Σαν τις συμμορίες που δίνουν ραντεβού για να λύσουν τις διαφορές τους, οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία και οι συμμαχίες τους σε Δύση και Ευρασία ετοιμάζονται πυρετωδώς για το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών τους. Το διακύβευμα είναι ποια θα καταφέρει να αποκτήσει τα μεγαλύτερα μερίδια στην παγκόσμια αγορά, τη στιγμή που «λιμνάζουν» τεράστια κεφάλαια, αφού δυσκολεύονται να βρουν κερδοφόρα διέξοδο. Συνεχώς πυκνώνουν οι εξελίξεις στα πολεμικά πεδία, οικονομικά - εμπορικά και στρατιωτικά. Δεν υπάρχει κυβέρνηση που να μην κάνει αναφορά στον πόλεμο. Επιβεβαιώνεται λοιπόν το Κόμμα μας, που πολλά χρόνια πριν άνοιξε τη συγκεκριμένη συζήτηση στην εργατική τάξη.
Η στροφή στην «πράσινη ενέργεια» (αρχικά), στην «ψηφιακή μετάβαση» και στην πολεμική οικονομία, αν και δίνουν προσωρινά λύση στην επένδυση κεφαλαίων, ταυτόχρονα οδηγούν σε χειροτέρευση τη ζωή της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης, των αυτοαπασχολούμενων, του λαού γενικότερα. Κάθε νέα φάση της καπιταλιστικής οικονομίας, είτε κρίσης είτε ανάπτυξης, επιδεινώνει την κατάσταση εργαζομένων και λαϊκών οικογενειών.
Στα πλαίσια της πολεμικής οικονομίας και της όξυνσης των ανταγωνισμών, ολόκληροι παραγωγικοί κλάδοι και υπηρεσίες αλλάζουν κατεύθυνση, απαιτούν συνεχώς περισσότερους πόρους, με καλύτερους γι' αυτούς όρους. Ταυτόχρονα, η ολοένα και μεγαλύτερη επένδυση στις νέες τεχνολογίες οδηγεί στην αύξηση της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου - του σταθερού εις βάρος του μεταβλητού. Ολα μαζί οδηγούν στην εντατικοποίηση της εργασίας, στην ένταση της εκμετάλλευσης, στην αύξηση του πληθωρισμού και τη μείωση του πραγματικού μισθού, στη βαθύτερη εμπορευματοποίηση κοινωνικών υπηρεσιών και αγαθών. Σε αυτές τις συνθήκες, η διαφύλαξη της λεγόμενης «κοινωνικής συνοχής» απαιτεί αύξηση της καταστολής.
Τα παραπάνω εξάπτουν την αγανάκτηση και την οργή ευρύτερων μαζών της εργατικής τάξης και άλλων λαϊκών στρωμάτων. Δεν συνεπάγεται όμως ότι η δυσφορία και ο θυμός οδηγούν αυτόματα στη ριζοσπαστικοποίησή της, ακόμα κι όταν η αστική τάξη απολέσει την ικανότητα να ενσωματώνει τμήματά της. Ολες οι αντεπαναστατικές δυνάμεις, κρατικές και παρακρατικές, αστικά κόμματα, οπορτουνιστές, αναρχικοί και φασίστες συναντιούνται στο ιδιότυπο «ταγκό» του αποπροσανατολισμού, με «μουσικό υπόβαθρο» τον αντικομμουνισμό.
Μόνο το Κόμμα με βάση το επαναστατικό του Πρόγραμμα μπορεί να καθοδηγήσει την εργατική τάξη στον ιστορικό της ρόλο (όπως το έκανε τον 20ό αιώνα), σε συμμαχία με τους αυτοαπασχολούμενους της πόλης και της υπαίθρου, σε αντιμονοπωλιακή - αντικαπιταλιστική κατεύθυνση ρήξης με το καπιταλιστικό σύστημα και περάσματος στον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.
Από τις συζητήσεις που κάναμε το προηγούμενο διάστημα, κυρίως με τις Αποφάσεις τις ΚΕ, το σύνολο των κομματικών μελών καλούμαστε να απαντήσουμε στο καίριο ερώτημα: Πώς θα συμβάλουμε ώστε το επαναστατικό μας Πρόγραμμα να διαχυθεί στην καθημερινή επαναστατική δράση, σε όλους τους τομείς, πώς αυτό θα γίνει υπόθεση κάθε κρίκου της καθοδηγητικής δουλειάς.
Η επαναστατική μας δράση σε μη επαναστατική κατάσταση, όπως η σημερινή, έχει συγκεκριμένα κριτήρια που πρέπει να πληροί κάθε κομματικό μέλος.
Πρώτα απ' όλα είναι η απόλυτη συμφωνία με το Πρόγραμμα και το Καταστατικό μας, στην πράξη και όχι στα λόγια, στον στόχο της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού και της νίκης της εργατικής τάξης για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.
Αυτό σημαίνει ότι ο καθένας μας, για να μπορεί να ανταποκριθεί στις ολοένα και περισσότερο σύνθετες και δύσκολες συνθήκες, θα πρέπει να ισχυροποιήσει τη σχέση του με την ιδεολογία μας και τις προγραμματικές μας θέσεις. Προϋποθέτει το Κόμμα να δυναμώσει τα συστήματα αυτομόρφωσης και τα καθοδηγητικά όργανα να σταθούν στο πλευρό των μελών, να έχουν σταθερή επαφή μαζί τους, να συζητούν αδυναμίες και να ακούνε προτάσεις, να έχουν σταθερό μέλημα την αποκατάσταση της σχέσης με τον «Ριζοσπάστη», την ΚΟΜΕΠ και το κομματικό βιβλίο. Ολοι μας, και ειδικά τα καθοδηγητικά όργανα, έχουμε την υποχρέωση να δυναμώσουμε ιδεολογικοπολιτικά, να δέσουμε τη δράση μας με τη στρατηγική μας. Η λογική της αυτάρκειας («τα ξέρω», «τα έχω ξαναδιαβάσει») μας στοιχίζει ακριβά. Μας απομακρύνει από τα επαναστατικά μας χαρακτηριστικά, οδηγεί σε γενικότητες και στρεβλώσεις των θέσεών μας και τελικά διαπαιδαγωγεί στενό και ευρύτερο κύκλο με ξένες για τους στόχους μας ιδέες. Η αλληλεγγύη και η συντροφικότητα πρέπει να κυριαρχήσουν απέναντι σε φαινόμενα τυπικής και κάποιες φορές διοικητικής αντιμετώπισης των μελών και των οπαδών, που εδράζεται στον πρακτικισμό και στον εμπειρισμό. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήνουμε χώρο σε απόψεις που άλλοτε κρυφά και άλλοτε φανερά ζητούν να κάνουμε υποχωρήσεις στο Πρόγραμμά μας και στη στρατηγική μας, στο όνομα της μαζικοποίησης του κινήματος ή των πολιτικών μετώπων. Η προσοχή μας στην ΚΟΒ είναι επιβεβλημένη, γιατί εκείνη είναι ο τελικός καθοδηγητής στον χώρο ευθύνης της, άρα σε εκείνη πρέπει να εξασφαλίσουμε τη δυνατότητα να κάνει το άνοιγμά της στους χώρους που ιεραρχούμε με τα επαναστατικά μας χαρακτηριστικά. Βέβαια δεν μπορούμε να χρεώνουμε αδυναμίες στις ΚΟΒ αν δεν αντιμετωπίσουμε καθοδηγητικές αδυναμίες.
Τα θετικά αποτελέσματα της δουλειάς μας οφείλουμε να τα αξιολογούμε ολόπλευρα, χωρίς να υποτιμάμε αδύναμες πλευρές που συνυπάρχουν και, πολύ περισσότερο, να μην ωραιοποιούμε καταστάσεις. Γι' αυτό είναι κρίσιμο ζήτημα να ανέβουν η κριτική και η αυτοκριτική μας με δημιουργικό και διαπαιδαγωγητικό τρόπο.
Η συνεισφορά μας στην άνοδο της επαναστατικής δράσης του Κόμματος κρίνεται και από τον βαθμό που συνειδητά και αποφασιστικά υπερασπιζόμαστε τις καταστατικές αρχές του Κόμματος. Η ανοχή στην οργανωτική χαλαρότητα, με βάση την ιστορική πείρα, οδηγεί μακριά από την επαναστατική δράση, δημιουργεί ρήγματα στην περιφρούρηση της Οργάνωσης.
Η κομματική οικοδόμηση είναι ένα άλλο ένα κρίσιμο σημείο στο οποίο θα κριθεί η ικανότητά μας να δυναμώσουμε το Κόμμα μας. Με ιδιαίτερο μέλημα οφείλουμε να συμβάλουμε πρώτα και κύρια στο δυνάμωμα της ΚΝΕ, να μπολιάσουμε τα νεαρά μέλη μας με επαναστατικά χαρακτηριστικά και την κομμουνιστική ηθική που ξεχωρίζει τους κομμουνιστές. ΚΟΒ και OB πρέπει να βαδίσουν σε στενότερη σχέση και προγραμματισμό, να συμμετέχει η OB στον σχεδιασμό της ΚΟΒ. Ειδικό βάρος έχει το ιδεολογικοπολιτικό ατσάλωμα της Νεολαίας μας, τώρα που η ολομέτωπη επίθεση της αστικής τάξης με όπλο τον υποκειμενικό ιδεαλισμό είναι σε πλήρη εξέλιξη, καμουφλαρισμένη υπό το προσωπείο του δήθεν προοδευτικού ατομικού δικαιωματισμού και αυτοπροσδιορισμού.
Το ΚΚΕ έρχεται από πολύ μακριά και πάει πολύ μακριά, γιατί «η υπόθεση του προλεταριάτου, ο κομμουνισμός, είναι η πιο καθολικά ανθρώπινη, η βαθύτερη, η πιο πλατιά».
Οπως βάζουν οι Θέσεις, βασικό στοιχείο της καθοδηγητής δουλειάς είναι η ενίσχυση της λειτουργίας των ΚΟΒ για να έχουμε γερές Οργανώσεις. Για να τις αποκτήσουμε θα πρέπει να στηριχτούν αποφασιστικά, έτσι ώστε να συνειδητοποιούν όλα τα μέλη καλύτερα τις χρεώσεις τους, το άνοιγμα στον περίγυρό τους, να έχει αυτή η δράση αποτελέσματα στη στρατολογία νέων μελών και στην οικοδόμηση Οργανώσεων. Οπως απαιτούν οι καιροί, σήμερα πρέπει να γίνουμε πιο ικανοί σε αυτό ακριβώς το καθήκον.
Το να οικοδομούμε Οργανώσεις, εύκολα μπαίνει ως στόχος, δύσκολα καταχτιέται στην πράξη. Στη Ζάκυνθο, που ο τουριστικός κλάδος αναπτύσσεται συνεχώς, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνεται μεγάλο κομμάτι της εργατικής τάξης κύρια σε ξενοδοχεία, προσπαθούμε να χτίσουμε ισχυρές Κομματικές Οργανώσεις. Εχουμε αποκτήσει σημαντική πείρα από την δουλειά που κάναμε για να ριζώσουμε στους χώρους δουλειάς.
Κάναμε βήμα στο να έχουμε συγκεκριμένη γνώση του χώρου, βλέποντας στην πράξη πώς δουλεύει ο αντίπαλος, που προσπαθεί ποικιλόμορφα να χειραγωγήσει τους εργαζομένους προς όφελός του. Αλλού μέσα από την τρομοκρατία, την εξαγορά, αλλού με την καλλιέργεια κλίματος «είμαστε μια οικογένεια» μέχρι και οι δήμαρχοι, ο βουλευτής παρεμβαίνουν σε καθημερινό επίπεδο. Ακόμα, επικρατούν αρκετά ιδεολογήματα στους εργαζόμενους του χώρου που προσπαθούμε καθημερινά να τα αντιπαλέψουμε. Από τις χαμηλές απαιτήσεις που υπάρχουν, με πολλούς να έχουν στο μυαλό τους ότι δουλεύουν περιστασιακά για μια - δυο σεζόν «ήλιο με ήλιο» για να βγάλουν ό,τι μπορούν. Μέχρι τη γενικότερη απογοήτευση ότι τίποτα δεν αλλάζει. Αυτές ακριβώς τις πλευρές συζητάγαμε σε ΚΟΒ για το πώς θα παρέμβουμε στους χώρους δουλειάς, πώς θα απαντάμε ιδεολογήματα, τον τρόπο δράσης μας, τι πρωτοβουλίες θα πάρουμε που θα σπάνε αυτές τις αντιλήψεις, θα φέρνουν πιο κοντά τους εργαζόμενους στην πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ. Το ζήτημα είναι ότι αυτός ο τρόπος δουλειάς δεν είναι σταθερός, αλλά περιστασιακός.
