Από την επίσκεψη στο μνημείο της «Granma»
Η αιώνια φλόγα των ηρώων της Κούβας |
Αρχικά οι συνδικαλιστές από την Ελλάδα περιηγήθηκαν στο μνημείο της «Granma», όπου φυλάσσεται το ομώνυμο σκάφος το οποίο μετέφερε τους συνολικά 82 μαχητές με επικεφαλής τον Φιντέλ Κάστρο από το Μεξικό στις ακτές της Κούβας, για να ξεκινήσει ο αντάρτικος αγώνας.
Εκτός από αυτόν τον ανεκτίμητο θησαυρό, στο ίδιο μουσείο φυλάσσονται συνολικά 15 εκθέματα μεγάλης αξίας από την Κουβανική Επανάσταση του 1959, ενώ άσβεστη παραμένει η φλόγα στο μνημείο των αιώνιων ηρώων της Κούβας, την οποία άναψε ο ίδιος ο Φιντέλ Κάστρο.
Η ξενάγηση την οποία έκανε στην αντιπροσωπεία του ΠΑΜΕ μία από τις εργαζόμενες στο μνημείο ξεκίνησε με αναφορές στο Μουσείο της Επανάστασης, που στέκει ακριβώς απέναντι αλλά είναι σε φάση συντήρησης, οπότε δεν είναι επισκέψιμο.
Πρόκειται για πρώην παλάτι το οποίο στέγαζε από τις αρχές του 1920 τους κυβερνήτες της Κούβας, δικτάτορες και αυταρχικά καθεστώτα που συνεργάζονταν με τις ΗΠΑ και επικρατούσαν μέχρι την Επανάσταση, μεταξύ των οποίων και του δικτάτορα Μπατίστα, που ανατράπηκε το 1959.
Το συγκεκριμένο κτίριο αποτέλεσε διαχρονικά το επίκεντρο της λαϊκής διαμαρτυρίας, ενώ εκεί δόθηκαν μάχες ακόμα και πριν την Επανάσταση. Στους τοίχους του ακόμα και σήμερα διακρίνονται εκατοντάδες σημάδια από σφαίρες, μαρτυρώντας τις πλούσιες αγωνιστικές παραδόσεις του κουβανικού λαού.
Το πλοιάριο «Granma» που μετέφερε τους 82 αντάρτες στην Κούβα |
Τελικά, μετά την Επανάσταση του 1959 ο Φιντέλ Κάστρο ανακοίνωσε τη μετατροπή του «παλατιού» από εκείνο το λαομίσητο κυβερνητικό κτίριο, που είχε συνδεθεί με την τυραννία των Κουβανών, σε κοινωνικό χώρο, κάτι που έγινε μερικά χρόνια αργότερα, με τη δημιουργία του Μουσείου της Επανάστασης.
Κάθε έκθεμα λοιπόν στο μνημείο της «Granma» μαρτυρά τον μεγαλειώδη αγώνα ενάντια στην τυραννία του Μπατίστα, αλλά και για την υπεράσπιση της κυριαρχίας του κουβανικού λαού μετά τη νίκη της Επανάστασης.
Εκεί λοιπόν εκτίθεται η «Granma», το πλοιάριο που σάλπαρε από το Μεξικό τον Δεκέμβρη του 1956 με τους 82 μαχητές, ξεκινώντας έτσι την τελευταία πράξη του πολέμου για την απελευθέρωση του νησιού. Το σκαρί είναι του 1943 και σήμερα διατηρείται σε άριστη κατάσταση, ενώ έχει δημιουργηθεί ένα κρυστάλλινο περίβλημα για την προστασία του.
Σοβιετικό τανκ από τη μάχη στον Κόλπο των Χοίρων |
Ακόμα, φυλάσσονται μαχητικά αεροσκάφη, όπως αυτό που ανήκε στις δυνάμεις του Μπατίστα και μετά από αναγκαστική προσγείωση στο μέτωπο που διοικούσε ο Ραούλ Κάστρο οι αντάρτικες δυνάμεις το κατέλαβαν, εντάσσοντάς το στον αγώνα, οπότε έγινε και το πρώτο βομβαρδιστικό του επαναστατικού στρατού στη Σιέρα Μαέστρα.
