Τετάρτη 21 Γενάρη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 11
22ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΚΕ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΣ
Για τη δουλειά στην έρευνα και την εκπαίδευση μπροστά στις εξελίξεις στην επιστήμη και τις νέες τεχνολογίες

- Οι Θέσεις, με τις οποίες συμφωνώ, βάζουν στο επίκεντρο του 22ου Συνεδρίου το Κόμμα. Υπογραμμίζουν, σωστά, ζητήματα όπως η ιδεολογικοπολιτική και οργανωτική ανεξαρτησία του Κόμματος από κάθε εκδοχή της αστικής πολιτικής και του οπορτουνισμού και η ετοιμότητα απέναντι, μεταξύ άλλων, στην αξιοποίηση νέων επιστημονικών-τεχνολογικών δυνατοτήτων για την ένταση της εκμετάλλευσης και ελέγχου του λαού (Κεφ. 1, Β.3), στις εξελίξεις στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, σε νέα εκδήλωση οικονομικής κρίσης, και σε πιθανή απότομη όξυνση ή νέα οπισθοχώρηση της ταξικής πάλης. Βάζουν για όλους μας ψηλά τον πήχη για δουλειά με στόχο την όξυνση του ταξικού κριτηρίου σε ευρύτερες δυνάμεις εργαζομένων, «με όρους αντεπίθεσης, όχι απλώς άμυνας» (Θ. Κεφ. 3.Α.3), με βάση το Πρόγραμμα του Κόμματος στην ουσία και την εξειδίκευσή του.

Θα αναφερθώ σε ζητήματα που αφορούν τη δουλειά στην έρευνα, την εκπαίδευση και τη διαμόρφωση της συνείδησης των εργαζομένων και της νεολαίας κάτω από το φως των ραγδαίων εξελίξεων στην τεχνολογία και την επιστήμη, με άξονα την διαπίστωση στο Τέταρτο Κεφάλαιο των Θέσεων (Κωδικοποίηση συγκεκριμένων καθηκόντων, Σημείο 3) της ανάγκης για αναβάθμιση και σταθεροποίηση της διατμηματικής συνεργασίας σε μία σειρά από ζητήματα, με βάση την υπάρχουσα θετική πείρα.

- Η αποκάλυψη του αντιδραστικού περιεχομένου της γνώσης των προγραμμάτων σπουδών και άλλων άμεσων ή έμμεσων εκπαιδευτικών διαδικασιών έχει σημασία να ενημερώνεται και να συνδέεται διαρκώς με την κριτική στις αντίστοιχες εξελίξεις στη μορφή τους. Το Κόμμα έχει έγκαιρα πάρει θέση απέναντι στη στενή εξειδίκευση των νέων επιστημόνων με βάση τις ανάγκες της αγοράς και του «επιτελικού κράτους», στη γενικότερη εμπορευματικοποίηση της γνώσης, στην αρρύθμιστη προώθηση των νέων τεχνολογιών και τους μύθους περί «οριζόντιας - ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση» στο καπιταλιστικό διαδίκτυο. Επίσης, έχει καταδείξει ότι η σταδιακή απόσυρση του αστικού κράτους από μια σειρά τομείς της εκπαίδευσης και της έρευνας, όπως στα ΑΕΙ, και η άμεση είσοδος επιχειρηματικών συμφερόντων συμβαδίζουν με την πολυεπίπεδη ψηφιοποίηση λειτουργιών και την ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων, υποβαθμίζοντας τη λειτουργία της ανώτατης, και όχι μόνο, εκπαίδευσης και εκθέτοντάς την ακόμη πιο άμεσα στην αστική ιδεολογία και εκμετάλλευση. Με βάση αυτά, έχει σημασία να συνεχιστούν οι μελέτες του Κόμματος για τον θεσμικό μετασχηματισμό της διαδικασίας της έρευνας-εκπαίδευσης συνολικά στις πιο προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, αξιοποιώντας και εμπλουτίζοντας τις θέσεις μας με βάση συμπεράσματα διαφορετικών πεδίων (π.χ. νευρολογία, παιδαγωγική, ψυχολογία, πληροφορική-κυβερνητική) για την επίδραση στους εργαζόμενους των μορφών συγκεκριμένων μεθόδων που προωθούν οι στρατηγικές της αστικής τάξης μπροστά στις ανάγκες εντατικοποίησης και αυτοματοποίησης που επιβάλλουν οι νέες τεχνολογίες (π.χ. αλληλεπίδραση με τα μεγάλα νευρωνικά δίκτυα, ανάπτυξη οπτικοακουστικού υλικού και κωδικοποίηση σε βάρος της ανάγνωσης μεγάλων κειμένων, χρήση ψηφιακών «βοηθών» κ.λπ.). Σε αυτή τη διαδικασία, η πείρα του Κόμματος και της ΚΝΕ από την συλλογικά οργανωμένη παρέμβαση στους χώρους έρευνας - εκπαίδευσης, στο διαδίκτυο και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, μπορεί να εμπνέει στην «έξοδο» από συγκεκριμένες μορφές και την κριτική τους, τόσο με βάση την πειστική επιστημονική εξήγηση συγκεκριμένων φαινομένων και επιπτώσεων (π.χ. εθισμός στο infinite scrolling, κοινωνικό άγχος, παραπληροφόρηση και αποδυνάμωση κριτικής - ερευνητικής σκέψης, φακέλωμα, κεφαλαιοποίηση δεδομένων «εξατομικευμένης χρήσης» κ,λπ.), όσο και με τη θετική - δημιουργική αξιοποίηση παλιών και νέων μεθόδων στην πράξη. Σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να συζητηθεί και η αντιμετώπιση των ζητημάτων σχετικά με την αξιοποίηση και διακίνηση του κομματικού βιβλίου, της ΚΟΜΕΠ, του «Ριζοσπάστη».