Οι συνθήκες απαιτούν αναβαθμισμένη δράση, προσαρμογή και στοχοπροσήλωση των Οργάνων και των ΚΟΒ. Για παράδειγμα, φέτος έχουν εκδοθεί πάνω από 400 άδειες οικοδομής καταλυμάτων στη Ζάκυνθο, κάτι που σημαίνει ότι από του χρόνου θα υπάρχουν νέα ξενοδοχεία, άλλα μεγάλα, άλλα μικρότερα. Δεν γίνεται να μην έχουμε συγκροτημένο σχέδιο για το πώς θα στήσουμε πυρήνες σε κάθε νέο χώρο, ούτε να μένουμε στο πόσες δυνάμεις είχαμε πριν, τη στιγμή που μεγαλώνει συνεχώς το κομμάτι των εργαζομένων στο νησί.
Κάναμε σημαντική προσπάθεια και δουλέψαμε μέσα στο μαζικό κίνημα με επεξεργασμένα πλαίσια πάλης, με επεξεργασία της τοπικής Σύμβασης Εργασίας και σε συνδυασμό με την πρωτοπόρα δράση των δυνάμεών μας τριπλασιάσαμε τη δύναμη του σωματείου. Δουλειά που απαιτούσε υπομονή, συζήτηση στα όργανα και στην ΚΟΒ για αιτήματα που πάταγαν συγκεκριμένα στον κλάδο των ξενοδοχοϋπαλλήλων, που ενίσχυσαν την αντιμονοπωλιακή αντικαπιταλιστική κατεύθυνση, τη διεκδίκηση απέναντι στη μεγαλοεργοδοσία και την αστική τάξη.
Δουλεύοντας με αυτή τη γραμμή πάλης οι κομμουνιστές θα φέρουμε πιο κοντά στην πρότασή μας δεκάδες εργαζόμενους. Είναι κρίσιμο το πώς θα στηρίξουμε τον έναν που μπορεί να έχουμε σε έναν τεράστιο χώρο δουλειάς για να δημιουργήσουμε πυρήνα γύρω του. Δηλαδή πώς κάθε κομματικό μέλος θα είναι το Κόμμα στον χώρο ευθύνης του.
Κλειδί είναι η αξιοποίηση και διακίνηση του «Ριζοσπάστη», ως βασικό στοιχείο του εξοπλισμού των δυνάμεών μας. Για τη δημιουργία γέρων δεσμών με την εργατική τάξη. Αξιοποιώντας άρθρα που μας βοηθούν στη διακίνηση. Γίνονται προσπάθειες για συστηματική διακίνηση, αλλά δεν είναι σταθερή καθημερινή δουλειά. Για να αποκατασταθεί αυτή η λειτουργία θα πρέπει να κατακτηθεί η αντίληψη για τη χρησιμότητά της στη μαζική ιδεολογικοπολιτική δράση. Το ζήτημα αυτό πρέπει να είναι στο επίκεντρο.
Πρέπει να γίνεται καλύτερη και ουσιαστικότερη προετοιμασία για την πραγματοποίηση των συνελεύσεων της ΚΟΒ. Να αντιμετωπιστεί η προχειρότητα, να μην περιορίζεται η Συνέλευση στην ενημέρωση για τις εξελίξεις, για τρέχοντα καθήκοντα και να μεταφέρονται αυτούσιες οι εισηγήσεις των παραπάνω οργάνων χωρίς εξειδίκευση στο επίπεδο της ΚΟΒ. Να μας απασχολεί το γεγονός ότι η συμμετοχή στις ΚΟΒ δεν είναι πάντα η επιδιωκόμενη. Να παίρνονται υπόψη τα ωράρια και οι βάρδιες των μελών, ώστε να μην απουσιάζουν από τις Γενικές Συνελεύσεις. Επίσης, στις Συνελεύσεις δεν μπορούν να λυθούν τα πάντα. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στις συνεργασίες με τα μέλη για να λύνονται ζητήματα, να οργανώνεται πρακτικά η δράση της ΚΟΒ, να συγκεκριμενοποιούνται τα καθήκοντα με το ατομικό σχέδιο των κομματικών μελών. Οταν θα εφαρμόζεται αυτή η πρακτική, θα ανεβαίνει το επίπεδο της ατομικής ευθύνης, προσφοράς και πρωτοβουλίας των κομματικών μελών, της μαχητικής στράτευσης και όλα τα κομματικά μέλη θα συμβάλλουν στην προσπάθεια για την οργάνωση και κινητοποίηση των μαζών και στη διαπάλη με τον αντίπαλο.
