Κάθε χρόνο τον Σεπτέμβρη σαν ανοίγουν τα σχολεία / Στις συνοικίες οι γυναίκες μπαίνουν στα χαρτοπωλεία / Κι αγοράζουν σχολικά βιβλία και τετράδια για τα παιδιά τους / Απελπισμένες ψάχνουν στα τριμμένα τσαντάκια τους / Και την τελευταία δεκάρα, όλο παράπονο / Που η γνώση είναι τόσο ακριβή. / Και όμως μήτε που υποπτεύονται / Πόσο κακή είναι η γνώση / Που προορίζεται για τα παιδιά τους.

Μπ. Μπρεχτ

Συμφωνώ με το κείμενο των Θέσεων της ΚΕ για το 22ο Συνέδριο που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Θα ήθελα να σταθώ στα βασικά σημεία της αστικής στρατηγικής στην εκπαίδευση και σε ορισμένες πλευρές της δράσης μας σε αυτή.

Το προηγούμενο διάστημα προβάλλαμε το ζήτημα «Ποιο σχολείο - σε ποια κοινωνία» και το σχολείο που έχουμε ανάγκη σήμερα. Προβάλλαμε την πρόταση του ΚΚΕ για σχολείο των σύγχρονων μορφωτικών αναγκών, των δυνατοτήτων που προσφέρει η εποχή μας. Αποκαλύψαμε την ταξική ουσία του σχολείου της μόρφωσης και της αγωγής, το σχολείο εμπόρευμα, των ταξικών φραγμών, συγκρουστήκαμε με την αστική στρατηγική στον τομέα της Παιδείας.

Σε αυτή τη βάση συσπειρώσαμε εκπαιδευτικούς και γονείς που είχαν άλλες ιδεολογικές αφετηρίες. Ωστόσο παρά τις σωστές διαπιστώσεις πως υπάρχουν ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά ανόδου της δουλειάς μας, στη δοσμένη περίοδο ραγδαίων κοινωνικών αλλαγών απαιτείται ο πολλαπλασιασμός της παρέμβασής μας σε αυτό τον τομέα.

Οι γονείς και οι μαθητές ασφυκτιούν από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά στην εκπαίδευση, αλλά εξακολουθεί να επικρατεί η αυταπάτη ότι το σχολείο πρέπει να μείνει εκτός και υπεράνω κάθε πολιτικής, κομμάτων για να εξυπηρετεί τα γενικά συμφέροντα της κοινωνίας στο σύνολό της. Την ίδια ώρα η πολιτική και τα κόμματα της άρχουσας τάξης είναι εντός του σχολείου δημιουργώντας νομοταγείς πολίτες, εργαζόμενους - καταναλωτές, ιδανικούς υπηρέτες του συστήματος.

Η αστική χειραγώγηση των μαθητών είναι πολύμορφη και καθημερινή και επιδρά καθοριστικά στη διαμόρφωση της συνείδησής τους.

Αυτό συναντάται στο περιεχόμενο των βιβλίων και της σχολικής γνώσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μάθημα της Ιστορίας που ο σοσιαλισμός προβάλλεται ως ένα εγκληματικό σύστημα, χωρίς ελευθερία του ανθρώπου, ταυτίζεται με «τα τυραννικά καθεστώτα», με εκφράσεις όπως «ο φασισμός, ο εθνικοσοσιαλισμός, ο σταλινισμός». Μέσω διαφόρων προγραμμάτων - μηχανισμών ενσωμάτωσης και ΜΚΟ διδάσκονται οι αξίες του καπιταλιστικού συστήματος. Ως παραδείγματα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας που προωθεί δράσεις, οι οποίες έχουν σκοπό στο όνομα των τραγικών διώξεων που έχει δεχτεί ο εβραϊκός λαός και του αντισημιτισμού να δικαιώσουν τη σημερινή πολιτική του κράτους - δολοφόνου του Ισραήλ. `Η το πρόγραμμα «Μνήμες Κατοχής στην Ελλάδα», που χρηματοδοτείται από το υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» και στα πλαίσια αναθεώρησης της ιστορίας οι μαθητές καλούνται να αποσιωπήσουν τις φρικαλεότητες του παρελθόντος του καπιταλισμού για να οικοδομήσουν ένα κοινό μέλλον στα όρια των κοινών συμφερόντων των δύο αστικών τάξεων της Γερμανίας και της Ελλάδας.

Στους μηχανισμούς χειραγώγησης θα πρέπει να προστεθεί και η παρέμβαση της εκκλησίας στην εκπαίδευση, της οποίας οι δραστηριότητες παρουσιάζουν τελευταία ιδιαίτερη κινητικότητα. Η έκδηλη ιδεολογική παρέμβαση ασκείται με πολλούς τρόπους: τα αναλυτικά προγράμματα των θρησκευτικών, τον χρόνο που αφιερώνεται στα θρησκευτικά παρ' όλη τη δυνατότητα της απαλλαγής από τους μαθητές, τις θρησκευτικές τελετουργίες (προσευχή και εκκλησιασμός), τις επισκέψεις σε ναούς κατά τη διάρκεια μαθητικών εκδρομών.

