Τούτες οι μέρες είναι από τις πιο συνταρακτικές της Ιστορίας μας. Οι φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής ξεπέρασαν στην πραγματικότητα όλα όσα είχαμε διαβάσει, δει, τραγουδήσει, όσες εικόνες είχαμε φτιάξει για εκείνους με το μυαλό μας όλη μας τη ζωή. Ηρθαν να επιβεβαιώσουν ότι η πραγματικότητα ξεπερνά το φαντασιακό μας υποσυνείδητο. Είναι χιλιάδες φορές πιο ισχυρή. Αυτές οι φωτογραφίες ήρθαν για να μας δείξουν ότι πρέπει να αγωνιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις «να φτιάξουμε έναν κόσμο στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων».

Τούτες τις μέρες ήρθαν στο μυαλό μας εικόνες από το «Τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη, από το «Μπλόκο» του Αδωνι Κύρου, από την «Τριλογία της Ιστορίας» («Μέρες του '36», «Ο Θίασος», «Οι κυνηγοί») του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, το «Ούλοι εμείς εφέντη» του Λεωνίδα Βαρδαρού. Η σκέψη μας όλα τούτα τα χρόνια είναι στο πόσο επίκαιρες είναι τούτες οι ταινίες και πόσο λίγο έχει μιλήσει ο κινηματογράφος για τα δύσκολα χρόνια της Αντίστασης και του Εμφυλίου. Πόσο έθαψε και λογόκρινε το μετεμφυλιακό κράτος κάθε προσπάθεια αναπαράστασης του ηρωικού αγώνα του λαού μας. Εχουμε όμως τις ταινίες των συντρόφων, μας που προσπαθούν με κάθε τρόπο να κάνουν ταινίες χρήσιμες για τον λαό και τα ντοκιμαντέρ του Κόμματός μας, έχουμε τα Δοκίμια και τις επεξεργασίες μας σαν οδηγούς.

Το μέτωπο της Μπερλινάλε κρατά γερά! Η αντιπαράθεση με βάση τις δηλώσεις του Βιμ Βέντερς και την «πυροσβεστική» ανακοίνωση της διευθύντριας Τρίσια Τερτλ που γράψαμε στο φύλλο της Τρίτης φουντώνει. Μα τι οπισθοχώρηση θα έλεγε κανείς, μετά τη φετινή συγκινητική Βενετία που μας έκανε να αναθαρρήσουμε! Η λογοκρισία δίνει και παίρνει και στο φετινό Φεστιβάλ Βερολίνου, σε τέτοιο βαθμό που κόβεται η ζωντανή σύνδεση στον παγκόσμιο ιστό μόλις ακούγεται η λέξη Παλαιστίνη! Ευτυχώς που 80 πρώην και νυν συμμετέχοντες στο φεστιβάλ έστειλαν ανοιχτή επιστολή προς τη διοργάνωση, αναφέροντας ανάμεσα σε άλλα: «Γράφουμε ως επαγγελματίες του κινηματογράφου, όλοι μας πρώην και νυν συμμετέχοντες στην Berlinale, που αναμένουμε από τους θεσμούς του κλάδου μας να αρνηθούν κάθε μορφή συνενοχής στη φρικτή βία που συνεχίζει να ασκείται κατά των Παλαιστινίων. Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία για την εμπλοκή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα και στον καίριο ρόλο του γερμανικού κράτους στη στήριξή της... Είμαστε συγκλονισμένοι από τη θεσμική σιωπή της Berlinale σχετικά με τη γενοκτονία των Παλαιστινίων και την απροθυμία της να υπερασπιστεί τις ελευθερίες του λόγου και της έκφρασης των κινηματογραφιστών». Την επιστολή υπογράφουν ονόματα όπως οι Τίλντα Σουίντον, Χαβιέρ Μπαρδέμ, Σάλεχ Μπάκρι, Πολ Λάβερτι, Σεπιντέ Φαρσί Μάικ Λι, Λούκας Ντοντ, Ναν Γκόλντιν, Μιγκέλ Γκόμες, Ανταμ ΜακΚέι, Χάνι Αμπού Ασαντ, Αγγελική Παπούλια, Εγιάλ Σιβάν, Μαχντί Φλέιφελ κ.ά.

Πώς να μιλήσεις για τις ταινίες αυτής της εβδομάδας μετά από όλα αυτά...

Ο κινηματογραφιστής και σκηνοθέτης Αλέξανδρος Παπαθανασίου ταξιδεύει στην Κρήτη και τα Λευκά Ορη και καταγράφει τη μαρτυρία του Λευτέρη Ηλιάκη, αντάρτη επί Κατοχής, μαχητή του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στον Εμφύλιο Πόλεμο και πολιτικού κρατούμενου για σχεδόν είκοσι χρόνια.