Πρέπει να ξεπεράσουμε τη δυσκολία των κομματικών μελών αλλά και στελεχών σε επίπεδο της ΚΟΒ στο να οργανώνουν την πολιτική παρέμβαση του Κόμματος χωρίς να περιμένουν από τα πάνω. Αυτό εκφράζει έλλειψη πολιτικής αυτοπεποίθησης, που προέρχεται από τη μειωμένη κατανόηση του Προγράμματός μας, από τη μη συστηματική, καθημερινή παρακολούθηση της πολιτικής μας, με συνέπεια να αποδυναμώνει την πολιτική διαπάλη και να δημιουργεί την λαθεμένη αντίληψη ότι γίνεται μόνο από τα πάνω.
Δεν έχει κατακτηθεί πλήρως ότι οι καταγραφές της ΚΟΒ στον χώρο ευθύνης της δεν είναι μόνο εκλογικές λίστες ή συνδικαλιστικές επιρροές, αλλά άτομα υποψήφια για στρατολογία. Χρειάζεται να αναπτύξουμε συστηματική δουλειά για να δυναμώσει η προσπάθεια ένταξής τους στη δράση, στο εργατικό κίνημα, ώστε να διαμορφώνονται δυνατότητες μιας πιο σταθερής συσπείρωσης με το Κόμμα.
Για όλους τους παραπάνω λόγους κρίσιμος είναι ο ρόλος του Γραμματέα της ΚΟΒ και του Γραφείου. Χρειάζεται στήριξη για να μπορούν να παίξουν τον καθοδηγητικό τους ρόλο, εξασφαλίζοντας την τακτική συνεδρίαση του Γραφείου και τις συνεργασίες, την οργανωμένη ιδεολογικοπολιτική συζήτηση και την επεξεργασία του σχεδίου δράσης, τον καταμερισμό ζητημάτων, της γραμμής παρέμβασης στους χώρους ευθύνης της ΚΟΒ. Το Γραφείο της ΚΟΒ πρέπει να καταφέρνει να κωδικοποιεί αυτά που συναντάει στη δράση του. Το ζήτημα αυτό έχει αντικειμενικές δυσκολίες που υπάρχουν στην αφιέρωση χρόνου και των προτεραιοτήτων με δεδομένο ότι ένα μεγάλο μέρος Γραμματέων και Γραφείων ΚΟΒ είναι εργάτες στον ιδιωτικό τομέα με διαφορετικά ωράρια, πολλές φορές άστατα. Αυτό δυσκολεύει την οργάνωση της δουλειάς και οι σύντροφοι χρειάζονται βοήθεια. Οι καθοδηγητές τους πρέπει να είναι πιο κοντά, να προβλέπουν τα κενά, να δίνουν λύσεις.
Με λύπη μου διαπίστωσα την απουσία του όρου «Δικτατορία του Προλεταριάτου» από τις Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο (κάτι που αναλογικώς έχει συμβεί βεβαίως και στο παρελθόν).
Τι συμβαίνει τελικά; Ο όρος αυτός έχει εξοβελιστεί από το ΚΚΕ ή παρασιωπείται στα πλαίσια επίτευξης συνεργασίας με άλλους πολιτικούς σχηματισμούς (πολιτικά σχήματα) και διάφορα (πολιτικά) πρόσωπα ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Η αναφορά στην «πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του Σοσιαλισμού» δεν αρκεί. Πρέπει να καθοριστεί και τι είδος «Σοσιαλισμού» θα είναι αυτός... Πιστεύω πως αν το ΚΚΕ υποστηρίζει ακόμη τη «Δικτατορία του Προλεταριάτου» (κάτι που θεωρείται αυταπόδεικτο, αλλιώς δεν θα αυτοαποκαλείτο κομμουνιστικό κόμμα) πρέπει να διακηρύττει επανειλημμένως τον όρο «Δικτατορία του Προλεταριάτου».