Οι θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ έχουν επισημάνει εύστοχα διάφορες δυσλειτουργίες των ΚΟΒ οι οποίες αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά και δεν παρθούν μέτρα οδηγούν σε γραφειοκρατική διολίσθηση, σε οπορτουνιστική και μικροαστική κατεύθυνση, αλλοιώνοντας τα επαναστατικά χαρακτηριστικά του Κόμματος.
Η γραφειοκρατία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, δημιουργήθηκε ταυτόχρονα με το αστικό κράτος και χρησιμοποιήθηκε για την εφαρμογή της πολιτικής του. Ο Λένιν στον πρώτο τόμο σελ. 439 (Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή») στο οικονομικό περιεχόμενο των Ναροντνικιστών αναφέρει ότι η γραφειοκρατία έχει «άμεση και στενή σχέση με την αστική τάξη που κυριαρχεί στη σύγχρονη κοινωνία και από την ιστορία η γραφειοκρατία ήταν το πρώτο πολιτικό όργανο της αστικής τάξης ενάντια στους Φεουδάρχες (...) Η γραφειοκρατία εξεταζόμενη από άποψη του προορισμού της είναι καθαρά αστικός θεσμός στον οποίο μόνο οι ιδεολόγοι της μικροαστικής τάξης είναι σε θέση να απευθύνονται στο όνομα του παραγωγού». Είναι ιδεαλισμός της συντεχνίας και έχει ιησουιτικό και θεολογικό πνεύμα από άκρη σε άκρη. Θεωρεί τον εαυτό της σαν τον έσχατο σκοπό του κόμματος. Κάνει τους τυπικούς της στόχους περιεχόμενο και έρχεται σε σύγκρουση με τους πραγματικούς. Είναι αναγκασμένη να παίρνει τον τύπο για περιεχόμενο και το περιεχόμενο για τύπο. Τη γραφειοκρατία πρέπει να την εξετάζουμε στο επίπεδο του αφηρημένου και του συγκεκριμένου, στη σχέση της με το κόμμα-κράτος. Πότε την εξετάζουμε σαν ανάλυση και πότε σαν σύνθεση. Δηλαδή, η γραφειοκρατία στη σκέψη εμφανίζεται σαν αποτέλεσμα αλλά αποτελεί την πραγματική αφετηρία. Υπάρχει αυτή η διαλεκτική σχέση του αφηρημένου και συγκεκριμένου. Η κίνηση από το συγκεκριμένο στο αφηρημένο και από εκεί στο ανώτερο συγκεκριμένο. Εδώ μας εκδηλώνεται ο διαλεκτικός νόμος της άρνησης της άρνησης. Η γραφειοκρατία όπως αναφέραμε και πιο πάνω είναι ιδεαλισμός της συντεχνίας, οδηγεί στον υποκειμενικό ιδεαλισμό. Εχει διαλεκτική σχέση με τον οπορτουνισμό από τη στιγμή που δημιουργείται μια «ελίτ», μια συντεχνία δηλαδή μέσα στο κόμμα, μια μορφή της είναι η εργατική αριστοκρατία.
Η γραφειοκρατία ως κοινωνικό πρόβλημα έχει βαθιές υλικές βάσεις. Αυτό συνεπάγεται ότι για να χτυπηθεί ως φαινόμενο πρέπει να εξαλειφθούν οι υλικοί όροι που τη διαμορφώνουν και που επιτρέπουν τη διαιώνιση της ύπαρξής της. Επομένως το πρόβλημα δεν λύνεται αν δεν διαμορφωθούν οι διαφορετικοί υλικοί όροι που την γεννούν. Η αντίδραση πολεμάει συνεχώς το ΚΚΕ για τον «γραφειοκρατικό εκφυλισμό» στη Σοβιετική Ενωση. Κάθε λογής οπορτουνιστές, με πρωτεργάτες τους τροτσκιστές, υποστηρίζουν αυτή τη λογική. Αδυνατούν να δουν την υλική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η γραφειοκρατία. Δεν μπόρεσαν να καταλάβουν τα βαθύτερα αίτιά της και οδηγήθηκαν να την ξορκίζουν με «γιατροσόφια και χάπια». Οι δυνάμεις αυτές κάναν λόγο για «σταλινική γραφειοκρατία» αντιστρέφοντας