Ολα αυτά που μέχρι μόλις χτες έμοιαζαν με ακλόνητα «βουνά» - οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, οι «θεσμοί» τους, οι διεθνείς «ενώσεις» τους, το ίδιο το ΝΑΤΟ - αποδεικνύεται πως στέκονται πάνω σε ένα ηφαίστειο. Αυτές οι ίδιες δυνάμεις που πριν από δεκαετίες έδωσαν «σχήμα και μορφή» σε όσα μέχρι χτες παρουσιάζονταν ως αιώνα και αμετάβλητα, σήμερα αποδομούν αυτά τα «αιώνια» και «αμετάβλητα»: «Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων αναδιαμορφώνει την παγκόσμια επιρροή και την περιφερειακή σταθερότητα, ενώ οι κοινωνίες πολώνονται ολοένα και περισσότερο σε πολλές χώρες», λένε στα κείμενά τους. Η «βελόνα» στον σεισμογράφο έχει αρχίσει να κουνιέται προ πολλού, ανοίγοντας ρωγμές και ρήγματα στα «θεμέλια» του σάπιου κόσμου τους.

Αυτές είναι οι δυνάμεις που μεταβάλλονται διαρκώς, δημιουργώντας «αμφισβητούμενους κανόνες, μεταβαλλόμενες συμμαχίες και διάβρωση της εμπιστοσύνης», φέρνοντας τα πάνω κάτω: Κάπως έτσι οι συμμαχίες της αστικής τάξης των ΗΠΑ, από τον ΠΟΕ και την Παγκόσμια Τράπεζα έως την «κορωνίδα» τους, το ΝΑΤΟ (αυτές οι συμμαχίες που διαμόρφωσε πριν από 70 χρόνια ως αδιαμφισβήτητη ηγέτιδα ιμπεριαλιστική δύναμη και με το βλέμμα στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο) γίνονται μέχρι και «βαρίδι» σήμερα, στην εποχή της μάχης της με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Κι αυτά που μέχρι χτες ήταν «ατού» και «σύμβολο ισχύος» της οικονομίας τους - οι εμπορικές σχέσεις τους, τα χρεόγραφά τους σε όλο τον κόσμο, η πρωτοκαθεδρία του δολαρίου - τώρα αποτελούν «μοχλό πίεσης» που έχουν στα χέρια τους οι Ευρωπαίοι, οι Κινέζοι και οι υπόλοιποι ανταγωνιστές τους...

Σήμερα που τα συμφέροντα και ο συσχετισμός δύναμης είναι αλλιώτικος, αποτελούν βαρίδια που τη βάζουν στη θέση του «μεγάλου χαμένου» των ανταγωνισμών, που πολλαπλασιάζουν τις τριβές και τους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της, κάνουν την «τραμπάλα» ανάμεσα στα κοινά και τα αντιμαχόμενα συμφέροντα των αστικών τάξεων που συγκροτούν την ιμπεριαλιστική ένωση να παλατζάρει όλο και πιο γρήγορα: 20 χρόνια από τη δημιουργία της ΟΝΕ, ο πρόεδρος του Eurogroup βάζει ως στόχο... αυτό να μη διαλυθεί, η μεγάλη εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur καταψηφίζεται από τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμή της και από την πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου, η περιβόητη «ατμομηχανή» της ΕΕ, ο «γαλλογερμανικός άξονας», λίγο - πολύ διαφωνεί σε όλα τα βασικά ζητήματα από τη μοιρασιά των εξοπλισμών έως τη «χρήση» των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ.

Προσπαθούν να κρύψουν ότι κανένα «δίκαιο» δεν υπάρχει «γενικά κι αφηρημένα», καμία «μοιρασιά» στο πλαίσιο του καπιταλισμού δεν γίνεται «ακριβοδίκαια», καμία διεθνής ένωση δεν είναι προϊόν κάποιας υποτίθεται «υπερταξικής» δικαιοσύνης που δήθεν «συμβιβάζει όλα τα συμφέροντα», και το λεγόμενο «διεθνές δίκαιο» δεν ήταν, δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ στο πλαίσιο του καπιταλισμού τίποτα παραπάνω από τη νομική αποτύπωση αυτών των συσχετισμών και του δίκαιου του ισχυρότερου.

«Και είναι αδύνατο μέσα στον καπιταλισμό να υπάρξει διαφορετική οργάνωση. Να παραιτηθούν από τις αποικίες, από τις "σφαίρες επιρροής", από την εξαγωγή κεφαλαίων; Το να σκέπτεται κανείς έτσι, σημαίνει ότι κατεβαίνει στο επίπεδο ενός παπά, που κάθε Κυριακή κηρύσσει στους πλουσίους το μεγαλείο του χριστιανισμού και τους συμβουλεύει να δωρίζουν στους φτωχούς... αν όχι μερικά δισεκατομμύρια, τουλάχιστο μερικές εκατοντάδες ρούβλια τον χρόνο.

