Οι ΗΠΑ επιμένουν για «πλήρη και απόλυτο έλεγχο» του δανέζικου νησιού
2026 The Associated Press. All |
Από τη διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στη Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, ενάντια στην επιδίωξη των ΗΠΑ για προσάρτηση του νησιού της Αρκτικής |
Μετά την αποστολή ορισμένων ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία την περασμένη βδομάδα προκειμένου να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές ασκήσεις, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% άμεσα και 25% από το καλοκαίρι σε εκείνα τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ που έστειλαν στρατιώτες (Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Βρετανία, Νορβηγία), εκτός αν υπάρξει συμφωνία για «αγορά της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ.
Τα 8 αυτά ευρωπαϊκά κράτη εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζουν την «ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής στο πλαίσιο ενός κοινού διατλαντικού συμφέροντος» και επισημαίνουν ότι «οι δασμολογικές απειλές υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και διακινδυνεύουν μια επικίνδυνη καθοδική πορεία».
Η δε ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να εφαρμόσει πρωτοφανή οικονομικά αντίμετρα, γνωστά ως «Μηχανισμό Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument), σε αντίποινα στις δασμολογικές απειλές των ΗΠΑ.
Πάντως, δημοσίευμα της «Bild» ανέφερε ότι οι 15 Γερμανοί στρατιώτες αποχώρησαν αιφνιδιαστικά από τη Γροιλανδία 44 ώρες μετά την άφιξή τους εκεί - ενώ αρχικά είχε προγραμματιστεί να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα - αλλά χωρίς να αναφέρεται αν η αποχώρησή τους συνδέεται με τις απειλές Τραμπ.
Πιο ήπια ρητορική υιοθέτησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς, καλώντας σε «συνετή» και «ανάλογη» απάντηση της Ευρώπης στις πρόσφατες απειλές του Τραμπ. «Δεν θέλουμε εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, αλλά είμαστε σε θέση να απαντήσουμε», δήλωσε και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεννόησης με τον Αμερικανό Πρόεδρο στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός αύριο, μία μέρα πριν την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν φέρεται να εργάζεται για τον συντονισμό μιας ευρωενωσιακής απάντησης και ασκεί πιέσεις για την ενεργοποίηση του «Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού», ο οποίος θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς στην ΕΕ ή το εμπόριο σε υπηρεσίες όπου οι ΗΠΑ καταγράφουν πλεόνασμα με την ΕΕ.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζ. Μελόνι, που η χώρα της δεν έστειλε στρατεύματα στη Γροιλανδία, προσφέρθηκε να διαμεσολαβήσει μεταξύ Ευρωπαίων και ΗΠΑ, καθώς διατηρεί «καλή σχέση» με τον Τραμπ.
«Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να τρίβουν τα χέρια τους. Αυτοί είναι που ωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ συμμάχων», ανέφερε η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Κ. Κάλας, προσθέτοντας ότι «οι δασμοί απειλούν να υπονομεύσουν τη κοινή μας ευημερία. Αν η ασφάλεια της Γροιλανδίας βρίσκεται σε κίνδυνο, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».
Περιοδεία σε Νορβηγία, Βρετανία και Σουηδία πραγματοποιεί ο Δανός ΥΠΕΞ Λ. Λ. Ράσμουσεν.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι δασμολογικές απειλές της Ουάσιγκτον θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τις εμπορικές συμφωνίες που σύναψαν οι ΗΠΑ με τη Βρετανία και την ΕΕ τον Μάη και τον Ιούλη αντίστοιχα, και η ΕΕ να επιβάλει δασμούς σε αμερικανικά εμπορεύματα.
Κατά το «Reuters», το Ευρωκοινοβούλιο είναι πιθανό να «παγώσει» τις εργασίες του για την εμπορική συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ, καθώς επρόκειτο να ψηφίσει στις 26 - 27 Γενάρη για την άρση σειράς ευρωενωσιακών δασμών.
Επίσης, σύμφωνα με τους «Financial Times» οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν στις ΗΠΑ δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ (107,7 δισ. δολαρίων) ή να περιορίσουν την παρουσία αμερικανικών εταιρειών.
Ο γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε είχε συνομιλία με τον Τραμπ για την «κατάσταση ασφαλείας» στη Γροιλανδία και στην Αρκτική, και οι δυο τους αναμένεται να συναντηθούν στο Νταβός τις επόμενες μέρες.
Η Δανία δεν έχει κάνει «τίποτα» επί «20 χρόνια» για την απομάκρυνση της «ρωσικής απειλής» από τη Γροιλανδία, δήλωσε ο Ντ. Τραμπ, προσθέτοντας πως «τώρα είναι η ώρα» και «θα γίνει».
