Από τις πρόσφατες κινητοποιήσεις στην Τεχεράνη

Την Κυριακή ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ επανέλαβε τις απειλές για επίθεση κατά του Ιράν, λέγοντας για δεύτερη φορά σε δύο μέρες ότι η χώρα θα χτυπηθεί «σοβαρά από τις ΗΠΑ», ειδικά αν αυξηθεί ο αριθμός των θυμάτων των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας.

Σε ανάλογο ύφος κινήθηκε την Κυριακή και τη Δευτέρα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου, ο οποίος μιλώντας στην Κνέσετ είπε ότι ο ίδιος και ο Τραμπ μοιράζονται κοινή «σταθερή θέση» απέναντι στην Τεχεράνη. Απείλησε δε το Ιράν με «βαριές συνέπειες», ειδικά αν επιτεθεί στο Ισραήλ, αλλά και αν επαναφέρει στο πρότερο επίπεδο τη βιομηχανία βαλλιστικών πυραύλων και ανανεώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετά τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ τον περασμένο Ιούνη. Απαίτησε «μηδενικό» εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, απομάκρυνση όλων των ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα και «συνεχή εποπτεία όλων των δραστηριοτήτων» του πυρηνικού του προγράμματος.

Ισχυρίστηκε δε υποκριτικά ότι η κυβέρνησή του «ταυτίζεται με τον αγώνα του ιρανικού λαού για ελευθερία και δικαιοσύνη», εκτιμώντας πως οι κινητοποιήσεις αυτές μπορεί να βρίσκονται σε «κρίσιμο σημείο».

Σε αυτό το φόντο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί καταθέτοντας σε αρμόδια επιτροπή του ιρανικού κοινοβουλίου διέψευσε ότι η κυβέρνηση έχει εμπλακεί σε διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ. Ωστόσο πρόσθεσε πως αν εμφανιστούν οι κατάλληλες ευκαιρίες και κριθεί ότι οι διαπραγματεύσεις είναι «απαραίτητες», τότε θα γίνουν σκέψεις για το αν εξυπηρετεί η πραγματοποίησή τους ή όχι. Τόνισε πάντως ότι υπό τις παρούσες συνθήκες «η λογική της διπλωματίας υποδεικνύει πως οι διαπραγματεύσεις δεν θα είναι ούτε καρποφόρες ούτε επωφελείς».

Παρ' όλα αυτά, χτες το απόγευμα εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση του εμιράτου είναι «σε επαφή και με το Ιράν και με τις ΗΠΑ και υποστηρίζει όλες τις μορφές διαλόγου με σκοπό να μειωθούν οι περιφερειακές εντάσεις».

Ο επικεφαλής του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ιράν, Γολάμ Χοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ, κάλεσε τις αρμόδιες αρχές να μη δείξουν καμία επιείκεια «στους ταραχοποιούς και στα κακοποιά στοιχεία που αξιοποιούν τις κινητοποιήσεις των διαδηλωτών», αναγνωρίζοντας το έννομο δικαίωμα των Ιρανών να διαδηλώνουν και να εκφράζουν τη διαμαρτυρία τους για την κυβέρνηση.

Το ίδιο 24ωρο ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, κατήγγειλε το Ισραήλ ότι εκμεταλλεύεται τις εξελίξεις στο Ιράν για να σπείρει διχόνοια και «να υπονομεύσει την εθνική ενότητα».

Ισραηλινά ΜΜΕ που έχουν πάρει ...ζεστά την κάλυψη των διαδηλώσεων ανέφεραν ότι χτες οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας διέλυσαν νέα διαδήλωση περίπου 150 εμπόρων στην κεντρική αγορά της Τεχεράνης, «Μεγάλο Παζάρι», με δακρυγόνα. Επίσης ότι από τις 28 Δεκέμβρη, που ξεκίνησαν οι πρώτες απεργίες Ιρανών εμπόρων στην Τεχεράνη, και μετά, έχουν γίνει διαδηλώσεις σε δεκάδες άλλες πόλεις του Ιράν, έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 35 άτομα (ανάμεσά τους και αστυνομικοί ή μέλη των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας) και έχουν συλληφθεί πάνω από 1.200.

Σε αυτό το σκηνικό έντασης, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν εμφανίστηκε χτες να υπόσχεται «μεταρρυθμίσεις» που θα σταθεροποιήσουν το ριάλ και το τραπεζικό σύστημα, «προστατεύοντας την αγοραστική δύναμη» των Ιρανών.

Περιοχές του Νότιου και Ανατολικού Λιβάνου βομβάρδισαν διαδοχικά ισραηλινά αεροσκάφη έχοντας προηγουμένως απαιτήσει την εκκένωση τεσσάρων χωριών (Κφαρ Χάτα, Ανάν, Μανάρα, Αιν αλ Τίνα).

Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού συνταγματάρχης, Αβιχάι Αντραΐ, είχε προειδοποιήσει τους κατοίκους των τεσσάρων χωριών λέγοντας ότι εάν παρέμειναν εκεί θα έθεταν σε κίνδυνο τη ζωή και την ασφάλειά τους. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι στις περιοχές αυτές χτυπήθηκαν «υποδομές της Χεζμπολάχ και της Χαμάς» χωρίς να δώσει άλλα στοιχεία.

Την Τρίτη τα ξημερώματα πραγματοποιήθηκε άλλη μία ισραηλινή επιδρομή με drone σε τριώροφο κτίριο στη Σιδώνα προκαλώντας τον τραυματισμό τουλάχιστον ενός ατόμου.

Ο Πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, σε γραπτή δήλωσή του χτες, καταδίκασε τις νέες ισραηλινές επιθέσεις στη χώρα του, επισημαίνοντας πως θέτουν «σοβαρά ερωτήματα» καθώς συνέβησαν παραμονή της συνάντησης της επιτροπής μηχανισμού ελέγχου της «εκεχειρίας» της 27ης Νοέμβρη 2024, την οποία παραβιάζει έκτοτε συχνά το Ισραήλ.

Με κάθε λογής προσχήματα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου εμποδίζει το άνοιγμα του μεθοριακού περάσματος της Ράφα στη νότια Γάζα, στα σύνορα με το Ισραήλ, που έχει καταλάβει ο ισραηλινός στρατός από τον Μάη του 2024, με το πρόσχημα ότι δεν έχει παραδοθεί από τη Χαμάς η σορός του τελευταίου Ισραηλινού αιχμαλώτου.

Μπροστά σε αυτήν την άρνηση, το Κατάρ συνεχίζει τις προσπάθειες μεσολάβησης για το άνοιγμα του μεθοριακού περάσματος στη Ράφα, ώστε να περάσει η ανθρωπιστική βοήθεια για τους πολιορκημένους πολύπαθους κατοίκους της Γάζας, που υποσιτίζονται και στερούνται τα πιο στοιχειώδη αγαθά.

Παράλληλα ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει ασταμάτητα τις επιθέσεις στη Γάζα, παραβιάζοντας σχεδόν καθημερινά τη συμφωνία «εκεχειρίας» που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτώβρη 2025.

Τη Δευτέρα ο στρατός εξαπέλυσε νέα «προληπτική» επίθεση στη νότια Γάζα, επικαλούμενος πληροφορίες για «τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς». Κατά την επίθεση αυτή τραυματίστηκε σοβαρά ένας στρατιώτης του 13ου Τάγματος της Ταξιαρχίας «Γκολάνι».

Την ίδια μέρα ανακοινώθηκε ότι ο κατοχικός στρατός επέκτεινε μονομερώς (ξανά...) την «κίτρινη γραμμή» που έχει κόψει στη Γάζα στα δύο, με το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής να τελεί υπό πλήρη ισραηλινό έλεγχο από τον Οκτώβρη. Οι επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού προκάλεσαν νέα θύματα μεταξύ αμάχων, με τον αριθμό των νεκρών από τον Οκτώβρη να είναι τουλάχιστον 422 και των τραυματιών 1.189. Ο συνολικός αριθμός θυμάτων από τις 7 Οκτώβρη 2023 είναι τουλάχιστον 71.386 νεκροί και 171.264 τραυματίες.

Παράλληλα με το αιματοκύλισμα των Παλαιστινίων στη Γάζα, ο κατοχικός στρατός συνεχίζει τις επιθέσεις και στη Δυτική Οχθη.

Χτες το πρωί πραγματοποίησε εισβολή στο Πανεπιστήμιο Μπιρζεΐτ, προκαλώντας τον τραυματισμό 11 φοιτητών (οι 5 τραυματίστηκαν από αληθινές σφαίρες και οι άλλοι από δακρυγόνα ή πτώση), ενώ βρίσκονταν εκεί χιλιάδες ακόμα. Επιπλέον οι Ισραηλινοί συνέλαβαν φοιτητές και προσωπικό, μεταξύ τους και τον αντιπρόεδρο Ακαδημαϊκών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου, Ασίμ Χαλίλ.

Αργότερα, το απόγευμα, ομάδα δεκάδων εποίκων εισέβαλε στο χωριό Ρασαϊντέχ, ανατολικά της Βηθλεέμ, τραυματίζοντας 2 Παλαιστίνιους. Εισβολή πραγματοποιήθηκε την ίδια μέρα, πριν τα χαράματα, και στην κωμόπολη Αλ Λουμπάν Ας Σαρκίγια, νότια της Ναμπλούς.

Σε αδιέξοδο κατέληξε η συνάντηση που είχαν την Κυριακή στη Δαμασκό υψηλόβαθμοι Σύροι αξιωματούχοι με τον διοικητή των κουρδικών και αραβικών «Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων» (SDF), Μαζλούμ Αμπντί, με βασικό θέμα την ενσωμάτωση της οργάνωσης στον συριακό τακτικό στρατό, όπως προέβλεπε και η συμφωνία της 10ης Μάρτη 2025 ανάμεσα στον Αμπντί και στον τζιχαντιστή «Πρόεδρο» της Συρίας Αχμεντ Αλ Σαράα.

Παρ' όλα αυτά, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επαναλάβουν τις συναντήσεις τους το επόμενο διάστημα, αν και στην πορεία καταγράφηκε (χτες) άλλη μια ανάφλεξη συγκρούσεων στη βόρεια επαρχία Χαλέπι ανάμεσα σε κρατικές δυνάμεις ασφαλείας και μαχητές των SDF.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του σαουδαραβικού δικτύου «Al Arabiya», σκοτώθηκαν τουλάχιστον τέσσερα άτομα. Στη συνέχεια το συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA μετέδωσε ότι μεταξύ των τεσσάρων που σκοτώθηκαν ο ένας ήταν στέλεχος του υπουργείου Αμυνας και οι άλλοι δύο πολίτες. Εκπρόσωπος των SDF ανακοίνωσε ότι στις συγκρούσεις που έγιναν στις συνοικίες Σεΐχ Μαχσούντ και Ασραφίγια του Χαλεπίου σκοτώθηκε ένας άμαχος και τραυματίστηκαν άλλοι 17. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για το ποιος είχε την ευθύνη πρόκλησης των ένοπλων συγκρούσεων.

Στο Χαλέπι είχαν σημειωθεί ανάλογες συγκρούσεις και τον περασμένο μήνα, πάλι ανάμεσα σε ενόπλους των δύο πλευρών.

Στις 5 και 6 Γενάρη πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι νέος γύρος διαβουλεύσεων μεταξύ αντιπροσωπειών Σύρων και Ισραηλινών αξιωματούχων, παρουσία του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία και ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ στη Συρία, Τομ Μπάρακ, για πρώτη φορά μετά από περίπου δύο μήνες.

Σύμφωνα με το SANA, βασικός στόχος της συνάντησης ήταν η εκ νέου ενεργοποίηση του διμερούς «Συμφώνου Απεμπλοκής» που υπεγράφη το 1974, μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, στο πλαίσιο κατάπαυσης πυρός, και ρύθμισε τη γραμμή «ορίων» στα Υψίπεδα του Γκολάν. Κατά το συριακό πρακτορείο, στόχος των τελευταίων διαβουλεύσεων ήταν να διασφαλιστεί η αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων σε θέσεις που είχαν πριν την κατάρρευση της προηγούμενης κυβέρνησης, του Σύρου Προέδρου Μπασάρ Ασαντ, στις 8 Δεκέμβρη 2024.

Κατά την ισραηλινή εφημερίδα «Maariv», ωστόσο, ο στόχος των συνομιλιών ήταν διαφορετικός: Η «ανανέωση των διαβουλεύσεων» για μια διμερή διευθέτηση σε «θέματα ασφαλείας», με στόχο την επίτευξη «σταθερότητας» και όχι κάποιας σημαντικής «διπλωματικής εξέλιξης».

Επικεφαλής της συριακής αντιπροσωπείας ήταν ο υπουργός Εξωτερικών, Ασαντ Αλ Σαϊμπάνι, και της ισραηλινής αντιπροσωπείας ο πρώην πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ Γεχιέλ Λάιτερ.

Τελικά, αργότερα χτες το βράδυ Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε στην εφημερίδα «Times of Israel» ότι συμφωνήθηκε να πραγματοποιούνται πιο τακτικές συναντήσεις των αντιπροσωπειών των δύο χωρών.

Στο φόντο αυτό, χτες οι ισραηλινές δυνάμεις με 12 άρματα μάχης και θωρακισμένα οχήματα πραγματοποίησαν νέα χερσαία επιχείρηση στο έδαφος της νότιας Συρίας, και συγκεκριμένα στο μεθοριακό χωριό Σάιντα Αλ Γκολάν της επαρχίας Κουνέιτρα.

Νωρίτερα διαψεύστηκαν από το συριακό υπουργείο Εσωτερικών φήμες ότι έγινε απόπειρα δολοφονίας του τζιχαντιστή «Προέδρου» Αλ Σαράα στη Δαμασκό.