Αλλα εκθέματα συνδέονται με τον ηρωικό αγώνα των Κουβανών ενάντια στους μισθοφόρους των ΗΠΑ στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, όπως ένα ακόμα μαχητικό αεροσκάφος που και αυτό καταλήφθηκε από τους Κουβανούς, σε μια μάχη όπου κατατρόπωσαν τις επεμβατικές αμερικανικές δυνάμεις.
Στον χώρο εκτίθεται επίσης ένα σοβιετικό τανκ Τ-34 που χειριζόταν ο Φιντέλ Κάστρο και με το οποίο επιχειρούσε να χτυπήσει πλοίο των ΗΠΑ από όπου διεξαγόταν η εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων. Υπάρχει μάλιστα η ιστορική φωτογραφία με τον Φιντέλ να εγκαταλείπει μέσα στη φωτιά της μάχης το συγκεκριμένο τανκ για να επιχειρήσει με άλλο τεθωρακισμένο να χτυπήσει το πλοίο των ΗΠΑ, καταφέρνοντας τελικά να το βυθίσει, σε μια πράξη που συνέβαλε καθοριστικά στην πρώτη ήττα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στη Λατινική Αμερική.
Η ξενάγηση ολοκληρώνεται με αναφορά στην αιώνια φλόγα που μένει άσβεστη στο μνημείο των ηρώων από το 1969, όταν την είχε ανάψει ο Φιντέλ Κάστρο. «Είναι ο τρόπος με τον οποίο τιμάμε τους ήρωές μας, τόσο ζωντανούς όσο και νεκρούς», ήταν τα λόγια με τα οποία ολοκληρώθηκε η ενδιαφέρουσα ξενάγηση στην Ιστορία ενός λαού που έχει δείξει τι σημαίνει να τα βάζεις με έναν υπέρτερο αντίπαλο και να βγαίνεις νικητής.
Το τζιπ που οδηγούσε ο Φιντέλ Κάστρο |
Το φορτηγό των φοιτητών που επιχείρησαν να ανατρέψουν τον δικτάτορα Μπατίστα |
Εκεί που σε κάθε συνάντηση, ξεκινώντας από την Οργανωτική Επιτροπή της Συνομοσπονδίας Εργατών Κούβας (CTC), εκφράστηκε η αμέριστη στήριξη στον μεγάλο αγώνα που δίνει αυτός ο ηρωικός λαός απέναντι στο εγκληματικό εμπάργκο και στον διεθνή αποκλεισμό που επιβάλλει ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, επιχειρώντας να τον εξοντώσει.
Κάθε βήμα στην Αβάνα φανερώνει τις συνέπειες του βάρβαρου αποκλεισμού από την αμερικανική κυβέρνηση, με τον κουβανικό λαό να στερείται ακόμα και τα απαραίτητα καύσιμα και την Ενέργεια, με δραματικές επιπτώσεις στα νοσοκομεία, στην παραγωγή τροφίμων, στην ίδια την καθημερινότητα. Με τον τρόπο αυτό η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να προκαλέσει ανθρωπιστική κρίση, ώστε να καταφέρει όσα δεν κατάφερε εδώ και 67 χρόνια με τις επεμβάσεις, την υπονόμευση και την τρομοκρατία.
Ομως, κάθε συζήτηση με τις κουβανικές αντιπροσωπείες ήταν και ένα δείγμα από το πείσμα και την πίστη στο δίκιο τους για να καταφέρουν να μείνουν όρθιοι. Γι' αυτό και δηλώνουν με κάθε τρόπο την ευγνωμοσύνη τους για την αλληλεγγύη, αλλά και τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν μέχρι τέλους τον αγώνα απέναντι στον αντίπαλο, όσο ισχυρός κι αν φαίνεται ότι είναι.
Κάθε σταθμός από τις συναντήσεις του ΠΑΜΕ ήταν και μια ψηφίδα από τη συγκλονιστική Ιστορία ενός λαού που μένει αλύγιστος εδώ και σχεδόν 70 χρόνια. Που εμπνέει τους λαούς όλου του κόσμου, φανερώνοντας τις τεράστιες δυνάμεις που έχουν όταν παίρνουν τις τύχες στα χέρια τους, όταν δυναμώνει η αλληλεγγύη.