80 χρόνια από την έναρξη της εποποιίας του ΔΣΕ βγαίνει στη διανομή αυτό το πολύτιμο ντοκουμέντο, δείχνοντας πόσο επίκαιρη είναι η ιστορία του ΔΣΕ στις μέρες μας. Πίσω του κρύβεται η εκπληκτική ιστορία γιατί και πώς γυρίστηκε, πράγμα που κάνει αυτό το ντοκουμέντο ακόμα πιο ζωντανό και πολύτιμο. Το 2013 ο σκηνοθέτης μιλά με έναν απόγονο μαχητών του ΔΣΕ, που δυστυχώς δεν πρόλαβε να κρατήσει βιντεογραφημένη τη μαρτυρία του πατέρα του πριν φύγει από τη ζωή. Τότε ο σκηνοθέτης σκέφτεται να συναντήσει τον επιζώντα Λευτέρη Ηλιάκη και να κάνει ένα ντοκιμαντέρ για τον ΔΣΕ στην Κρήτη. Με ταξίδια από το Λονδίνο όπου διέμενε, επισκέπτεται την Κρήτη αρκετές φορές για να συναντηθεί μαζί του. Το 2017 ο Λευτέρης Ηλιάκης πεθαίνει, όμως το ντοκιμαντέρ ακόμα συνεχίζεται... Χωρίς χρηματοδότηση, αλλά με τη βοήθεια φίλων και συντρόφων και πολλή προσωπική δουλειά του σκηνοθέτη, το ντοκιμαντέρ καταφέρνει να τελειώσει σχεδόν 10 χρόνια μετά. Ο αλύγιστος Λευτέρης Ηλιάκης άνοιξε το σπίτι του και την καρδιά του στον Α. Παπαθανασίου. Μαζί με τον Αλέκο Μαρινάκη, στέλεχος του ΚΚΕ και περιφερειακό σύμβουλο Κρήτης με τη «Λαϊκή Συσπείρωση», γύρισαν όλα τα λημέρια των ανταρτών στα Λευκά Ορη, όπου μας αφηγείται τις μεγαλύτερες μάχες του Εμφυλίου. Το ντοκιμαντέρ διατρέχουν οι μαρτυρίες του Ηλιάκη για θρυλικούς αντάρτες της Μάχης της Κρήτης και του ΔΣΕ, η μαρτυρία του επίσης αλύγιστου κομμουνιστή Γιώργη Μωραΐτη και συμπληρώνει η ανάλυση του ιστορικού Γιώργου Μαργαρίτη. Παράλληλα είναι εμπλουτισμένο με πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό για τον ΔΣΕ από το Αρχείο του ΚΚΕ. Το ντοκιμαντέρ όμως δεν σταματά στις μάχες του ΔΣΕ, αλλά ακολουθεί τον Ηλιάκη στις πολύχρονες φυλακίσεις του, κύρια στις Φυλακές Καλαμίου του Ιτζεδίν, όπου εκεί γνωρίστηκε με τον Γιώργη Μωραΐτη. Εκεί είναι σαν να ανοίγει ένα δεύτερο κεφάλαιο, που εξιστορεί τις διώξεις των κομμουνιστών μετά τον Εμφύλιο, το οποίο είναι εξίσου συγκλονιστικό. Εκείνο όμως που μας προκάλεσε τη μεγαλύτερη έκπληξη ήταν η ζωντάνια και το χιούμορ του Λευτέρη Ηλιάκη, που τον συναντάμε σε αληθινά ανθρώπινες στιγμές. Κομμουνιστής σε όλα του, στην πράξη, στη σκέψη, στη μάχη, στη φυλακή μέχρι την τελευταία του ανάσα. Τούτη την ταινία την ακολουθούμε από την πρώτη της προβολή στο Φεστιβάλ Χανίων πριν από σχεδόν δυο χρόνια, και η αλήθεια είναι ότι περιμέναμε πώς και πώς τη διανομή της. Σήμερα λοιπόν στις 18.30 στον «Μικρόκοσμο» η πρεμιέρα της, παρουσία του σκηνοθέτη, και την Κυριακή στις 12.00 μετά την προβολή της θα ακολουθήσει συζήτηση με τον ιστορικό Γιώργο Μαργαρίτη. Για μια εβδομάδα προβολών. Μην το χάσετε.

