Αβεβαιότητα επικρατούσε μέχρι αργά χτες το βράδυ σε σχέση με τις προγραμματισμένες για αύριο Παρασκευή έμμεσες συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν, μεταξύ του Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, που σχεδιάζονταν να γίνουν αρχικά στην Κωνσταντινούπολη και μετά στο σουλτανάτο του Ομάν, με τη μεσολάβηση αξιωματούχων της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής (Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Αίγυπτο).

Χτες το βράδυ, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ο Αραγτσί επέμεινε ότι οι έμμεσες συνομιλίες με τον Γουίτκοφ θα γίνουν στις 10 το πρωί τοπική ώρα αύριο, στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ. Σύμφωνα με ορισμένα διεθνή ΜΜΕ, στη συνέχεια φέρεται να συμφώνησαν και οι Αμερικανοί.

Το απόγευμα το κλίμα είχε αντιστραφεί, με τους Αμερικανούς αξιωματούχους να ετοιμάζουν το έδαφος για την αναβολή των συνομιλιών, καθώς φάνηκε να υπάρχει διχογνωμία για την ατζέντα των συνομιλιών, παρά την αρχική εντύπωση ότι υπήρχε συμφωνία για συνομιλίες που θα αφορούσαν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως επιδίωκε εξαρχής η Τεχεράνη.

Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στο φόντο συνόδου για τα κρίσιμα ορυκτά, στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ανέτρεψε τις εντυπώσεις και τις προσδοκίες της Τεχεράνης, βάζοντας στο τραπέζι κι άλλες απαιτήσεις (που έχει και το Ισραήλ), όπως το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα και οι σχέσεις του Ιράν με σιιτικές οργανώσεις και κινήματα στην περιοχή, όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου και σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

Ο Ρούμπιο είπε χαρακτηριστικά: «Για να έχουν νόημα οι συνομιλίες και να οδηγήσουν κάπου, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν συγκεκριμένα θέματα, όπως το βεληνεκές των βαλλιστικών τους πυραύλων (...) τη χορηγία τρομοκρατικών οργανώσεων στην περιοχή (...) το πυρηνικό πρόγραμμα (...) και την συμπεριφορά στον λαό τους». Αυτή η τοποθέτηση τίναξε στον αέρα την προοπτική των συνομιλιών.

Είχε προηγηθεί η προετοιμασία «εδάφους» από άλλους Αμερικανούς αξιωματούχους, που έδειχναν ότι είχαν αποφασίσει να απορρίψουν το αίτημα της Τεχεράνης για μονοθεματική ατζέντα. «Τους είπαμε, ή αυτό ή τίποτα, και απάντησαν: Εντάξει, τότε τίποτα», σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου ο οποίος δεν κατονομάστηκε. Αλλος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι αν οι Ιρανοί είναι πρόθυμοι να επιστρέψουν στην αρχική μορφή των συνομιλιών, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συναντηθούν αυτήν ή την επόμενη βδομάδα...

Το κλίμα ανόδου της έντασης πυροδότησαν στη συνέχεια νέες δηλώσεις του Τραμπ σε δημοσιογράφο στον Λευκό Οίκο, πως προειδοποίησαν τους Ιρανούς ότι θα πάθουν «πολύ κακά πράγματα» αν επιχειρήσουν εξελίξεις σε σχέση με το πυρηνικό τους πρόγραμμα (που, κατά τον ίδιο, καταστράφηκε τον περασμένο Ιούνη από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς). Πρόσθεσε δε ότι ο Ιρανός ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ «θα πρέπει να ανησυχεί πολύ».

Νωρίτερα χτες, πάντως, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων «Tasnim» είχε μεταδώσει ότι οι Γουίτκοφ και Αραγτσί θα μιλούσαν - μέσω μεσολαβητών - αποκλειστικά για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και την άρση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης. Επιπλέον, το πρωί της Τρίτης ο Εσμαήλ Μπαγκαεΐ, εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, είχε ευχαριστήσει χώρες της περιοχής, όπως η Τουρκία και το Κατάρ, για τις προσπάθειες που κατέβαλαν προκειμένου να διευκολύνουν τις διαπραγματεύσεις και τη «διπλωματική διαδικασία» μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.