«Η Κούβα δεν είναι μόνη της! Κάτω τα χέρια από την Κούβα!», είναι το σύνθημα που πλέον και στη χώρα μας ακούγεται πιο δυνατά μετά και την αποστολή αλληλεγγύης του ΠΑΜΕ.
Ο «Ριζοσπάστης», μετά το χθεσινό ρεπορτάζ από τη συνάντηση με τη CTC και την επίσκεψη στην κρατική επιχείρηση AXSS, παρουσιάζει σήμερα τους υπόλοιπους σταθμούς της αποστολής: Τη συνάντηση στο Νοσοκομείο «Manuel "Piti" Fajardo» και τη συζήτηση με το υγειονομικό προσωπικό, όπως και την περιήγηση στο μνημείο της «Granma» και τις επισκέψεις σε άλλα εμβληματικά σημεία της Αβάνας.
«Αυτό που υποσχόμαστε είναι όταν γυρίσουμε στην Ελλάδα, στους χώρους δουλειάς, να μεταφέρουμε αυτήν την προσπάθεια που γίνεται. Αυτή είναι η μεγαλύτερη προσφορά για να εκφραστεί η αλληλεγγύη», σημείωσε από την πλευρά της η Εφη Χαλιού, μέλος της διοίκησης της Ομοσπονδίας Τραπεζοϋπαλλήλων.
«Το εμπάργκο είναι γενοκτόνο... Προσπαθεί να γονατίσει έναν ολόκληρο λαό», ήταν τα λόγια με τα οποία έκλεισε τη συνάντηση ο υποδιευθυντής του Νοσοκομείου. Και, προκαλώντας έντονη συγκίνηση σε όλη την αποστολή, ήταν για μια ακόμα φορά ξεκάθαρος: «Προτιμάμε να πεθάνουμε από το να αφήσουμε τη χώρα μας να γίνει αποικία των ΗΠΑ! Δεν θα ανεχθούμε καμία κυβέρνηση που θα θέλει να έρθει στην Κούβα, δεν θα ρίξουμε τη δημοκρατία μας».
Η συνάντηση στο νοσοκομείο «Manuel "Piti" Fajardo»
Εκεί η αντιπροσωπεία των συνδικαλιστών από τη χώρα μας είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί από τη διεύθυνση του Νοσοκομείου αλλά και από το Συνδικάτο εργαζομένων στο νοσοκομείο για τη διάρθρωσή του, για την προσφορά του στον λαό της Αβάνας, αλλά και για τα σοβαρά εμπόδια που μπαίνουν στο έργο τους λόγω του εγκληματικού εμπάργκο από τις ΗΠΑ.
Περήφανοι για το έργο τους, για όσα έχουν καταφέρει παρά τον 60χρονο αποκλεισμό του νησιού από τις ΗΠΑ, αλλά και αποφασισμένοι να συνεχίσουν στον ίδιο δρόμο, γιατροί και νοσηλευτές μετέφεραν στην αντιπροσωπεία του ΠΑΜΕ ένα δείγμα από τα επιτεύγματα της Κουβανικής Επανάστασης στη δημόσια Υγεία. Κατακτήσεις που εντυπωσιάζουν, φέρνοντας στην επιφάνεια το τι μπορεί να προσφέρει ένα σύστημα στον λαό, όταν δεν αντιμετωπίζει την Υγεία ως εμπόρευμα, αλλά ως κοινωνικό αγαθό, που ούτε αγοράζεται ούτε πουλιέται.
Το συγκεκριμένο νοσοκομείο, με πάνω από 1.150 εργαζόμενους με 31 ειδικότητες, εξυπηρετεί μια περιοχή 12.000 κατοίκων, την πιο πυκνοκατοικημένη στην Κούβα. Μάλιστα, αυτή την περίοδο, λόγω των έργων που γίνονται σε άλλα νοσοκομεία, καλύπτει πάνω από 30.000 κατοίκους. Παρά αυτόν τον φόρτο, στο νοσοκομείο λειτουργούν μια σειρά ινστιτούτα, με σημαντικό έργο όπως Ογκολογίας, Φαρμακολογίας, Αιματολογίας, Καρδιολογίας κ.α.
Με τη συζήτηση να γίνεται με φόντο τα πορτρέτα των ηρώων της Κουβανικής Επανάστασης, του Τσε, του Καμίλο, αλλά και του ίδιου του «Πίτι», ιδιαίτερες είναι οι αναφορές στις επιπτώσεις του εμπάργκο. Οι υγειονομικοί στο νοσοκομείο ξεκαθαρίζουν εξαρχής: «Ο ασθενής δεν πρέπει να επηρεαστεί, όσες δυσκολίες κι αν συναντάμε». Αυτό είναι το σύνθημα με το οποίο δίνουν τη μάχη κόντρα στις αντιξοότητες από τον αμερικάνικο αποκλεισμό.
«Παλεύουμε όμως σαν μια χώρα αυτόνομη, για να υπηρετήσουμε την Υγεία του λαού κόντρα στο εμπάργκο», λένε και πράγματι δεν μένουν με σταυρωμένα τα χέρια. «Παίρνουμε μέτρα, αναδιοργανώνουμε υπηρεσίες και υποδομές, ώστε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις. Επιχειρούμε να επιταχύνουμε τις θεραπείες, ώστε να μη χρειάζεται να μένει παραπάνω μέρες ο ασθενής στο νοσοκομείο...», αναφέρουν μεταξύ άλλων.
Τον λόγο εκ μέρους της αποστολής του ΠΑΜΕ παίρνει ο Γιώργος Πέρρος, που μεταφέρει την κατάσταση στα νοσοκομεία της χώρας μας, ξεκινώντας από κάτι που μοιάζει ακατανόητο στους Κουβανούς γιατρούς και νοσηλευτές. Συγκεκριμένα, τους εξηγεί ότι μπορεί στην Ελλάδα «να έχουμε ρεύμα», όμως η κατάσταση είναι άθλια γιατί η Υγεία δεν αντιμετωπίζεται από το κράτος και τις κυβερνήσεις ως κοινωνικό αγαθό αλλά ως εμπόρευμα.
Παίρνοντας, δε, τον λόγο η Μαίρη Αγρογιάννη, μέλος του ΔΣ της Ενωσης Γιατρών Νοσοκομείων Αθήνας - Πειραιά, στέκεται στη μεγάλη τιμή που είναι για την αντιπροσωπεία του ΠΑΜΕ να προσκαλείται σε ένα νοσοκομείο που φέρει το όνομα του Fajardo, ενός ανθρώπου που έθεσε την επιστήμη του στην υπηρεσία της Επανάστασης.
«Στεκόμαστε με μεγάλο σεβασμό απέναντι και στο σύστημα Υγείας και στους υγειονομικούς της Κούβας. Παρακολουθούμε τη διεθνιστική δράση που αναπτύσσετε, παρά τις δυσκολίες λόγω του εμπάργκο», τονίζει η Μ. Αγρογιάννη.
Απ' την άλλη, εξηγεί στην κουβανική αντιπροσωπεία το πώς αντιμετωπίστηκε η πανδημία από τα εμπορευματοποιημένα συστήματα Υγείας σε Ελλάδα και Ευρώπη, τα οποία κατέρρευσαν, με τα νοσοκομεία να μετατρέπονται σε «μιας νόσου», με χρονίως πάσχοντες να μένουν πίσω, με χειρουργεία να αναβάλλονται. Στον αντίποδα, η Μ. Αγρογιάννη θύμισε ότι το σύστημα Υγείας στην Κούβα όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά είχε και τεράστια διεθνιστική προσφορά, με Κουβανούς γιατρούς που βρέθηκαν σε μια σειρά χώρες, όπως στην Ιταλία, συμβάλλοντας να σωθεί κόσμος.
«Θεωρούμε καθήκον μας να εκφράσουμε την αλληλεγγύη μας στον αγώνα του κουβανικού λαού, να είμαστε στο πλευρό των συναδέλφων μας που δίνουν τη μάχη», κατέληξε η Μαίρη Αγρογιάννη.
Σε αυτή τη μεγάλη διαφορά που έχει ένα εμπορευματοποιημένο σύστημα Υγείας στάθηκε η διευθύντρια του νοσοκομείου, τονίζοντας τη δύναμη της αλληλεγγύης που μπορεί να ξεδιπλωθεί ακόμα περισσότερο. Και εξήγησε ότι παρά τα προβλήματα, αναπτύσσονται σχέσεις αλληλεγγύης με άλλες χώρες, έχοντας καθαρό ότι «είναι πολύ σημαντικό να διατηρούμε την Υγεία σαν κοινωνικό αγαθό. Αυτό είναι δικαίωμα του Κουβανού και πρέπει να το διατηρήσουμε απέναντι σε κάθε κόστος».
