Ο Ουκρανός Πρόεδρος Β. Ζελένσκι αξιοποιεί στο έπακρο τις «ευκαιρίες» που δημιουργεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Από την Πέμπτη μέχρι χτες πραγματοποίησε περιοδεία σε χώρες της περιοχής κλείνοντας στρατιωτικές συμφωνίες συνεργασίας, ορισμένες από τις οποίες δεκαετούς διάρκειας, με στόχο διμερή στρατιωτική τεχνολογική συνεργασία και ανάπτυξη.

Ο Ζελένσκι παραδέχτηκε ότι τουλάχιστον 228 Ουκρανοί ειδικοί σε συστήματα αναχαίτισης drones βρίσκονται ήδη σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Κουβέιτ και Ιορδανία, επιβεβαιώνοντας σχετικές πληροφορίες του πρακτορείου «Reuters» από τις 20 Μάρτη. Το Σαββατοκύριακο Ιρανοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι μεταξύ άλλων έπληξαν θέσεις Ουκρανών σε χώρες του Κόλπου, αλλά οι πληροφορίες δεν επιβεβαιώθηκαν από άλλη πλευρά, τουλάχιστον άμεσα.

Την Παρασκευή ο Ζελένσκι ολοκλήρωσε διήμερη επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, ανακοινώνοντας την επίτευξη σημαντικής συμφωνίας δεκαετούς στρατιωτικής συνεργασίας και προσθέτοντας ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για μακροπρόθεσμη συνεργασία με το Ριάντ.

Ακολούθησε επίσκεψη - αστραπή στην Ντόχα του Κατάρ, όπου ο Ζελένσκι επίσης υπέγραψε «αμυντική συμφωνία», με επίκεντρο τη συνεργασία σε αναχαίτιση drones και επενδύσεις στην ουκρανική «άμυνα». Η συμφωνία περιλαμβάνει ακόμα συνεργασία σε τεχνολογικούς τομείς, ανάπτυξη κοινών επενδύσεων και ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης για αντιαεροπορικά / αντιπυραυλικά συστήματα, στο πλαίσιο μιας πιο μόνιμης στρατηγικής σύμπραξης Ουκρανίας - Κατάρ. Ανακοινώθηκε δε ότι το Κίεβο θα παρέχει τεχνογνωσία και εμπειρία που απέκτησε από την αντιμετώπιση ιρανικών drones Shahed και άλλων τύπων που χρησιμοποιεί η Ρωσία στον πόλεμο, ώστε το Κατάρ και άλλες χώρες του Κόλπου να ενισχύσουν την αεράμυνά τους.

Ο Ζελένσκι εκτίμησε την αξία των συμφωνιών αυτών σε «δισεκατομμύρια δολάρια», χωρίς να αναφέρει περισσότερα.

Σε Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ ο Ουκρανός Πρόεδρος υπέγραψε και συμφωνία για προμήθειες ντίζελ, διάρκειας άνω του ενός έτους, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Χτες ο Ζελένσκι μετέβη και στο Αμμάν της Ιορδανίας, όπου συνάντησε τον βασιλιά Αμπντάλα Β'. Ανακοινώθηκε ότι έγιναν «σημαντικές συνομιλίες ασφάλειας», χωρίς να δημοσιοποιηθεί ξεκάθαρη συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας, ανάλογη με αυτές που έκλεισε με χώρες του Κόλπου. Μιλώντας χτες σε δημοσιογράφους ο Ζελένσκι περιέγραψε την «πιθανή χρήση ουκρανικών θαλάσσιων drones στα Στενά του Ορμούζ» ως μέρος «περισσότερων συμφωνιών που πρόκειται να υπογραφούν» με «συμμάχους» στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια ώρα το Ιράν εντείνει το σφυροκόπημα αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.

Δορυφορικές φωτογραφίες τις οποίες επικαλείται η εφημερίδα WSJ καταγράφουν σημαντικές ζημιές στην αμερικανική βάση «Prince Sultan» στη Σαουδική Αραβία, και συγκεκριμένα σε αμερικανικά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135, αξίας εκατοντάδων εκατ. δολαρίων, κτίρια και υποδομές επικοινωνιών και ραντάρ. Σε μια τέτοια επίθεση την Παρασκευή επλήγησαν αρκετά αεροσκάφη KC-135 και τα πολύ σημαντικά συστήματα ραντάρ E-3G AWACS, που δίνουν πληροφορίες στο κέντρο επιχειρήσεων. Επίσης τραυματίστηκαν τουλάχιστον 15 Αμερικανοί στρατιώτες, από τους οποίους 5 (σύμφωνα με πληροφορίες του «Αssociated Ρress») νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση.

