Οι αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας, μετά την μετατροπή της σε Ανεξάρτητη Αρχή και πριν τον τελευταίο νόμο, αποτελούν άμεση αντανάκλαση των γενικότερων τροποποιήσεων των δύο νομοθετικών πλαισίων.

Αλλωστε, η διορισμένη από την κυβέρνηση διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής ρίχνει τις πρώτες τροχιοδεικτικές βολές από την αρχή της λειτουργίας της:

- Τον Γενάρη του 2023, με έγγραφό της προς τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, επικαλούμενη μεταξύ άλλων την έλλειψη προσωπικού σημειώνει: «Επισημαίνεται ιδιαίτερα πως δεδομένων και των δυνατοτήτων του υπηρετούντος στην Επιθεώρηση Εργασίας προσωπικού, η ανάλωση δυσανάλογου χρόνου εργασίας των επιθεωρητών πανελλαδικά για τον χειρισμό χιλιάδων υποθέσεων αναγγελλόμενων εργατικών ατυχημάτων ήσσονος σοβαρότητας (τουτέστιν, της μεγάλης πλειοψηφίας των αναγγελλόμενων ατυχημάτων, που εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τον αριθμό των 14.000 κατά το τρέχον έτος) αποβαίνει σε βάρος του κύριου έργου τους, που είναι η διενέργεια προληπτικών ελέγχων τήρησης της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία».

Ακολούθως ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, απευθυνόμενος προς τους εισαγγελείς Πρωτοδικών της χώρας, τους ζητά «να συστήσετε στους υπό τις οδηγίες και παραγγελίες σας δρώντες προανακριτικούς υπαλλήλους ότι δεν προβλέπεται κατά τον νόμο η σύνταξη έκθεσης έρευνας επί των ήσσονος σοβαρότητας εργατικών ατυχημάτων»!

Τον ίδιο μήνα γίνεται γνωστό έγγραφο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης στα Αστυνομικά Τμήματα και στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης, με το οποίο τους καλεί να μη δίνουν παραγγελία για «έρευνα αιτιών και συνθηκών» εργατικών «ατυχημάτων», αν αυτά εντάσσονται στην κατηγορία «ήσσονος σημασίας»!

Τι σημαίνει όμως «ήσσονος σημασίας ατυχήματα»; Σημαίνει ότι η εργοδοσία απαλλάσσεται από τάχα «περιττούς ελέγχους» για συμβάντα που κατά κανόνα «προειδοποιούν» για κάτι πολύ πιο σοβαρό. Υπενθυμίζεται ότι στην περίπτωση της «Βιολάντα», με τις πέντε νεκρές εργάτριες, το προσωπικό προειδοποιούσε πολλούς μήνες πριν για διάφορα τάχα «μικροσυμβάντα», από καλώδια που μπερδεύονταν στα πόδια τους μέχρι ύποπτες οσμές κ.λπ. Αυτά τα «ήσσονος σημασίας» αποδείχθηκε με τον πιο τραγικό τρόπο ότι ήταν προάγγελος της έκρηξης...

- Αφού λοιπόν απαλλάχθηκε από τη διερεύνηση των «ήσσονος σημασίας» εργατικών «ατυχημάτων», το επόμενο βήμα ήταν να ανακοινώσει και τη μη διερεύνηση ακόμα και θανατηφόρων εργατικών «ατυχημάτων». Τούτη τη φορά το πρόσχημα δεν ήταν η έλλειψη προσωπικού, αλλά τα αίτια των «ατυχημάτων».

Συγκεκριμένα, στην Εκθεση Πεπραγμένων 2024 της Επιθεώρησης Εργασίας αναφέρεται ότι «από τα εργατικά ατυχήματα που αναγγέλλονται στην Επιθεώρηση Εργασίας, καταχωρίζονται μεν αλλά δεν διερευνώνται ως προς τα αίτιά τους όσα έχουν παθολογική ή τροχαία αιτιολογία, ατυχήματα σε βάρος απασχολουμένων χωρίς κάποια μορφή εξαρτημένης σχέσης εργασίας (ελεύθεροι επαγγελματίες, εργοδότες, αυτοαπασχολούμενοι κ.λπ.), καθώς και τα ατυχήματα ήσσονος σοβαρότητας».

Στην προσπάθεια εξαφάνισης των εργατικών «ατυχημάτων» που οφείλονται σε παθολογικά ή τροχαία αίτια έχουν συμβάλει όλες οι κυβερνήσεις.

Καταρχάς, οι θάνατοι με τροχαία αίτια δεν δημοσιοποιούνται από το 2006 και μετά! Επίσης, όλες οι κυβερνήσεις κάνουν αυτόν τον εσκεμμένο διαχωρισμό, που αθωώνει τις συνθήκες εργασίας για τους θανάτους με παθολογικά ή τροχαία αίτια.

Ενδεικτικό είναι ότι το 2017 η διορισμένη από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ηγεσία του ΣΕΠΕ στην Εκθεση Πεπραγμένων διαχώρισε τα θανατηφόρα σε «παθολογικά» και «μη», για να στηρίξει τον ισχυρισμό της ότι η αύξηση συνολικά των εργατικών «ατυχημάτων» της περιόδου 2015 - 2017 «δεν αντανακλάται στην αντίστοιχη πορεία των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων» αλλά στα θανατηφόρα «παθολογικής αιτιολογίας». Αρα όλα καλά!

Βέβαια, στον αντίποδα αυτού του αντιεπιστημονικού διαχωρισμού, που θάβει όχι μόνο τα εργατικά «ατυχήματα» αλλά και ασθένειες και θανάτους που συνδέονται έμμεσα ή άμεσα με την εργασία, το ίδιο το ΣΕΠΕ το 2001 πρότεινε: «Μια τέτοια αυξητική μεταβολή (σ.σ. των εργατικών "ατυχημάτων" με παθολογικά και τροχαία αίτια) χρήζει περαιτέρω διερεύνησης (...) ίσως θα έπρεπε να εξεταστεί η πιθανότητα τα ατυχήματα αυτά να οφείλονται σε επαγγελματικές ασθένειες (που προκλήθηκαν δηλαδή από την εργασία που εκτελούσαν οι παθόντες και εξελίχθηκαν στο πλαίσιο αυτής) ή στις συνθήκες εργασίας (π.χ. ελάττωση προσοχής λόγω κόπωσης και εξουθενωτικών ωραρίων, για την περίπτωση των τροχαίων)».

Αυτά βέβαια δεν έγιναν ποτέ πράξη, με παρέμβαση όλων των κυβερνήσεων, είτε η Επιθεώρηση ήταν τυπικά κρατική υπηρεσία είτε «ανεξάρτητη αρχή» σήμερα.