Τελευταία αυτή η παρέμβαση διευρύνεται. Με πληθώρα ΜΚΟ που δρουν γύρω από την εκκλησία οργανώνονται «Νεανικές Συντροφιές», «δημιουργική απασχόληση και αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των παιδιών», που στην πράξη στοχεύουν στην κατήχηση. Μάλιστα με τη βούλα της κυβέρνησης και των δημοτικών αρχών παραχωρούνται για αυτές τις δραστηριότητες σχολικές αίθουσες και γυμναστήρια σε μόνιμη βάση. Το ίδιο συμβαίνει και με τα διάφορα σώματα προσκόπων.

Και καθώς το αστικό σχολείο λειτουργεί ως φορέας της απόκτησης γνώσης και της ενσωμάτωσης της νέας γενιάς στο εκμεταλλευτικό σύστημα, ο εκπαιδευτικός εξ αντικειμένου αποτελεί γρανάζι αυτής της λειτουργίας. Η εκμάθηση της διδακτέας ύλης προσαρμόζεται σε κανόνες της αγοράς και οι εκπαιδευτικοί μεταμορφώνονται σε άβουλους διεκπεραιωτές κυβερνητικών οδηγιών. Οποιες πρωτοβουλίες στο έργο τους καταπνίγονται, κάθε διαμαρτυρία διώκεται ως απειθαρχία.

Για αυτό άλλωστε υπάρχει και ασφυκτικός έλεγχος της εργασίας τους μέσα σε κλίμα αυταρχισμού, ψυχολογικής πίεσης, ταπείνωσης. Ταυτόχρονα με τη μετάθεση ευθυνών στις πλάτες τους για τις σοβαρές ελλείψεις στα σχολεία, την παρατηρούμενη εκτεταμένη και αυξητική βία καραδοκούν διάφορες ψηφιακές πλατφόρμες τιμωρίας μέσω και του «κοινωνικού αυτοματισμού».

Στοιχείο του ιδεολογικού μηχανισμού εκφοβισμού του αστικού κράτους αποτελεί και η λεγόμενη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Από την πρώτη στιγμή σωστά συνδέσαμε την αξιολόγηση με την κυβερνητική πολιτική που χρόνια τώρα αφήνει τα σχολεία χωρίς υποδομές, χωρίς εκπαιδευτικούς, με τις συγχωνεύσεις, τις υπεράριθμες τάξεις, την κατηγοριοποίηση, την υποβάθμιση των σχολείων. Ωστόσο, παρά τους μεγάλους αγώνες που δόθηκαν σε αυτόν τον τομέα και άγγιξαν πρωτίστως την πλειονότητα της σχολικής κοινότητας και γονείς του περίγυρού μας η κυβερνητική προπαγάνδα μέσω ενός ολόκληρου μηχανισμού για άχρηστους, τεμπέληδες, κηφήνες καθηγητές που πληρώνονται τζάμπα, υιοθετήθηκε σε έναν βαθμό από τον κόσμο.

Σε αυτά τα ασφυκτικά πλαίσια λειτουργίας των σχολείων το μεγάλο στοίχημα των Κομματικών Οργανώσεων είναι το κέρδισμα της συνείδησης της νέας γενιάς μέσω της απόκτησης της γνώσης. Ειδικότερα σήμερα που με την αναθέρμανση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολεμικών συγκρούσεων και κάτω από την επίδραση των κομμουνιστικών ιδεών επιστρατεύτηκε και πάλι ο «κόκκινος τρόμος» με τις εβδομάδες διδασκαλίας αντικομμουνισμού και τις απαγορεύσεις των κομμουνιστικών κομμάτων και συμβόλων.

Το δικό μας όπλο στη μάχη κατά της νέας αντικομμουνιστικής εκστρατείας είναι η παρακαταθήκη που μας άφησαν για δράση οι παιδαγωγοί του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, αλλά και της χώρας μας, όπως ο Κώστας Βάρναλης, ο Δημήτρης Γληνός, ο Γιώργος Κοτζιούλας, ο Νίκος Πλουμπίδης, η Ρόζα Ιμβριώτη, η Ελλη Αλεξίου, αλλά και χιλιάδες άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι εκπαιδευτικοί: «Κάτω λοιπόν τα ψέματα όλα. Είμαστε σύμφωνοι. Το σχολείο το θέλετε σεις όργανο της κυριαρχίας σας. Kαι μεις (οι σοσιαλιστές) αγωνιζόμαστε να σας το πάρουμε. Γιατί εμείς αγωνιζόμαστε για μια δικαιότερη και ανθρωπινότερη κοινωνία, λιγότερο υποκριτική, λιγότερο απάνθρωπη. Kι η δύναμη θα περάσει αργά ή γρήγορα στο μέρος της δικαιοσύνης» Δ. Γληνός.