Μίλησε για παράδειγμα για φοιτητές που πηγαίνουν στην Κούβα και κάνουν προσφορές, «κάτι πολύ όμορφο, γιατί δείχνουν ότι καταλαβαίνουν πόσο άδικο είναι αυτό που γίνεται με το εμπάργκο και επιλέγουν να ανταμείβουν το σύστημα στην Κούβα. Εχουν αγάπη για το νησί μας».
Ο Μάρκος Μπεκρής, πρόεδρος του Σωματείου Λιμενεργατών στις προβλήτες της COSCO στον Πειραιά, μεταφέρει ένα ακόμα στοιχείο, το οποίο οι Κουβανοί υγειονομικοί αδυνατούν να συλλάβουν. Τους λέει συγκεκριμένα ότι σε μια τεράστια περιοχή όπως το λιμάνι του Πειραιά, με πάνω από 20.000 εργαζόμενους συνολικά σε όλες τις οικονομικές δραστηριότητες, δεν υπάρχει σύστημα δημόσιας και δωρεάν Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Υπάρχουν μόνο σκόρπιες δομές, κυρίως ιδιωτικές και μερικές δημόσιες που φυτοζωούν.
Με την απορία ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των Κουβανών, ο Μ. Μπεκρής τους εξηγεί ακόμα ότι η επίσκεψη έγινε μία μέρα μετά το κατασταλτικό χτύπημα της διαμαρτυρίας γιατρών στο Νοσοκομείο της Νίκαιας στον Πειραιά, που διοργάνωσε το σωματείο που είναι πρόεδρος η Μαίρη Αγρογιάννη, επειδή διεκδίκησαν την Υγεία να είναι κοινωνικό αγαθό.
«Είναι σημαντικό το να μπορεί ένας λαός όπως ο κουβανικός μέσα σε αντίξοες συνθήκες να δίνει τέτοια μάχη», ανέφερε ο Μ. Μπεκρής, καλώντας τους Κουβανούς υγειονομικούς να μη διστάσουν και να πουν συγκεκριμένα πώς μπορούν οι εργαζόμενοι από την Ελλάδα να εκφράσουν ακόμα πιο έμπρακτα την αλληλεγγύη τους. Εφερε ως παράδειγμα την ιστορική απεργία που έγινε στις 6 Φλεβάρη, ταυτόχρονα σε 20 λιμάνια της Μεσογείου για να μην μεταφέρονται πολεμικά υλικά είτε για την Παλαιστίνη είτε για άλλα μέτωπα, οπότε έτσι πρέπει να υπάρξει αντίδραση αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν στην Κούβα.
Στη συνάντηση συμμετείχε και αντιπροσωπεία του Σωματείου των Εργαζομένων στο Νοσοκομείο, με τον γγ του να εκφράζει την ευγνωμοσύνη των συναδέλφων του για τη στήριξη και να ευχαριστεί για την ανταλλαγή πείρας.
Τα διαχρονικά προσχήματα του ιμπεριαλισμού και μία ακόμα σημαντική νίκη του κουβανικού λαού
Το σημείο όπου ο Φιντέλ Κάστρο διακήρυξε ότι η επανάσταση είναι σοσιαλιστική |
Ενα μνημείο που θυμίζει την τεράστια αντοχή του κουβανικού λαού να μη γονατίσει απέναντι στις απειλές, στα κάθε λογής προσχήματα και στις πολεμικές πράξεις του αμερικανικού ιμπεριαλισμού εδώ και 67 χρόνια, από την πρώτη στιγμή της νίκης της Επανάστασης.
Η «κρίση του Οκτώβρη» αφορά τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν από τις 22 Οκτώβρη 1962, όταν η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωνε ότι με τα κατασκοπευτικά της αεροπλάνα «ανακάλυψε» πυρηνικές κεφαλές στην Κούβα.