Στον καπιταλισμό όμως δεν μπορεί να υπάρξει άλλη βάση, άλλη αρχή μοιρασιάς εκτός από τη δύναμη. (...) Ο καπιταλισμός σημαίνει ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και αναρχία στην παραγωγή. Το να κηρύσσει κανείς μια "δίκαιη" μοιρασιά του εισοδήματος σε μια τέτοια βάση είναι προυντονισμός, στενοκεφαλιά μικροαστού και φιλισταίου. Το μοίρασμα δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά παρά "σύμφωνα με τη δύναμη". Η δύναμη όμως αλλάζει με την πορεία της οικονομικής εξέλιξης. (...) Για να ελεγχθεί η πραγματική δύναμη ενός καπιταλιστικού κράτους, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει άλλο μέσο εκτός από τον πόλεμο. Ο πόλεμος δεν αντιφάσκει στις βάσεις της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά είναι η άμεση και αναπόφευκτη ανάπτυξη αυτών των βάσεων».

«Οποία ειρωνεία»... Ολα αυτά τα έγραφε ο Λένιν έναν αιώνα πριν, απαντώντας σε σοσιαλδημοκράτες και οπορτουνιστές που «ξόρκιζαν» τον επερχόμενο τότε Α' Παγκόσμιο Πόλεμο καλώντας στη δημιουργία των «Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» με τους ανάλογους «συμβιβασμούς» συμφερόντων. Εναν δηλαδή αιώνα μετά, οι σημερινοί πολιτικοί απόγονοί τους «μυξοκλαίνε» πάνω στη «χαμένη τιμή» της ΕΕ, του ΟΗΕ, του «διεθνούς δικαίου», ζητάνε «πολυμερείς συμφωνίες» και «νέα αρχιτεκτονική» στην καταλήστευση του κόσμου, καλούν την ΕΕ να οπλιστεί ως τα δόντια για να επιβάλλει... το δίκαιο.

Δεν είναι και οι μόνοι που... προσεύχονται: «Η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της ΕΕ, με στρατηγική σχέση όμως με τις ΗΠΑ. Οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις - και μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές - να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων», είπε ο πρωθυπουργός στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σπεύδοντας να χαρακτηρίσει την «προστασία της Αρκτικής» «κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης, για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και ζητώντας «να βρούμε έναν τρόπο να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας» σε μια τέτοια περιοχή.

Αλήθεια, όμως, τι σημαίνει αυτό; «Κρίσιμη» για την ασφάλειά τους και για την αποτροπή της Κίνας και της Ρωσίας οι Ευρωατλαντικοί θεωρούν και την περιοχή της Ανατ. Μεσόγειου και του Αιγαίου. Επομένως, αν για να τη «διασφαλίσουν» απαιτήσουν μια «διευθέτηση» με την Τουρκία, υποθέτουμε ότι η κυβέρνηση δεν θα έχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Υπάρχει άλλωστε και «προηγούμενο»: Εδώ και χρόνια έχει βαφτίσει την επικράτεια της χώρας σε στεριά και θάλασσα «ΝΑΤΟικό έδαφος», καλλιεργώντας και αυταπάτες πως αυτό σημαίνει «θωράκιση» δήθεν των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Να τι «θωράκιση» προσφέρουν οι συμμαχίες της αστικής τάξης και τι επικίνδυνους δρόμους ανοίγουν...

Παρεμπιπτόντως, ακόμα περιμένουμε να ακούσουμε τι λέει η κυβέρνηση για τις δηλώσεις Τραμπ και από το Νταβός ότι θέλει να αρπάξει τη Γροιλανδία γιατί τις «μισθώσεις» δεν τις υπερασπίζεσαι, δηλαδή δεν αρκεί στις ΗΠΑ να έχουν συμφωνίες για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων, όπως ήδη συμβαίνει. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές «μισθώσεις», δηλαδή συμφωνίες παραχώρησης εδάφους και υποδομών της χώρας για να διαμορφώνονται ως «πολεμικά ορμητήρια» των ΗΠΑ. Ολοι αυτοί που έλεγαν ότι οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ για τις βάσεις αποτελούν «ασπίδα προστασίας», ότι δεν θα τολμούσε κανείς να «επιτεθεί» στη χώρα, τώρα αλήθεια τι λένε; Θα υπερασπιστούν να γίνει η χώρα «ιδιοκτησία» των ΗΠΑ; `Η μήπως απλά προτιμάνε το... «μοντέλο Κύπρου» που διαφημίζουν τώρα για τη Γροιλανδία οι Ευρωατλαντικοί;

