Στη «Μαύρη Βίβλο» παρατίθεται «η αληθινή εικόνα της καταστάσεως»:

«Σ' όλη την Ελλάδα υπάρχουν πρωτοφανείς συνθήκες τρομοκρατίας, τέτοιες που ποτέ δεν ήταν.

Στην Ηπειρο και ιδίως εις την ύπαιθρον υπάρχει τρομοκρατία άνευ προηγουμένου. Δεν τα λέω μόνον εγώ, αλλά και ο λαϊκός Τόλιας, ρωτείστε και τον Γαρουφαλιά όταν έλθη.

Σ' όλη την Ηπειρο ήταν αδύνατο να κάνει κανένας άλλος περιοδεία εκτός από το Ζέρβα, να στείλει αντιπρόσωπο ή ψηφοδέλτια. Στην Καμπή, ο υποψήφιος του Ζέρβα, Παπαδόπουλος, ανεβασμένος σε ένα αυτοκίνητο είπε στους συγκεντρωμένους πολίτες: Μη νομίσετε ότι πρόκειται για εκλογές. Οποιος δεν ψηφίσει Ζέρβα την Δευτέρα θα τον σκοτώσω. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό γεγονός, που δείχνει κάτω από ποιές συνθήκες έγιναν οι εκλογές. Οποιος πολίτης δεν μετείχε υπήρχε κίνδυνος να του κόψουν το κεφάλι.

Μαζί με τον Τόλια επισκεφθήκαμε το στρατηγό Ντρε και του ζητήσαμε να πάρει μέτρα, αλλά τι μέτρα να πάρει και τι αποτελέσματα να έχουν;

«Πίνακας Τρομοκρατίας»

Δημοσιογράφος ρώτησε τον κ. Χαβίνη, τι έκαναν οι παρατηρητές. Ο κ. Χαβίνης γέλασε και με τον τρόπο που χαρακτηριστικά πρόδινε τι ήθελε να πει, απάντησε: "Σε κάποιο τμήμα μπήκε ένας παρατηρητής έρριξε μια ματιά και έφυγε".

Σε ερώτηση για αποχή ο κ. Χαβίνης απάντησε. "Η αποχή στη Λευκάδα ήταν 60%. Στην πόλι της Πρέβεζας 40%. Στην Κρανιά 90%. Η αποχή είναι αντικειμενική. Ολοι αυτοί που δεν ψήφισαν είνε πραγματικοί Εαμίτες".

Σε παρατήρηση αντιπροσώπου μοναρχικής εφημερίδος απέκρουσε με έντονο ύφος τον ισχυρισμόν ότι η αποχή είναι φυσική.

Ο αριθμός των ψηφισάντων δεν είχε ποτέ τέτοια μείωση. Οπου δεν προσέρχονταν οι ψηφοφόροι, οι οπαδοί του Ζέρβα πήγαιναν κι έριχναν τους υπόλοιπους ψήφους στον Ζέρβα. Στην Κερασώνα που ποτέ δεν ψήφιζαν ούτε 300 προχτές ψήφισαν 500».

(Δηλώσεις του υπουργού των Εσωτερικών Χ.Θ. Χαβίνη, 4 Απρίλη 1946.

Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», 4-4-46).

«Κατά πληροφορίας δοθείσας μοι υπό των πλείστων κατοίκων, την νύκτα της 29ης Μαρτίου 1946 άνω των τριάκοντα (30) ένοπλοι ληστοσυμμορίτες υπό τον ληστήν Μπουζιάναν περιεκύκλωσαν το χωρίον και ήρχισαν πυροβολούντες με αυτόματα, τινές δε εξ αυτών εισήλθον εν αυτώ και εις τας οικίας ωρισμένων πολιτών και τους ηπείλησαν λέγοντες ότι όποιος εκ των χωρικών δεν ψηφίσει το μοναρχικόν ψηφοδέλτιον θα φονευθεί υπ' αυτών μέχρι της ερχομένης μετά τας εκλογάς Κυριακής. Κατά την εις τον χωρίον άφιξίν μου, επεκράτει εις άπαντας απερίγραπτος φόβος. Οι εκ των κατοίκων Ηλίας Σαμαράς και πλείστοι άλλοι μοι εξεμυστηρεύθησαν ότι έλαβον απειλήν, υπό του ληστάρχου, μέσω των μοναρχικών παραγόντων του χωριού διαβιβασθείσαν, ότι εις περίπτωσιν καθ' ην δεν ήθελον ψηφίσει το μοναρχικόν ψηφοδέλτιον (Λαϊκού Κόμματος) θα αποθάνουν μέχρι της Κυριακής. - Κατόπιν τούτου και παρά την θέλησίν των εκ φόβου ψήφισαν. Τας αυτά απειλάς εδέχθη κατά την ημέραν των εκλογών και ο δάσκαλος του χωριού και πλείστοι άλλοι μέσω των μοναρχικών παραγόντων. Εζήτησα από πολλούς πολίτας να μοι καταθέσωσι εγγράφως τα ως άνω στοιχεία πλην όμως εφοβήθησαν λόγω ασφαλείας έναντι του ληστάρχου. Τα στοιχεία δε ταύτα της τρομοκρατίας κατά την διεξαγωγήν των εκλογών μοι τα ενίσχυσαν μέχρι απολύτου πίστως και αι ομολογίαι του προέδρου της Κοινότητος, μοναρχικού παράγοντος εν τω άνω χωρίω.

