύπτοντας τον πληθωρισμό. Ενώ η ονομαστική ανάπτυξη (2021 24) είναι 17,8%, σε σταθερές αξίες του 2010 (1) περιορίζεται στο 10,7%. Σωστά επισημαίνεται ότι παρά το διάστημα ανάπτυξης η οικονομία παραμένει μικρότερη του 2008, μάλιστα με τη χρήση του ΑΕΠ υπολογισμένο σε σταθερές τιμές η ελληνική οικονομία το 2008 ήταν κατά 18% μεγαλύτερη από το 2024! Αυτό αντανακλά τα αδιέξοδα του καπιταλισμού διεθνώς, αλλά δείχνει και την σχετική υποχώρηση της Ελλάδας στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα τα τελευταία χρόνια, αφού η υποχώρηση της οικονομικής της ισχύος κατά την προηγούμενη κρίση είναι μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο και ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στους παράγοντες αβεβαιότητας της ελληνικής οικονομίας έχει αξία η αναφορά στην ανάπτυξη του REAL ESTATE, έναν κλάδο που σε αντίθεση π.χ. με τον κατασκευαστικό τομέα, δεν παράγει νέα αξία αλλά λειτουργεί κυρίως μέσω αναδιανομής - μεταφοράς της και της δημιουργίας πλασματικού κεφαλαίου (ενοίκια, υπεραξίες ακινήτων). Η διοχέτευση κεφαλαίων σε τέτοιες παρασιτικές τοποθετήσεις, ελλείψει ικανοποιητικής κερδοφορίας σε παραγωγικούς κλάδους, δημιουργεί φαινόμενα «φούσκας» καθιστώντας την οικονομία της χώρας ακόμα πιο ευάλωτη.

2) Με προβληματίζει ότι ο τρόπος που περιγράφουμε το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα δεν διακρίνει ποιοτικά διαφορετικούς ρόλους στις διάφορες χώρες. Βλέπουμε τον ρόλο κάθε χώρας και τις μεταξύ τους σχέσεις ως μια ποσοτική αυξομείωση του ίδιου πράγματος (ο κοινός ρόλος είναι η διεκδίκηση ενός μεγαλύτερου κομματιού από την «λεία», οι σχέσεις είναι απλά ανταγωνιστικές και αλληλεξάρτησης). Ο Λένιν γράφει: Ο ιμπεριαλισμός στις αρχές του 20ού αιώνα ολοκλήρωσε το μοίρασμα του κόσμου σε μια χούφτα κράτη που το καθένα εκμεταλλεύεται (με την έννοια απόσπασης υπερκέρδους) ένα μέρος «ολόκληρου του κόσμου» (2). Αυτό δεν σημαίνει ότι παρουσιάζει μια στατική εικόνα για τον ρόλο της κάθε χώρας, σε άλλο σημείο δίνει το παράδειγμα της Ιαπωνίας ως νέας ιμπεριαλιστικής δύναμης που προέκυψε λόγω της ανισόμετρης ανάπτυξης (3). Ομως, παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της ανάλυσης η ποιοτική διάκριση ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές και εξαρτημένες χώρες, αφού την συνδέει με την οικονομική βάση του ιμπεριαλιστικού σταδίου, η εξαγορά μονοπωλίων και πλουτοπαραγωγικών πηγών «μικρότερων» χωρών από το χρηματιστικό κεφάλαιο των ιμπεριαλιστικών κέντρων δημιουργεί οικονομική εξάρτηση ακόμα κι αν η πολιτική ανεξαρτησία διατηρείται (4). Μάλιστα, ο Λένιν αποσυνδέει την έννοια της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης από την πολιτική υποταγή μιας αποικίας (5) και αναδεικνύει τους πολλούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να εκφραστεί η εξάρτηση στον ιμπεριαλισμό (6). Επομένως, παρότι σχεδόν όλες οι χώρες έχουν πολιτική ανεξαρτησία (έστω και τυπικά) και ο νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης έχει δημιουργήσει νέα ιμπεριαλιστικά κέντρα δεν αναιρείται η διάκριση των χωρών σε ιμπεριαλιστικές και εξαρτημένες, όχι με έναν στατικό και αναχρονιστικό τρόπο αλλά με έναν τρόπο που να διακρίνει τον ποιοτικά διαφορετικό ρόλο κάποιων χωρών. Η θεώρηση της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας και της ανισόμετρης αλληλεξάρτησης περιγράφουν ορθά τις σχέσεις μεταξύ των ιμπεριαλιστικών χωρών αλλά όχι όλων. Η μη διάκριση των διαφορετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών, υπονομεύει την ικανότητα μας να ερμηνεύουμε κάποιες πτυχές, π.χ. να μη διακρίνουμε το διαφορετικό ρόλο των μεγάλων κέντρων (π.χ. Γερμανία και Κίνα) μέσα στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις (ΕΕ-BRICS), όπου οι χώρες αυτές χρησιμοποιούν πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς των ενώσεων για να αυξάνουν τα ιμπεριαλιστικά υπερκέρδη και την εξάρτηση των περιφερειακών χωρών των ενώσεων (π.χ. μέσω μνημονίων και δανεισμού ή μέσω χάραξης της οικονομικής στρατηγικής των ενώσεων). Επομένως, η επιρροή της κάθε χώρας στις αποφάσεις της ΕΕ π.χ. δεν είναι απλά αποτύπωση της ισχύος και της θέσης της κάθε χώρας στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας, αφού ο ρόλος της κάθε αστικής τάξης στην ένωση δεν είναι απλά μια ποσοτική αυξομείωση των επιδιώξεων της, αλλά οι αστικές τάξεις μικρότερων χωρών οδηγούνται ενίοτε σε συμβιβασμό με τις επιδιώξεις και τις κατευθύνσεις των ιμπεριαλιστικών χωρών της ένωσης. Τέλος, το ότι η Ελλάδα ίσως δεν είναι ιμπεριαλιστική χώρα δεν είναι αντιφατικό με την εκτίμηση ότι η ελληνική αστική τάξη έχει δικές της επιδιώξεις προσπαθώντας μέσα από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες να αναβαθμίσει την θέση της ή ότι η συμμετοχή της στα πολεμικά μέτωπα δεν είναι απλά εξαναγκασμός αλλά και προσπάθεια να πάρει κομμάτι από την πίτα της «ανοικοδόμησης». Απλά όλα τα παραπάνω εκδηλώνονται σε ένα πλαίσιο που ορίζεται από τα ιμπεριαλιστικά κέντρα στα οποία η χώρα μας είναι εξαρτημένη. Ο Νίκος Ζαχαριάδης είχε γράψει: χαρακτηριστικό εδώ είναι ότι το ντόπιο κεφάλαιο όχι μονάχα δεν αντέδρασε μα διευκόλυνε με όλες τις δυνάμεις του τη διείσδυση του ξένου κεφαλαίου, γιατί απ' τη συναλλαγή και συνεργασία μ' αυτό (ποσοστά, μεσιτείες, αντιπροσωπεία κ.τ.λ.) κέρδιζε τεράστια ποσά ξεγδέρνοντας μαζί τους εργαζόμενους της χώρας. Αυτός ο ρόλος του ξένου κεφαλαίου αποτελεί τη σπουδαιότερη αιτία της μονομερούς και σχετικά αδύνατης ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας. Το βιομηχανικό κεφάλαιο που φύτρωσε μέσα απ' το τραπεζοτσιφλικάδικο και το εμπορομεσιτικό, δεν μπορούσε να ξεσηκωθεί κατά του ξένου, προσαρμόστηκε στην κατάσταση, στράφηκε κυρίως προς την αλαφρυά βιομηχανία (είδη διατροφής, υφαντουργία) και πήρε κι αυτό τη θέση του στην από κοινού εκμετάλλευση των εργαζομένων της χώρας. Ετσι έχουμε στενή συνεργασία ντόπιου και ξένου κεφαλαίου, κάτω απ' την ηγεμονία του τελευταίου, για την αποστράγγιση του εργαζόμενου λαού. Στον τομέα της πολιτικής της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας απ' τις δυτικοευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και κατά πρώτο λόγο απ' την Αγγλία. Σε καμία όμως περίπτωση απ' αυτό δεν θα πρέπει να βγάλουμε συμπέρασμα ότι η Ελλάδα είναι αποικία. Το σωστό είναι ότι η Ελλάδα, κινούμενη μέσα στα πλαίσια της αγγλικής πολιτικής κυρίως, προσαρμόζει και επιδιώκει παράλληλα την πραγματοποίηση των δικών της ιμπεριαλιστικών επιδιώξεων. Το ΚΚΕ με τις θέσεις αποδεικνύει ότι είναι το κόμμα της εργατικής τάξης εξασφαλίζοντας την πολιτική ανεξαρτησία της, θα νικήσουμε!

ΠΗΓΕΣ

1) https://fred.stlouisfed.org/series/CLVMNACSCAB1GQEL

2) ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ 2020 ΛΕΝΙΝ σελ125 (τέλος)-26

3) ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ σελ113

4) Caricature of Marxism and Imperialist Economism LENIN Red Star

σελ12-16 https://www.redstarpublishers.org/caricature.pdf

5)ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

6) Caricature of Marxism and Imperialist Economism σελ16. παράδειγμα

Αργεντινής, σελ 19-25 παράδειγμα Νορβηγίας

7) ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 6ΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ Ριζοσπάστης

24,25,26-01-1934 σελ.2