Απ' όπου κι αν το πιάσει κανείς, οι εξελίξεις δείχνουν ότι ο λαός δεν πρέπει να έχει καμία εμπιστοσύνη στην αστική τάξη και στις συμμαχίες της, στις κυβερνήσεις τους, στα κόμματα του κεφαλαίου: Τα παζάρια πάνω και κάτω από το τραπέζι, ο κυνισμός του κεφαλαίου το αποτυπώνουν σήμερα πιο καθαρά. Δείχνουν ότι οι ιμπεριαλιστές, το σύστημά τους κάθε άλλο παρά «ανίκητοι» είναι, πως οι ανταγωνισμοί και τα όσα τους συνοδεύουν δεν σταματάνε να ανοίγουν «ρωγμές» και «ρήγματα». Την ίδια ώρα όμως επιβεβαιώνεται και πως οι αναδιατάξεις, το ξαναχτίσιμο, ακόμα και η διάλυση των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, η αποχώρηση καπιταλιστικών κρατών από συμμαχίες και το φτιάξιμο άλλων ως αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τίποτα το «προοδευτικό» δεν έχουν από μόνα τους: Αντίθετα εκφράζουν το πέρασμα του καπιταλισμού σε ακόμα πιο «αντιδραστική» φάση, το «ακόνισμα των μαχαιριών», την προετοιμασία ακόμα και για γενικευμένο μακελειό που θέλουν να στείλουν τους λαούς για τα κέρδη τους.

Δεν λύνουν αλλά θέτουν πιο επιτακτικά το πραγματικό δίλημμα για τους λαούς: Κάτω από τη σημαία των εκμεταλλευτών τους, θυσίες και φρίκη χωρίς τέλος για τα κέρδη και για τις συμμαχίες των καπιταλιστών; `Η θυσίες στον μόνο δρόμο που μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο, τη μαζική, οργανωμένη δράση με γραμμή σύγκρουσης με το κεφάλαιο και τις ενώσεις του, με τις δικές του συμμαχίες;

Η απάντηση για τον λαό βρίσκεται στη συμπόρευση με το ΚΚΕ, στον δρόμο της σύγκρουσης με το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων, για την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας, του σοσιαλισμού - κομμουνισμού, που θα βάλει τελεία στους πολέμους των ιμπεριαλιστών, ξεριζώνοντας την αιτία τους, το καπιταλιστικό κέρδος.

Φωτογραφία με τεχνητή νοημοσύνη που δημοσίευσε ο Τραμπ, με χάρτη - αντί της Ουκρανίας - όπου Καναδάς, Γροιλανδία, Βενεζουέλα απεικονίζονται να ανήκουν στις ΗΠΑ

Δείχνει ξεκάθαρα ποια είναι τα «θεμέλια» ιμπεριαλιστικών λυκοσυμμαχιών, όπως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, «βασικών συμμάχων» και του ελληνικού κεφαλαίου: Λυσσαλέος ανταγωνισμός μέχρι τέλους για αγορές, πρώτες ύλες, εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους, γεωπολιτικά «πατήματα».

Σε αυτόν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό μεταξύ ιμπεριαλιστών δεν χωράνε «συμμαχίες», όπως φάνηκε με τον πλέον κυνικό τρόπο από τις στρατιωτικές απειλές των ΗΠΑ προς άλλα ΝΑΤΟικά κράτη για «απόκτηση» της Γροιλανδίας και του Καναδά, από τις επιθέσεις κατά της Βρετανίας για τα νησιά Τσάγκος κ.ά. Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές εξελίξεις, ο στρατός του Καναδά επεξεργάστηκε σενάριο στρατιωτικής εισβολής στη χώρα από τις ΗΠΑ...

Ανεξάρτητα αν τελικά η «απόκτηση» της Γροιλανδίας θα γίνει με στρατιωτικά ή «διπλωματικά» μέσα, η ουσία δεν αλλάζει και το ενδοϊμπεριαλιστικό ρήγμα μεταξύ ΗΠΑ - Ευρώπης είναι εδώ και θα βαθαίνει, όπως τόνισαν και οι 27 ηγέτες της ΕΕ στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης.

Σε αντίθεση με διάφορες αποπροσανατολιστικές αναλύσεις ορισμένων αστικών επιτελείων που αποδίδουν αυτήν την εξέλιξη αποκλειστικά στον σημερινό Αμερικανό Πρόεδρο, η εμβάθυνση αυτού του ρήγματος μεταξύ «συμμάχων» είναι μια αντικειμενική εξέλιξη στη νέα φάση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, όπου ξεχωρίζει η αντιπαράθεση ΗΠΑ - Κίνας για τη διεθνή πρωτοκαθεδρία.

Είναι χαρακτηριστικές οι διαπιστώσεις του Βέλγου πρωθυπουργού, Μπ. Ντε Βέβερ: «Είχαμε συνηθίσει σε πολύ καλούς Προέδρους όπως ο Ομπάμα, και δεν παρατηρήσαμε ότι η αλλαγή στην Αμερική δεν περιορίζεται σε μία μόνο προεδρία. Είναι μια δομική μετατόπιση. Το πρόσωπο της Αμερικής έχει στραφεί προς τον Ειρηνικό. Η πλάτη τους είναι στραμμένη προς τον Ατλαντικό, και αυτό δεν θα αλλάξει μετά τον Τραμπ».

Μπορεί ο Ντ. Τραμπ να ισχυρίστηκε στο Νταβός πως δεν θα χρησιμοποιήσει «βία» για να αρπάξουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία από τη Δανία, ωστόσο σε κάθε του φράση τόνισε την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή και τι ...θα ήταν το ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ.

Αφού διαφήμισε τη «συμβολή» του στην κατακόρυφη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ των κρατών - μελών και τις διαχρονικά υψηλές στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ, είπε: «Εχουμε πληρώσει τόσα χρόνια για το ΝΑΤΟ και τώρα ήρθε η ώρα να πάρουμε κάτι», τη Γροιλανδία. Το μόνο που ζητά, είπε, «είναι ένα κομμάτι πάγου, κρύο και σε κακή τοποθεσία, που μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο» για την «ασφάλεια».

Οπως χαρακτηριστικά «υπενθύμισε» ο «σύμμαχος» Τραμπ: «Χωρίς εμάς πολλές χώρες δεν υπάρχουν καν. Και χωρίς τον στρατό μας, που είναι ο ισχυρότερος, θα αντιμετωπίζατε απειλές που δεν φαντάζεστε»...

Λίγες ώρες μετά, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και ο γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε ανακοίνωσαν «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, παρακάμπτοντας απροκάλυπτα τη Δανία, στην οποία ανήκει το αυτοδιοικούμενο νησί της Αρκτικής.

Δεν έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες όσων συμφωνήθηκαν, ωστόσο ο Τραμπ έκανε λόγο για «ουσιαστικά πλήρη πρόσβαση. Δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο». Πρόσθεσε ότι θα ανακοινώσει «σε δύο εβδομάδες» αν οι Δανοί έχουν συμφωνήσει.

Σύμφωνα με πηγές του «Bloomberg», οι ΗΠΑ θέλουν να αναθεωρήσουν την «αμυντική» συμφωνία του 1951 και του 2004 με τη Δανία - η οποία ήδη θέτει ελάχιστα όρια στις ΗΠΑ - για να αρθούν όλοι οι περιορισμοί στη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία. Δηλαδή θα μπορούσαν να φύγουν διατυπώσεις όπως ότι οι ΗΠΑ «συμβουλεύονται και ενημερώνουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν από «οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία».

Η συμφωνία - πλαίσιο θα συνεπαγόταν τη στάθμευση αμερικανικών πυραύλων στο πλαίσιο και του «Χρυσού Θόλου», δικαιώματα εξόρυξης με στόχο την απομάκρυνση των κινεζικών συμφερόντων και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.

Οι ΗΠΑ θα ελέγχουν μέρη της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντάς τα κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις, αναφέρει η «Telegraph». Η «αποικιακού τύπου» συμφωνία μιμείται το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, προβλέποντας ότι οι αμερικανικές βάσεις στο νησί της Αρκτικής θα θεωρούνται αμερικανικό έδαφος.

Σε ...«αντάλλαγμα» η Ουάσιγκτον θα «τηρήσει την υπόσχεσή της» να μην επιβάλει δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες!

Στα λόγια το μήνυμα που εξέπεμψε η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ είναι «η σταθεροποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ» και η προσπάθεια επικύρωσης της μεταξύ τους εμπορικής συμφωνίας.

Στην πράξη οι συζητήσεις και οι ανακοινώσεις περιστρέφονται γύρω από την αναπόφευκτη ρήξη με τις ΗΠΑ, λόγω των όλο και πιο αντικρουόμενων συμφερόντων.

Μάλιστα, η έκτακτη Σύνοδος, που συγκλήθηκε σε απάντηση στις απειλές του Αμερικανού Προέδρου να «αποκτήσει» τη Γροιλανδία και να επιβάλει δασμούς σε 8 ευρωπαϊκά κράτη, δεν ακυρώθηκε μετά την οπισθοχώρηση του Τραμπ στους δασμούς ή στη «στρατιωτική βία».

Οι αντιθέσεις στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο έχουν εκφραστεί και σε σχέση με τη σύγκρουση στην Ουκρανία, όπως και με την ένταση του «εμπορικού πολέμου». Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της ΕΕ, η σύνοδος σηματοδότησε μια «σιωπηρή συνειδητοποίηση» ότι οι ΗΠΑ «διέβησαν τον Ρουβίκωνα», διατυπώνοντας στρατιωτικές απειλές κατά μελών του ΝΑΤΟ και τα επόμενα βήματα θα σηματοδοτούν μια αναζήτηση «αυτονομίας» της ΕΕ από τις ΗΠΑ σε στρατηγικούς τομείς, όπως Αμυνα, εμπόριο, νέες τεχνολογίες, πρώτες ύλες και Ενέργεια.

«Δεν υπάρχει επιστροφή στην παγκόσμια τάξη που η Ευρώπη οικοδόμησε με τις ΗΠΑ», ξεκαθάρισε μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο την Τετάρτη η πρόεδρος της Κομισιόν Ουρσ. φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις βαθιές αντιθέσεις που εκφράζονται μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο, αλλά και στην ανάδυση νέων ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων στον κόσμο.

«Η μετατόπιση δεν είναι μόνο συγκλονιστική, είναι και μόνιμη», είπε, «ανακαλύπτοντας» ξαφνικά ότι «ζούμε σε έναν κόσμο που ορίζεται από την ωμή δύναμη» και δηλώνοντας ότι η ΕΕ είναι μέρος αυτού του κόσμου.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Βέλγος πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ «δεν θα παραμείνει φυτοφάγος».

Χαρακτηριστική για το «κλίμα» στην ΕΕ είναι και η ομιλία του Γερμανού καγκελάριου Φρ. Μερτς στο Νταβός, όπου κάλεσε «τους Ευρωπαίους και τους εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες ιδέες» να προχωρήσουν προς τα εμπρός.

Και απευθυνόμενος ειδικά στους «Ευρωπαίους φίλους», ζήτησε «μαζικές επενδύσεις στις αμυντικές ικανότητες και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας». Παράλληλα, τόνισε τον ηγετικό ρόλο που διεκδικεί η Γερμανία στην «παγκόσμια τάξη», αναδεικνύοντας άλλωστε τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και μέσα στην Ευρώπη και την ΕΕ.

Από την πλευρά της η Ισπανία κάλεσε την ΕΕ να προχωρήσει στη δημιουργία ενός κοινού «ευρωπαϊκού στρατού». Ο Ισπανός ΥΠΕΞ, Χ. Μ. Αλμπαρες, τόνισε την ανάγκη μιας κρίσιμης μάζας στρατιωτών στο επίπεδο του ευρωπαϊκού συνασπισμού «προθύμων κρατών»: «Μια κοινή προσπάθεια θα ήταν πιο αποτελεσματική απ' ό,τι 27 ξεχωριστοί εθνικοί στρατοί», είπε, ισχυριζόμενος ότι στόχος του «ευρωπαϊκού στρατού» δεν θα είναι να αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ.

Ομως «πρέπει να καταδείξουμε ότι η Ευρώπη δεν είναι ένας τόπος που θα επιτρέψει να εξαναγκαστεί στρατιωτικά ή οικονομικά», υπογράμμισε.

Τα πιο επιθετικά οικονομικά και στρατιωτικά βήματα της ΕΕ πηγάζουν και από τη διαπίστωση πως διακυβεύονται η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών μονοπωλιακών ομίλων και η κυριαρχία της ΕΕ, καθώς νέοι ανταγωνιστές αυξάνουν την παγκόσμια επιρροή τους και το χάσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ - Κίνας έχει διευρυνθεί.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντ. Κόστα αναφέρθηκε μετά τη Σύνοδο Κορυφής στη «φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα» που επικεντρώνεται στην «άμυνα», στον ανταγωνισμό και τη στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, που θα συζητηθεί στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής στις 12 Φλεβάρη, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς στο νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.

Η φον ντερ Λάιεν μίλησε για την «ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων και ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς της ΕΕ» και ξεδίπλωσε τα σχέδια της ιμπεριαλιστικής Ενωσης για τα μονοπώλια, που βασίζονται σε μεγαλύτερο «ξεζούμισμα» των εργαζομένων.

Μια πρόταση είναι η δημιουργία «μιας νέας, πραγματικά ευρωπαϊκής εταιρικής δομής» - που ονομάζεται «EU Inc» - με «ένα ενιαίο και απλό σύνολο κανόνων που θα ισχύουν απρόσκοπτα σε όλη την Ενωση.