την πραγματικότητα, παρουσιαζόντουσαν σαν πολέμιοι της γραφειοκρατίας ενώ στην ουσία ήταν υποστηρικτές της. Γι' αυτούς η γραφειοκρατία αποκόπτεται από την υλική βάση και από το κοινωνικό φαινόμενο και αναγορεύεται ιδεαλιστικά, ότι η γραφειοκρατία υπήρχε γιατί το ήθελε το κόμμα στη Σοβιετική Ενωση. Τα ίδια λένε και για το ΚΚΕ. Αυτές οι αναλύσεις δεν μπορούν να χαρακτηριστούν σαν μαρξιστικές γιατί μια τέτοια ανάλυση δεν έχει καμία σχέση με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας. Το ερώτημα που μπαίνει είναι η γραφειοκρατία καταργείται ή όχι; Εδώ μας απαντάει ο Μαρξ στο έργο του στην κριτική της Εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου σελ. 124 (εκδόσεις Παπαζήσης). «Κατάργηση της γραφειοκρατίας σημαίνει το καθολικό συμφέρον θα γίνει πραγματικό, επιμέρους συμφέρον και όχι μόνο στη σκέψη και στην αφαίρεση όπως ο Χέγκελ. Αυτό με τη σειρά του δεν είναι δυνατό παρά μόνο εάν το επιμέρους συμφέρον γίνει πραγματικά το καθολικό συμφέρον». Εδώ οι μεγάλοι στοχαστές γνώριζαν ότι μόνο σε μια ανώτερη κοινωνία, που αυτή δεν είναι άλλη από την ανώτερη βαθμίδα του κομμουνισμού, θα καταργηθεί η γραφειοκρατία μαζί με την απονέκρωση του κράτους.
Αλλά επειδή στο ΚΚΕ η φιλοσοφία του είναι ο διαλεκτικός υλισμός και δεν έχει μεταφυσικές ανησυχίες ούτε ιδεαλιστικά σοφίσματα, στις θέσεις του αναδεικνύει αιτίες που οδηγούν στην εμφάνιση της γραφειοκρατίας. Τα θέτει προς συζήτηση και αντιμετώπιση μέσα από ανοιχτό διάλογο.
Εμείς θα αναφέρουμε μερικές αιτίες από τις θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής.
1. Ανέβασμα της ιδεολογικοπολιτικής μόρφωσης
2. Μεγαλύτερη σημασία στις κομματικές σχολές μελών και οπαδών.
3. Διάβασμα, διακίνηση του «Ριζοσπάστη» και της ΚΟΜΕΠ.
4. Τα μέλη, οπαδοί και φίλοι να έχουν συλλογικότητα.
5. Να παίρνουν πρωτοβουλίες προς όφελος της μαζικής δουλειάς.
6. Να ακολουθούν το Πρόγραμμα του Κόμματος.
7. Να αντιμετωπίζεται η στρέβλωση του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού και η διαφορετικότητά του από τον συγκεντρωτικό γραφειοκρατισμό και αναρχισμό.
8. Να δέχονται την κριτική από τις μη κομματικές μάζες και να ακούν τι λέει ο λαός.
9. Λιγότερη σχεδιομανία και περισσότερη πράξη. Εδώ ο Λένιν έχει αναφέρει ένα ωραίο παράδειγμα στον τόμο 45 σελ. 13 από το ποίημα του Μαγιακόφσκι με τίτλο «Παρασυνεδριάζοντες», όπου καυτηριάζει αμείλικτα τις συνεδριάσεις και τις παρασυνεδριάσεις με έναν χαρακτηριστικό τύπο τον Ομπλόμοφ.
10. Αναδεικνύει τα φαινόμενα εμφάνισης υποκειμενικού ιδεαλισμού.
11. Πολεμά αμείλικτα τον οπορτουνισμό όποιες μορφές κι αν παίρνει (μεταμοντερνισμός, νεοθετικισμός κ.ά.) καθώς συνέχεια μεταλλάσσεται.
12. Καταπολεμά την αλαζονεία, καυχησιολογία, έπαρση και τον ατομισμό.
13. Δεν πρέπει να υποτιμάμε την αστική προπαγάνδα, πρέπει να μπορούν τα μέλη και οι οπαδοί να ξεπερνούν τις υποκειμενικές δυσκολίες.
14. Η γραφειοκρατία τελικά θα αντιμετωπιστεί μόνο όταν ανέβει μαζικά η δουλειά «από τα κάτω».
Καλή επιτυχία στο Συνέδριό μας.