Κατά τας ομολογίας δε παραγόντων αμφοτέρων των παρατάξεων και πολιτών ο ρηθείς λήσταρχος δι' απειλών, εκβιαστικών επιστολών, μπλόκων κλπ. ετρομοκράτησε τους κατοίκους απάντων των περί την λίμνην Ξυνιάδα χωρίων και επηρέασεν μεγάλως το αποτέλεσμα της εκλογής...»

[Εκθεση Β. Νεστορίδη, Δικ. Αντιπροσώπου του εκλογικού τμήματος Περιβολίου (Δομοκού) στον κ. Εφορο των Δικαστικών αντιπροσώπων Φθιώτιδας - Φωκίδος, 5 Απρίλη 1946]

«Επικοινωνήσας με την ύπαιθρον και την πόλιν της Καβάλας είμαι υποχρεωμένος θα είπω ότι η ύπαιθρος ζει εις ατμόσφαιραν καταπτοήσεως λόγω εκβιασμού υπό εξωκρατικών οργανώσεων Δεξιάς προστατευομένων απροκαλύπτως εις την περιφέρειαν Χρυσουπόλεως και συγκεκαλυμμένως εις άλλας περιφερείας υπό οργάνων τάξεως. Κρούσματα τοιαύτης προστασίας εξεδηλώθησαν κατά συγκέντρωσιν συνδυασμού μας 27 τρέχοντος εις την Χρυσούπολιν, όπου ο Διοικητής Χωροφυλακής Λυτίου μολονότι ήτο παρών ηνείχετο τας ασχημίας των εγκαθέτων της οργανώσεως "Χ" . Επίσης μολονότι παρών αφήκε να λιθοβοληθή υπό εγκαθέτων το αυτοκίνητον των συνυποψηφίων μου».

(Τηλεγράφημα του υποψηφίου του Κόμματος των Φιλελευθέρων και πρώην υπουργού κ. Νικολαΐδη στον Πρωθυπουργό κ. Σοφούλη. Εφημερ. «Ριζοσπάστης», 1-4-1946).

Εκτός από τις συνθήκες τρομοκρατίας αποτυπώνεται η νοθεία:

«Νήσου Λέσβου - Στους εκλογικούς καταλόγους έβαλαν σταυρό σε 49 ονόματα που δεν πήγαν καθόλου να ψηφίσουν και μοναχοί τους οι Χίτες έριξαν 49 ψηφοδέλτια» (σ.σ και παρατίθενται τα ονόματα).

(Εφημ. «Ελεύθερη Λέσβος» 2 Απρίλη 1946)

Πολλές και περιπτώσεις που «ψήφισαν και οι πεθαμένοι», ενδεικτικά:

«Ν. Κεφαλληνίας - Ιθάκης: Ανήλικοι που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου εισέρχονται εις στο εκλογικό τμήμα και ψηφούν δι άλλους πολίτας ή πεθαμένους που δεν έχουν διαγραφεί» (σ.σ. και παρατίθενται τα ονόματα).

Συμβολή για τη διεξαγωγή της νοθείας είχε και η παράταση της ψηφοφορίας 3 ώρες μετά τη δύση του ηλίου χωρίς να υπάρχουν ψηφοφόροι:

«Υποδιοίκηση Χωροφυλακής Ν. Ιωνίας

Προς τα Αστυνομικά Τμήματα και Σταθμούς της Περιφέρειας μου

Κατόπιν εντολής του νομάρχου Αττικής εφορευτικαί επιτροπαί εκλογικών τμημάτων παραμείνωσι τρεις ώρες μετά την δύσιν του ηλίου συνεχίζουσαι ψηφοφορίαν ασχέτως εαν υπάρχουσι ψηφοφόροι».

«Πολλοί ψηφοφόροι από το χωριό Κουμάνι, ψήφισαν τρεις φορές. Από την προηγούμενη μέρα των εκλογών είχαν μεταβεί στους Πατσάκους Καλαβρύτων όπου ψήφισαν εκεί το πρωί και το μεσημέρι ήρθαν στο Αίγιο όπου ψήφισαν πάλι στο τμήμα Ταξιάρχη... Για τρίτη φορά, οι ίδιοι αυτοί ψηφοφόροι εψήφισαν και σε άλλο εκλογικό τμήμα της πόλης» (σ.σ. και παρατίθενται τα ονόματα).

[Εκθεση (απόσπασμα) Ν. Επιτροπής ΕΑΜ Αχαΐας 5 Απρίλη 1946]

***

«Στο Αλισσό (...) το σπουδαιότερο όμως απ' όσα έγιναν εκεί είναι η παράταση της ψηφοφορίας μια ώρα μετά τη δύση του ηλίου. Η παράταση αυτή έγινε για να προσαχθούν με τη βία και να ψηφίσουν κάτω από την αυστηρή επίβλεψη των χιτών 20-25 δημοκρατικοί που δεν είχαν ψηφίσει ως εκείνη την ώρα».

Εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα» 7-4-1946