Χρειαζόμαστε ένα σύστημα όπου οι εταιρείες μπορούν να δραστηριοποιούνται και να αντλούν χρηματοδότηση απρόσκοπτα σε όλη την Ευρώπη - εξίσου εύκολα με τις ενιαίες αγορές όπως οι ΗΠΑ ή η Κίνα».

Επιπλέον, η ΕΕ προωθεί συνομιλίες με άλλες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας: «Από τη Λατινική Αμερική μέχρι τον Ινδο-Ειρηνικό και πολύ πιο πέρα, η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα τον κόσμο. Και ο κόσμος είναι έτοιμος να επιλέξει την Ευρώπη».

Οι έντονες καπιταλιστικές αντιθέσεις, ωστόσο, που εκφράστηκαν στο εσωτερικό της ΕΕ και στην περίπτωση της συμφωνίας με τη Mercosur, επιβεβαιώνουν ότι κάθε άλλο παρά απρόσκοπτες είναι αυτές οι στοχεύσεις...

Αλλά και για τη Γροιλανδία και την Αρκτική μένει ακόμα να φανεί πού θα καταλήξει ο ανταγωνισμός ΗΠΑ - Ευρώπης και Καναδά, με την πρόεδρο της Κομισιόν να επισημαίνει μετά τη Σύνοδο της Πέμπτης πως «φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την ΕΕ».

Για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία, ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων.

Επιπλέον η Κομισιόν προτείνει αύξηση των στρατιωτικών δαπανών για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό, καίριας σημασίας για το άνοιγμα και τη χρήση των νέων εμπορικών δρόμων που αναδύονται με το λιώσιμο των πάγων.

Την ίδια στιγμή η ΕΕ σκοπεύει να ενισχύσει τις συμφωνίες «ασφάλειας και άμυνας» με «εταίρους» στην περιοχή, «όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν.

2026 The Associated Press. All

Από τη φιέστα που έστησε η αμερικανική κυβέρνηση για την υπογραφή της ιδρυτικής «Χάρτας» του νέου ιμπεριαλιστικού οργανισμού

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να προσδώσει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» έναν πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό χαρακτήρα, για την «επίλυση παγκόσμιων κρίσεων» - θέτοντας και θέμα «υποκατάστασης» του ΟΗΕ - έναντι της αρχικής «αποστολής» του που ήταν η «επόμενη μέρα» της κατοχής στη Γάζα.

Στην τελετή για την υπογραφή της Χάρτας, δίπλα στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντ. Τραμπ στάθηκαν ηγέτες και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι άλλων 18 κρατών - από τις περίπου 50 με 60 χώρες που προσκλήθηκαν από την Ουάσιγκτον - ωστόσο ήταν εμφανής η απουσία των ισχυρότερων «δυτικών» συμμάχων των ΗΠΑ, σε άλλη μία σαφή ένδειξη των εντεινόμενων αντιθέσεων μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα.

Χαρακτηριστικά, από την ΕΕ μέχρι στιγμής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» συμμετέχουν μόνο η Βουλγαρία και η Ουγγαρία, ενώ μαζί τους τη «Χάρτα» συνυπέγραψαν Τουρκία, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Αργεντινή, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ινδονησία, Ιορδανία, Πακιστάν, Παραγουάη, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ουζμπεκιστάν, Μογγολία και το προτεκτοράτο του Κοσόβου.

Την άρνησή τους να συμμετέχουν στον νέο οργανισμό εξέφρασαν η Γαλλία, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Ισπανία, ενώ και η Βρετανία διατύπωσε «ανησυχίες» για την πρόσκληση που απηύθυναν οι ΗΠΑ στη Ρωσία.

Η επικεφαλής της ευρωενωσιακής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι «θέλουμε να εργαστούμε για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, και θέλουμε αυτό το ειρηνευτικό συμβούλιο να περιοριστεί στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως προβλεπόταν».

«Εάν το περιορίσουμε στη Γάζα, όπως έπρεπε να γίνει, μπορούμε να συνεργαστούμε με αυτό», πρόσθεσε.

Ο δε Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει την πρόσκληση που είχε απευθύνει στην ηγεσία του επίσης ΝΑΤΟικού «συμμάχου» Καναδά για να ενταχθεί στο «Συμβούλιο Ειρήνης», με φόντο τις δηλώσεις του Καναδού πρωθυπουργού Μ. Κάρνεϊ, ο οποίος απέρριψε τον ισχυρισμό του Αμερικανού Προέδρου ότι ο Καναδάς «υπάρχει χάρη στις ΗΠΑ».

Πιο «διαλλακτική» ήταν η στάση της Ρωσίας, ενώ σχετικά «χλιαρή» ήταν η στάση της Κίνας, που πάντως κρατά αποστάσεις.