Ολων αυτών είχε προηγηθεί η προχτεσινοβραδινή, διάρκειας 3,5 ωρών συνάντηση του Γουίτκοφ στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο Νετανιάχου είχε αποθαρρύνει κάθε προοπτική διαλόγου, εκφράζοντας έντονη επιφύλαξη έναντι του Ιράν. Είχε δε ισχυριστεί ότι το Ιράν «δεν μπορεί να είναι αξιόπιστο», υποστηρίζοντας πως η Τεχεράνη έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι οι υποσχέσεις της «δεν είναι αξιόπιστες».

Νέο μακελειό σε βόρεια και νότια Γάζα προκάλεσαν οι χτεσινές σφοδρές αεροπορικές επιδρομές του ισραηλινού στρατού με αφορμή τον σοβαρό τραυματισμό ενός έφεδρου αξιωματικού αργά το βράδυ της Τρίτης από πυρά Παλαιστινίων ενόπλων.

Οι επιθέσεις με άρματα μάχης, μαχητικά τζετ και τηλεκατευθυνόμενα αεροσκάφη σε σκηνές εκτοπισμένων αμάχων προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 21 αμάχων (τα έξι βρέφη και παιδιά) και τον τραυματισμό αρκετών άλλων κατακλύζοντας νοσοκομεία που υπολειτουργούν εδώ και πολύ καιρό.

Τα περισσότερα από τα θύματα καταγράφηκαν σε επιθέσεις στη νότια πόλη Χαν Γιούνις και στην πόλη της Γάζας.

Παρανάλωμα πυρός έγιναν για ακόμη μία φορά τέντες εκτοπισμένων στον παραθαλάσσιο οικισμό στο Αλ Μαουάσι.

Η κλιμάκωση των ισραηλινών επιθέσεων κατά παράβαση της υποτιθέμενης συμφωνίας εκεχειρίας της 10ης Οκτώβρη 2025 σημειώνονται τρεις μέρες μετά την επαναλειτουργία του μεθοριακού περάσματος στη Ράφα στα σύνορα με την Αίγυπτο, όπου ελάχιστοι Παλαιστίνιοι επιτρέπεται να περάσουν μετά από πολύωρη αναμονή, εξονυχιστικούς, ταπεινωτικούς ελέγχους και ανακρίσεις.

Η κατοχική βία περισσεύει και στη Δυτική Οχθη. Την Τρίτη το βράδυ, Ισραηλινοί στρατιώτες σκότωσαν έναν 24χρονο νεαρό στην Ιεριχώ και τραυμάτισαν άλλους τρεις με το πρόσχημα πως ήταν «τρομοκράτες».

Προς τη Μέση Ανατολή στρέφει το «βλέμμα» της η Γερμανία, καθώς η ισχυρότερη καπιταλιστική οικονομία της ΕΕ επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις βασικές εμπορικές και ενεργειακές συνεργασίες της και να μειώσει την εξάρτηση από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Χθες ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς συνοδευόμενος από αντιπροσωπεία επιχειρηματιών μετέβη στο Ριάντ, όπου είχε προγραμματισμένη συνάντηση με τον ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Σήμερα μεταβαίνει στο Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προτού επιστρέψει στο Βερολίνο το βράδυ της Παρασκευής.

Το τριήμερο ταξίδι του Μερτς, η πρώτη του επίσκεψη στον Κόλπο ως καγκελάριος, αποτελεί μέρος της στρατηγικής της Γερμανίας για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών εισαγωγών σε παγκόσμιο επίπεδο και την αναζήτηση νέων αγορών για βιομηχανικά προϊόντα, σύμφωνα με αξιωματούχους στο Βερολίνο που ζήτησαν να μην κατονομαστούν λόγω εμπιστευτικότητας, όπως μετέδωσε το Bloomberg.