- Οι αστικοί θεσμοί, και ιδιαίτερα το αστικό πανεπιστήμιο, συντηρούν και αναπαράγουν μια ευρεία γκάμα θεωριών και προσεγγίσεων για την ανάλυση και ιδεολογική οχύρωση των επιλογών των καπιταλιστών στην παραγωγή και στην εκπαίδευση, τόσο «συντηρητικών», όσο και «προοδευτικών», καλύπτοντας τις ανάγκες των ενδοαστικών αντιθέσεων. Σε αντίστοιχη κατεύθυνση, οι Θέσεις σωστά τονίζουν τη σημασία της παραπέρα «μελέτη[ς] των επιστημονικών κατακτήσεων στη Βιολογία, στις νευροεπιστήμες, στην Ανθρωπολογία, μαρξιστική κριτική και δημιουργική αξιοποίηση των πορισμάτων των κοινωνικών επιστημών» (Θ. Κεφ. 2.Ε.8) στην αντιπαράθεση με το θεωρητικό-φιλοσοφικό οπλοστάσιο της αστικής και οπορτουνιστικής «κριτικής» στο «παλιό» που εν τέλει ανανεώνει τους όρους ενσωμάτωσης του λαού στις αστικές πολιτικές. Είναι κρίσιμο να μελετηθούν βαθύτερα με συγκεκριμένη κριτική από πλευράς μαρξιστικής μεθοδολογίας τόσο οι λεγόμενες «κριτικές προσεγγίσεις» στην κοινωνική, ανθρωπιστική και πολιτισμική έρευνα, κυρίως μεταδομιστικής, φαινομενολογικής και λειτουργιστικής κατεύθυνσης, όσο και αναζωογονημένες θετικιστικές ή «ρεαλιστικές» προσπάθειες που αξιοποιούν την ανάλυση Μεγάλων Δεδομένων για λεγόμενα «γεφυρώματα» θετικών και κοινωνικών επιστημών. Σε αυτή την κατεύθυνση, πλάι στη διατμηματική δουλειά, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη συστηματικής, ολόπλευρης και συντονισμένης στήριξης των συντρόφων και φίλων, ερευνητών και επιστημόνων, για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας δημιουργικής και επιστημονικά αποτελεσματικής αντιπαράθεσης με την αστική ιδεολογία και τις αντίστοιχες φιλοσοφικές - μεθοδολογικές παραδοχές.

- Ο αγώνας ενάντια στον ανορθολογισμό και στην προώθηση του υποκειμενικού ιδεαλισμού στην αστική παραγωγή γνώσης οφείλει να γίνεται με υπομονή και επιμονή στην ανάλυση της συνθετότητας των μορφών που εμφανίζονται στη συνείδηση της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων, με ευαισθησία προς τους συνομιλητές μας και κοινωνικοταξικό κριτήριο. Σε αυτό θα συμβάλλει το βάθεμα των φιλοσοφικών αναλύσεων σε φαινόμενα των οποίων οι νομοτέλειες και δυνατότητες δεν έχουν επαρκώς διερευνηθεί επιστημονικά, αλλά και με συγκεκριμένη ανάπτυξη του μαρξιστικού φιλοσοφικού υποβάθρου για κρίσιμα θέματα που έχουν αρχίσει να χαρτογραφούνται (π.χ. CRISPR) και θέτουν, μεταξύ άλλων, ζητήματα ηθικής-βιοηθικής και ορίων της ανθρώπινης δημιουργικότητας, της μοναδικότητας της προσωπικότητας, ζητήματα που είναι βεβαίως αδύνατον να λυθούν στο σημερινό εκμεταλλευτικό καπιταλιστικό σύστημα, αλλά απαιτούν έγκαιρη θεωρητική επεξεργασία.

Στο Κόμμα υπάρχει μεγάλη εμπειρία στη σύνθετη δουλειά και καθοδήγηση που γενικεύει την πείρα από την ταξική πάλη σε όλα τα επίπεδα και παρακολουθεί τα επιστημονικά-τεχνολογικά επιτεύγματα, με επεξεργασία της γραμμής μας και της αναγκαίας προσαρμογής για τη διαπάλη σε κάθε χώρο. Κυρίως όμως, υπάρχει αγωνιστική διάθεση και προετοιμασία για κάθε δοκιμασία, ώστε το Κόμμα να είναι έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας, για τον Σοσιαλισμό. Πιστεύω ότι το Συνέδριο θα συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την κατεύθυνση και εύχομαι καλή επιτυχία στις διαδικασίες του.


Χ.


Κορυφή σελίδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