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν δήλωσε ότι θα μελετήσει την πρόσκληση των ΗΠΑ προτού απαντήσει, ενώ σε συνάντησή του με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Μ. Αμπάς στη Μόσχα, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι «έτοιμη» να διαθέσει 1 δισ. δολάρια από τα ρωσικά δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ για το «Συμβούλιο Ειρήνης», προκειμένου «να υποστηρίξει τον παλαιστινιακό λαό».

Σύμφωνα μάλιστα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ο Πούτιν τόνισε πως «η ιδέα χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για το Συμβούλιο Ειρήνης έχει συζητηθεί στο παρελθόν με τις ΗΠΑ».

Ο δε Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, σε συνομιλία που είχε την Παρασκευή με τον Βραζιλιάνο ομόλογό του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα - χωρίς να αναφερθεί ευθέως στο «Συμβούλιο Ειρήνης» - δήλωσε ότι οι δύο χώρες «πρέπει να ταχθούν αποφασιστικά στη σωστή πλευρά της ιστορίας (...) και να υπερασπιστούν από κοινού τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ».

Σε ό,τι αφορά αυτό καθαυτό το «Συμβούλιο Ειρήνης», τον ακριβή ρόλο του, όπως και τις πηγές χρηματοδότησής του, είναι πολλά τα θολά σημεία.

Η ιδρυτική «Χάρτα» ορίζει ότι πρόκειται για «διεθνή οργανισμό» που επιδιώκει την προώθηση της «σταθερότητας», την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση «διαρκούς ειρήνης» σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις, περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη και διάδοση «βέλτιστων πρακτικών».

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ αναφέρεται ως «ο πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης», με «πολύ ευρείες εξουσίες», αφού θα είναι ο μόνος που θα μπορεί να στέλνει προσκλήσεις ένταξης και να ανακαλεί συμμετοχές, εκτός της περίπτωσης «βέτο από πλειοψηφία δύο τρίτων των κρατών - μελών». Θα έχει επίσης «δικαίωμα εποπτείας και ελέγχου» όλων των αποφάσεων.

Προβλέπεται συγκρότηση ενός Διοικητικού Συμβουλίου κρατών - μελών, με μία ψήφο ανά κράτος, που αποφασίζει για τον προϋπολογισμό, τη δημιουργία «θυγατρικών οντοτήτων», τον διορισμό ανώτερων αξιωματούχων και την ανάληψη νέων «ειρηνευτικών» αποστολών. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία δύο τρίτων, αλλά τελούν υπό έγκριση του Αμερικανού Προέδρου.

Οι περίπου 50 με 60 χώρες (αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των 193 μελών του ΟΗΕ) που έλαβαν προσκλήσεις θα έχουν (αν αποφασίσουν να ενταχθούν) τριετή μη μόνιμη συμμετοχή, ενώ για να γίνει κάποια χώρα μόνιμο μέλος πλην των ΗΠΑ, θα πρέπει να καταβάλλει «τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο δολάρια» έως τον Ιανουάριο του 2027.

Για «γεωπολιτική δέσμευση» που αφορά «κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία» μιλούσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 17 Γενάρη, από την Ασουνσιόν της Παραγουάης, όπου υπογραφόταν η πολύκροτη Εμπορική Συμφωνία ΕΕ - Mercosur (που απαρτίζουν Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη, Βολιβία), με τις πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις της για τους λαούς.

Αντίστοιχα, μιλώντας και μεσοβδόμαδα από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, υποστήριξε ότι η υπογραφή της Συμφωνίας έστειλε μήνυμα για το ότι η ΕΕ «αντιμετωπίζει με σοβαρότητα το θέμα της ελαχιστοποίησης των κινδύνων των οικονομιών μας, αλλά και της διαφοροποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού μας».

Κι όμως: Παρότι οι διαπραγματεύσεις για να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας χρειάστηκαν σχεδόν 25 χρόνια, εξαιτίας κυρίως των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, παρότι η αξία που έχει για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια η γεωπολιτική διείσδυση στη Λατινική Αμερική επιβεβαιώνεται διαρκώς, παρότι μια σειρά εξελίξεις δείχνουν πόσο σοβαρά κλυδωνίζεται η ευρωατλαντική «συμμαχία», καθιστώντας επιτακτική την αναζήτηση (και) νέων εταίρων, οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαίωσαν την ενίσχυση των ρηγμάτων και στο εσωτερικό της ΕΕ, σε μια ιμπεριαλιστική σκακιέρα που αλλάζει γοργά.