Ο Αρκο, ένα αγόρι από το μακρινό μέλλον όπου οι άνθρωποι έχουν πλέον τη δυνατότητα να ταξιδεύουν πίσω στον χρόνο, παγιδεύεται κατά λάθος στο έτος 2075. Εκεί συναντά την Ιρις, ένα μοναχικό κορίτσι με την οποία αναπτύσσει μια βαθιά φιλία. Μαζί θα προσπαθήσουν να βρουν τρόπο να στείλουν τον Αρκο πίσω στην εποχή του, την ώρα που το περιβάλλον καταρρέει και ο χρόνος λιγοστεύει, καθώς ο πλανήτης πλησιάζει στο τέλος του.

Ενα υπέροχο animation για μικρούς και μεγάλους. Μια ανοιχτή αγκαλιά προς τους «ξένους» που διδάσκεται με πολύ όμορφο τρόπο. Μια τρυφερή χρωματιστή ιστορία που περιγράφει δύσκολες συνθήκες αποξένωσης και δυστοπίας, μέσα από μια ιδιαίτερη φιλία που αναπτύσσεται από παιδιά διαφορετικών εποχών! Ελπίζουμε να μη χρειαστεί να φτάσει ο πλανήτης μας στο τέλος του, για να μάθουμε να δεχόμαστε και να αγκαλιάζουμε τον «ξένο»... Ιδιαίτερης σημασίας είναι η απεικόνιση της οικογένειας, που είναι διαρκώς απούσα υλικά και αναπληρώνει την απουσία της με ολογράμματα! Φαίνεται, η Ιαπωνία έχει εμπνεύσει πολλούς με τη δυστοπία του σήμερα, που θα αναλύσουμε στην επόμενη ταινία... Αξίζει να σημειωθεί ότι προβάλλεται με υπότιτλους και μεταγλωττισμένο και είναι ανάμεσα στις υποψηφιότητες των animation στα προσεχή Οσκαρ.

Ενας Αμερικανός ηθοποιός εργάζεται για μια ιαπωνική εταιρεία «ενοικιαζόμενων οικογενειών», υποδυόμενος οικογενειακούς ρόλους για αγνώστους. Καθώς βυθίζεται στον κόσμο των πελατών του, αρχίζει να δημιουργεί γνήσιους δεσμούς μαζί τους, που καθιστούν δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ «παράστασης» και πραγματικότητας.

Σε αυτήν τη στήλη αν έχουμε ψάξει κι έχουμε ψάξει! Αυτές τις μέρες ψάξαμε και στα Ιαπωνικά! Είναι πραγματικά απαράδεκτο να βλέπει κανείς συμπαθητικά και με συναίσθημα τη σαπίλα της ιαπωνικής κοινωνίας! Επειδή η δική μας Σεμίνα Διγενή περιέγραψε με μεγάλη λεπτομέρεια το θέμα αυτό στο ταξίδι της στην Ιαπωνία το καλοκαίρι σε τρεις συνέχειες στον «Ριζοσπάστη», σας παραπέμπουμε εκεί! Περιγράφει αναλυτικά και τη μοναξιά των Ιαπώνων και την ανάγκη τους να ζήσουν ψεύτικες πληρωμένες σχέσεις, αφού εργάζονται πολύ και δεν έχουν χρόνο, και την εξάντληση και τους θανάτους από υπερεργασία που παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας, και το κράτος το οποίο καθιστά τους ηλικιωμένους ενεργό εργατικό δυναμικό, οι οποίοι δουλεύουν μέχρι θανάτου γιατί δεν μπορούν να ζήσουν αλλιώς, και φυσικά πόσο μεγάλη μπίζνα είναι η ενοικίαση ηθοποιών για συντροφιά! Διαβάζαμε χτες σε έγκριτες ιστοσελίδες ότι η μπίζνα εξαπλώνεται σε περισσότερα μέρη του κόσμου (Κίνα, ΗΠΑ και Ευρώπη)... Αλίμονο, χάνονται τόσο εύκολα λεφτά; Θα πείτε, τα έχει πει ήδη ο Βέρνερ Χέρτζογκ στην ταινία «Family Romance, LLC» το 2019 και τα γνωρίζαμε ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '90, αλλά μια επανάληψη όταν ξεπλένεται αυτή η τραγική κατάσταση δεν βλάπτει!

• Και δυο λέξεις για τα «Αιχμάλωτος» (El Cautivo) του Αλεχάντρο Αμεναμπάρ και «Pillion» του Χάρι Λάιτον. Για τη μεν πρώτη απορούμε πώς γίνεται να κάνει ένας τόσο καλός σκηνοθέτης μια τόσο απίστευτα κουραστική ταινία χωρίς καλό σενάριο για τον Μιγκέλ Θερβάντες όσο ήταν κρατούμενος στο Αλγέρι και για τη δεύτερη τα λόγια είναι φτωχά, πραγματικά μιλάμε για απαράδεκτη κατάσταση!