Ηταν η κορύφωση μιας προσπάθειας υπονόμευσης και ανατροπής της νεαρής τότε κουβανικής εξουσίας, που γινόταν από τις ΗΠΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο μνημείο εκτίθεται μια συνάντηση του τότε Προέδρου των ΗΠΑ Τζ. Κένεντι με το επιτελείο των αρχηγών του στρατού που σχεδίασαν την επιχείρηση «Μαγκούστα», μια επιχείρηση της CIA που ξεδιπλώθηκε από το 1961 με στόχο την ανατροπή της κουβανικής κυβέρνησης. Ετσι, από τον Γενάρη μέχρι τον Οκτώβρη του 1962 είχαν πραγματοποιηθεί 5.780 τρομοκρατικές και ανατρεπτικές πράξεις εναντίον της Κούβας, εκ των οποίων οι 716 με σοβαρές ζημιές σε οικονομικές και κοινωνικές υποδομές.
{{πλατεία Επανάστασης}} |
Στη δε Κούβα, που επίσης υπερασπιζόταν την εδαφική της κυριαρχία, κατερρίφθη ένα U-2, το γνωστό κατασκοπευτικό πολεμικό αεροσκάφος των ΗΠΑ, τα συντρίμμια του οποίου εκτίθενται στο συγκεκριμένο μνημείο και εντυπωσιάζουν.
Το μνημείο θυμίζει αυτήν την «κρίση», που κατέληξε σε συμφωνία μετά την υποχώρηση των Αμερικανών, οι οποίοι δήλωσαν ότι δεν πρόκειται να εισβάλουν στην Κούβα.
Πρόκειται για μια μόνιμη υπαίθρια έκθεση, με το χρονικό της «κρίσης» και σχετικό φωτογραφικό υλικό. Η συλλογή αυτή είναι εγκατεστημένη στην περιοχή Λα Καμπάνια, στα περίχωρα της Αβάνας, και περιλαμβάνει στρατιωτικό υλικό που αποτέλεσε μέρος του αμυντικού συστήματος της Κουβάς: Αντιαεροπορικά πυροβόλα, όλμους, μαχητικά MIG, σοβιετικούς πυραύλους κ.λπ.
Οι φιγούρες του Τσε και του Καμίλο στην πλατεία της Επανάστασης |
Και αν ξεχωρίζει κάτι από τις επιγραφές στην υπαίθρια έκθεση, είναι μεταξύ άλλων η δήλωση που έκανε ο Φιντέλ Κάστρο την 1η Νοέμβρη 1962, ενώ είχαν πια αποσυρθεί οι θρασύτατες απειλές των ΗΠΑ: «Εχουμε ηθικά βλήματα μεγάλης εμβέλειας που δεν μπορούν να διαλυθούν και δεν θα διαλυθούν ποτέ! Αυτό είναι το πιο ισχυρό στρατηγικό μας όπλο, στρατηγική άμυνα, στρατηγική επίθεση».
Η παρουσία της αποστολής του ΠΑΜΕ στην Αβάνα ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στην πλατεία της Επανάστασης «Χοσέ Μαρτί», που είναι γνωστή για τις φιγούρες του Τσε Γκεβάρα και του Καμίλο Σιενφούγος οι οποίες δεσπόζουν από κάθε σημείο, όπως και για τις τεράστιες παλλαϊκές συγκεντρώσεις των εκατομμυρίων Κουβανών κάθε χρόνο την Πρωτομαγιά. Εκεί βέβαια στέκει και ο Χοσέ Μαρτί, «επιβλέποντας» όλη την αχανή έκταση της πλατείας.
Τελευταίος σταθμός της περιήγησης στην Αβάνα ήταν η διασταύρωση των οδών 23 και 12, το σημείο από όπου ο Φιντέλ Κάστρο στις 16 Απρίλη 1961 διακήρυξε τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Κουβανικής Επανάστασης. Ηταν η μέρα του πένθιμου αποχαιρετισμού Κουβανών που έπεσαν από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ τις προηγούμενες μέρες. Σε μια μαζική συγκέντρωση, ο Φιντέλ θα έλεγε: «Αυτό που οι ιμπεριαλιστές δεν μπορούν να μας συγχωρήσουν είναι ότι κάναμε μια σοσιαλιστική επανάσταση ακριβώς κάτω από τη μύτη των Ηνωμένων Πολιτειών!».
{{πλατεία Επανάστασης}} Στο μνημείο του Χοσέ Μαρτί |
Συντρίμμια αμερικανικού αεροσκάφους |
Κουβανικό μαχητικό |
Αντιαεροπορικά συστήματα |