Ετσι, στις 21 Γενάρη, το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε με οριακή πλειοψηφία να παραπέμψει την εμπορική συμφωνία με τη Mercosur στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Τυπικά, εκφράστηκαν «ανησυχίες» για το αν το τελικό κείμενο συμμορφώνεται με το ευρωενωσιακό δίκαιο, ωστόσο στην πραγματικότητα ήρθαν στην επιφάνεια οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις που οξύνονται ακόμα και στον στενό πυρήνα της ΕΕ, ιδιαίτερα μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας.

Η Κομισιόν φέρεται να προσανατολίζεται σε παράκαμψη της απόφασης του Ευρωκοινοβουλίου μέσω της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, ωστόσο κάτι τέτοιο εκτιμάται ότι δεν θα είναι μια απλή υπόθεση λόγω των αντιδράσεων - τόσο μέσα στην ΕΕ όσο και από την πλευρά της Mercosur.

«Εμπορική Συμφωνία με τη MERCOSUR: Γαλλία και Γερμανία έβγαλαν τα μαχαίρια» διαπίστωνε την Παρασκευή η γαλλική οικονομική εφημερίδα «Les Echos», καθώς με γνώμονα τα δικά τους καπιταλιστικά συμφέροντα το Παρίσι τάσσεται κατά της συμφωνίας και το Βερολίνο υπέρ.

Η εφημερίδα παρέθετε πάντως εκτίμηση του πρώην γενικού διευθυντή Εξωτερικού Εμπορίου και Γεωργίας της Κομισιόν (στενός συνεργάτης του Ζακ Ντελόρ), Ζαν - Λυκ Ντεμαρτί, ότι «είναι νομικά δυνατό αλλά πολιτικά επικίνδυνο να εφαρμοστεί η συμφωνία πριν επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (...) Θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να μετατοπιστεί η ψήφος περίπου 40 βουλευτών που είναι ακόμη αναποφάσιστοι στο στρατόπεδο του "όχι", κάτι αρκετό για να εκτροχιάσει τη συμφωνία σε επίπεδο Ευρωκοινοβουλίου».

Μετά την ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο, το Βερολίνο επέκρινε την απόφαση ανοιχτά ως «λανθασμένη εκτίμηση της γεωπολιτικής συγκυρίας», ξεκαθαρίζοντας ότι εμείς «δεν θα σταματήσουμε».

Η δε Ενωση των Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) χαρακτήριζε κάθε πιθανή καθυστέρηση στην εφαρμογή της Συμφωνίας ως «οπισθοδρόμηση για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως γεωστρατηγικού παράγοντα», επιμένοντας ότι η υπογραφή της αποτελεί «σημαντική επιτυχία», που αποδεικνύει συν τοις άλλοις ότι «η ΕΕ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωστρατηγικό παράγοντα» απέναντι σε Κίνα και Ρωσία, ενώ αυτές «επεκτείνουν συστηματικά τις σφαίρες επιρροής τους»...

Η πρόεδρος των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA), Χίλντεγκαρντ Μιούλερ, σχολίασε την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου ως «μήνυμα αδυναμίας που στέλνει η ΕΕ, σε μια εποχή που μια ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία είναι ζωτικής σημασίας».

Από τη μεριά της Γαλλίας, η εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Μοντ Μπρεζόν, έσπευσε βέβαια να δηλώσει ότι αν η Κομισιόν «επιβάλει μια προσωρινή αίτηση (σ.σ. για εφαρμογή της Συμφωνίας), αυτό θα συνιστούσε (...) μια μορφή δημοκρατικού βιασμού (...) Την ΕΕ δεν την ενσαρκώνει η πρόεδρος της Κομισιόν. Αυτοί που ενσαρκώνουν την ΕΕ είναι οι ευρωβουλευτές, είναι οι αρχηγοί κρατών...».

Αλλά και η υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ, χαρακτήρισε την προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας «προδοσία της ψήφου, δημοκρατική άρνηση», ζητώντας να γίνει σεβαστή η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου και αναφέροντας ότι «η πρόεδρος της Κομισιόν θα δυσκολευόταν πολύ να δικαιολογήσει μια τέτοια απόφαση».

Σε κάθε περίπτωση, η στάση Γαλλίας και Γερμανίας υπαγορεύεται από τα συμφέροντα των μονοπωλίων τους, με τη Γαλλία να διαθέτει σημαντική αγροτική παραγωγή και ισχυρούς ομίλους σε μια σειρά κλάδους που συνδέονται με τον πρωτογενή τομέα - που εκτιμούν ότι θα πληγούν από τη συμφωνία - ενώ η Γερμανία προσδοκά να βρει διέξοδο στην αγορά της Λατινικής Αμερικής για τα προϊόντα της βιομηχανικής μεταποίησης.