Συχνά οι ταξικοί μας εχθροί, αλλά και οι κάθε λογής ιδεολογικοί μας αντίπαλοι, προκειμένου να πλήξουν πολιτικά το ΚΚΕ βγάζουν από τη βρωμερή και συκοφαντική τους φαρέτρα την άτοπη θεωρία των δύο άκρων, που μέσω αυτής πάνε να ταυτίσουν διά της πλαγίας τον κομμουνισμό με τον φασισμό!
Εδώ πρόκειται για το άκρον άωτον του παραλογισμού, πρόκειται για αναλύσεις που κινούνται έξω από τους κανόνες της λογικής, τους οποίους παραθέτω πιο κάτω, ελπίζοντας σε πληρέστερη διασάφηση του ζητήματος αυτού.
Ας δούμε λοιπόν τους τρεις από αυτούς και τι μας λένε:
1ος «Αρχή της ταυτότητας»: το Α' = Α'
2ος «Η αρχή της μη αντίφασης»: Το Α' δεν είναι Β'.
3ος «Η αρχή της απόκλισης του τρίτου όρου»: Το Α' είναι Α' ή κάτι άλλο, τρίτος όρος δεν υπάρχει.
Καμώνονται, λοιπόν, οι κάθε λογής αντίπαλοι και εχθροί μας ότι δεν αντιλαμβάνονται πως πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα, που σημασιολογικά δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Γιατί αν μπορούσε να γίνει και τα δύο άκρα να ταυτίζονταν μεταξύ τους, τότε δεν θα ήτανε δύο, αλλά ένα και δεν θα βρίσκονταν στις δύο άκρες, αλλά στη μία.
Ο όρος των δύο άκρων και η εννοιολογική τους ταύτιση, έτσι όπως την εννοούν οι ταξικοί μας εχθροί και οι όποιοι ιδεολογικοί μας αντίπαλοι, δεν ευσταθεί, επειδή ακριβώς είναι δύο. Δεν υπάρχουν δηλαδή δύο κακά ή καλά που να ταυτίζονται σημασιολογικά μεταξύ τους και αυτά να βρίσκονται στις δύο άκρες, γιατί είναι ακριβώς αυτές καθ' αυτές - οι άκρες - που τα διαφοροποιούν.
Δηλαδή, δεν γίνεται δύο άκρα να έχουνε ταυτισμένο περιεχόμενο και να είναι άκρα ή ως άκρα να ταυτίζονται. Εδώ το ένα αναιρεί το άλλο. Εξάλλου κάθε λέξη, φράση ή πρόταση φέρουν μέσα τους, ως αυθύπαρκτο, συγκεκριμένο εννοιολογικό περιεχόμενο και δεν μπορούν αυτές να ερμηνεύονται κατά βούληση, γιατί αυτό μοιάζει, όπως όταν θέλει κάποιος να μεταφέρει ένα νόημα σε άλλον ή άλλους, να το κάνει αυτό μέσω Καλκούτας των Ινδιών ή του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας της νοτίου Αφρικής. Το τι ο καθένας εννοεί, επάνω σε αυτό ή σε άλλα παρόμοια θέματα, σχετικά δύσκολης νοητικής προσέγγισης, είναι ζήτημα δικής του υποκειμενικής ερμηνείας και μόνο, που καμία σχέση δεν έχει με την πραγματικότητα και είναι κάτι που θα το καταλαβαίνει μόνο ο ίδιος και κανείς άλλος.
Θεωρώ λοιπόν αδιαμφισβήτητο ότι τα δύο άκρα, με το σημασιολογικό περιεχόμενο των λέξεων που τους δίνει η ελληνική γραμματική, αλλά και η παγκόσμια γραμματεία ήτανε, είναι και θα είναι αντίθετα εννοιολογικά και αυτό θα ισχύει στο διηνεκές. Οπως είναι το φως με το σκοτάδι, ο καλός με τον κακό, ο εργατικός με τον τεμπέλη, ο έξυπνος με τον βλάκα, ο τίμιος με τον άτιμο, ο φιλειρηνιστής με τον φιλοπόλεμο, ο φιλαλήθης με τον ψεύτη, ο αλτρουιστής με τον φιλοτομαριστή κ.τ.λ. Ο όρος των δύο άκρων, έτσι όπως τον εννοούν και τον ερμηνεύουν οι ταξικοί εχθροί μας (αλλά δυστυχώς κι εμείς ως αποδέκτες), είναι αδόκιμος, καθώς αυτός καθ' αυτός όχι μόνο δεν τα ταυτίζει ιδεολογικά, αλλά αντιθέτως, ως άκρα τα επιβεβαιώνει.