Πέρα από την Ενέργεια, ο Μερτς θα συζητήσει επίσης επιλογές για στενότερη συνεργασία στον τομέα της άμυνας, καθώς και την τεταμένη κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή.

«Η υψηλή εξάρτηση αποτελεί πρόβλημα, δεδομένης της αυταρχικής εξέλιξης της κυβέρνησης των ΗΠΑ και του κινδύνου γεωπολιτικής εκβίασης», δήλωσε η Σουζάνε Νιές, εμπειρογνώμονας Ενέργειας στη «δεξαμενή σκέψης» Helmholtz-Zentrum Βερολίνου. Η Γερμανία «θα πρέπει επίσης να εξετάσει εναλλακτικές, όπως περισσότερη ποσότητα φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Νορβηγία και LNG από τον Καναδά ή την Αυστραλία».

Το LNG αντιπροσωπεύει περίπου το 13% των συνολικών εισαγωγών, με περίπου 94% αυτών των εισαγωγών να προέρχεται από τις ΗΠΑ. Η διοίκηση Ντ. Τραμπ υπό την απειλή δασμών έκλεισε πέρυσι εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, η οποία δεσμεύεται για αγορές αμερικανικής Ενέργειας ύψους 750 δισ. δολαρίων έως το 2028.

Ωστόσο, μετά και τις τελευταίες απειλές της Ουάσιγκτον για απόκτηση της Γροιλανδίας ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, για δασμούς σε ευρωπαϊκά κράτη κ.ά., η Γερμανία αντιμετωπίζει την έκθεσή της στις αμερικανικές ενεργειακές εισαγωγές ως πιθανό κίνδυνο ασφαλείας.

Ενα πιθανό εμπόδιο είναι ότι οι προμηθευτές LNG του Κόλπου αναμένουν από τους αγοραστές να δεσμευτούν σε συμβόλαια τουλάχιστον 20 ετών, ενώ η Γερμανία έχει απαγορεύσει όλες τις εισαγωγές LNG από το τέλος του 2043 στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης. Οι αμερικανικοί εμπορικοί όροι προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία.

Η Κλάουντια Κέμφερτ, επικεφαλής του τμήματος Ενέργειας, μεταφορών και περιβάλλοντος στο Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών στο Βερολίνο, υπογραμμίζει: «Το μάθημα που πρέπει να αντληθεί είναι ότι η Γερμανία θα πρέπει να μειώσει τη συνολική της εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και όχι απλώς να αλλάξει χώρες προμηθευτές».

Η συριακή κρατική εταιρεία πετρελαίου υπέγραψε χτες μνημόνιο κατανόησης με τις ΗΠΑ και το Κατάρ για την ανάπτυξη υποθαλάσσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με το σαουδαραβικό δίκτυο «Al Arabiya», το μνημόνιο υπεγράφη από εκπρόσωπο της «Συριακής Πετρελαϊκής Εταιρείας», στέλεχος της αμερικανικής εταιρείας πετρελαίου «Chevron» και την εταιρεία «Power International Holding» από το Κατάρ, παρουσία του (πανταχού παρόντα) Αμερικανού απεσταλμένου στη Συρία και πρέσβη στην Τουρκία Τομ Μπάρακ.

Σύμφωνα με το συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA, η συμφωνία επιδιώκει την ενίσχυση στρατηγικών εταιρικών σχέσεων στον τομέα της Ενέργειας και θα καλύψει τη συνεργασία σε υπεράκτιες έρευνες για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στα εγχώρια ύδατα της Συρίας.

Αργότερα χτες το βράδυ εκπρόσωπος της CENTCOM (Κεντρικής Διοίκησης του αμερικανικού στρατού για τη Μέση Ανατολή) ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πέντε επιθέσεις εναντίον τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους» στη Συρία τις προηγούμενες μέρες, μεταξύ 27/1 και 2/2.