Στο Μπαχρέιν, από τις πρώτες μέρες του πολέμου δορυφορικές φωτογραφίες αποκάλυψαν την καταστροφή κεντρικού κτιρίου και δύο θόλων ραντάρ στο αρχηγείο του 5ου Στόλου των ΗΠΑ. Στόχος επιθέσεων έχει γίνει και το αρχηγείο της CENTCOM στην αεροπορική βάση Al Udeid του Κατάρ, που είναι και η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στον Κόλπο.

Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν χτες ότι αναχαίτισαν 27 drones και 11 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν. Στο Μπαχρέιν δύο εργαζόμενοι της «Aluminium Bahrain» (ALBA) τραυματίστηκαν σε ιρανική επίθεση.

Την ίδια μέρα δύο κινεζικά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ, πλέοντας το ένα κοντά στο άλλο και βγαίνοντας με ασφάλεια από την περιοχή.

Επίσης χτες, στο Ιράκ, ο επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας SOMO δήλωσε ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τα κοιτάσματα του Κιρκούκ έχουν ξαναρχίσει μέσω του αγωγού Ιράκ - Τουρκίας προς το Τζεϊχάν και μέσω χερσαίων διαδρομών. Η εταιρεία πρόσθεσε ότι εξετάζει προσφορές από τοπικές και διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες για τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των νότιων συνόρων.

Στο Κουβέιτ ανακοινώθηκε επίθεση σε σταθμό Ενέργειας και σε εργοστάσιο αφαλάτωσης νερού. Ωστόσο το Ιράν δεν ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση στον σταθμό αφαλάτωσης νερού, ρίχνοντάς την στο Ισραήλ και κάνοντας λόγο για «βάναυση επίθεση του ισραηλινού καθεστώτος» που είχε στόχο να κατηγορηθούν οι ιρανικές αρχές.

Νωρίτερα στο Ιράν ανακοινώθηκε η ανάκληση των αδειών διαμονής 1.200 Εμιρατινών πολιτών.

Στη Συρία, το υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε ότι βάσεις της χώρας κοντά στα σύνορα με το Ιράκ δέχτηκαν χτες μεγάλης κλίμακας επίθεση με drones. Θεωρείται το σοβαρότερο περιστατικό του είδους του από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φλεβάρη. Οι στρατιωτικές αρχές τόνισαν πως εξετάζουν τα επόμενα βήματα, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξει «κατάλληλη απάντηση» για την αποτροπή νέων επιθέσεων.Την Κυριακή άλλα 4 drones που φέρεται ότι προήλθαν από το Ιράκ στόχευσαν αμερικανική βάση στην περιοχή Κασράκ της Συρίας, χωρίς να προκαλέσουν ζημιές.

Σε αυτό το φόντο, το πετρέλαιο συνεχίζει την ανοδική πορεία. Χτες το πετρέλαιο Μπρεντ «χτύπησε» τα 116 δολάρια το βαρέλι, με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να επαναλαμβάνει ότι η ακρίβεια είναι «προσωρινή» και ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, εξασφαλίζοντας «ελευθερία» ναυσιπλοΐας (που υπήρχε ούτως ή άλλως στην περιοχή προτού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκινήσουν τον πόλεμο κατά του Ιράν). Πρόσθεσε δε πως η παγκόσμια αγορά πετρελαίου «είναι καλά εφοδιασμένη, με περισσότερα πλοία να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ».

Από την αρχή του πολέμου η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά περίπου 60% κατά μέσο όρο μέσα σε έναν μήνα, η δε τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου κατά περίπου 70%.

Προειδοποίηση για τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στη διεθνή οικονομία απηύθυναν χτες οικονομολόγοι του ΔΝΤ. Οπως αναφέρουν σε σχετική ανακοίνωση, ο αντίκτυπος του πολέμου είναι «παγκόσμιος, όσο και εξαιρετικά άνισος», με ορισμένες χώρες να είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν μια νέα συμπίεση του κόστους ζωής.