Παίρνοντας, λοιπόν, ως αξίωμα τόσο τους κανόνες της λογικής, όσο και την παραπάνω ανάλυσή μου, θα πρέπει στο εξής αυτήν την ταύτιση των δύο άκρων όχι μόνο να την αντιμετωπίζουμε ως συκοφαντική αλλά αντιθέτως ως επαινετικό χαρακτηρισμό, με την έννοια ότι ναι, είμαστε το ένα άκρο από αυτά τα δύο, που σχετίζεται με όλες τις θετικές πλευρές (όπως των τίμιων, των ειρηνόφιλων, των αλτρουιστών κ.τ.λ.), και στο άλλο άκρο (αυτό των άτιμων, των φιλοπόλεμων, των φιλοτομαριστών κ.τ.λ.) είναι όλα αυτά τα φασιστοειδή που προσπαθούν να μας πλήξουν πολιτικά, αλλά ανεπιτυχώς.
Από πού βγαίνει λοιπόν ότι αυτές οι εκ διαμέτρου αντίθετες συμπεριφορές μπορούν να ταυτιστούν μεταξύ τους; Εξάλλου, κατά την περίοδο της τριπλής φασιστικής κατοχής '41 - '44 τα δύο άκρα που αντιμάχονταν ήταν οι ειρηνόφιλοι με τους φιλοπόλεμους, οι τίμιοι με τους άτιμους, οι πατριώτες με τους προδότες.
Μπορεί λοιπόν να γίνει ταύτιση των δικών μας ηρωικών μορφών, όπως π.χ. της Ηλέκτρας Αποστόλου, της Ηρώς Κωνσταντοπούλου, του Αρη Βελουχιώτη, του Ν. Ζαχαριάδη, του Κωνσταντίνου Λουλέ και χιλιάδων άλλων ηρωικών μορφών, με τους συνεργάτες των κατακτητών, τους δεξιούς φιλοκαπιταλιστές, τους ταγματασφαλίτες, τους κουκουλοφόρους, τους μαυραγορίτες, τους κοινούς κλέφτες, τους βιαστές, τους δολοφόνους και άλλα ανθρωποειδή φασιστόμουτρα και κοινωνικά κατακάθια; Οχι βέβαια.
Θα πρέπει λοιπόν στο εξής να μην εμπλεκόμαστε σε τέτοιου είδους άτοπες αντιπαραθέσεις στο ζήτημα αυτό, έτσι όπως το βάζουν οι ταξικοί μας εχθροί και οι κάθε λογής ιδεολογικοί μας αντίπαλοι, κινδυνεύοντας έτσι στην προσπάθειά μας και προκειμένου να αποδείξουμε το αυτονόητο - και το αντίθετο από αυτό που εκείνοι εννοούν - να χάσουμε το δίκιο μας και να το βρούνε αυτοί...
ΖΗΤΩ ΤΟ ΗΡΩΙΚΟ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΤΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
Αυτά που θα προσπαθήσω να γράψω για το 22ο Συνέδριο είναι τα εξής. Πρόκειται για το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Ολα τα κόμματα παγκοσμίως πρέπει να συνταχθούν κάτω από μία ενιαία στρατηγική και με βάση τον μαρξισμό - λενινισμό σε αντιμονοπωλιακό, αντικαπιταλιστικό, αντιιμπεριαλιστικό μέτωπο. Διαβάζοντας τις Θέσεις στάθηκα στο σημείο του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος για τις δυσκολίες που παρουσιάζουν κάποια κόμματα, που έχουν δική τους αντίληψη για τη δράση μέσα στην πολιτική κονίστρα και χωρίς πυξίδα των Μαρξ, Λένιν. Αυτά τα κόμματα πρέπει να βοηθηθούν ώστε να πειστούν ότι αυτός είναι ο λάθος δρόμος που ακολουθούν. Ολη η παγκόσμια κοινότητα να συμβάλει γι' αυτό το ζήτημα ώστε να υπάρξει τάξη και δράση ενιαία, τότε θα υπάρξουν οφέλη αν επιτευχθεί αυτό. Σε όλο τον πλανήτη υπάρχουν όλα τα στρώματα από εργάτες, βιομηχανικοί εργάτες, αγρότες, επιστήμονες, που όλοι μας είμαστε αλληλοεξαρτώμενοι, και από την άλλη πλευρά οι αστοί, οπότε δεν είναι συνετό να ισχυρίζονται τα κόμματα αυτά ότι στο δικό τους κράτος ισχύει κάτι άλλο και διαφορετικό από το δικό μας στις τάξεις εργατιάς, αστών και δρουν έτσι, κατ' αυτόν τον τρόπο και διάλεξαν τον μοναχικό δρόμο και της σιωπής, κάτι άλλο συμβαίνει. Επαναλαμβάνω, θα υπάρξουν οφέλη όταν δράσουν όλα τα κόμματα μαζί. Τολμώ να προβλέψω και δεν κάνω χρησμό εδώ, απλά είμαι αισιόδοξος και ελπίζω, δεν είμαι πεσιμιστής, γι' αυτό και ελπίζω ότι αυτό θα συμβεί και θα συντομευτεί ο χρόνος αν δράσουμε όλοι μας σαν μια γροθιά για να 'ρθει η εξουσία στα χέρια των εργαζομένων σε κάποιο κράτος ή σε μερικά κράτη ταυτόχρονα, βλέποντας αυτό η ανθρωπότητα θα αναθαρρήσει και θα επέλθει αλυσιδωτή έκρηξη. Γι' αυτό τα κόμματα πρέπει να είναι έτοιμα ανά πάσα στιγμή ώστε να ελέγξουν τις κοινωνικές εκρήξεις, να μην κινηθεί η ανθρωπότητα ως αγέλη παρά μόνο με σωστό βηματισμό.
Να καθιερωθεί στον «Ριζοσπάστη» σε κάποιο φύλλο του μία στήλη με δράσεις, τρόπους σκέψεις, επιτυχίες, πισωγυρίσματα των κάθε ΚΚ στον τόπο τους. Παρουσιάζει τουλάχιστον για εμένα ενδιαφέρον. Περιεκτικά και μικροσκελή κείμενα, είτε στον καθημερινό «Ριζοσπάστη» ή του Σαββατοκύριακου, και λέγοντας πισωγυρίσματα μπορεί να ακούγεται κάπως άσχημα και εξηγούμαι γι' αυτό. Βήματα μπροστά, ναι, βήματα πίσω, ναι υπό προϋπόθεση. Αφήνεις τον χρόνο να δουλέψει και την κατάλληλη στιγμή αντεπιτίθεσαι. Το σημειωτόν είναι κακό. Επίσης, το πισωγύρισμα συμβάλλει στη συνολική σκέψη του Κόμματος για επεξεργασία, ώστε να διορθώσει τον βηματισμό για το τι έφτιαξε. Η μόνη ενημέρωση που έχω είναι ο «Ριζοσπάστης». Δεν έχω επαφή με την Οργάνωση, λόγω αναπηρίας. Θα 'θελα να έχω επαφή για να ενημερώνομαι πλήρως σε όλα τα ερωτήματά μου. Εχω αρκετό καιρό που επιμελώς ψάχνω να διαβάσω κάτι για το αδελφό κόμμα της Ρωσίας, μία διακήρυξη, κάτι για ό,τι συμβαίνει εκεί και σχετικά για τον πόλεμο, δυστυχώς δεν βρίσκω κάτι από αυτό και αναρωτιέμαι αν υπάρχει ΚΚ εκεί.
Στα κείμενα του «Ριζοσπάστη» υπάρχουν πολλές λέξεις στα Αγγλικά και εκεί που τρέχω λόγω κεκτημένης ταχύτητας διαβάζοντας το κείμενο, φρενάρω, χάνοντας τον ειρμό της σκέψης μου προσπαθώντας να καταλάβω τι σημαίνει αυτό, καθώς γνωρίζω ελάχιστα από την αγγλική γλώσσα, καλά θα είναι να ελαχιστοποιηθούν οι ενδιάμεσες λέξεις στην αγγλική.
Καλή επιτυχία του Συνεδρίου του Κόμματος
της νιότης, της εργατιάς, / της επιστήμης / και της άνοιξης, / πρόσωπα φωτεινά και / χαρούμενα την πλάτη σας / στον ήλιο μην του γυρνάτε / πρόσωπα φωτεινά και χαρούμενα / ίσα, κατάματα τον ήλιο / κοιτάξτε, μη σκύβετε το κεφάλι / γιατί θα πέσει σκιά... / Θα 'θελα να ήμουν το δρεπάνι / και το σφυρί παρά το στάχυ / και το καρφί.