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ υπερθεμάτισε, λέγοντας ότι «οι Ευρωπαίοι εκπέμπουν αδυναμία, οι ΗΠΑ εκπέμπουν ισχύ» και ότι «η ενισχυμένη ασφάλεια δεν είναι δυνατή χωρίς η Γροιλανδία να αποτελέσει τμήμα των ΗΠΑ».
Αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους ο Τραμπ θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία, ο Μπέσεντ επικαλέστηκε τον παγκόσμιο ανταγωνισμό στην Αρκτική, τα σχέδια των ΗΠΑ για την αντιπυραυλική ασπίδα «Χρυσός Θόλος» και την προηγούμενη εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική Ενέργεια, η οποία όπως είπε «χρηματοδοτούσε τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας».
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα το ξανασκεφτούν και θα καταλάβουν ότι πρέπει να βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα ασφάλειας των ΗΠΑ», δήλωσε στο NBC.
Τέλος, απέρριψε τις απειλές της ΕΕ, λέγοντας ότι «η εμπορική συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα».
Σε επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ συνέδεσε τις αμερικανικές αξιώσεις για τη Γροιλανδία με το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε ...το Νόμπελ Ειρήνης:
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης για το γεγονός ότι σταμάτησα 8 πολέμους, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη», αναφέρει, σύμφωνα με το «Bloomberg», προσθέτοντας ότι «τώρα μπορώ να σκεφτώ τι είναι καλό και σωστό για τις ΗΠΑ».
«Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτό το έδαφος από τη Ρωσία ή την Κίνα, και για ποιο λόγο έχουν "δικαίωμα ιδιοκτησίας" ούτως ή άλλως; Δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα, απλώς ένα πλοίο προσάραξε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, αλλά και εμείς είχαμε πλοία που προσάραξαν εκεί. Εχω κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλο από την ίδρυσή του, και τώρα το ΝΑΤΟ πρέπει να κάνει κάτι για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος δεν είναι ασφαλής αν δεν έχουμε τον πλήρη και απόλυτο έλεγχο της Γροιλανδίας», έγραψε μεταξύ άλλων.
Τα σενάρια περί συγκρότησης νέου κόμματος αναθέρμανε χτες στη Βουλγαρία και η παραίτηση που υπέβαλε ο Πρόεδρος της χώρας, Ρούμεν Ράντεφ, λίγα 24ωρα αφού είχε ανακοινώσει ότι η χώρα οδεύει ξανά και προς πρόωρες βουλευτικές εκλογές.
Ο Ράντεφ χαρακτήρισε την απόφασή του ως απάντηση στο «μοχθηρό μοντέλο διακυβέρνησης» που - σήμερα υπάρχει στη χώρα και - «έχει τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, αλλά στην πράξη λειτουργεί μέσα από τους μηχανισμούς της ολιγαρχίας».
Υποστήριξε ότι «η βουλγαρική πολιτική διεξάγεται εκτός των θεσμών» και ισχυρίστηκε ότι «οι μαριονέτες δεν διστάζουν, μπροστά στις κάμερες, να δίνουν εντολές στην Εθνοσυνέλευση (...) να αιχμαλωτίζουν κόμματα, τράπεζες, επιχειρήσεις και μέσα ενημέρωσης».
Μεταξύ άλλων είπε ότι ναι μεν η Βουλγαρία είναι πλέον μέλος της Ζώνης Σένγκεν και της Ευρωζώνης, αλλά δεν έχει επιτευχθεί «σταθερότητα», μιλώντας για «βαθιά απογοήτευση» που υπάρχει: «Γιατί οι Βούλγαροι δεν εμπιστεύονται τα ΜΜΕ και δεν έχουν εμπιστοσύνη στο δικαστικό σώμα; (...) Τα δύο τρίτα δεν ψηφίζουν πλέον».
Κατέληξε δε λέγοντας ότι «χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο», επικρίνοντας και την απόρριψη πρότασής του για διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με την είσοδο στο ευρώ.
Αναφέρθηκε δε στο «κύμα διαμαρτυρίας» των πολύμηνων διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς που «κατέστρεψε την κυβέρνηση», αλλά και την «ευρεία δημόσια συναίνεση κατά της μαφίας» που «πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένη δράση στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές»...
Υπενθυμίζεται ότι με φόντο μαζικές αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις και λίγο πριν η αντιπολίτευση καταθέσει πρόταση δυσπιστίας, στις 11/12/2025, παραιτήθηκε ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Ρ. Ζελιάζκοφ (του οποίου ηγείτο το κεντροδεξιό GERB) και ξεκίνησαν διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, που ωστόσο «ναυάγησαν».