Πυρά από τρεις μεριές δέχεται το Ισραήλ, καθώς στις επιθέσεις του Ιράν και της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο προστέθηκαν από το Σάββατο 28/3 και οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.

Οι πραγματικές συνέπειες σε νότιο, βόρειο και κεντρικό Ισραήλ εξακολουθούν να παραμένουν επισήμως άγνωστες λόγω της στρατιωτικής λογοκρισίας της κυβέρνησης Νετανιάχου. Ωστόσο, οι πιο κραυγαλέες επιθέσεις σε διυλιστήρια και βιομηχανίες ή άλλες υποδομές, όπως αυτές που βρίσκονται σε σχετικά κοντινή απόσταση από την Ντιμόνα, όπου χτυπά η καρδιά του «μυστικού» πυρηνικού στρατιωτικού προγράμματος του κράτους - δολοφόνου, δεν μπορούν να κρυφτούν ή να αποσιωπηθούν. Τα χτυπήματα είναι αντίποινα σε χτυπήματα που δέχεται το Ιράν σε ενεργειακές υποδομές, βιομηχανίες και πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ βομβαρδίζονται επίσης ιρανικά νοσοκομεία, σχολεία, πολιτιστικά μνημεία.

Το Σαββατοκύριακο σημειώθηκε μεταξύ άλλων ιρανική επίθεση σε εργοστάσιο χημικών στο νότιο Ισραήλ, προκαλώντας φόβους για διαρροή επικίνδυνων υλικών. Η ισραηλινή υπηρεσία πυρόσβεσης ανέφερε ότι ξέσπασε πυρκαγιά σε βιομηχανική περιοχή στο νότιο Ισραήλ, όπου βρίσκονται αρκετά χημικά εργοστάσια.

Χτες, χτυπήθηκε το μεγαλύτερο διυλιστήριο του Ισραήλ στη Χάιφα, που θεωρείται ο βασικός κόμβος παραγωγής καυσίμων. Το διυλιστήριο του ομίλου Bazan, που είναι το μεγαλύτερο στο Ισραήλ, δέχθηκε πυραυλικό χτύπημα ή θραύσματα πυραύλου κατά το τελευταίο μπαράζ του Ιράν. Πρόκειται για διυλιστήριο με δυνατότητα επεξεργασίας περίπου 200.000 βαρελιών πετρελαίου τη μέρα.

Το Σάββατο 28/3, οι Χούθι ανακοίνωσαν πρώτη μεγάλη επίθεση από «σειρά βαλλιστικών πυραύλων» εναντίον «ευαίσθητων/κρίσιμων στρατιωτικών στόχων» στο Ισραήλ, στο πλαίσιο της εμπλοκής τους στον πόλεμο Ιράν - ΗΠΑ - Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε πως αναχαίτισε τους πυραύλους αυτούς.

Την ίδια περίοδο συνεχίστηκε το μπαράζ επιθέσεων με ρουκέτες και drone της Χεζμπολάχ προς το βόρειο Ισραήλ (Ανω Γαλιλαία, Κιριάτ Σμόνα κ.ά.), με αλλεπάλληλους «κόκκινους συναγερμούς».

Υπήρξαν αναφορές για εκατοντάδες ρουκέτες μέσα στο Σαββατοκύριακο, με αποτέλεσμα εκατοντάδες τραυματίες και σοβαρές υλικές ζημιές σε αστικά κέντρα.

Το υπουργείο Υγείας του Ισραήλ απέφυγε συστηματικά να αναφέρει συνολικό αριθμό νεκρών από τις επιθέσεις που δέχεται η χώρα. Περιορίστηκε να ανακοινώσει πως από την αρχή του πολέμου στις 28 Φλεβάρη τραυματίστηκαν πάνω από 6.008 πολίτες, εκ των οποίων 121 παραμένουν στα νοσοκομεία. Ανακοίνωσε επίσης πως μόνο μέσα στο τελευταίο 24ωρο καταγράφηκαν 232 τραυματίες.

Ο στρατός του Ισραήλ το ίδιο διάστημα ανακοίνωσε χτες πως σκοτώθηκε ο έκτος στρατιώτης στον νότιο Λίβανο από τις 2 Μαρτίου. Ηταν μόλις 19 ετών. Από την αρχή του πολέμου επίσημα τραυματίστηκαν σε συγκρούσεις ή από επιθέσεις της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο τουλάχιστον 261 Ισραηλινοί στρατιώτες.

Αυτά ενώ την Κυριακή ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου έδωσε πρόσταγμα για διεύρυνση του πεδίου επιθέσεων στον νότιο Λίβανο (στο φόντο πρόσφατων ανακοινώσεων για κλιμάκωση χερσαίας εισβολής με στόχο την κατάληψη και αρπαγή λιβανέζικων εδαφών).

Χτες ανακοινώθηκε πως σκοτώθηκε ένας στρατιώτης από ισραηλινά πυρά στον νότιο Λίβανο και τρεις κυανόκρανοι (ο ένας Ινδονήσιος) από έκρηξη «άγνωστης προέλευσης» (όπως ανέφερε ανακοίνωση της αποστολής κυανοκράνων του ΟΗΕ, UNIFIL). Η εξέλιξη προκάλεσε την αντίδραση της Γαλλίας, που ζήτησε χτες βράδυ την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε χτες νέο, συνολικό απολογισμό θυμάτων από την αρχή του πολέμου στις 2 Μαρτίου. Οι νεκροί είναι τουλάχιστον 1.247, οι τραυματίες πάνω από 3.680 και οι εκτοπισμένοι τουλάχιστον 1.200.000 άνθρωποι. Ανάμεσα στους νεκρούς αυτού του πολέμου συμπεριλαμβάνονται από το Σάββατο και τρεις Λιβανέζοι δημοσιογράφοι του τηλεοπτικού δικτύου Al Manar και του Al-Mayadeen που πρόσκεινται στη Χεζμπολάχ. Αργότερα ο στρατός προσπάθησε να δικαιολογήσει την εγκληματική επίθεση, κατηγορώντας έναν από τους τρεις πως ήταν τάχα στέλεχος της Χεζμπολάχ, μη διστάζοντας να παρουσιάσει «μονταρισμένη» φωτογραφία. Το «μοντάζ» παραδέχθηκε προχτές και εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού.

Πλάι στις συγκρούσεις αυτές, η ισραηλινή πολεμική αεροπορία συνεχίζει τους ισοπεδωτικούς, τρομοκρατικούς βομβαρδισμούς σε δεκάδες πόλεις και χωριά του νότιου και ανατολικού Λιβάνου, δίχως να ξεχνά, καθημερινά, και την πρωτεύουσα Βηρυτό.

Χτες ο Λιβανέζος Πρόεδρος Ζοζέφ Αούν εξαπέλυσε νέα πυρά όχι κατά του Ισραήλ αλλά κατά της Χεζμπολάχ, διαβεβαιώνοντας πως «θα κοπούν τα χέρια» εκείνων που διαταράσσουν «την ειρήνη». Υποστήριξε πως οι λιβανικές δυνάμεις ασφαλείας θα αναλάβουν «σταθερή δράση» με συλλήψεις και κατασχέσεις όπλων εν μέσω της επίθεσης του Ισραήλ.

Ισχυρίστηκε κατά τα λοιπά πως «κανείς στον Λίβανο δεν επιθυμεί εμφύλιο πόλεμο» και πως όποιος προσπαθεί να αξιοποιήσει την παρούσα δύσκολη κατάσταση «δεν θα πετύχει». Επίσης ανέφερε πως είναι σε εξέλιξη «διεθνείς προσπάθειες» για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Πριν τις δηλώσεις του Προέδρου του Λιβάνου προηγήθηκε ανακοίνωση της πρεσβείας του Ιράν στη Βηρυτό πως ο πρέσβης, που χαρακτηρίστηκε από τις λιβανικές αρχές «ανεπιθύμητο πρόσωπο» την περασμένη βδομάδα, δεν πρόκειται να αποχωρήσει από τον Λίβανο, αλλά θα συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του «κανονικά».

Σε αυτό το τεταμένο πολεμικό σκηνικό, έγιναν μαζικές αντιπολεμικές κινητοποιήσεις. Παρά τη λογοκρισία, το αυστηρό καθεστώς αστυνόμευσης και δραστικού περιορισμού δημόσιων συναθροίσεων, το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε Ιερουσαλήμ, Τελ Αβίβ και Χάιφα και κάποιες μικρότερες.

Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους ζητώντας τερματισμό του πολέμου με κεντρικό σύνθημα «Για τις ζωές όλων μας». Δεν έλειψαν οι συγκρούσεις με αστυνομικούς και οι συλλήψεις τουλάχιστον 18 διαδηλωτών που διαμαρτυρήθηκαν έντονα για τους ατέλειωτους πολέμους που εξαπολύει στην περιοχή η κυβέρνηση. Επιπλέον 250 διαδηλωτές (ανάμεσά τους και κάποιοι πρώην βουλευτές κομμάτων αντιπολίτευσης) συγκεντρώθηκαν έξω από την πρωθυπουργική κατοικία στην Ιερουσαλήμ.

Παρά τις διαδηλώσεις, η Κνέσετ ενέκρινε τον νέο κρατικό προϋπολογισμό για το 2026, που περιλαμβάνει σημαντική αύξηση των πολεμικών δαπανών που προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν μέσω πρόσθετου δανεισμού και αντιλαϊκών περικοπών στις λεγόμενες «μη στρατιωτικές» δαπάνες. Το νομοσχέδιο για τον νέο προϋπολογισμό που ανέρχεται σε 850 δισ. σέκελ (περίπου 272 δισ. δολάρια) εγκρίθηκε από τους βουλευτές της Κνέσετ νωρίς χτες με ψήφους 62 έναντι 55. Θέτει ως στόχο έλλειμμα 4,9% του ΑΕΠ για το 2026.

Την τέταρτη κατά σειρά σε έναν μήνα αναχαίτιση πυραύλου που εκτοξεύτηκε από το Ιράν και εισήλθε στον εναέριο χώρο της Τουρκίας ανακοίνωσε χτες το υπουργείο Αμυνας της χώρας, αναφέροντας ότι αυτό έγινε χάρη στα εναέρια και πυραυλικά αμυντικά συστήματα του ΝΑΤΟ που έχουν εγκατασταθεί στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην ίδια ανακοίνωση το υπουργείο τόνισε την ετοιμότητα της Αγκυρας να δράσει αποφασιστικά ενάντια σε οτιδήποτε απειλήσει την κυριαρχία της χώρας, επισημαίνοντας ότι το βλήμα ανιχνεύτηκε και εξουδετερώθηκε πριν καταστεί απειλή.

Από την έναρξη του πολέμου το ΝΑΤΟ έχει μεταφέρει στη νότια Τουρκία τουλάχιστον δύο πρόσθετες συστοιχίες Patriot, έχοντας διακηρύξει από την πρώτη στιγμή ότι βρίσκεται «στο πλευρό του συμμάχου μας».

Μέσα στις συνθήκες αυτές η φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Σαμπάχ», επικαλούμενη πηγές ασφαλείας, μετέδωσε ότι Ισραήλ και ΗΠΑ επιδιώκουν να στρατολογήσουν Κούρδους κατά του Ιράν, όπως και ότι ήδη μετά από «παρέμβαση της Αγκυρας» ανακόπηκε η δύναμη 500 ανδρών που κατευθυνόταν από το Ιράκ προς το Ιράν. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η τουρκική ηγεσία είχε επαφές με την ηγεσία του ιρακινού Κουρδιστάν αλλά και του ΡΚΚ (του οποίου η ηγεσία αποφάσισε αφοπλισμό και αυτοδιάλυση πριν έναν περίπου χρόνο, πριν ξεκινήσουν διαβουλεύσεις για τη διευθέτηση του Κουρδικού εντός Τουρκίας), προειδοποιώντας ότι τυχόν τέτοια «ενεργοποίηση» Κούρδων θα κάνει την Αγκυρα «να αναλάβει δράση». Αναφέροντας ακόμα και προτροπή του Οτσαλάν κατά των ισραηλινών πρωτοβουλιών, η «Σαμπάχ» τονίζει ότι τη σχετική δυσαρέσκειά του μετέφερε και ο Ερντογάν σε συνομιλία με τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ. Ο δε Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής των τουρκικών Μυστικών Υπηρεσιών και στενός συνεργάτης του Ερντογάν, δήλωσε πρόσφατα σε συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη ότι ο πόλεμος κινδυνεύει να μετατραπεί σε «δαχτυλίδι φωτιάς» για την περιοχή, πυροδοτώντας παρατεταμένη σύγκρουση μεταξύ Τούρκων, Κούρδων, Αράβων και Ιρανών.