Στη Βουλγαρία έχουν γίνει επτά φορές βουλευτικές εκλογές μέσα στην τελευταία 4ετία.
Ο υποψήφιος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, επικράτησε στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Πορτογαλία την Κυριακή, ακολουθούμενος από τον Αντρέ Βεντούρα, ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Chega.
Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα, ο Σεγκούρο έλαβε το 31,1% των ψήφων και ο Βεντούρα το 23,52%.
Ακολούθησαν οι προεδρικοί υποψήφιοι Joao Cotrim de Figueiredo (Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία) με 16%, Henrique Gouveia e Melo με 12,32%, Luis Marques Mendes (PPD/PSD, CDS-PP) με 11,3%, Catarina Martins (Μπλόκο Αριστεράς) με 2,06% και Antonio Filipe (ΚΚ Πορτογαλίας, Οικολόγοι Πράσινοι) με 1,64%.
Σεγκούρο και Βεντούρα θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο που αναμένεται να διεξαχθεί τον επόμενο μήνα.
Είναι η πρώτη φορά μετά το 1986 που οι προεδρικές εκλογές στην Πορτογαλία πάνε σε δεύτερο γύρο, γεγονός το οποίο φανερώνει τις ενδοαστικές αντιθέσεις όπως αυτές εκφράζονται στον πολιτικό συσχετισμό.
Ο Πρόεδρος στην Πορτογαλία έχει ρόλο σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικό, πλην όμως μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να διαλύει το κοινοβούλιο, να προκηρύσσει πρόωρες βουλευτικές εκλογές και να ασκεί βέτο σε νομοθεσίες.
Τουλάχιστον 7 άνθρωποι σκοτώθηκαν χτες στη πρωτεύουσα του Αφγανιστάν, Καμπούλ, μετά από έκρηξη που σημειώθηκε σε ξενοδοχείο στη συνοικία Σαχρ ε Νάου, που συγκαταλεγόταν μέχρι πρόσφατα στις «ασφαλείς» περιοχές της πόλης.
Κινεζικά ΜΜΕ μετέδιδαν ότι μεταξύ άλλων τραυματίστηκαν και δύο Κινέζοι πολίτες, ενώ συνολικά είκοσι άνθρωποι χρειάστηκε να μεταφερθούν σε νοσοκομείο.
Την ίδια στιγμή, την «εξουδετέρωση τεσσάρων τρομοκρατών» ανακοίνωσαν οι αρχές του Τατζικιστάν μετά από επεισόδιο στα σύνορα με το Αφγανιστάν.
Οπως ανακοίνωσαν οι υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας, σκοτώθηκαν αφού πέρασαν τη μεθόριο και «αρνήθηκαν να παραδοθούν και πρόβαλαν ένοπλη αντίσταση» στην περιφέρεια Χατλόν.
Τουλάχιστον πέντε σχετικά «περιστατικά» έχουν καταγραφεί από τα τέλη Νοέμβρη στη μεθόριο, μήκους πάνω από 1.300 χιλιόμετρα.
Καθώς οι κυβερνήσεις και τα μονοπώλια ακονίζουν μαχαίρια μέσα σε πυρετώδεις πολεμικές προετοιμασίες για μια ευρύτερη σύγκρουση, ξεκίνησε χτες στο Νταβός της Ελβετίας και ολοκληρώνεται την Παρασκευή 23 Γενάρη η 56η ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, με θέμα... «Ενα πνεύμα Διαλόγου».
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι θεματικές ενότητες θα περιστραφούν γύρω από «πέντε κρίσιμες παγκόσμιες προκλήσεις»: Συνεργασία σε έναν αμφιλεγόμενο κόσμο. «Ξεκλείδωμα» νέων πηγών ανάπτυξης. «Επένδυση στους ανθρώπους». «Υπεύθυνη ανάπτυξη της καινοτομίας». «Οικοδόμηση ευημερίας εντός πλανητικών ορίων».
Αύριο αναμένεται στο ελβετικό θέρετρο και ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντ. Τραμπ, επικεφαλής πολυμελούς αντιπροσωπείας των ΗΠΑ, όπου θα συμμετέχουν υπουργοί, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, όπως και εκατοντάδες επιχειρηματίες, περιλαμβανομένων των προέδρων των τεχνολογικών κολοσσών Nvidia και Microsoft.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με σχετική έκθεση της ΜΚΟ Oxfam, που δημοσιοποιείται κάθε χρόνο τέτοια εποχή, οι 12 πλουσιότεροι δισεκατομμυριούχοι «κατέχουν περισσότερα πλούτη από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας» ή αλλιώς τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπους.