Η έκθεση με τίτλο «Great-Power Competition and Conflict in Latin America» (Ανταγωνισμός και σύγκρουση μεγάλων δυνάμεων στη Λατινική Αμερική), που συντάχθηκε επί κυβέρνησης Δημοκρατικών το 2021, κατόπιν παραγγελίας του Γενικού Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, και δημοσιεύθηκε το 2023, δεν ήταν μια απλή ακαδημαϊκή ανάλυση. Ηταν ένα πολιτικό και στρατηγικό εγχειρίδιο για τη σχεδιαζόμενη επέμβαση στη Βενεζουέλα.

«Αν και η Λατινική Αμερική υπήρξε μια μάλλον παραμελημένη περιοχή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ μετά το 2001, όταν η προσοχή της Ουάσιγκτον στράφηκε προς τη Μέση Ανατολή, είναι μια περιοχή γεωστρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ», διαπιστώνει εισαγωγικά η έκθεση και προσθέτει πως η γεωγραφική εγγύτητα «σημαίνει ότι η πολιτική σταθερότητα, η ασφάλεια και η οικονομική επιτυχία της περιοχής σχετίζονται και έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια, στην οικονομική και κοινωνική σταθερότητα των ΗΠΑ».

Αποκαλυπτικό είναι το πώς η έκθεση πλαισιώνει τα αμερικανικά συμφέροντα. «Από γεωπολιτική σκοπιά», αναφέρει, «οι δραστηριότητες της Ρωσίας και - σε μικρότερο βαθμό - της Κίνας στην κρίση της Βενεζουέλας έχουν εγείρει ανησυχίες για τις πιο δυναμικές στάσεις των δύο δυνάμεων απέναντι στη Λατινική Αμερική». Και συνεχίζει: «Αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης και επαγγελματίες της ασφάλειας ανησυχούν ότι η Βενεζουέλα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση για την προβολή ισχύος της Κίνας, της Ρωσίας ή ακόμα και του Ιράν σε άμεση γειτνίαση με τις ΗΠΑ».

Η έκθεση καταγράφει με λεπτομέρεια κινήσεις των «αντιπάλων»: Τις ρωσικές επισκέψεις υπερηχητικών βομβαρδιστικών με πυρηνικές δυνατότητες στη Βενεζουέλα (2008, 2013, 2019), τις κινεζικές επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, τη στρατιωτική συνεργασία Μόσχας - Καράκας. Σχετικά με το τελευταίο ζήτημα, αναφέρει δηλώσεις του στρατηγού Τζον Κέλι, πρώην επικεφαλής της Νότιας Διοίκησης των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (SOUTHCOM): «Ως μέρος της παγκόσμιας στρατηγικής της, η Ρωσία χρησιμοποιεί την προβολή ισχύος σε μια προσπάθεια να διαβρώσει την αμερικανική ηγεσία και να αμφισβητήσει την αμερικανική επιρροή στο δυτικό ημισφαίριο».

Αν και η έκθεση σημειώνει ότι οι οικονομικοί δεσμοί της Κίνας με τη Βενεζουέλα είχαν εξασθενίσει εκείνη την περίοδο, λόγω της «επισφαλούς οικονομικής κατάστασης της χώρας», επισημαίνει πως «για τις ΗΠΑ, μια Βενεζουέλα σε κρίση και επιδεκτική στις προτάσεις Κίνας και Ρωσίας εγείρει στρατιωτικές ανησυχίες και ανησυχίες πληροφοριών που είναι πιθανό να προκαλέσουν περιφερειακή αποσταθεροποίηση».

Με άλλα λόγια, πέρα από τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο φυσικών πόρων, μεγάλη σημασία για την αμερικανική στρατηγική κατείχε η αποτροπή οποιασδήποτε στρατιωτικής παρουσίας των γεωπολιτικών αντιπάλων των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο - ένα σύγχρονο «Δόγμα Μονρόε».

Η έκθεση αφιερώνει εκτενές τμήμα στην ανάλυση των κινεζικών συμφερόντων στη Λατινική Αμερική: «Η Κίνα έχει τόσο γεωπολιτικούς όσο και οικονομικούς στόχους, τους οποίους τα περισσότερα κινεζικά στρατηγικά και πολιτικά κείμενα παρουσιάζουν ως στενά αλληλένδετους». Οι γεωπολιτικοί στόχοι του Πεκίνου είναι διττοί: «(1) να σφυρηλατήσει στρατηγικές εταιρικές σχέσεις προς υποστήριξη των φιλοδοξιών της Κίνας ως μεγάλης δύναμης και (2) να πείσει τις χώρες που αναγνωρίζουν την Ταϊβάν να αποσύρουν την αναγνώρισή τους».

Ανάμεσα σε άλλες, η έκθεση ξεχωρίζει την Κούβα, τη Νικαράγουα και τη Βενεζουέλα ως βασικούς περιφερειακούς εταίρους που υποστηρίζουν «τις κινεζικές διπλωματικές και οικονομικές πρωτοβουλίες».

Η έκθεση επισημαίνει ότι η Κίνα «έχει επίσης αρχίσει να συνεργάζεται με χώρες της Λατινικής Αμερικής με λιγότερο αντι-αμερικανικές στάσεις, συμπεριλαμβανομένων παραδοσιακών εταίρων των ΗΠΑ, όπως η Κολομβία, σε μια προσπάθεια να τις τραβήξει διακριτικά στην τροχιά του Πεκίνου». Παράλληλα σημειώνει ότι «η Λατινική Αμερική είναι η περιοχή του κόσμου με τον υψηλότερο αριθμό χωρών που αναγνωρίζουν την Ταϊβάν: 8 από τις 14 χώρες παγκοσμίως», και ότι από το 2016 η Κίνα έχει σταδιακά «γυρίσει» ορισμένες κυβερνήσεις της Κεντρικής Αμερικής (Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, Παναμάς) από την Ταϊβάν προς την Κίνα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κινεζικές επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές: «Προς υποστήριξη των πολιτικών και οικονομικών στόχων της στην περιοχή, η Κίνα έχει ενισχύσει τους διπλωματικούς δεσμούς με τη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δύο δεκαετίες και έχει ξεκινήσει πολλά έργα κρίσιμων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων σε επέκταση λιμανιών, όπως το λιμάνι Buenaventura στην Κολομβία».

Σύμφωνα με την έκθεση, «αναλυτές και αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι κινεζικές επενδύσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις παγκοσμίως προορίζονται να έχουν διπλή πολιτικοστρατιωτική χρήση και, τελικά, να υποστηρίξουν τις αυξανόμενες στρατιωτικές φιλοδοξίες της Κίνας».

Για τη Ρωσία η έκθεση είναι εξίσου αποκαλυπτική: «Η Ρωσία έχει λίγα - αν υπάρχουν - ζωτικά συμφέροντα στη Λατινική Αμερική, που επικεντρώνονται στους πολιτικούς και στρατιωτικούς τομείς». Επικεντρώνουν όμως και σε «γεωπολιτικές σκέψεις, όπως η εξισορρόπηση των ΗΠΑ και η προβολή ισχύος σε κοντινή γεωγραφική απόσταση από τις ΗΠΑ».

Σύμφωνα με την έκθεση, «οι γεωστρατηγικές θέσεις χωρών όπως η Κούβα, η Βενεζουέλα και η Νικαράγουα, σε εγγύτητα με τις ΗΠΑ, μαζί με τις αυταρχικές και αντιαμερικανικές κλίσεις των κυβερνήσεών τους, καθιστούν αυτές τις χώρες βολικούς εταίρους με τους οποίους η Ρωσία μπορεί να εργαστεί για να προωθήσει τα γεωπολιτικά της συμφέροντα στο δυτικό ημισφαίριο».

Η έκθεση αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «το 2008 η Κούβα, η Βενεζουέλα και η Νικαράγουα παρείχαν δημόσια υποστήριξη στις ρωσικές στρατιωτικές δραστηριότητες στη Νότια Οσετία», ενώ «τον Μάρτιο του 2014 η Κούβα, η Νικαράγουα και η Βενεζουέλα ψήφισαν κατά του ψηφίσματος του ΟΗΕ για την υποστήριξη της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας και την καταδίκη των ενεργειών της Ρωσίας στην Κριμαία».

Υπογραμμίζει τέλος τη σημασία αυτών των δεσμών: «Μέσω της συνεργασίας παροχής πληροφοριών και στρατιωτικής συνεργασίας με εταίρους όπως η Κούβα, η Νικαράγουα και η Βενεζουέλα, η Ρωσία μπορεί να προσπαθήσει να προβάλει στρατιωτική ισχύ μακριά από το εσωτερικό της, σε μια προσπάθεια να αυξήσει την πίεση στις ΗΠΑ όταν οι τελευταίες αξιολογούν πώς να ανταποκριθούν σε διεθνείς κρίσεις, όπως ο ρωσο-γεωργιανός πόλεμος του 2008 και η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014».

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της έκθεσης είναι η λεπτομερής περιγραφή ενός σεναρίου που επιχειρησιακά μοιάζει πανομοιότυπο με όσα ζήσαμε πριν από λίγες μέρες στη Βενεζουέλα. Το RAND περιγράφει μια πιθανή κλιμάκωση σε δύο φάσεις:

«Αν η οικονομική κατάσταση στη Βενεζουέλα συνεχίσει να επιδεινώνεται, χωρίς επίλυση των πολιτικών δυσκολιών της χώρας, η χώρα θα μπορούσε να βιώσει ανανεωμένες λαϊκές διαμαρτυρίες μετά από αμφισβητούμενες περιφερειακές εκλογές, ακολουθούμενες από βίαιες καταστολές από την κυβέρνηση. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως το 2018 και το 2019, οι ΗΠΑ πιθανότατα θα συνέχιζαν να υποστηρίζουν τις φιλοδημοκρατικές δυνάμεις και να διοχετεύουν βοήθεια στη βενεζουελάνικη αντιπολίτευση άμεσα, καθώς και έμμεσα μέσω της Κολομβίας».

Η έκθεση προβλέπει ότι «η Ρωσία πιθανότατα θα συνέχιζε να υποστηρίζει ανοιχτά τη μη νόμιμη βενεζουελάνικη κυβέρνηση», ενώ «η Κίνα πιθανότατα θα περιόριζε τη συμμετοχή της σε ρητορική πολιτική υποστήριξη των αυταρχικών κυβερνητικών δυνάμεων».

Στη «δεύτερη φάση» κλιμάκωσης, η έκθεση προέβλεπε ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας για την υποστήριξη της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, στην οποία οι ΗΠΑ «θα αντιμετώπιζαν πίεση να κλιμακώσουν τη δική τους εμπλοκή» και η Ουάσιγκτον θα μετέβαινε «από έμμεση υποστήριξη στις δυνάμεις της αντιπολίτευσης σε άμεση, περιορισμένη στρατιωτική εμπλοκή».

Η έκθεση αναφέρει ρητά ότι «οι ΗΠΑ μπορούν να εκτελέσουν την πλειονότητα των στρατιωτικών επιχειρήσεών τους στη Βενεζουέλα από την ηπειρωτική τους επικράτεια αν χρειαστεί», καθώς «η Βενεζουέλα βρίσκεται σε μικρή απόσταση πτήσης από βάσεις της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ στις νότιες ΗΠΑ.

Σε ό,τι αφορά τον μανδύα της επέμβασης, η έκθεση είναι επίσης αποκαλυπτική και «προφητική». Σημειώνει ότι «ο αγώνας για τον δρόμο της Βενεζουέλας προς τον εκδημοκρατισμό αποτελεί περιορισμένο στόχο που συμβάλλει στον ευρύτερο ανταγωνισμό για επιρροή» και αναγνωρίζει ότι «η διακίνηση ναρκωτικών και η παράνομη μετανάστευση είναι ζητήματα περισσότερο τακτικού επιπέδου και έχουν αποσπάσει την προσοχή της Ουάσιγκτον από τη στρατηγική σημασία της Λατινικής Αμερικής».

Εμμεσα η έκθεση του RAND ξεκαθάριζε πως η επικρατούσα «ισορροπία δυνάμεων» στη Λατινική Αμερική αποτελούσε ιδανική ευκαιρία για μια επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, καθώς οι ανταγωνιστές τους δεν θα μπορούσαν να αντιδράσουν πρακτικά. Ο μεγαλύτερος στρατιωτικός ανταγωνιστής κρίθηκε η Ρωσία, που «αν και έχει προηγουμένως πετάξει τα πυρηνικά της βομβαρδιστικά στην περιοχή ως επίδειξη δύναμης, οποιαδήποτε σημαντική ανάπτυξη ρωσικών στρατευμάτων στο δυτικό ημισφαίριο - συμπεριλαμβανομένης της Βενεζουέλας - θα επιβάρυνε σημαντικά τις ρωσικές αεροπορικές και θαλάσσιες δυνατότητες μεταφοράς».

Επιπλέον, «η Βενεζουέλα είναι γεωγραφικά πιο κοντά στις ΗΠΑ παρά στη Ρωσία, γεγονός που διευκολύνει το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ να αρνηθούν την πρόσβαση συμβατικών ρωσικών στρατιωτικών μέσων στη χώρα». Από τότε βέβαια μεσολάβησε μια ολόκληρη πενταετία ραγδαίων εξελίξεων σε παγκόσμιο επίπεδο, που μετέβαλαν επιμέρους στοιχεία της κατάστασης στη Λατινική Αμερική και του συσχετισμού δυνάμεων, χωρίς να αλλάζει η ουσία όσων καταγράφει η έκθεση.

Σε κάθε περίπτωση, η έκθεση του RAND για τον «ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων στη Λατινική Αμερική» ήταν ένα κείμενο στρατηγικής που προετοίμαζε το έδαφος για μια στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα, καταγράφοντας με λεπτομέρεια τις στρατιωτικές δυνατότητες και τα σενάρια κλιμάκωσης...

Παράλληλα με τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης, δεκάδες Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα από όλο τον κόσμο υπογράφουν την Κοινή Ανακοίνωση που εκδόθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚ Βενεζουέλας, με την οποία καταδικάζουν τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και καλούν σε ενεργή αλληλεγγύη προς τον λαό της, καθώς και προς τον λαό της Κούβας, που δέχεται άμεσες απειλές από την αμερικανική κυβέρνηση (ολόκληρη η ανακοίνωση δημοσιεύτηκε στον «Ριζοσπάστη» στις 7/1/2026).

Αναλυτικά, μέχρι στιγμής υπογράφουν την Ανακοίνωση τα εξής 55 Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα:

Αιγυπτιακό ΚΚ, Αλγερινό Κόμμα για τη Δημοκρατία και τον Σοσιαλισμό (PADS), Αργεντίνικο ΚΚ, ΚΚ Αυστραλίας, Νέο ΚΚ Αυστραλίας, Κόμμα Εργασίας Αυστρίας, ΚΚ Βενεζουέλας, Βραζιλιάνικο ΚΚ, Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κόμμα Βραζιλίας, ΚΚ Βρετανίας, Νέο ΚΚ Βρετανίας, Επαναστατικό Κόμμα - Κομμουνιστές (Γαλλία), Κομμουνιστικό Κόμμα (Γερμανία), ΚΚ Δανίας, ΚΚ Εκουαδόρ, Εθνική Επιτροπή για την Αναδιοργάνωση του ΚΚ Εκουαδόρ, ΚΚ Ελ Σαλβαδόρ, ΚΚ Ελλάδας, Ελβετικό ΚΚ, ΚΚ ΗΠΑ, Πλατφόρμα Κομμουνιστών Εργατών ΗΠΑ, ΚΚ Ινδίας, Ιορδανικό ΚΚ, Ιρακινό ΚΚ, ΚΚ Κουρδιστάν - Ιράκ, Κόμμα Τουντέχ (Ιράν), ΚΚ Ιρλανδίας, Κόμμα Εργατών Ιρλανδίας, ΚΚ Εργαζομένων Ισπανίας, ΚΚ Ισραήλ, Κομμουνιστικό Μέτωπο (Ιταλία), ΚΚ Καναδά, Σοσιαλιστικό Κίνημα Καζακστάν, Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Κροατίας, Λιβανέζικο ΚΚ, ΚΚ Μεξικού, ΚΚ Μπαγκλαντές, ΚΚ Νορβηγίας, Νέο ΚΚ Ολλανδίας, ΚΚ Ουκρανίας, Ενωση Κομμουνιστών Ουκρανίας, Παλαιστινιακό ΚΚ, Κόμμα του Λαού της Παλαιστίνης, Παραγουάνικο ΚΚ, Σοσιαλιστικό Κόμμα Ρουμανίας, Οργάνωση των Κομμουνιστών (Ρωσία), Ρωσικό ΚΚ (Διεθνιστές), Κομμουνιστές Σερβίας, Σουδανικό ΚΚ, ΚΚ Σουηδίας, Συριακό ΚΚ, Ενοποιημένο Συριακό ΚΚ, ΚΚ Τουρκίας, ΚΚ Βοημίας - Μοραβίας (Τσεχία), Πατριωτικό Κίνημα Μανουέλ Ροντρίγκες (Χιλή).

Ανακοίνωση εξέδωσε επίσης η Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Δράση, απευθύνοντας κάλεσμα στους λαούς της Ευρώπης και όλου του κόσμου να καταδικάσουν μαζικά και αποφασιστικά τη νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση ενάντια στη Βενεζουέλα και να εντείνουν την αγωνιστική κινητοποίησή τους, εκφράζοντας την αμέριστη αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας.

Σε νέα φάση μπαίνει η ιμπεριαλιστική πίεση κατά της Κούβας, αφού την επιχείρηση κατά της Βενεζουέλας συνόδευσαν και νέες απειλές εναντίον της. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ ανέφερε ότι η Κούβα «είναι ακόμα ένα μέρος που θέλουμε να βοηθήσουμε τους πολίτες του», ενώ ο ΥΠΕΞ (από την αντικουβανική μαφία του Μαϊάμι) Μ. Ρούμπιο ερωτηθείς για τα σχετικά σχέδια των ΗΠΑ απάντησε: «Δεν πρόκειται να σας μιλήσω για το ποια είναι τα μελλοντικά μας βήματα και οι πολιτικές μας αυτήν τη στιγμή, αλλά δεν νομίζω ότι είναι μυστικό ότι δεν είμαστε μεγάλοι θαυμαστές του κουβανικού καθεστώτος (...) αν ήμουν μέλος της κυβέρνησης της Αβάνας, θα ανησυχούσα».

Μαζί με δηλώσεις του τύπου ότι η Κούβα «απλώς θα καταρρεύσει (...) θα πέσει με τη θέλησή της (...) τα πάει πολύ άσχημα», αλλά και μετά τα σχέδια που ανοιχτά διακηρύχτηκαν για τον έλεγχο του βενεζουελάνικου πετρελαίου, οι ΗΠΑ ολοφάνερα θα εντείνουν τον υπερεξηντάχρονο βάρβαρο αποκλεισμό για τον στραγγαλισμό της Κούβας και του λαού της.

Από τη μεριά της Κούβας, η κυβέρνηση καταδίκασε από την πρώτη στιγμή την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα «ως πράξη κρατικής τρομοκρατίας, εγκληματική επίθεση κατά της Αμερικής μας, περιοχής ειρήνης», ενώ μετά από κάλεσμα και του ΚΚ Κούβας, χιλιάδες κόσμου διαδήλωσαν το Σάββατο το πρωί στην Αβάνα, απέναντι από το Γραφείο Συμφερόντων των ΗΠΑ.

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Πρόεδρος της χώρας και Α' Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚ Κούβας, Μιγκέλ Ντίας Κανέλ, που μεταξύ άλλων τόνισε: «Οχι, κύριοι ιμπεριαλιστές, αυτή δεν είναι η αυλή σας, ούτε αμφισβητούμενη περιοχή! Ούτε δεχόμαστε ούτε αναγνωρίζουμε το Δόγμα Μονρόε, ούτε ξεπερασμένους βασιλιάδες ή αυτοκράτορες!...».

Στις 5 και στις 6 Γενάρη η κουβανική κυβέρνηση κήρυξε διήμερο πένθος στη χώρα, έχοντας ανακοινώσει την απώλεια 32 Κουβανών που έπεσαν μαχόμενοι ενάντια στις δυνάμεις των ΗΠΑ, ενώ «εκτελούσαν αποστολές εκπροσωπώντας τις Επαναστατικές Ενοπλες Δυνάμεις και το υπουργείο Εσωτερικών, κατόπιν αιτήματος των αντίστοιχων φορέων της Βενεζουέλας».

Σε μήνυμα αλληλεγγύης προς τον λαό της Κούβας και την Κουβανική Επανάσταση, ενάντια στις νέες απειλές του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, το ΚΚΕ, μέσω του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ, καταδίκασε «κατηγορηματικά τις νέες προκλητικές απειλές που εκτοξεύει ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός» εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια για τους 32 Κουβανούς μαχητές, διαμηνύοντας «κάτω τα χέρια από την Κούβα και τον λαό της!».

Οι ΗΠΑ «καταπάτησαν αδικαιολόγητα την κυριαρχία, την ασφάλεια και τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Βενεζουέλας και παραβίασαν σοβαρά τις αρχές της κυρίαρχης ισότητας», κατήγγειλε η Κίνα μετά τη στρατιωτική επιχείρηση, ζητώντας την απελευθέρωση του Μαδούρο και διακηρύσσοντας ότι «καμία χώρα δεν μπορεί να ενεργεί ως η παγκόσμια αστυνομία, ούτε κανένα κράτος μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι ο διεθνής δικαστής». Αντιδρώντας δε στις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου ότι η Ουάσιγκτον εμπορεύεται ήδη το βενεζουελάνικο πετρέλαιο (με μια σειρά επιπτώσεις για διάφορους κινεζικούς ομίλους), το κινεζικό ΥΠΕΞ τόνισε πως «τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας και άλλων χωρών στη Βενεζουέλα πρέπει να προστατευτούν». Από τη μεριά της η Ρωσία κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «νεοαποικιοκρατία», «εγκαθίδρυση αχαλίνωτου ελέγχου επί των φυσικών πόρων της Βενεζουέλας» και «ηγεμονικές φιλοδοξίες».

Να σημειωθεί ότι λίγες ώρες πριν τις επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του, ο Ν. Μαδούρο είχε δεχτεί στις 2 Γενάρη στο προεδρικό μέγαρο,τον ειδικό απεσταλμένο του Κινέζου προέδρου για τη Λατινική Αμερική, Qiu Xiaoqi, με τον οποίο συζήτησε και έπειτα μέσω "Τέλεγκραφ" ενημέρωσε ότι «επιβεβαιώσαμε τη δέσμευσή μας στη στρατηγική σχέση που προχωρά και ενισχύεται σε διάφορους τομείς για την οικοδόμηση ενός πολυπολικού κόσμου ανάπτυξης και ειρήνης»....

Στην Ευρώπη, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ...«αλληλέγγυα στον λαό της Βενεζουέλας» και υπέρ μιας «ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης», ξεπλένοντας τα προσχήματα των ΗΠΑ και αβαντάροντας ξεδιάντροπα την αιματηρή επιχείρηση. Η δε Βρετανία δήλωσε ότι «δεν θα χύσει ούτε δάκρυ» για το τέλος του «καθεστώτος του Μαδούρο». Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζ. Μελόνι χαρακτήρισε «νόμιμη» (!) την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, που ...είχε «αμυντικό χαρακτήρα», ενώ το Ισραήλ «χαιρέτισε την απομάκρυνση του δικτάτορα που ηγείτο δικτύου τρομοκρατίας και ναρκωτικών» κάνοντας λόγο για μια «ιστορική στιγμή» και περιγράφοντας τον Τραμπ ως «ηγέτη του ελεύθερου κόσμου»...

Την ίδια στιγμή, ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς υπερθεμάτισε ότι ο Μαδούρο «διαδραμάτιζε προβληματικό ρόλο στην περιοχή» και «ενέπλεξε τη Βενεζουέλα στη διακίνηση ναρκωτικών», αλλά συμπλήρωσε ότι «η νομική αξιολόγηση της παρέμβασης των ΗΠΑ είναι περίπλοκη».

Πιο χαρακτηριστικές των αντιθέσεων που «βράζουν» στον ευρωατλαντικό άξονα ήταν οι αντιδράσεις της Γαλλίας, που έκρινε μεν ότι «ο λαός της Βενεζουέλας απαλλάχθηκε από τη δικτατορία του Μαδούρο» αλλά από την άλλη πλευρά «η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε» από τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη «σύλληψη» Μαδούρο «δεν υποστηρίζεται ούτε εγκρίνεται» από τη Γαλλία, για να καταλήξει ότι «όλα είναι παράνομα στην υπόθεση αυτή (...) το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο, ο εκλογικός κύκλος του 2024 και η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, που αντιβαίνει στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Η Ισπανία «δεν θα αναγνωρίσει (...) μια επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο», αν και δεν αναγνώριζε ούτε «το καθεστώς Μαδούρο» (όπως θύμισε ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Π. Σάντσεθ), ενώ μαζί με τις σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις Βραζιλίας, Χιλής, Κολομβίας, Μεξικού και Ουρουγουάης εξέφρασαν «ανησυχία απέναντι σε κάθε προσπάθεια κυβερνητικού ελέγχου, διοίκησης ή εξωτερικής ιδιοκτησίας των φυσικών ή στρατηγικών πόρων» της Βενεζουέλας.

Η δε κυβέρνηση Μιλέι στην Αργεντινή χαιρέτισε «μια αποφασιστική πρόοδο κατά της ναρκω-τρομοκρατίας που επηρεάζει την περιοχή», ενώ αναφέρθηκε και στην «πρόκληση» για συμβολή «στη διαρκή αποκατάσταση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή»...

2026 The Associated Press. All

Σπίτια στην Γκουαΐρα, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς

Η κατοχύρωση της «αμερικανικής κυριαρχίας» στο «δυτικό ημισφαίριο» ως βασικό στοιχείο της πολεμικής προπαρασκευής για ευρύτερη σύγκρουση για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, ο έλεγχος και η εκμετάλλευση του πολύ μεγάλου ενεργειακού πλούτου της Βενεζουέλας προς όφελος των μονοπωλίων των ΗΠΑ, η εξασφάλιση πλεονεκτικής θέσης έναντι ανταγωνιστών όπως η Κίνα και η Ρωσία, αλλά και έναντι «συμμάχων» όπως η ΕΕ, σε μία περιοχή ιδιαίτερα κρίσιμη για τον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων.

Μετά τη συγκέντρωση τεράστιων στρατιωτικών δυνάμεων στην Καραϊβική και την ευρύτερη περιοχή ήδη από τις αρχές Σεπτέμβρη - η οποία έφτασε στο 10% της συνολικής αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης - οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν τα ξημερώματα της 3ης Γενάρη την ιμπεριαλιστική στρατιωτική επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» («Absolute Resolve»), με τη συμμετοχή 150 πολεμικών αεροσκαφών, βομβαρδίζοντας στρατιωτικές και άλλες υποδομές στρατηγικής σημασίας του Καράκας και άλλων περιοχών.

2026 The Associated Press. All

Στο στόχαστρο της αμερικανικής επίθεσης βρέθηκε και το λιμάνι La Guaira

Η αμερικανική δολοφονική επίθεση προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 100 ανθρώπων και τον τραυματισμό 100 άλλων.

Στους νεκρούς περιλαμβάνονται 55 Βενεζουελάνοι και Κουβανοί στρατιώτες, ενώ δεν υπήρξε έως την Παρασκευή επίσημη ενημέρωση για τους άμαχους νεκρούς. Από αυτά που έχουν γίνει γνωστά, σε αυτούς περιλαμβάνονται μια 80χρονη Βενεζουελάνα και μία 45χρονη μετανάστρια από την Κολομβία.

Ελάχιστες ώρες μετά ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ έκανε λόγο για μια «εκπληκτική στρατιωτική επιχείρηση», που «δεν έχει ξαναδεί ο κόσμος από την εποχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου», η οποία σύμφωνα με τον ίδιο έδειξε ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».

Αντίστοιχα χαρακτηριστικές ήταν οι απανωτές συνεντεύξεις κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης Τραμπ (π.χ. υπουργοί Ενέργειας και Εξωτερικών), οι οποίοι εξήγησαν πως «η Ουάσιγκτον δεν θα επιτρέψει στο Πεκίνο να έχει σημαντικό έλεγχο στη χώρα της Λατινικής Αμερικής», αλλά και πως «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε μια χώρα στο ημισφαίριό μας να είναι ένα σταυροδρόμι για τις δράσεις όλων των διεθνών αντιπάλων μας».

Λίγες ώρες μετά την επίθεση, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε ότι «θα διοικήσουμε τη Βενεζουέλα για κάποιο χρονικό διάστημα, μέχρι να μπορέσουμε να έχουμε μια ασφαλή, σωστή και συνετή μετάβαση».

Στις 7 Γενάρη, με επίσημη ανακοίνωσή της η αμερικανική κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ άρχισαν κιόλας «να εμπορεύονται αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας στην παγκόσμια αγορά προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βενεζουέλας και των συμμάχων μας».

Διακήρυξε δε απροσχημάτιστα πως «όλα τα έσοδα από την πώληση αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου της Βενεζουέλας θα διακανονιστούν πρώτα σε λογαριασμούς που ελέγχονται από τις ΗΠΑ σε παγκοσμίως αναγνωρισμένες τράπεζες», αλλά και ότι τα κεφάλαια που «θα εκταμιευθούν προς όφελος του αμερικανικού λαού και του λαού της Βενεζουέλας» θα καθοριστούν... με βάση την «κρίση της κυβέρνησης των ΗΠΑ»!

Ο δε Αμερικανός Πρόεδρος με ανάρτησή του ανήγγειλε χαρακτηριστικά ότι «η Βενεζουέλα θα αγοράσει μόνο αμερικανικής κατασκευής προϊόντα με τα χρήματα που θα λάβει από τη νέα συμφωνία μας για το πετρέλαιο»...

Διευκρίνισε ειδικά ότι οι αγορές αυτές «θα αφορούν μεταξύ άλλων αμερικανικά αγροτικά προϊόντα, αμερικανικά φάρμακα, ιατρικό εξοπλισμό και υλικό για να βελτιωθούν το δίκτυο ηλεκτροδότησης και οι ενεργειακές υποδομές».

«Με άλλα λόγια», επισήμανε, «η Βενεζουέλα δεσμεύεται να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ως τον κύριο εταίρο της».

Σε συνέντευξή του, εξάλλου, ο Τραμπ δήλωσε απροκάλυπτα ότι επιδίωξη των ΗΠΑ είναι να διατηρήσουν την ασφυκτική «εποπτεία» στη Βενεζουέλα και στον ενεργειακό της πλούτο για «πολύ περισσότερο από έναν χρόνο»...

Από τη μεριά της, η μέχρι πρότινος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, που ανέλαβε πλέον προσωρινή Πρόεδρος της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες, μίλησε μεν για «κηλίδα στις σχέσεις» ΗΠΑ - Βενεζουέλας «που δεν είχε υπάρξει ποτέ πριν στην ιστορία μας», συμπληρώνοντας ωστόσο ότι οι διμερείς εμπορικές συναλλαγές με την Ουάσιγκτον «δεν έχουν τίποτε εξαιρετικό, ούτε ασυνήθιστο».

Μιλώντας στην Εθνοσυνέλευση κατά την έναρξη της νέας νομοθετικής περιόδου, ισχυρίστηκε ότι κεντρικός άξονας στην εξωτερική και εμπορική πολιτική της χώρας παραμένει η οικονομική και η γεωπολιτική διαφοροποίηση.

Απευθυνόμενη μεσοβδόμαδα στη Βουλή, μετά τις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, η Ροντρίγκες ανήγγειλε και επιτάχυνση πρωτοβουλιών για την άμεση «βελτιστοποίηση του εθνικού συστήματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (SEN)», στόχο που ξεχωρίζουν μια σειρά επενδυτικά σχέδια για την ανάπτυξη της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας, αφού απαρχαιωμένες υποδομές σε μια σειρά τομείς συνδέονται με την τεράστια πτώση της παραγωγής πετρελαίου.

Αν και η λατινοαμερικανική χώρα φιλοξενεί σήμερα τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, η παραγωγή του αργού πετρελαίου έχει κατρακυλήσει κάτω από 1 εκατομμύριο βαρέλια τη μέρα (bpd).

Με ανακοίνωσή της και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας, PDVSA, επιβεβαίωσε ότι διαπραγματεύεται «με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την πώληση ποσοτήτων πετρελαίου, στο πλαίσιο των εμπορικών σχέσεων που υπάρχουν μεταξύ των δύο χωρών», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για διαδικασία που διεξάγεται με κριτήρια «νομιμότητας, διαφάνειας και οφέλους και για τα δύο μέρη, σύμφωνα με συστήματα παρόμοια με αυτά που ισχύουν με άλλες διεθνείς εταιρείες, όπως η "Chevron"».

Την Παρασκευή ο Ντ. Τραμπ θα συναντούσε «τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά στελέχη» στον Λευκό Οίκο, από «14 κορυφαίες εταιρείες» που «θα αναλάβουν την ανασυγκρότηση όλων των πετρελαϊκών υποδομών» στη Βενεζουέλα και - όπως ο ίδιος είπε τουλάχιστον πριν τη συζήτηση - «θα δαπανήσουν τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια δολάρια».

Βέβαια, η έκταση των μονοπωλιακών επενδύσεων στη Βενεζουέλα θα εξαρτηθεί από μια σειρά παράγοντες, καταρχήν το πόσο «εγγυημένη» θα θεωρηθεί η απόσβεση των κεφαλαίων τους...

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, Αμερικανοί διπλωμάτες μετέβησαν στο Καράκας για να εξετάσουν το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η οποία έχει κλείσει από το 2019, δήλωσαν αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Την άφιξη των Αμερικανών διπλωματών στο Καράκας και τις διαβουλεύσεις για επανέναρξη διπλωματικών σχέσεων επιβεβαίωσε επίσημα και η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, ισχυριζόμενη κατά τα άλλα ότι η αντιπροσωπεία σκοπεύει να αντιμετωπίσει «τις συνέπειες που προκύπτουν από την επίθεση και την απαγωγή του Προέδρου της Δημοκρατίας και της Πρώτης Κυρίας, καθώς και να αντιμετωπίσει μια ατζέντα εργασίας αμοιβαίου ενδιαφέροντος».

Στις εξελίξεις «βαραίνουν» και οι ενδοαστικές διεργασίες για την «επόμενη μέρα» στη Βενεζουέλα, με την άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ.

Την Παρασκευή ο Τραμπ είπε ότι το ηγετικό στέλεχος της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο «θα έρθει κάποια στιγμή την επόμενη εβδομάδα» στην Ουάσιγκτον.

Η αντιπολίτευση είχε καταγγείλει νοθεία στις τελευταίες προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα και ισχυρίζεται ότι ο υποψήφιός της Εντ. Γκ. Ουρούτια ήταν ο πραγματικός νικητής.

Πάντως, μετά τη «σύλληψη» Μαδούρο, ο Τραμπ είχε σχολιάσει ότι για την Ματσάδο - στην οποία δεν είχε επιτραπεί να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές - «θα ήταν πολύ δύσκολο για εκείνη να είναι ηγέτης» της Βενεζουέλας, καθώς «δεν έχει την υποστήριξη ή τον σεβασμό στη χώρα».

Ο δε Αμερικανός ΥΠΕΞ Μ. Ρούμπιο είπε ότι «οι εκλογές στη Βενεζουέλα δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα» των ΗΠΑ.

Σύμφωνα δε με αποκλειστικό δημοσίευμα της «Wall Street Journal», απόρρητη έκθεση των αμερικανικών Μυστικών Υπηρεσιών με θέμα τον καταλληλότερο χειρισμό του Καράκας εκτιμούσε ότι «η Ουάσιγκτον πρέπει να προσέχει την αλλαγή καθεστώτος» και ότι «οι κίνδυνοι βίας σε οποιοδήποτε σενάριο μετά τον Μαδούρο δεν πρέπει να υποτιμηθούν».

Με τις μέχρι τώρα κινήσεις της, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει να κατοχυρώσει τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε συνδιαλλαγή με τη σημερινή προσωρινή κυβέρνηση, χωρίς να επιδιώκει άμεση εναλλαγή στις δυνάμεις της αστικής διακυβέρνησης.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, από την Κυριακή έγιναν στο Καράκας και σε άλλες περιοχές της Βενεζουέλας μια σειρά διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες ενάντια στην επέμβαση των ΗΠΑ, με τη συμμετοχή και δυνάμεων της κυβέρνησης, στελέχη της οποίας ωστόσο απευθύνουν καλέσματα για επιστροφή στην «κανονικότητα».

Σε κάθε περίπτωση, οι εργαζόμενοι και ο λαός της χώρας, που βιώνουν τα προβλήματά τους να οξύνονται εδώ και καιρό και με τις δεκαετίες σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του PSUV, πληρώνουν ήδη την όξυνση της ιμπεριαλιστικής κόντρας για τον γεωστρατηγικό έλεγχο της πατρίδας τους και τη λεηλασία του φυσικού πλούτου της, που ανεξάρτητα από την εθνικότητα των μονοπωλίων που τον λυμαίνονται, δεδομένο είναι ότι αυτός δεν αξιοποιείται για τη βελτίωση της δικής τους ζωής.

Την Παρασκευή ο Ντ. Τραμπ μίλησε για «αρμονική συνεργασία» που προχωρά ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στο Καράκας, «ειδικά όσον αφορά την ανοικοδόμηση».

Αφήνοντας βέβαια τις απειλές να κρέμονται πάνω από τα κεφάλια του βενεζολάνικου λαού, πρόσθεσε ότι «λόγω αυτής της συνεργασίας ακύρωσα το προηγουμένως αναμενόμενο δεύτερο κύμα επιθέσεων, το οποίο φαίνεται ότι δεν θα χρειαστεί»...

Εσπευσε μάλιστα να ξεκαθαρίσει ότι «όλα τα (πολεμικά) πλοία θα παραμείνουν στη θέση τους, για λόγους ασφάλειας και προστασίας».

Αλλωστε οι ΗΠΑ συνέχισαν αμείωτα τις απειλές και απέναντι σε άλλες χώρες της περιοχής, με πρώτες την Κολομβία και το Μεξικό, επίσης με προσχηματικές κατηγορίες για σύνδεση με δίκτυα διακινητών ναρκωτικών.

Μεταξύ άλλων ο Τραμπ επανέλαβε φοβέρες κατά της κυβέρνησης του Γκ. Πέτρο στην Κολομβία, λέγοντας ότι «διοικείται από έναν άνθρωπο που του αρέσει να φτιάχνει κοκαΐνη και να την πουλάει στις Ηνωμένες Πολιτείες, και δεν πρόκειται να το κάνει αυτό για πολύ καιρό», καλώντας τον Κολομβιανό Πρόεδρο «να προσέχει τα δικά του οπίσθια».

Μετά τις απειλές αυτές, πάντως, ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο Προέδρων, ενώ ανακοινώθηκε ότι ο Τραμπ κάλεσε τον Πέτρο να επισκεφτεί τον Λευκό Οίκο.

Παράλληλα ο Τραμπ συνέχισε «προειδοποιήσεις» και προς το Μεξικό, για το οποίο μιλώντας στο «Fox News» είπε ότι «κάτι πρέπει να γίνει», παρατηρώντας πως «το Μεξικό το κυβερνούν τα καρτέλ» και προσθέτοντας ότι η δράση των ΗΠΑ κατά των δικτύων ναρκωτικών τώρα «θα αρχίσει και χτυπήματα στο έδαφος όσον αφορά τα καρτέλ».

Την ίδια ώρα, αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις προχωρούν σε αλλεπάλληλα ρεσάλτα σε τάνκερ στην Καραϊβική και στον Ατλαντικό, με την εν λόγω απαράδεκτη πρακτική να αποτελεί συμπλήρωμα του σχεδίου πλήρους ελέγχου του πετρελαίου της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ.

Χαρακτηριστική για τους τεράστιους κινδύνους που συνεπάγονται τα παραπάνω για τους λαούς ήταν η κατάσχεση ρωσικού τάνκερ μεταφοράς βενεζολάνικου πετρελαίου την Τετάρτη στον βόρειο Ατλαντικό.

Ηταν η πρώτη σύλληψη πλοίου με ρωσική σημασία από τον αμερικανικό στρατό στην πρόσφατη Ιστορία, και μάλιστα πραγματοποιήθηκε ενώ στην περιοχή έπλεαν ρωσικά πολεμικά πλοία.

Την Παρασκευή οι αμερικανικές Ενοπλες Δυνάμεις προχώρησαν στο πέμπτο τις τελευταίες βδομάδες ρεσάλτο εναντίον τάνκερ και τρίτο σε μόλις 48 ώρες, αυτήν τη φορά στην Καραϊβική, στο πετρελαιοφόρο «Olina».

2026 The Associated Press. All

ΗΠΑ - Λος Αντζελες

«Οχι στην ιμπεριαλιστική επίθεση κατά της Βενεζουέλας!», «Οχι στον πόλεμο για το πετρέλαιο!», διατράνωσε απλός λαϊκός κόσμος κάθε ηλικίας, από τις ίδιες τις ΗΠΑ, απ' άκρη σ' άκρη της χώρας (Νέα Υόρκη και Βοστόνη μέχρι Σιάτλ και Σαν Φρανσίσκο), μέχρι τη Λατινική Αμερική, όπου οι λαοί αντιδρούν στα εγκληματικά σχέδια που πλέον εξυφαίνονται όλο και πιο ορμητικά για την ίδια τους τη «γειτονιά», σε Βραζιλία, Κολομβία, Βολιβία, Μεξικό, Αργεντινή, Ουρουγουάη κ.α.

Σημειωτέον, στις ΗΠΑ δημοσκοπήσεις που έγιναν λίγο πριν την επέμβαση κατέγραφαν ότι το 63% - 70% των Αμερικανών είναι αντίθετοι σε μια στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα.

Αλλά και στην Ευρώπη έγιναν κινητοποιήσεις σε όλες τις μεγάλες χώρες, ενώ προγραμματίζονται νέες διαμαρτυρίες για τις επόμενες μέρες.

Διαδηλώσεις έγιναν επίσης σε Ασία, Αφρική, Αυστραλία.

2026 The Associated Press. All

ΟΛΛΑΝΔΙΑ - Αμστερνταμ

ΤΟΥΡΚΙΑ - Κωνσταντινούπολη

Κινητοποιήσεις αγροτών στη Βενεζουέλα το 2011

Εχουν περάσει 25 χρόνια από το 1998, που ο Ούγκο Τσάβες κέρδιζε τις εκλογές και αναλάμβανε Πρόεδρος της Βενεζουέλας, υποστηριζόμενος από ένα πλατύ μέτωπο πολιτικών δυνάμεων, τότε μεταξύ άλλων και του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), αλλά και λαϊκών δυνάμεων που είχαν απηυδήσει από την προηγούμενη αστική διακυβέρνηση, βίωναν βαθιά και εκτεταμένη φτώχεια και είχαν προσδοκίες από τη νέα διακυβέρνηση.

Πρόκειται για διάστημα υπεραρκετό για την εξέταση των βασικών στοιχείων του χαρακτήρα και της πορείας της λεγόμενης μπολιβαριανής διαδικασίας ή επανάστασης, και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων και του επαναστατικού εργατικού κινήματος στη χώρα μας και διεθνώς.

(...) Η ίδια η εξέλιξη της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες όπου κυβέρνησαν οι λεγόμενες προοδευτικές κυβερνήσεις, ξεκαθάρισε εδώ και καιρό πως πρόκειται για σοσιαλδημοκρατικής κοπής αστικά καθεστώτα, που για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε χώρα προσαρμόζονται όλο και αντιδραστικότερα, ενώ δεν διστάζουν να χρησιμοποιούν την καταστολή και τις αντικομμουνιστικές διώξεις.

Από παλιότερη κινητοποίηση αλληλεγγύης της ΚΝΕ στον λαό της Βενεζουέλας

Το πρώτο κύμα αυτών των κυβερνήσεων ακολούθησαν σε πολλές χώρες η υποχώρηση και οι εκλογικές ήττες από τα δεξιά - φιλελεύθερα κόμματα, κάτω από το βάρος των συνεπειών της αντιλαϊκής πολιτικής που ακολούθησαν και την αδυναμία τους να επιλύσουν βασικά και οξυμένα λαϊκά προβλήματα, της απογοήτευσης που έσπειρε η σοσιαλδημοκρατία στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερική επάνοδο τέτοιων σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, με παλιά και νέα σχήματα, σε χώρες όπως Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό, Χιλή και Κολομβία.

Πρόκειται για μια διαδικασία έντονης ενδοαστικής διαπάλης σε κάθε χώρα, που συνδέεται όλο και περισσότερο με την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα σε ΗΠΑ - Κίνα, ενώ εμπλέκονται και άλλοι «παίκτες», όπως η ΕΕ και η Ρωσία. Την τελευταία δεκαετία η Κίνα έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της πλειοψηφίας των χωρών της Λατινικής Αμερικής, είναι πρώτη σε εξαγωγή κεφαλαίων και επενδύσεις ιδιαίτερα σε κρίσιμες υποδομές, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών, κατέχει σημαντικό κομμάτι κρατικού χρέους διαφόρων χωρών, π.χ. της Βενεζουέλας.

Η κατάσταση σήμερα είναι πιο σύνθετη σε σχέση με πριν 25 χρόνια, ο κοινός παρονομαστής που είχαν οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις, δηλαδή η αμφισβήτηση της έντονης οικονομικής και στρατιωτικής παρέμβασης των ΗΠΑ στην περιοχή, με αιχμή κυρίως την επαναδιαπραγμάτευση παραδοσιακών συμφωνιών που είχαν υπογράψει προηγούμενες αστικές κυβερνήσεις, έχει μετατραπεί σε μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με την καπιταλιστική Κίνα, συμμετοχή στην πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» κ.ά., ενώ εμφανίζονται και αντίρροπες τάσεις από «αριστερές και προοδευτικές» κυβερνήσεις, όπως του Μπόριτς στη Χιλή, του Πέτρο στην Κολομβία και του Ομπραδόρ στο Μεξικό, που επιδιώκουν τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, εξέλιξη που δείχνει πως οι αριστερές / σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις υπηρετούν με συνέπεια τα συμφέροντα των αστικών τάξεων των χωρών τους και ανάλογα προσανατολίζονται στις διεθνείς συμμαχίες τους.

Οι ΗΠΑ, από τη σκοπιά των δικών τους συμφερόντων, προσπαθούν να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος στην περιοχή με πρωτοβουλίες όπως το νομοσχέδιο «Για τη Στρατηγική Ασφάλειας στο Δυτικό Ημισφαίριο» του 2022, που προβλέπει επενδύσεις, στρατιωτική συνεργασία, ενώ αξιοποιεί τα γνωστά προσχήματα περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» για να παρέμβει στην περιοχή. Ταυτόχρονα και η ΕΕ προσπαθεί να ανοίξει δρόμους για το κεφάλαιό της, χρησιμοποιώντας τη σύνοδο CELAC1 - ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας η Κομισιόν ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Ιούλης 2023).

(...) Στο παρόν άρθρο δεν είναι δυνατό να δοθούν αναλυτικά όλα τα ζητήματα που αφορούν την κοινωνικοοικονομική και πολιτική εξέλιξη και την κατάσταση σήμερα στη Βενεζουέλα, αλλά γίνεται προσπάθεια να αναδειχθούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.

Οι κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές εξελίξεις και η ίδια η ταξική πάλη στη Βενεζουέλα, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις μέρες μας, έχουν στο επίκεντρο την ανάπτυξη, τον έλεγχο της παραγωγής και των εσόδων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το πετρέλαιο στη Βενεζουέλα, που ακόμα και σήμερα έχει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως, ανακαλύφθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1910 υπό το καθεστώς της στρατιωτικής δικτατορίας του Χουάν Βισέντε Γκόμες. Πρόκειται για την πρώτη εποχή του πυρετού για τον «μαύρο χρυσό», με τη Βενεζουέλα να γίνεται διεθνής εξαγωγέας πολύ πριν τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου.

Η αστική τάξη της Βενεζουέλας και το κράτος της δεν είχαν ούτε τα αναγκαία κεφάλαια για τις τεράστιες επενδύσεις σε σταθερό κεφάλαιο, ούτε την αναγκαία τεχνογνωσία και το τεχνικό - επιστημονικό δυναμικό για την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Ετσι, η δικτατορία του Χ. Β. Γκόμες άνοιξε τον δρόμο στα ξένα μονοπώλια, κυρίως αμερικανικά, αλλά και ευρωπαϊκά («Standard Oil Company», «Chevron», «Royal Dutch Shell» κ.ά.) να επενδύσουν κεφάλαια στην εξόρυξη και διύλιση των βενεζουελάνικων κοιτασμάτων, δρομολογώντας μεγάλες αλλαγές στην κοινωνία της Βενεζουέλας.

Η αστική τάξη της χώρας συγκροτήθηκε, με τη σύγχρονη μορφή της, μέσα από τη διαπάλη και τον ανταγωνισμό για τη συμμετοχή στα έσοδα της πετρελαιοβιομηχανίας. Ενα βασικό τμήμα της εισπράττει έσοδα από τις παραχωρήσεις αδειών εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, συμμετέχει με τα κεφάλαια που συσσωρεύει στη μετοχική σύνθεση των θυγατρικών που ιδρύουν τα ξένα μονοπώλια για την εξόρυξη, διύλιση, μεταφορά και εμπορία του πετρελαίου, ενώ στην πορεία δημιουργήθηκαν και αμιγώς βενεζουελάνικα μονοπώλια («Guariven», «Taloven», «Vistaven» κ.ά.).

Ενα δεύτερο τμήμα της αστικής τάξης επωφελείται από τη «μονοκαλλιέργεια» της πετρελαιοβιομηχανίας και σε συνεργασία με το κράτος εξασφαλίζει άδειες για να κερδοσκοπεί από την εισαγωγή πάσης φύσης καταναλωτικών προϊόντων, ιδιαίτερα τροφίμων, αφού η αγροτική παραγωγή της Βενεζουέλας κλιμακούμενα σε όλο τον 20ό αιώνα συρρικνώθηκε δραματικά. Τέλος, ένα τρίτο μικρότερο τμήμα της έκανε παραγωγικές επενδύσεις, κυρίως ελαφράς βιομηχανίας, συναρμολόγησης μηχανών που εισάγονται, επεξεργασίας τροφίμων κ.ά.

Παράλληλα, σε μια διαδικασία που έμεινε γνωστή ως η «Εξοδος των Αγροτών», τεράστιες μάζες φτωχών αγροτών αποσπάστηκαν από τα πενιχρά μέσα παραγωγής που διέθεταν, συνέρρευσαν στα αστικά κέντρα και στις περιοχές εξόρυξης του πετρελαίου, συγκροτώντας το νέο επαναστατικό υποκείμενο, το σύγχρονο προλεταριάτο της χώρας. Ποιοτικότερο στοιχείο αυτής της διαδικασίας ήταν η ίδρυση του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), το 1931 σε συνθήκες παρανομίας, με τη στήριξη της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην οποία εντάχθηκε το 1935, στο 7ο Συνέδριό της. Το ΚΚ Βενεζουέλας από την πρώτη στιγμή συνδέθηκε και δούλεψε επίμονα μέσα στους εργάτες της πετρελαϊκής βιομηχανίας, και μάλιστα τα στελέχη του καθοδηγούν την πρώτη απεργία των εργατών το 1936.

Στη Βενεζουέλα ήδη από τη δεκαετία του 1940, μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, άνοιξε η συζήτηση από τμήματα της αστικής τάξης για την ανάγκη να περάσει σε κρατικό έλεγχο η πετρελαιοβιομηχανία. Μάλιστα, σε εκείνες τις συνθήκες το πρώτο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της χώρας, Accion Democratica («Δημοκρατική Δράση»), και ο ηγέτης του και μετέπειτα Πρόεδρος της χώρας, Ρομούλο Μπετανκούρτ, ανέλαβαν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των αμερικανικών και άλλων μονοπωλίων και ταυτόχρονα ανέλαβαν ρόλο θεωρητικού και πολιτικού προπαγανδιστή ενάντια στον «κομμουνιστικό κίνδυνο» στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή. Μάλιστα, όταν η «Δημοκρατική Δράση» ανέλαβε την κυβερνητική ευθύνη το διάστημα 1945 - 1948, όσο και μετά το 1958, πρωταγωνίστησε σε αντικομμουνιστικά μέτρα και καταστολή ενάντια στο ΚΚ Βενεζουέλας. Η σοσιαλδημοκρατία δηλαδή και στη Βενεζουέλα έχει αποδείξει προ πολλού τον αντιλαϊκό - αντεπαναστατικό της ρόλο ως βασική αστική πολιτική δύναμη που στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου σε κάθε φάση.

Τελικά, η πετρελαϊκή βιομηχανία πέρασε σε κρατικό έλεγχο με την ίδρυση του τεράστιου κρατικού μονοπωλίου «Petroleos de Venezuela SA» (PDVSA) το 1976, ως διαχειριστική απάντηση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Accion Democratica στα προβλήματα που δημιούργησε η συγχρονισμένη διεθνής καπιταλιστική κρίση του 1973, γνωστή και ως πετρελαϊκή κρίση. Η κρατικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας κάθε άλλο παρά σήμανε φιλολαϊκές εξελίξεις για την εργατική τάξη και τον λαό, αφού συνέχισε να λειτουργεί με κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία και την εξυπηρέτηση των διαφόρων τμημάτων της αστικής τάξης και των ξένων μονοπωλίων, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ξεκίνησε πολιτική εξαγωγής κεφαλαίων και εξαγοράς άλλων μονοπωλίων εξόρυξης και διύλισης σε ΗΠΑ, Γερμανία, Καραϊβική κ.α.

Η διεθνής πτώση των τιμών του πετρελαίου το 1983 πυροδότησε το ξέσπασμα καπιταλιστικής κρίσης στη Βενεζουέλα, με την κυβέρνηση του δεξιού - συντηρητικού κόμματος COPEI (1979 - 1984) να προχωρά σε κατά μέτωπο επίθεση σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακά δικαιώματα, παροχές σε Υγεία, Παιδεία κ.λπ. της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, ενώ σύναψε συμφωνία με το ΔΝΤ.

Το 1984 το σοσιαλδημοκρατικό Accion Democratica επανήλθε στην κυβέρνηση συνεχίζοντας στην ίδια γραμμή, με ακόμα σκληρότερα αντιλαϊκά μέτρα και νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Η εργατική - λαϊκή αντίδραση, που κλιμακωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, ξέσπασε στα γεγονότα που έμειναν γνωστά ως Caracazo, τον Φλεβάρη του 1989. Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλεισαν τους δρόμους του Καράκας και άλλων αστικών κέντρων, ξέσπασαν σκληρές - ακόμη και ένοπλες - συγκρούσεις με την αστυνομία και τον στρατό, που η κυβέρνηση διέταξε από την πρώτη στιγμή να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. Οι επίσημοι απολογισμοί κάνουν λόγο για 276 νεκρούς, αλλά στην πραγματικότητα οι νεκροί ήταν χιλιάδες.

Τα γεγονότα της δεκαετίας του 1980, με αποκορύφωμα τη σφαγή του Caracazo, απαξίωσαν τις παραδοσιακές αστικές πολιτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας και οδήγησαν σε αστάθεια το αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτές τις συνθήκες αναδείχθηκε στο προσκήνιο ο Ούγκο Τσάβες, επικεφαλής μιας κίνησης αξιωματικών του στρατού με την ονομασία MRB-200 (Επαναστατικό Μπολιβαριανό Κίνημα - 200), που προσπάθησε αρχικά με αποτυχημένο πραξικόπημα, τον Φλεβάρη του 1992, να αναλάβει την κυβερνητική ευθύνη.

Το 1993 αναδείχθηκε στην κυβέρνηση το κόμμα «Convergencia» («Σύγκλιση»), που δημιουργήθηκε ως διάσπαση του συντηρητικού COPEI, χωρίς βεβαίως να δίνει απάντηση στα προβλήματα που ταλάνιζαν τον βενεζουελάνικο λαό. Ο Τσάβες παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1994, όταν και αμνηστεύτηκε, διάστημα στο οποίο μεγάλωνε η απήχηση της ρητορείας του στα λαϊκά στρώματα. Το 1996 παρουσίασε την Εναλλακτική Μπολιβαριανή Ατζέντα, με βασικούς άξονες τον «ανθρώπινο καπιταλισμό», την ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μια δέσμη μέτρων ανακούφισης του λαού, χωρίς ποτέ και πουθενά να θέτει θέμα σοσιαλισμού, αντίθετα τον αρνιόταν. Ετσι, στις προεδρικές εκλογές του 1998, υποστηριζόμενος από έναν πλατύ συνασπισμό δυνάμεων, αναδείχθηκε στον προεδρικό θώκο.

Το γεγονός ότι ο Ούγκο Τσάβες στηρίχτηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ενόπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας αλλά και ορισμένους «βετεράνους» του αστικού πολιτικού συστήματος (Λουίς Μικιλένα, Χοσέ Βισέντε Ρανκέλ κ.ά.) φανερώνει πως σημαντικά τμήματα της αστικής τάξης βρήκαν στην πολιτική και στο πρόσωπό του αυτό που θα ενσωμάτωνε τη λαϊκή δυσαρέσκεια και θα αποσοβούσε παραπέρα «περιπέτειες» από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα.

Οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που πλαισίωσαν εξαρχής τον κρατικό μηχανισμό και τις κυβερνήσεις από τη στιγμή που ο Ούγκο Τσάβες αναδείχθηκε Πρόεδρος της Βενεζουέλας είχαν ανάγκη το ανάλογο «ριζοσπαστικό» ιδεολογικό αφήγημα, ιδιαίτερα στην πορεία ίδρυσης του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας (PSUV) το 2007, σχεδόν μία δεκαετία από την άνοδο του Τσάβες στην εξουσία.

Βεβαίως, χρειάζεται να έχουμε υπόψη πως η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα, όπως και ευρύτερα στη Λατινική Αμερική, αποτελεί ένα ιδιότυπο μωσαϊκό και δεν είναι ομοιογενής. Σ' αυτήν περιλαμβάνονται τμήματα παραδοσιακών «ποπουλιστικών» (λαϊκίστικων) δυνάμεων, εθνικιστές, κλασικές σοσιαλδημοκρατικές - ρεφορμιστικές δυνάμεις, πρώην αντάρτικα κινήματα με αντιαμερικανικό προσανατολισμό, τμήματα του οπορτουνιστικού ρεύματος προερχόμενα από διασπάσεις του κομμουνιστικού κόμματος σε προηγούμενες δεκαετίες, μαοϊκοί κ.ά.

Χαρακτηριστικά, είναι πολλά τα στελέχη από κόμματα όπως το οπορτουνιστικό Κίνημα για τον Σοσιαλισμό (MAS - διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας τη δεκαετία του 1970), το αντισοβιετικό Κόμμα της Βενεζουλάνικης Επανάστασης (PRV - διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας το 1966), αλλά και το εθνικιστικό κόμμα Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική Ενωση, που ανέλαβαν κορυφαίες ευθύνες στις κυβερνήσεις του PSUV και στην PDVSA.

Το βασικό ιδεολογικό σχήμα που υιοθετήθηκε είναι πως η «Μπολιβαριανή Επανάσταση», η νίκη του Τσάβες στις εκλογές και η διακυβέρνηση έκτοτε αποτελούν συνέχεια, είναι ένα ακόμα επεισόδιο της εθνικής ολοκλήρωσης, κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, μιας ενιαίας διαδικασίας που ξεκίνησε με την αστική επανάσταση στην οποία ηγήθηκε ο Σιμόν Μπολίβαρ από το 1810 έως το 1830 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Τότε ο εχθρός ήταν η φεουδαρχική Ισπανική Αυτοκρατορία, σήμερα είναι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός.

Ο μαρξισμός - λενινισμός αναγνωρίζει αναντίρρητα την τεράστια σημασία των αστικών επαναστάσεων στην κοινωνική εξέλιξη, τον επαναστατικό ρόλο της αστικής τάξης στην εποχή της μετάβασης από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό. Τέτοια ήταν η επανάσταση της οποίας ηγήθηκε ως πολιτικοστρατιωτικός ηγέτης ο Μπολίβαρ και οδήγησε στη διαμόρφωση του έθνους - κράτους της Βενεζουέλας και άλλων κρατών.

Η εποχή αυτή όμως έχει παρέλθει αμετάκλητα και ανεπίστρεπτα, η αστική τάξη είναι αντιδραστική δύναμη, εμπόδιο στην κοινωνική εξέλιξη, βρίσκεται στη θέση όπου βρισκόταν η φεουδαρχία στην εποχή των αστικών επαναστάσεων. Ο καπιταλισμός έχει φτάσει στο μονοπωλιακό, ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, τον ιμπεριαλισμό, και σαπίζει. Βρισκόμαστε στην εποχή περάσματος από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό, ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από τη βασική αντίθεση που καλείται να λύσει, δηλαδή την αντίθεση κεφαλαίου - εργασίας, η εργατική τάξη είναι η μόνη επαναστατική τάξη - φορέας νέων κοινωνικών σχέσεων - η επανάσταση θα είναι σοσιαλιστική - εργατική. Αυτές τις θεμελιώδεις αλήθειες του επιστημονικού κομμουνισμού έρχεται τελικά να αλλοιώσει και να θολώσει ο χαρακτηρισμός «Μπολιβαριανή Επανάσταση» στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βενεζουέλα, στην οποία η αστική τάξη ζει και βασιλεύει.

Επιπρόσθετα, η αντιιμπεριαλιστική συνθηματολογία που χρησιμοποιείται από το κυβερνητικό κόμμα και την κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν είναι τεκμήριο μιας συνεπούς αντιιμπεριαλιστικής γραμμής. Στην πραγματικότητα, στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, πίσω από αυτήν τη συνθηματολογία προβάλλουν τα συμφέροντα τμημάτων της αστικής τάξης που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν τη θέση τους στον ενδοαστικό ανταγωνισμό και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, με στόχους αλλαγής των πολιτικών και οικονομικών όρων στις σχέσεις κυρίως με το ΔΝΤ και τις ΗΠΑ, με προσανατολισμό την ενίσχυση των διεθνών πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κίνα, τη Ρωσία, τους BRICS.

Ο συνεπής αντιιμπεριαλιστικός αγώνας εκφράζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αντιτίθεται στον ιμπεριαλισμό ως μονοπωλιακό καπιταλισμό και σε αυτό το πλαίσιο αντιπαλεύει και τις ανισότιμες σχέσεις σε διεθνές επίπεδο.

(...) Κεντρικό ζήτημα των σοσιαλδημοκρατικών θέσεων στη Βενεζουέλα και σε άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής είναι ο λεγόμενος «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» ή (για τη Βενεζουέλα) η εκδοχή του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού» ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τις αρχές του μαρξισμού - λενινισμού, τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης της νέας κοινωνίας.

Αντίθετα, στον λεγόμενο «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» κυριαρχεί ο θεωρητικός εκλεκτικισμός, ένα θολό συνονθύλευμα ετερόκλητων και ασυμβίβαστων ιδεολογικών στοιχείων.

Η κυβέρνηση Τσάβες προχώρησε εξαρχής στον πλήρη κρατικό έλεγχο της PDVSA και άλλων στρατηγικών τομέων (ηλεκτρική ενέργεια, τράπεζες κ.ά.) και αναδιένειμε την πίτα των εσόδων από το πετρέλαιο ανάμεσα στα τμήματα του κεφαλαίου, αποκλείοντας σε μεγάλο βαθμό τα αμερικανικά συμφέροντα και τα τμήματα του κεφαλαίου που είχαν οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μαζί τους.

Αυτή η διαδικασία έδωσε ώθηση σε νέα τμήματα της αστικής τάξης που αναδείχθηκαν ως «μπολιβαριανή μπουρζουαζία» και ταυτόχρονα έφερε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας σε αντιπαράθεση και σύγκρουση με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου και τις αντίστοιχες πολιτικές δυνάμεις. Ολα αυτά τα χρόνια οι ΗΠΑ προσπάθησαν ποικιλοτρόπως να ασκήσουν πιέσεις, να υπονομεύσουν και να ανατρέψουν τις κυβερνήσεις της Βενεζουέλας, με αποκορύφωμα τις δύο αποτυχημένες απόπειρες πραξικοπημάτων, την πρώτη το 2002 ενάντια στον Τσάβες και τη δεύτερη το 2019 ενάντια στον Μαδούρο.

Οι κυβερνήσεις του Τσάβες, στηριζόμενες στα κρατικά έσοδα από το πετρέλαιο, ακολούθησαν μια σοσιαλδημοκρατική / επεκτατική συνταγή διαχείρισης του καπιταλισμού, πήραν μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης και της κατανάλωσης μέσω της σχετικής ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης και των εισοδημάτων, ιδιαίτερα του πιο εξαθλιωμένου τμήματος του λαού, πήραν μέτρα για την καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας και για την άμβλυνση των κραυγαλέων κοινωνικών ανισοτήτων.

Ακολουθήθηκε η πολιτική των «Μπολιβαριανών Αποστολών», δηλαδή προγράμματα κυρίως εθελοντικής εργασίας, σε αρκετές περιπτώσεις με τη συμμετοχή του στρατού, μέσα από τα οποία επιδιώχθηκαν η αντιμετώπιση του αναλφαβητισμού, η παροχή ιατρικής βοήθειας στις φτωχογειτονιές, η οργάνωση συσσιτίων, η οικοδόμηση νέων σπιτιών με προνομιακούς όρους χρηματοδότησης για τους φτωχούς, η εκπαίδευση στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.ά.

Η πολιτική αυτή ανακούφισε προσωρινά τους όρους ζωής ενός τμήματος του λαού, όμως ούτε μόνιμη ήταν, ούτε μπόρεσε να δώσει απάντηση στα τεράστια οξυμένα λαϊκά προβλήματα, την εκτεταμένη φτώχεια και την εξαθλίωση, πολύ περισσότερο δεν αποτέλεσε ρήξη με το καπιταλιστικό σύστημα. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης συνεχίστηκε απρόσκοπτα από το εγχώριο, το διεθνές, το κρατικό και το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Αντίστοιχα, έγιναν μεταρρυθμίσεις και στο θεσμικό - πολιτικό εποικοδόμημα, το Σύνταγμα της χώρας κ.ά., που όμως δεν αναίρεσαν τον αστικοδημοκρατικό τους χαρακτήρα. Τα Λαϊκά Συμβούλια που δημιουργήθηκαν δεν αποτέλεσαν όργανα λαϊκής εξουσίας, ενώ στον βαθμό που λειτουργούν ακόμα έχουν εκφυλιστεί σε κομματικό μηχανισμό του PSUV. Ομάδες πολιτοφυλακών που δημιουργήθηκαν για την «υπεράσπιση της επανάστασης» σήμερα χρησιμοποιούνται για το χτύπημα λαϊκών κινητοποιήσεων και ιδιαίτερα του ΚΚ Βενεζουέλας.

Το διάστημα 2013 - 2019 στη Βενεζουέλα, επί προεδρίας Μαδούρο, ξέσπασε βαθιά καπιταλιστική κρίση και η χώρα απώλεσε το 70% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η βαθιά καπιταλιστική κρίση, που οξύνθηκε παραπέρα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, φανέρωσε τα όρια της επεκτατικής / σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης που υιοθετούσε η κυβέρνηση, βασιζόμενη στα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, και την οδήγησε να περάσει σε περιοριστική διαχείριση και νεοφιλελεύθερα / περιοριστικά μέτρα για να διαχειριστεί την κρίση υπέρ του κεφαλαίου και με θύμα τον λαό.

Από το 2018 η κυβέρνηση του PSUV κλιμακώνει τα αντιλαϊκά μέτρα με βασικούς άξονες: Το τσάκισμα των μισθών, την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων εταιρειών και υπηρεσιών, τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών και τις επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί για τα εργατικά - λαϊκά στρώματα είναι τραγική, κυριαρχούν η φτώχεια, η ανέχεια και η εξαθλίωση, πάνω από το 75% του λαού ζει σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, ο βασικός μισθός κυμαίνεται γύρω στα 10 δολάρια μηνιαίως.

Ο τεράστιος πληθωρισμός εξαϋλώνει τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Τεράστιο είναι και το φαινόμενο της αύξησης της εγκληματικότητας, ιδιαίτερα στις φαβέλες περιφερειακά των αστικών κέντρων, αλλά και της διαφθοράς, που αγγίζει τα ανώτατα κλιμάκια του κράτους και ιδιαίτερα της PDVSA.

Σε αυτό το πλαίσιο, διάφορες αστικές δυνάμεις και τμήματα του κεφαλαίου, σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν να απεργάζονται σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης του PSUV, φτάνοντας μέχρι το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2019 με επικεφαλής τον αχυράνθρωπο των ΗΠΑ, Χουάν Γκουαϊδό. Η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ άρχισε από το 2017 να επιβάλλει εμπορικές κυρώσεις και περιορισμούς στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, που κλιμακώθηκαν μετά το 2019 και το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Σήμερα (σ.σ. 2023) η κυβέρνηση Μπάιντεν φαίνεται να ανοίγει διόδους συνεννόησης με την κυβέρνηση του PSUV, στο πλαίσιο της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών Ενέργειας, με δεδομένα τα προβλήματα που προκαλεί στην παγκόσμια αγορά ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας βρίσκεται σε ένα συνεχές αλισβερίσι με τη μερίδα των αστικών πολιτικών δυνάμεων που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και με τις οποίες από κοινού ψηφίζει αντιλαϊκά μέτρα στο κοινοβούλιο, εξέλιξη που έχει οδηγήσει σε χαλάρωση ορισμένων εκ των κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Πρόσφατα επιτράπηκε η επαναδραστηριοποίηση του αμερικανικού μονοπωλίου της «Chevron» σε μεικτό σχήμα με την κρατική PDVSA, στο οποίο μάλιστα πρόεδρος διορίστηκε Αμερικανός. Πρόκειται για ένα σύνθετο παζάρι που θα κλιμακωθεί μπροστά στις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα το 2024.

Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής συνοδεύεται με την κλιμάκωση της καταστολής των εργατικών - λαϊκών αγώνων και διεκδικήσεων για τον μισθό και συνολικά τα εργατικά - λαϊκά δικαιώματα. Είναι δεκάδες οι καταγγελίες, μάλιστα και πολύ πρόσφατες, για συλλήψεις και κυριολεκτικά απαγωγές, από τις κρατικές αρχές ασφαλείας, συνδικαλιστών και απλών εργαζομένων που συμμετείχαν σε αγώνες σε χώρους δουλειάς ή και απλά διαμαρτυρήθηκαν για τους όρους και τις συνθήκες δουλειάς.

Στους συλληφθέντες απαγγέλλονται πλαστές και εξωφρενικές κατηγορίες για εθνική προδοσία, τους κατηγορούν ότι είναι πράκτορες της CIA, υφίστανται σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια, με σκοπό να εκβιάσουν, να τρομοκρατήσουν τους εργαζόμενους και να επιβάλουν σιγή νεκροταφείου στους χώρους δουλειάς, να αποτρέψουν την ανάπτυξη αγώνων.

Ο Τραμπ και το επιτελείο του παρακολουθούν ζωντανά την επέμβαση των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Βενεζουέλα

Τα παραπάνω ειπώθηκαν από τον Τραμπ κατά την ορκωμοσία του τον Γενάρη του 2025. Ηταν ο πρώτος Πρόεδρος των ΗΠΑ που χρησιμοποιεί τον όρο «manifest destiny» σε ομιλία ανάληψης των καθηκόντων του. Ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την ιδεολογία του 19ου αιώνα στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία η επέκταση της χώρας δυτικά, σε βάρος ιθαγενών και Μεξικάνων, θεωρούνταν «θεόσταλτο» και «αναπόφευκτο» πεπρωμένο.

Το περασμένο Σάββατο, 3 Γενάρη, οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επέμβαση στη Βενεζουέλα. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι «θα διοικήσουμε τη χώρα» και βάφτισε τη «νέα» πολιτική «Δόγμα Don-roe» - ένα λογοπαίγνιο με το όνομά του και το ιστορικό «Δόγμα Μονρόε», το οποίο αναβίωσε στη σύγχρονη εκδοχή του με την τελευταία «Εθνική Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας» του Λευκού Οίκου.

Διαβεβαίωσε επίσης την αστική τάξη της χώρας - στέλνοντας μήνυμα και προς τα αντίπαλα ιμπεριαλιστικά κέντρα - ότι «υπό τη νέα μας στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».

Η ορολογία είναι αποκαλυπτική και έχει παρελθόν στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς. Θυμίζουμε ότι μια αλυσίδα γεγονότων, διπλωματικών αντιπαραθέσεων και πολεμικών συγκρούσεων αποτέλεσαν τους κρίκους της ματωμένης αλυσίδας των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιπαραθέσεων για το μοίρασμα του κόσμου, που προετοίμασαν τη μεγάλη πολεμική αναμέτρηση του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Τέτοιοι ήταν ο αμερικανοϊσπανικός πόλεμος (1898 - 1902), οι πόλεμοι των Μπόερς (1899 - 1902), ο ρωσοϊαπωνικός πόλεμος (1904 - 1905), η πρώτη μαροκινή κρίση (1905 - 1906), η βοσνιακή κρίση (1908 - 1909), η δεύτερη μαροκινή κρίση (1911) και ο ιταλοτουρκικός πόλεμος. Τελευταίοι χρονικά, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι μετέφεραν το θέατρο των πολεμικών συγκρούσεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Εγραφε χαρακτηριστικά ο Λένιν το 1916: «Το μοίρασμα δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά παρά "σύμφωνα με τη δύναμη". Η δύναμη όμως αλλάζει με την πορεία της οικονομικής εξέλιξης. Υστερα από το 1871, η Γερμανία δυνάμωσε 3-4 φορές πιο γρήγορα από την Αγγλία και τη Γαλλία. Η Ιαπωνία δυνάμωσε 10 φορές πιο γρήγορα από τη Ρωσία. Για να ελεγχθεί η πραγματική δύναμη ενός καπιταλιστικού κράτους, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει άλλο μέσο εκτός από τον πόλεμο».

Σήμερα, για να υπερασπιστούν την πρωτοκαθεδρία τους στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για μια γενικευμένη αναμέτρηση με τον βασικό τους ανταγωνιστή, την Κίνα, και τους συμμάχους της. Γι' αυτό επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τον «ζωτικό τους χώρο» στην αμερικανική ήπειρο, που θα τους παρέχει πρώτες ύλες, Ενέργεια, στρατηγικό βάθος και απουσία αντίπαλων βάσεων.

Βρισκόμαστε στη φάση που διαμορφώνονται τα στρατόπεδα και το καθένα ετοιμάζεται για την αναπόφευκτη κλιμάκωση της ιμπεριαλιστικής αναμέτρησης... Από αυτήν την άποψη, η επέμβαση στη Βενεζουέλα δεν είναι μεμονωμένο συμβάν, ούτε αποτελεί πιστό αντίγραφο των επεμβάσεων που έκαναν οι ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική σε άλλες ιστορικές περιόδους. Τηρουμένων των αναλογιών, ζούμε την αναβίωση της στρατηγικής του «ζωτικού χώρου», που προετοίμασε τους δυο Παγκόσμιους Πολέμους.

Θυμίζουμε ότι η έννοια του «ζωτικού χώρου» διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα. Η Γερμανία, ως «μεγάλο έθνος», χρειαζόταν περισσότερο χώρο από αυτόν που της επέτρεπαν τα σύνορά της για να ανταγωνιστεί τους αντιπάλους της. Καθώς όμως ο γερμανικός ιμπεριαλισμός είχε μείνει έξω από τη μοιρασιά των αποικιών, ο «ζωτικός χώρος» βρέθηκε στην Ανατολική Ευρώπη.

Την ίδια στόχευση είχε η πολιτική και των άλλων ιμπεριαλιστικών - αποικιοκρατικών δυνάμεων (κυρίως της Μ. Βρετανίας), με την πολιτική των κανονιοφόρων για την υπεράσπιση του δικού τους «ζωτικού χώρου».

Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο η γερμανική ηγεσία υιοθέτησε το σχέδιο «Mitteleuropa» - μια γερμανοκρατούμενη Κεντρική Ευρώπη που θα λειτουργούσε ως οικονομική «αυλή», επιτρέποντας στη γερμανική αστική τάξη να ανταγωνιστεί τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Η ναζιστική Γερμανία επέκτεινε αυτήν την «κληρονομιά», υποστηρίζοντας ότι πρέπει «να συγκεντρώσει όλη της τη δύναμη στη χάραξη ενός τρόπου ζωής για τον λαό μας μέσω της κατανομής επαρκούς "ζωτικού χώρου" για τα επόμενα εκατό χρόνια».

Στη σκιά της ήττας του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η διέξοδος για τη ναζιστική Γερμανία αναζητήθηκε στη συγκρότηση μιας «αυτοκρατορικής ενδοχώρας» που θα εξασφάλιζε πρόσβαση σε πρώτες ύλες, τρόφιμα και πετρέλαιο, που δεν θα μπορούσαν να κοπούν από κανέναν αντίπαλο. Το καθεστώς παρομοίασε μάλιστα τη γερμανική επέκταση προς ανατολάς με το αμερικανικό «manifest destiny».

Επιβεβαιώνεται ότι ο ιμπεριαλισμός, όποια μάσκα κι αν φοράει, «φασιστική», «δημοκρατική» ή άλλη, δεν διστάζει μπροστά σε κανένα έγκλημα προκειμένου να υπηρετήσει τα συμφέροντα και τους ανταγωνισμούς της αστικής τάξης. Σ' αυτό το πλαίσιο άλλωστε αξιοποιήθηκε και ο φασισμός ως ιδεολογικό και πολιτικό προκάλυμμα της ιμπεριαλιστικής πολιτικής τις δεκαετίες του '30 και του '40.

Στις σημερινές συνθήκες, όπου οι ενδοαστικές αντιθέσεις οξύνονται και μέσα στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναλάβει να «τρέξει» χωρίς κανέναν δισταγμό και αναστολή το σχέδιο υπεράσπισης της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας της αμερικανικής αστικής τάξης, πάνω στο τεντωμένο σκοινί των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Με το «Δόγμα Μονρόε» δύο αιώνες πριν (1823), το αναδυόμενο τότε κράτος των ΗΠΑ θωράκιζε τα συμφέροντά του στην αμερικάνικη ήπειρο απέναντι στους Ευρωπαίους αποικιοκράτες, χαρακτηρίζοντας «επιθετική ενέργεια» κάθε προσπάθεια να αναμειχθούν ή και να κυριαρχήσουν στο έδαφος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής.

Τις τελευταίες δεκαετίες το «Δόγμα Μονρόε» αφορούσε μόνο τους ιστορικούς. Ομως η Κίνα άρχισε να διεισδύει οικονομικά στη Λατινική Αμερική, και η Ρωσία αναβάθμισε τις στρατιωτικές σχέσεις με κράτη της περιοχής. Η αναβάθμιση της Κίνας σε στρατηγικό αντίπαλο των ΗΠΑ, που απειλεί την πρωτοκαθεδρία τους, κάνει τους Αμερικανούς να στρέψουν ξανά τα φώτα στη Λατινική Αμερική - από την οποία βέβαια δεν αποσύρθηκαν ποτέ - αναβιώνοντας το «Δόγμα Μονρόε» στις σύγχρονες συνθήκες.

Η «Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας» που δημοσίευσε η κυβέρνηση Τραμπ τον Δεκέμβρη του 2025 είναι σαφής: «Θα επαναβεβαιώσουμε και θα επιβάλουμε το Δόγμα Μονρόε για την αποκατάσταση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας στο δυτικό ημισφαίριο (...) Θα αρνηθούμε σε ανταγωνιστές εκτός ημισφαιρίου την ικανότητα να τοποθετούν δυνάμεις ή να κατέχουν ή να ελέγχουν περιουσιακά στοιχεία στρατηγικής σημασίας στο δικό μας ημισφαίριο». Η φράση «δικό μας ημισφαίριο» είναι η σύγχρονη, αμερικανική εκδοχή του «ζωτικού χώρου».

Δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων το τελευταίο διάστημα περιγράφουν με αποκαλυπτικό τρόπο τη σύγχρονη εκδοχή του «ζωτικού χώρου». Ο επικεφαλής του αμερικανικού Πενταγώνου, Πιτ Χέγκσεθ, τον οποίο ο Τραμπ μετονόμασε σε «υπουργό Πολέμου», δήλωσε στο «Reagan Defense Forum» τον Δεκέμβρη του 2025:

«Μετά από χρόνια παραμέλησης, οι ΗΠΑ θα αποκαταστήσουν την αμερικανική στρατιωτική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο. Θα τη χρησιμοποιήσουμε για να προστατεύσουμε την πατρίδα μας και να αποκτήσουμε πρόσβαση σε βασικά εδάφη σε όλη την περιοχή. Θα στερήσουμε επίσης από τους αντιπάλους τη δυνατότητα να αναπτύσσουν δυνάμεις ή άλλες απειλητικές ικανότητες στο ημισφαίριό μας».

Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, ο Χέγκσεθ ήταν ακόμα πιο ωμός: «Εμείς τώρα υπαγορεύουμε τους όρους (...) Ξένες δυνάμεις δεν θα έχουν πλέον βάση στο ημισφαίριό μας (...) Πρόκειται για την επανεγκαθίδρυση της αμερικανικής αποτροπής και κυριαρχίας στο δυτικό ημισφαίριο».

Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, σε συνέντευξη στο CNN επεξήγησε τη στρατηγική και το πώς επεκτείνεται σε όλο το δυτικό ημισφαίριο: «Επειδή η Γροιλανδία βρίσκεται στο δυτικό ημισφαίριο, εμπίπτει στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ όπως ορίζεται από το Δόγμα Μονρόε, και συνεπώς δεν πρέπει να παραμείνει ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας».

Το «Atlantic Council», μία από τις πιο επιδραστικές «δεξαμενές σκέψης» της Ουάσιγκτον, σημειώνει σε πρόσφατο άρθρο ότι «ο Λευκός Οίκος θα πρέπει στη συνέχεια να διευρύνει την έννοια της "ημισφαιρικής άμυνας" και να αυξήσει τη στρατιωτική του παρουσία, περιορίζοντας περαιτέρω την κινεζική, ρωσική και ιρανική επιρροή στο δυτικό ημισφαίριo».

Και προσθέτει πως η πρόσφατη επιχείρηση στη Βενεζουέλα εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο με την επιμονή του Τραμπ στην «απόκτηση» της Γροιλανδίας και τις απειλές του για επαναφορά του αμερικανικού ελέγχου στη Διώρυγα του Παναμά.

«Σε κάθε περίπτωση, η εξωημισφαιρική επιρροή διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην κινητοποίηση της ανησυχίας της Ουάσιγκτον: Κινεζικές εταιρείες κατέχουν κρίσιμες υποδομές κατά μήκος της Διώρυγας. Η Ρωσία και η Κίνα διεξάγουν στρατιωτική δραστηριότητα κοντά στη Γροιλανδία και στην Αρκτική Ζώνη. Και το Πεκίνο, η Μόσχα και η Τεχεράνη διατηρούν μακροχρόνια επιρροή στο Καράκας. Με τη σύλληψη του Μαδούρο η Ουάσιγκτον στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη της τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας και ότι είναι έτοιμη να κινηθεί άμεσα για την επιβολή του "Δόγματος Τραμπ"», αναφέρει η «δεξαμενή σκέψης», επιβεβαιώνοντας ότι «ο κύβος ερρίφθη»...

Κατά τη συνάντηση εκφράστηκε επίσης η κατηγορηματική καταδίκη της επίθεσης στη Βενεζουέλα και της κλιμάκωσης της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική, ως εγκληματικής ενέργειας που στρέφεται ενάντια στην ανεξαρτησία των λαών και στο δικαίωμά τους να καθορίζουν οι ίδιοι το μέλλον τους χωρίς επεμβάσεις και εκβιασμούς.

Υπογραμμίστηκε η διαχρονική στήριξη της εργατικής τάξης και του λαού της Ελλάδας στον λαό της Κούβας, με τη διεθνιστική αλληλεγγύη να αναδεικνύεται σε όπλο απέναντι στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, όπως αποτυπώνονται στα πολεμικά μέτωπα από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως τη Λατινική Αμερική.

Η αντιπροσωπεία ζήτησε τέλος να μεταφερθούν στην κυβέρνηση και στον λαό της Κούβας τα συλλυπητήρια για τους Κουβανούς μαχητές που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ενώ το ΠΑΜΕ καλεί τα συνδικάτα να ενισχύσουν τη διεθνιστική αλληλεγγύη απέναντι στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ.

Το ΠΑΜΕ καλεί την εργατική τάξη και τα συνδικάτα της χώρας μας να δυναμώσουν τη διεθνιστική αλληλεγγύη προς τον λαό της Κούβας και προς όλους τους λαούς, να υψώσουν τείχος απέναντι στους πολεμικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ, στο πλαίσιο των ανταγωνισμών τους με την Κίνα και τη Ρωσία για το μοίρασμα του κόσμου. Για να μη χύνεται το αίμα των λαών για τα κέρδη των ιμπεριαλιστών, για έναν κόσμο χωρίς πολέμους, φτώχεια και εκμετάλλευση, για την προοπτική μιας κοινωνίας που θα υπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες της εργατικής τάξης και των λαών.

Το ΚΚΕ στον αντίποδα όλων αυτών πρωτοστάτησε στην άμεση απάντηση στην ιμπεριαλιστική επέμβαση, στην έκφραση αλληλεγγύης στον λαό της Βενεζουέλας

Με την ντροπιαστική αυτή στάση, νομιμοποίησε έτσι τη δυνατότητα των ιμπεριαλιστών να εισβάλλουν όπου θέλουν με όποια προσχήματα, τη στιγμή μάλιστα που υπάρχει εδώ και 52 χρόνια η τουρκική κατοχή στην Κύπρο, ενώ έγραψε στα παλιά της τα παπούτσια ακόμα κι αυτό το Διεθνές Δίκαιο για το οποίο δήθεν κόπτεται, που βέβαια οι ιμπεριαλιστές έχουν κάνει ήδη κουρέλι...

Κατά τα άλλα, η κυβέρνηση έμεινε με τα προσχήματα στο χέρι, αφού την ίδια ώρα που αναμασούσε την καραμέλα ότι στόχος ήταν η «βάναυση δικτατορία» του Μαδούρο (αντίστοιχες «ευαισθησίες» δεν έχουν όταν χαριεντίζονται με τον σφαγέα Νετανιάχου, όταν φοράνε γραβάτες στους τζιχαντιστές στη Συρία, όταν σφιχταγκαλιάζονται με τις μοναρχίες του Κόλπου και πάει λέγοντας), ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ με καθημερινές του παρεμβάσεις ομολογεί πως τα πάντα γίνονται στο φόντο του ανταγωνισμού με Κίνα και Ρωσία, για τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών και το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, όπως και για τον έλεγχο του «δυτικού ημισφαιρίου» - σε μια νέα εκδοχή των θεωριών περί «ζωτικού χώρου».

Κάπως έτσι, σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, όλη η κυβερνητική μπουρδολογία καταλήγει στο τροπάριο του ρεαλισμού και του «εθνικού συμφέροντος», που δεν είναι άλλο από την εμπλοκή στα ευρωατλαντικά σχέδια και τη στοίχιση με τις ΗΠΑ.

Αποκαλύπτουν έτσι πως πίσω από την ντροπιαστική τους στάση δεν κρύβεται τίποτα άλλο παρά τα συμφέροντα του κεφαλαίου και η προσπάθεια για την αναβάθμιση της θέσης της αστικής τάξης, την ανάδειξή της σε «τοποτηρητή» για τα ευρωατλαντικά συμφέροντα στην περιοχή, καλώντας τον λαό να στοιχηθεί πίσω από αυτά τα επικίνδυνα σχέδια που τον κάνουν στόχο των ανταγωνισμών.

Αλλωστε, την ίδια ώρα η κυβέρνηση δήλωνε έτοιμη να στείλει δυνάμεις για «ναυτική επιτήρηση» στην Ουκρανία, όπως και στη Γάζα για να προωθήσει τα κατάπτυστα σχέδια των ΗΠΑ - Ισραήλ, «ψήνει» το στήσιμο στρατιωτικής δύναμης από κοινού με Ισραήλ και Κύπρο στην Ανατ. Μεσόγειο, ετοιμάζεται για «αναβάθμιση» της στρατιωτικής παρουσίας στην Ερυθρά και πιο πέρα, με τα κυβερνητικά στελέχη να λένε ξεδιάντροπα (στη συζήτηση για το νομοσχέδιο για τις Ενοπλες Δυνάμεις) πως «αν δεν θέλουμε να είναι άλλος ο χωροφύλακας της περιοχής, οφείλουμε να μπορούμε να αναλάβουμε το βάρος της ιστορικής μας ευθύνης» και ότι «χωρίς ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις δεν έχουμε συμμάχους»!

Βέβαια και η Δανία είναι σύμμαχος με τις ΗΠΑ, εντός του ΝΑΤΟ μάλιστα, αλλά βλέπει τη δεύτερη να ορέγεται τη Γροιλανδία απειλώντας ακόμη και για κατάληψη με στρατιωτικά μέσα. Μη μιλήσουμε για το γκριζάρισμα του Αιγαίου και το τραπέζι των επικίνδυνων διευθετήσεων με τις ευλογίες του συμμαχικού ΝΑΤΟ κ.ο.κ. Επιβεβαιώνεται δηλαδή σε κάθε περίπτωση πως οι συμμαχίες του αστικού κράτους και των κυβερνήσεών του αφορούν αποκλειστικά τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης, και όχι μόνο δεν αποτελούν «ασπίδα» για τον λαό, αλλά τον βάζουν στο επίκεντρο μεγάλων κινδύνων.

Από κοντά ακολούθησαν τα κόμματα της βολικής συμπολίτευσης, ξεπλένοντας τις πραγματικές αιτίες πίσω από τη στρατιωτική επίθεση στον λαό της Βενεζουέλας και υιοθετώντας τα προσχήματά της με διάφορους κάλπικους «αστερίσκους».

Εχουν μπόλικη προϋπηρεσία άλλωστε, όπως τότε που μιλούσαν για «το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα», αναπαράγοντας τα προσχήματα περί «τρομοκρατίας» που αξιοποίησαν για τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού το κατοχικό για δεκαετίες κράτος - δολοφόνος και οι Ευρωατλαντικοί σύμμαχοί του.

Τώρα σε όλους τους τόνους τα εν λόγω κόμματα μίλησαν για τον υπαίτιο «τραμπισμό», παραγνωρίζοντας τη χρόνια επιθετικότητα των ΗΠΑ απέναντι στους λαούς της Λατινικής Αμερικής, που με συνέπεια ακολούθησαν εξίσου οι κυβερνήσεις Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων. Επιθετικότητα η οποία στην παρούσα φάση αναβαθμίζεται εκ νέου στο πλαίσιο της εξασφάλισης του λεγόμενου «ζωτικού χώρου» απέναντι στις ανταγωνίστριες δυνάμεις των ΗΠΑ.

Στο ίδιο μήκος κύματος, πίσω από τη χυδαία στάση της ελληνικής κυβέρνησης είδαν «φιλοτραμπισμό» και όχι τις επιδιώξεις της ελληνικής αστικής τάξης που όλοι μαζί υπηρετούν. Για αυτό, εξάλλου, ανάμεσά τους βρίσκονται στελέχη που από κυβερνητικές θέσεις μια χαρά συνεργάστηκαν με τον «διαβολικά καλό» Τραμπ.

Αποφεύγοντας ακριβώς να εστιάσουν στις αιτίες της επέμβασης, όπως και συνολικά των εξελισσόμενων ιμπεριαλιστικών πολέμων και συγκρούσεων, αρκέστηκαν σε ενστάσεις και χιλιοειπωμένες διαπιστώσεις για την ανάγκη τήρησης του «διεθνούς δικαίου» που έχει δώσει τη θέση του στο «δίκιο του ισχυρού». Μιλάνε για το έτσι κι αλλιώς κουρελιασμένο διεθνές δίκαιο που ερμηνεύεται κατά το δοκούν, ειδικά όταν τον λόγο παίρνουν τα όπλα, ώστε να αλλάξουν τον συσχετισμό δύναμης που βρίσκεται στη βάση του.

Αλλωστε, το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που αναφέρεται στο δικαίωμα κάθε χώρας σε ατομική και συλλογική αυτοάμυνα, είναι αυτό που επικαλέστηκαν οι δυνάμεις του ευρωατλαντισμού για να επέμβουν δήθεν για την «προάσπιση» της Ουκρανίας, γενικεύοντας το μακελειό. Το ίδιο έκαναν οι ΗΠΑ για την επέμβαση στο Αφγανιστάν ή για τις αεροπορικές επιδρομές τους στη Συρία πριν φτάσουμε στην ανατροπή Ασαντ και την ανακήρυξη των τζιχαντιστών σε «μεταβατική κυβέρνηση», για την οποία πανηγύρισαν και οι εγχώριες δυνάμεις που τώρα τάχα «ενίστανται». Αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν και για τα αντίπαλα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα.

Στο ίδιο μοτίβο ορισμένοι μετά από μέρες σιωπής έψαχναν να βρουν αν τηρήθηκαν οι διαδικασίες εντός των ΗΠΑ, ώστε η αντικειμενικά απαράδεκτη επίθεση εις βάρος του λαού της Βενεζουέλας να έχει... νομική κατοχύρωση. Με την ίδια λογική, αυτή της θεσμικής και νομικής κάλυψης, δίνουν λευκό χαρτί σε μια σειρά επικίνδυνες ενέργειες για τον ελληνικό λαό, όπως η αποστολή των ενόπλων δυνάμεων εκτός συνόρων, αρκεί να είναι με τη σφραγίδα της ΕΕ, στο πλαίσιο των συμμαχικών αποστολών κ.ο.κ.

Και βέβαια, για άλλη μια φορά δεν ξέχασαν να ξεπλύνουν την πολεμοκάπηλη ΕΕ, η οποία διεκδικεί και αυτή μερίδιο από τη λεία για λογαριασμό των ευρωενωσιακών μονοπωλίων. Την ΕΕ που αναπαράγει τα προσχήματα που αξιοποιούν και οι ΗΠΑ, επιβάλλει κυρώσεις στη Βενεζουέλα επικαλούμενη την «υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου». Που πριν λίγα χρόνια αναγνώρισε τον ...εν αναμονή πραξικοπηματία, αχυράνθρωπο Γκουαϊδό, ενώ τώρα διά στόματος της Φον Ντερ Λάιεν απηύθυνε κάλεσμα για «δημοκρατική μετάβαση» στη Βενεζουέλα. Ακόμα ένα πρόσχημα βέβαια, αφού, όπως αποδεικνύεται από τις εξελίξεις, για τη μόνη μετάβαση που υπάρχει ενδιαφέρον είναι της Βενεζουέλας σε «σύμμαχο» των ΗΠΑ με το πιστόλι στον κρόταφο ανεξάρτητα από τη μορφή διακυβέρνησης.

Το ΚΚΕ στην αντίπερα όχθη καταδίκασε από την πρώτη στιγμή και κατηγορηματικά τη στρατιωτική επίθεση που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ ενάντια στη Βενεζουέλα και τον λαό της. Αποκαλύπτοντας τα για άλλη μια φορά σαθρά ιμπεριαλιστικά προσχήματα, ανέδειξε τον πραγματικό στόχο της υφαρπαγής του ενεργειακού πλούτου της Βενεζουέλας, τοποθετώντας τον στη μεγάλη εικόνα του οικονομικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού των ΗΠΑ με Κίνα και Ρωσία, τη διαφαινόμενη τροχιά περαιτέρω σύγκρουσης.

Πρωτοστάτησε στην άμεση απάντηση, στην έκφραση αλληλεγγύης στον λαό της Βενεζουέλας που δόθηκε με τη μαζική διαδήλωση έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία στην Αθήνα και άλλες μαχητικές παρεμβάσεις σε όλη την Ελλάδα. Τάσσεται αταλάντευτα με το ότι ο λαός της Βενεζουέλας είναι αυτός που πρέπει να διαμορφώσει το μέλλον στον τόπο του, μακριά από ξένες επεμβάσεις.

Την ώρα που συσσωρεύεται νέα καύσιμη ύλη σε έναν πλανήτη που φλέγεται, το ΚΚΕ καλεί τον ελληνικό λαό να δυναμώσει τον αγώνα ενάντια στην εμπλοκή της χώρας, να μη δείξει καμιά ανοχή στην κυβέρνηση που είναι φανερό πως θέλει να τον μπλέξει σε νέες περιπέτειες, ούτε στα κόμματα του ευρωατλαντισμού που υπηρετούν την ίδια πολιτική.

Ο προβληματισμός για τις εξελίξεις που υπάρχει σε ευρύτερες εργατικές - λαϊκές δυνάμεις, χρειάζεται να γίνει απόφαση δράσης μαζί με το ΚΚΕ, ενάντια σε όσους καλλιεργούν τον φόβο και τον εφησυχασμό.

Παραμένει πρώτης σημασίας ανάγκη να δυναμώσει η αγωνιστική κινητοποίηση για να κλείσουν οι βάσεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Για καμία συμμετοχή ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε στρατιωτικές αποστολές εκτός συνόρων, στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Στα αδιέξοδα του συστήματος υπάρχει διέξοδος υπέρ του λαού, έξω από τα όριά του. Βρίσκεται στην πάλη για την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας, με αποδέσμευση της Ελλάδας από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, με τη διαμόρφωση σχέσεων με όλα τα κράτη και τους λαούς στη βάση του αμοιβαίου οφέλους.

2024 The Associated Press. All

Αποψη της πρωτεύουσας της Γροιλανδίας, Νουούκ

Οι απειλές των ΗΠΑ να αποκτήσουν το αυτοδιοικούμενο νησί της Αρκτικής, που αποτελεί δανέζικο έδαφος, δεν είναι μόνο ενδεικτικές της «σφαγής» μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, αλλά είναι και μια ακόμη εξόφθαλμη απόδειξη για το τι είδους «συμμαχία» είναι το ΝΑΤΟ και πόσο «εξασφαλισμένη» είναι η «σταθερότητα» και η «ασφάλεια» για τα κράτη - μέλη του.

Ακόμη και αν τελικά δεν χρησιμοποιηθούν στρατιωτικά μέσα για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, αλλά οι ΗΠΑ κλείσουν μια συμφωνία εξαγοράς ή απόλυτου στρατιωτικού και οικονομικού ελέγχου, η ουσία παραμένει η ίδια: Το ΝΑΤΟ είναι μια ιμπεριαλιστική «λυκοσυμμαχία» για την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων καπιταλιστικών κρατών και μονοπωλιακών ομίλων, και όταν αυτά τα συμφέροντα συγκρούονται, επικρατεί - στρατιωτικά, πολιτικά, οικονομικά - το «δίκαιο» του ισχυρότερου.

Τα διδάγματα για τον ελληνικό λαό από τις εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία δεν θα μπορούσαν να γίνουν πιο «λιανά». Είτε με «συνεκμεταλλεύσεις», είτε με πολεμική αναμέτρηση οι ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί «τρέχουν» και η συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ και στους σχεδιασμούς αυτούς κάθε άλλο παρά «ειρήνη», «ομαλότητα» και «σταθερότητα» συνεπάγεται μέσα σε ένα «κουβάρι» αντικρουόμενων συμφερόντων, μέσα σε έναν καπιταλιστικό κόσμο που διακατέχεται από τον ανταγωνισμό για κέρδη και γεωπολιτική επιρροή.

Το Αιγαίο βρίσκεται ήδη κάτω από ΝΑΤΟική «σημαία», ενώ σε ολόκληρη τη χώρα στρατιωτικές βάσεις και υποδομές είναι «βαμμένες» με τα χρώματα της «αστερόεσσας», εξελίξεις που όχι μόνο δεν διασφαλίζουν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά φέρνουν νέους κινδύνους στον λαό...

Η Δανία - όπως και η Ελλάδα - είναι από τα «καλύτερα παιδιά» για τις ΗΠΑ, σημαντικό στήριγμα και «παραδοσιακός σύμμαχός» τους στη Β. Ευρώπη, στη Βαλτική και την Αρκτική. Επιπλέον η Δανία είναι από τα ιδρυτικά μέλη του ΝΑΤΟ, αγοράζει κυρίως αμερικανικούς εξοπλισμούς, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες ΝΑΤΟικές αποστολές στο εξωτερικό, ηγήθηκε για δυο χρόνια στο Ιράκ, συμμετείχε στον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά του ISIS, ενώ στην Ουκρανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές στρατιωτικής βοήθειας.

Η μακροχρόνια στρατιωτική σχέση μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας ενισχύθηκε με μια νέα Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας (DCA) στα τέλη του 2023, που επιτρέπει στον αμερικανικό στρατό να εισέλθει στη χώρα όποτε θέλει και για οποιονδήποτε λόγο κρίνει κατάλληλο.

Πρόκειται για μια σχεδόν «αποικιοκρατική» στρατιωτική συμφωνία. Ενδεικτικά: Επιτρέπει στον αμερικανικό στρατό απεριόριστη πρόσβαση σε δανέζικες αεροπορικές βάσεις και εγκαταστάσεις. Υποστηρίζει τη στάθμευση στρατευμάτων των ΗΠΑ, την αποθήκευση εξοπλισμού, τη συντήρηση και τις ασκήσεις. Χορηγεί στις δυνάμεις των ΗΠΑ μεγαλύτερη αυτονομία, που σημαίνει ότι υπερέχει η νομοθεσία των ΗΠΑ εντός των καθορισμένων περιοχών.

Μια ξεχωριστή συμφωνία καλύπτει την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Στη Γροιλανδία η Διαστημική Βάση Πιτουφίκ, με αμερικανική στρατιωτική παρουσία από το 1950, παρέχει μεγάλη στρατηγική αξία για τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, όπως υπεροχή στο Διάστημα και ένα κρίσιμο σύστημα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης.

«Εάν κάποια ευρωπαϊκά κράτη τρέφουν αυταπάτες ότι μπορούν να βασίζονται στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, τότε αυτό είναι κάλεσμα αφύπνισης ότι δεν επιστρέφουμε σε αυτόν τον κόσμο», έγραψε πρόσφατα η διευθύντρια της δεξαμενής σκέψης «Chatham House».

«Αυτός ο κόσμος» στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ, όμως τώρα «τα άπλυτα έχουν βγει στη φόρα» και απροκάλυπτα πλέον όλοι ομολογούν πως «κυβερνάει ο νόμος του ισχυρού».

Ούτε το νέο σχετικά «αφήγημα» ότι η ΕΕ πρέπει να μείνει «ενωμένη» απέναντι στις ΗΠΑ και να επιταχύνει τη «στρατηγική αυτονομία» της σε Αμυνα, εμπόριο, Ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, νέες τεχνολογίες κ.λπ. μπορεί να σταθεί σε έναν κόσμο που «φλέγεται» για το μοίρασμα των αγορών και με τις αντιθέσεις μέσα στην ίδια την ΕΕ να φουντώνουν.

Οπως δήλωσε ωμά την περασμένη βδομάδα ο Στίβεν Μίλερ, κορυφαίος σύμβουλος του Προέδρου Τραμπ: «Κανείς δεν πρόκειται να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Ο Μίλερ είπε ότι ο πραγματικός κόσμος «κυβερνάται από την ισχύ, που εξαρτάται από τη βία και από την εξουσία» - όχι με συνθήκες ή αμοιβαία υποστήριξη (βλέπε Αρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ κ.ά.).

Πολύ περισσότερο που - και αυτό αφορά ιδιαίτερα την Ελλάδα και την ιμπεριαλιστική αντιπαράθεση με την Τουρκία - η ίδια η ιδρυτική συνθήκη του ΝΑΤΟ δεν περιλαμβάνει καν πρόβλεψη για το τι θα συνέβαινε αν δύο από τα μέλη του βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους. Δεν υπάρχει π.χ. σαφής διάταξη για αποβολή μιας χώρας από το ΝΑΤΟ αν επιτεθεί σε άλλο κράτος - μέλος.

Φυσικά αν οι ΗΠΑ καταλάμβαναν στρατιωτικά τη Γροιλανδία, αυτό θα σήμαινε έναν «γεωπολιτικό σεισμό» και όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, «αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα τελειώσουν».

Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η κυβέρνησή του μπορεί να χρειαστεί να επιλέξει μεταξύ Γροιλανδίας και ΝΑΤΟ, όταν ρωτήθηκε την Πέμπτη από τους «New York Times» εάν η απόκτηση της Γροιλανδίας έχει μεγαλύτερη σημασία για τον ίδιο από τη διατήρηση της στρατιωτικής «συμμαχίας».

Οταν ρωτήθηκε γιατί θέλει οι ΗΠΑ να ελέγχουν τη Γροιλανδία, ανέφερε: «Η ιδιοκτησία σού δίνει κάτι που δεν μπορείς να διασφαλίσεις με μίσθωση ούτε με συνθήκη. Σου προσφέρει δυνατότητες που δεν μπορείς να αποκτήσεις απλώς υπογράφοντας ένα έγγραφο».

Νωρίτερα αυτήν τη βδομάδα ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε δηλώσει σε ανάρτησή του: «Αμφιβάλλω ότι το ΝΑΤΟ θα ήταν εκεί για μας αν το χρειαζόμασταν πραγματικά».

Ο δε Γάλλος Πρόεδρος, Εμ. Μακρόν, επισήμανε ότι η «Συμμαχία των Πρόθυμων» στο ουκρανικό ζήτημα δεν είναι ευκαιριακή και ότι στο βάθος δείχνει πως «η Αμυνα και η Ασφάλεια δεν αντιμετωπίζονται αποκλειστικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».

Ετσι, παρά τον κίνδυνο που θα δημιουργούσε για το μέλλον του ΝΑΤΟ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν πως η Γροιλανδία «είναι απαραίτητη» για τις ΗΠΑ «από την άποψη της εθνικής ασφάλειας».

Στρατηγικά τοποθετημένη ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, η Γροιλανδία θεωρείται ολοένα και πιο σημαντική στρατιωτικά και αναδεικνύεται σε γεωπολιτικό πεδίο μάχης καθώς οι πάγοι λιώνουν.

Η γεωγραφική της θέση μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής την καθιστά κρίσιμο σημείο για το αμερικανικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας, καθώς βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή πυραύλων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.

Εκτός από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, το υπέδαφος της Γροιλανδίας υπολογίζεται πως έχει κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες - απαραίτητα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για «πράσινες» τεχνολογίες και την πολεμική βιομηχανία - και με την απόκτηση του νησιού οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κρατήσουν την Κίνα έξω.

Η Κίνα παραμένει ένας πιθανός μελλοντικός επενδυτής με έντονο ενδιαφέρον, αλλά οι πραγματικές της επενδύσεις παραμένουν περιορισμένες.

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα από το United States Geological Survey (USGS), τα αποθέματα της Γροιλανδίας σε σπάνιες γαίες εκτιμώνται σε περίπου 1,5 εκατ. μετρικούς τόνους, περίπου όσα κατέχουν οι ΗΠΑ (1,9 εκατ. μετρικοί τόνοι) και ξεπερνούν τα αποθέματα του Καναδά (830.000 μετρικοί τόνοι).

Η ταχεία τήξη των τεράστιων πάγων του νησιού θα μπορούσε να οδηγήσει σε γεωτρήσεις πετρελαίου (η Γροιλανδία σταμάτησε να χορηγεί άδειες εξερεύνησης το 2021) και εξόρυξη βασικών ορυκτών, όπως χαλκός, λίθιο, κοβάλτιο και νικέλιο.

Ανοίγονται επίσης νέες ναυτιλιακές οδοί μέσω της Αρκτικής, εναλλακτικές στη Διώρυγα του Σουέζ, οι οποίες μειώνουν το ταξίδι από τη Δυτική Ευρώπη στην ανατολική Ασία σχεδόν κατά το ήμισυ. Η Ρωσία θέλει να κυριαρχήσει στον Βόρειο Διάδρομο, αν και φέρεται να παζαρεύει με τις ΗΠΑ για πρόσβαση σε επενδύσεις στην Αρκτική.

Η Κίνα και η Ρωσία συμφώνησαν τον Νοέμβρη να συνεργαστούν για την ανάπτυξη νέων θαλάσσιων διαδρομών στην Αρκτική.

Σε αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο έχουν δυναμώσει τα τελευταία χρόνια οι φωνές για την «ανεξαρτησία» της Γροιλανδίας από τη Δανία.

Η Γροιλανδία σχημάτισε τον Μάρτη μια νέα τετρακομματική κυβέρνηση, με βασικό σύνθημα «Η Γροιλανδία μάς ανήκει». Τα κόμματα του συνασπισμού είναι υπέρ της «μακροπρόθεσμης ανεξαρτησίας». Συμφωνία του 2009 με τη Δανία προβλέπει η Γροιλανδία να διεξάγει δημοψήφισμα πριν ανακηρύξει «ανεξαρτησία».

Το κόμμα που τάσσεται πιο ηχηρά υπέρ μιας «άμεσης και πλήρους ανεξαρτησίας» από τη Δανία, το Naleraq, το οποίο είναι το πιο φιλικό προς τις ΗΠΑ και την προεδρία Τραμπ, ήρθε δεύτερο στις εκλογές αλλά διπλασίασε τις έδρες του σε 8 συγκεντρώνοντας 25% των ψήφων. Μάλιστα, ο ηγέτης του Naleraq, Πέλε Μπρόμπεργκ, κάλεσε την κυβέρνηση της Γροιλανδίας να έχει συνομιλίες με την κυβέρνηση των ΗΠΑ χωρίς τη Δανία.

Η «ανεξαρτησία» από τη Δανία σημαίνει μεγαλύτερη πρόσδεση στις ΗΠΑ και το κόμμα έχει υπερασπιστεί μια «αμυντική συμφωνία» με την Ουάσιγκτον και θα μπορούσε να επιδιώξει ένα καθεστώς «ελεύθερης σύνδεσης», βάσει του οποίου η Γροιλανδία θα λάμβανε «αμερικανική υποστήριξη και προστασία» με αντάλλαγμα στρατιωτικά δικαιώματα, χωρίς να καταστεί επίσημα αμερικανικό έδαφος.

Πράγματι, μια από τις επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος είναι η σύναψη Συμφώνου Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association - COFA) - ονομασία που χρησιμοποιείται από την Ουάσιγκτον για τις συμφωνίες των ΗΠΑ με τα Νησιά Μάρσαλ, το Παλάου και την Ομοσπονδία της Μικρονησίας στον Ειρηνικό.

Με βάση αυτές τις συμφωνίες, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες και στρατιωτική προστασία, ενώ διατηρούν στρατιωτική παρουσία και εμπορικά προνόμια.

Για να προχωρήσει ένα τέτοιο σενάριο, η Γροιλανδία θα πρέπει πρώτα να αποσχιστεί από τη Δανία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται επίσης να εξετάζουν το ενδεχόμενο πληρωμών προς τους κατοίκους της Γροιλανδίας - 10.000 έως 100.000 δολαρίων ανά κάτοικο - προκειμένου να τους πείσουν να αποσχιστούν από τη Δανία, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.

2026, The Associated Press. Al

Μέσα στα ερείπια και τις πρόχειρες σκηνές, η ζωή στη Γάζα είναι καθημερινή κόλαση

Η περιοχή τον τελευταίο καιρό θυμίζει (ξανά...) «ναρκοπέδιο». Λίγες σπίθες αρκούν για να μπουρλουτιάσουν τα πάντα: Από το Ιράν και την Υεμένη (όπου φάνηκε ξεκάθαρα η κόντρα ΗΑΕ - Σαουδικής Αραβίας) έως τη Συρία (κόντρα Τουρκίας - Ισραήλ), τον Λίβανο (κόντρα «φιλοδυτικών» αστικών κομμάτων με τη Χεζμπολάχ) και τη Γάζα (όπου προωθείται η δεύτερη φάση του άθλιου σχεδίου Τραμπ), όλα θυμίζουν «καζάνι που βράζει». Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δημιουργούν γενικότερη αίσθηση ρευστότητας και πιθανών ανατροπών, με απρόβλεπτες, επικίνδυνες εξελίξεις προς διάφορες κατευθύνσεις.

Υπό τη μέγγενη ασφυκτικών «δυτικών» κυρώσεων και απροκάλυπτων πολεμικών απειλών από ΗΠΑ και Ισραήλ, εν μέσω καπιταλιστικής κρίσης το Ιράν βιώνει από τις 28 Δεκέμβρη σημαντικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, έκφραση της λαϊκής οργής. Ξεκίνησαν με την απεργία εμπόρων της Τεχεράνης και σύντομα προστέθηκαν εργαζόμενοι και φοιτητές, που βλέπουν τα εισοδήματά τους να εξανεμίζονται λόγω του πληθωρισμού, που ξεπερνά ετησίως το 42%, της υποτίμησης - ρεκόρ του ριάλ έναντι του δολαρίου, που είχε διαμορφώσει (στις 28/12/2025) τερατώδη ισοτιμία, της τάξης του ενός δολαρίου έναντι περίπου 1,5 εκατ, ριάλ, και την ακρίβεια που εδώ και καιρό κάνει απλησίαστα τρόφιμα (αύξηση τιμής 72%), φάρμακα (ακρίβυναν κατά 50%) και άλλα είδη πρώτης ανάγκης.

Μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν

Σε έναν βαθμό ορισμένες από τις κινητοποιήσεις επιχειρήθηκε να αξιοποιηθούν από προβοκάτορες ή και πράκτορες ξένων μυστικών υπηρεσιών (Mossad, CIA), όπως φάνηκε από εμπρηστικές ή ένοπλες επιθέσεις σε κυβερνητικές υπηρεσίες και αστυνομικά τμήματα.

Τα συνθήματα είναι πολύμορφα, όπως πολύμορφες είναι και οι κινητοποιήσεις. Αρχικά περιορίζονταν σε θέματα οικονομίας και ακρίβειας. Στη συνέχεια πήραν χαρακτήρα διεκδίκησης ευρύτερων μεταρρυθμίσεων (όχι απαραίτητα ανατροπής του καθεστώτος, όπως ευελπιστούν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ ή και το Ηνωμένο Βασίλειο, μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις - ειδικά το τελευταίο διάστημα - ακούγεται το σύνθημα «Θάνατος στον δικτάτορα», εννοώντας τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ), αλλά και αντίθεσης σε ορισμένες επιλογές του ιρανικού καθεστώτος σε περιφερειακό επίπεδο εξωτερικής πολιτικής (π.χ. με το σύνθημα «Ούτε για τη Γάζα ούτε για τον Λίβανο, δίνουμε το αίμα μας για το Ιράν»).

Το βράδυ της 8ης Γενάρη οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν, και στην Τεχεράνη (όπου αναφέρθηκαν εκρήξεις και καμένα οχήματα και κτίρια) και σε πολλές άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, με τις πληροφορίες για τους νεκρούς κατά τις (έως τότε) 12 μέρες κινητοποιήσεων να ανέρχονται (κατά τη ΜΚΟ HRANA) σε 42 (34 διαδηλωτές, 8 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας) ή σε 45 (κατά την οργάνωση «Iran Human Right»).

Οι συλληφθέντες, σύμφωνα με τις δύο οργανώσεις, ξεπερνούσαν τους 2.200.

Σε μια προσπάθεια να θέσουν υπό έλεγχο την κατάσταση, οι ιρανικές αρχές σταμάτησαν την πρόσβαση των πολιτών στο ίντερνετ και προκάλεσαν προβλήματα σε τηλεπικοινωνίες (κυρίως κινητής τηλεφωνίας). Επίσης ακυρώθηκαν αρκετές πτήσεις εσωτερικών και εξωτερικών δρομολογίων, με την «Turkish Airlines» π.χ. να ακυρώνει 5 πτήσεις προς Τεχεράνη στις 9 Γενάρη.

Το ίδιο βράδυ ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ επανέλαβε τις απειλές περί επίθεσης στο Ιράν, λέγοντας ότι το περιμένει «κόλαση» αν χτυπηθούν κι άλλοι διαδηλωτές.

Την Παρασκευή ο 86χρονος ανώτατος Ιρανός ηγέτης, Αλί Χαμενεΐ, αναφερόμενος στην έκρυθμη κατάσταση στη χώρα εμφανίστηκε οργισμένος. Διεμήνυσε ότι οι αρχές δεν θα ανεχτούν άτομα που δρουν ως «μισθοφόροι ξένων δυνάμεων» και ότι δεν θα υποχωρήσει «σε σαμποτέρ και βανδάλους», κατηγορώντας μέρος των διαδηλωτών πως «καταστρέφουν τους δικούς τους δρόμους για να ευχαριστήσουν τον Πρόεδρο άλλης χώρας», υπονοώντας τον Τραμπ.

Την ίδια ώρα ο 66χρονος Ρεζά Παχλαβί (γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί), ο οποίος ζει στις ΗΠΑ, εμφανίζεται να διεκδικεί ρόλο εξουσίας στο Ιράν σε περίπτωση ανατροπής του καθεστώτος, και διάφοροι αναλυτές σημειώνουν ότι τον προωθεί κυρίως το Ισραήλ, και σε έναν βαθμό «δυτικές» δυνάμεις, αλλά δεν έχει τη στήριξη του Τραμπ ως «εναλλακτική».

Στην Υεμένη στα τέλη του 2025 οξύνθηκε περαιτέρω η γεωπολιτική κόντρα Σαουδικής Αραβίας (στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Προέδρου Ρασάντ Αλ Αλίμι) και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (στηρίζουν τους αυτονομιστές του νότου και το «Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο», που αυτοδιαλύθηκε στις 9 Γενάρη). Στις 30 Δεκέμβρη η Σαουδική Αραβία βομβάρδισε το νότιο λιμάνι Μουκάλα, μετά τον εντοπισμό δύο μεταγωγικών πλοίων (εμιρατινών συμφερόντων) που ξεφόρτωναν τεθωρακισμένα και πολεμοφόδια για τους αυτονομιστές, λίγες βδομάδες αφότου οι τελευταίοι κατέλαβαν δύο σημαντικές επαρχίες (Χαντραμούτ και Μαχρά) κοντά στα σαουδαραβικά σύνορα. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν ήταν ραγδαίες, σε σημείο που την περασμένη Τετάρτη ο ηγέτης των αυτονομιστών του νότου, Αϊνταρούς Αλ Ζουμπάιντι, αναγκάστηκε να διαφύγει στο Αμπου Ντάμπι των ΗΑΕ μέσω Σομαλιλάνδης (η οποία στις 26 Δεκέμβρη αναγνωρίστηκε από το Ισραήλ, στενό σύμμαχο των ΗΑΕ). Το ίδιο διάστημα, το υποστηριζόμενο από τη Σαουδική Αραβία Προεδρικό Συμβούλιο της Υεμένης απέλασε τον Ζουμπάιντι και τον κατηγόρησε για εσχάτη προδοσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι αρχικά η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, που επενέβησαν για πρώτη φορά στην Υεμένη πριν από περίπου μία δεκαετία (αφού οι Χούθι του Κινήματος «Ανσάρ Αλλάχ» κατέλαβαν την πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά, το 2014), βρίσκονταν στο ίδιο «στρατόπεδο».

Σύντομα όμως τα ΗΑΕ αξιοποίησαν τη δράση αυτονομιστών στον νότο, ενθαρρύνοντας το 2017 το «Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο», το οποίο, μετά τις επιθέσεις - αστραπή της Σαουδικής Αραβίας αυτήν τη βδομάδα, φέρεται ότι ανακοίνωσε τη διάλυσή του στις 9 Γενάρη. Η είδηση ικανοποίησε τον Σαουδάραβα υπουργό Αμυνας, Χαλίντ Μπιν Σαλμάν, ο οποίος εκτίμησε ότι τώρα η νότια Υεμένη «μπαίνει σε γνήσιο μονοπάτι», ενόψει και της διάσκεψης στο Ριάντ για την αποκλιμάκωση της κατάστασης.

Στον Λίβανο η κατάσταση παραμένει τεταμένη, καθώς ΗΠΑ, Γαλλία και Ισραήλ εντείνουν τις πιέσεις για αφοπλισμό της Χεμπολάχ (που στηρίζεται πολιτικά και οικονομικά από το Ιράν) και την προώθηση μεταρρυθμίσεων στη βάση «δυτικών» και ισραηλινών συμφερόντων.

Ο στρατός του Λιβάνου ανακοίνωσε στις 8 Γενάρη ότι πέτυχε τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ νότια του ποταμού Λιτάνι μέχρι τα σύνορα με το Ισραήλ, με το τελευταίο να μην πείθεται, καθώς διαπίστωσε γενικά και αόριστα ότι «διατηρούνται στρατιωτικές υποδομές» της οργάνωσης σε νότιο και ανατολικό Λίβανο.

Οι πιέσεις των ΗΠΑ για μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος και άμεσες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ με στόχο μια νέα «Συμφωνία του Αβραάμ» έχουν παραμερίσει ή περιορίσει τον (κάποτε ισχυρό) ρόλο της Γαλλίας, ενώ παράλληλα «ρίχνουν νερό στον μύλο» των παζαριών για νέες έρευνες και γεωτρήσεις στη λιβανέζικη ΑΟΖ από αμερικανικά και άλλα ενεργειακά μονοπώλια.

Την Παρασκευή υπογράφηκε στη Βηρυτό συμφωνία για γεωλογικές έρευνες και γεωτρήσεις φυσικού αερίου στο «οικόπεδο 8», σε επιφάνεια 1.200 τ.χλμ., της λιβανέζικης ΑΟΖ, ανάμεσα σε εκπροσώπους της κοινοπραξίας των μονοπωλίων «TotalEnergies», «QatarEnergy», «Eni» και στον υπουργό Ενέργειας του Λιβάνου, Τζο Σάντι. Λίγες ώρες μετά ο ισραηλινός στρατός επανέλαβε τις αεροπορικές επιδρομές σε μεθοριακά χωριά του νότιου Λιβάνου.

Στη Συρία ο ανταγωνισμός Τουρκίας και Ισραήλ αναζωπυρώνει κάθε τόσο τις συγκρούσεις ή τις σφαγές σε διάφορες περιοχές της χώρας. Από την Τρίτη έως και την Πέμπτη που μας πέρασε καταγράφηκαν σφοδρές συγκρούσεις σε 6 συνοικίες της πόλης Χαλέπι της βόρειας Συρίας, ανάμεσα σε δυνάμεις ασφαλείας τζιχαντιστών του «Προέδρου» Αχμεντ Αλ Σαράα και σε Κούρδους των «Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων» (SDF).

Την Παρασκευή, στις 3 π.μ., μετά από αιματηρές συγκρούσεις που προκάλεσαν τον θάνατο και τον τραυματισμό δεκάδων ατόμων και τον αναγκαστικό εκτοπισμό εκατοντάδων αμάχων (στην πλειοψηφία τους Κούρδων), και έπειτα από πίεση του Αμερικανού απεσταλμένου Τομ Μπάρακ, η συριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε «εκεχειρία», σταματώντας τις μάχες με τους Κούρδους μαχητές. Προηγουμένως «παρέκαμψε» πρόταση της Τουρκίας «να τη βοηθήσει» στις συγκρούσεις με τις SDF.

Παρά την «εκεχειρία», η κατάσταση παραμένει αβέβαιη, καθώς, όπως καταγράφεται το τελευταίο διάστημα, εκεί που σβήνει μία «φωτιά» ανάβει η επόμενη...

Στη πολύπαθη Γάζα, την ίδια ώρα, η κατάσταση παραμένει δραματική. Περίπου 2 εκατομμύρια ελεύθεροι πολιορκημένοι Παλαιστίνιοι υποφέρουν, και όταν δεν σκοτώνονται από τις ισραηλινές σφαίρες στερούνται τα πιο βασικά αγαθά και επιβιώνουν μέσα στα συντρίμμια και στα παραπήγματα.

Η δολοφονική στρατιωτική μηχανή του Ισραήλ καθημερινά κάνει κουρέλι την εκεχειρία στη Λωρίδα της Γάζας, και την Πέμπτη σκότωσε τουλάχιστον 14 Παλαιστίνιους, μεταξύ τους και 5 παιδιά.

Το κράτος - δολοφόνος εξαπέλυσε νέες επιθέσεις σε σκηνές εκτοπισμένων Παλαιστινίων στην περιοχή Αλ Μαουάσι στη νότια Γάζα και στη συνοικία Ζεϊτούν της Πόλης της Γάζας, και βομβάρδισε τις περιοχές Μπουρέιτζ και Νουσεϊράτ στην κεντρική Γάζα.

Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας στη Γάζα, τουλάχιστον 425 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και άλλοι 1.206 έχουν τραυματιστεί σε ισραηλινές επιθέσεις από τις 11 Οκτώβρη 2025, οπότε συνάφθηκε η εκεχειρία «με το πιστόλι στον κρόταφο».

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, την ερχόμενη βδομάδα ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει τη σύνθεση του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», με εκείνον επικεφαλής, καθώς πασχίζει να προωθήσει τη δεύτερη φάση του άθλιου σχεδίου του (το οποίο παρ' όλα αυτά προσπαθεί να το καθυστερήσει το Ισραήλ).

Μεσοβδόμαδα ο Ισπανός πρωθυπουργός Π. Σάντσεθ δήλωσε «παρών», εκφράζοντας επιθυμία για συμμετοχή στη «Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης» στη Γάζα και στην ανοικοδόμηση της περιοχής.

ΗΠΑ: Ο 1ος εμπορικός εταίρος στη Λατινική Αμερική. Εξαγωγές: Τεχνολογία, βιομηχανικός εξοπλισμός, καύσιμα, υπηρεσίες, αεροπλάνα, αγροτικά προϊόντα, χημικά, φάρμακα. Εισαγωγές: Πρώτες ύλες και τρόφιμα.

Κίνα: Ο 1ος εταίρος στη Νότια Αμερική. Εξαγωγές: Τεχνολογικά - ηλεκτρονικά προϊόντα, οχήματα, βιομηχανικός εξοπλισμός, φωτοβολταϊκά πάνελ, ανεμογεννήτριες. Εισαγωγές: Σόγια, βοδινό κρέας, χαλκός, σίδηρος, πετρέλαιο κ.ά.

Ευρωπαϊκή Ενωση: 3ος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος. Εξαγωγές: μηχανήματα, χημικά, αυτοκίνητα, έχει επενδύσεις (τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, βιομηχανία). Εισαγωγές: Πρώτες ύλες, ορυκτά, τρόφιμα.

Καναδάς: Παγκόσμιος ηγέτης στην εξόρυξη. Καναδικές εταιρείες ελέγχουν σημαντικό ποσοστό των ορυχείων χρυσού, αργύρου, χαλκού στις Ανδεις (Περού, Χιλή, Κολομβία).

Ιαπωνία: Διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με Βραζιλία, Μεξικό, Χιλή. Εξαγωγές: Αυτοκίνητα και υψηλή τεχνολογία, εισάγει μεταλλεύματα (χαλκό) και τρόφιμα.

Ρωσία: Εξάγει λιπάσματα, σιτηρά, οπλικά συστήματα και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό. Εισάγει: Φρούτα, καφέ, κακάο κ.ά. Μπορεί να έχει μικρό οικονομικό αποτύπωμα στην περιοχή, αλλά είναι δυσανάλογα μεγάλη η πολιτική επιρροή της, ενώ έχει και θεσμική σχέση με τη Βραζιλία, μέσω των BRICS, και διάφορες συμφωνίες με χώρες της περιοχής.

Μετά τη στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα ο Ντ. Τραμπ για άλλη μια φορά εστίασε στην ανάγκη για «λόγους ασφαλείας» η Γροιλανδία, που ανήκει στη Δανία, χώρα μέλος της ΕΕ, να γίνει αμερικανικό έδαφος. Μάλιστα εμφανίστηκε και σχετικός χάρτης με τη Γροιλανδία «αμερικανοντυμένη»...

Τόσο σε αυτήν την περίπτωση όσο και σε άλλες διαφαίνονται οι αντιθέσεις ανάμεσα στο ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο και στο υπό διαμόρφωση ευρασιατικό. Την ίδια ώρα οξύνονται οι αντιθέσεις και στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού άξονα.

Το γεγονός αυτό δίνει τη δυνατότητα για την ανάπτυξη της δικής μας παρέμβασης, αξιοποιώντας τον παραπέρα κλονισμό διαφόρων ιδεολογημάτων των αστικών κομμάτων και επιτελείων, τα οποία έχουν ανησυχήσει σφοδρά από τις εξελίξεις.

Χαρακτηριστική είναι απ' αυτήν την άποψη η παρέμβαση, τον περασμένο Δεκέμβρη, του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, Δ. Καιρίδη, ο οποίος μιλώντας στη Βουλή ούτε λίγο ούτε πολύ επεδίωξε να χρεώσει στο ΚΚΕ την πορεία στρατιωτικοποίησης της ΕΕ, που προωθείται στο πλαίσιο της στροφής στην πολεμική οικονομία και εξαιτίας της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Απευθυνόμενος στους βουλευτές του ΚΚΕ, με τον γνωστό στόμφο του είπε τα εξής:

«Γιατί πρέπει η Ευρώπη να επανεξοπλιστεί; Γιατί αυτό που επιθυμούσατε, και επί χρόνια διαδηλώνατε έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία, γίνεται πραγματικότητα. Φεύγουν οι Αμερικάνοι! Αυτό δεν θέλατε; Και πρέπει η Ευρώπη, να το πούμε αυτό σε κάθε αφελή, δεν υπάρχει ζωή χωρίς άμυνα. Και το τελευταίο μικρόβιο, το τελευταίο έμβιο ον έχει αμυντικό μηχανισμό, και στον βαθμό που η Ευρώπη δεν είχε τέτοιον, γιατί είχε τους Αμερικανούς, οφείλει σήμερα να το αποκτήσει αν θέλει να υπάρχει. Το διεκδικήσατε, το πετύχατε. Κομμουνιστές στην Ουάσιγκτον!».

Από το ουκρανικό χτύπημα του αγωγού που καταλήγει στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ πλήγηκαν τα συμφέροντα των αμερικανικών μονοπωλίων

Η ταραχή τους γίνεται όλο και πιο εμφανής, γιατί όπως τονίζουν οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο: «Η πολιτική των ΗΠΑ οξύνει τις αντιθέσεις μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο και οδηγεί σε επιδείνωση των σχέσεων των ΗΠΑ με την ΕΕ...».

Δεν θα ασχοληθούμε με τον διασκεδαστικό ισχυρισμό ότι οι κομμουνιστές κατέλαβαν την Ουάσιγκτον. Ούτε την Ουάσιγκτον, ούτε τη Νέα Υόρκη, του σοσιαλδημοκράτη δημάρχου Ζοχράν Μαμντάνι, δυστυχώς για τον αμερικανικό και τους άλλους λαούς, δεν έχουν καταλάβει οι κομμουνιστές. Ο δε Αμερικανός Πρόεδρος, Ντ. Τραμπ, είναι φωστήρας του χυδαίου, πρωτόγονου αντικομμουνισμού.

Θα εξετάσουμε για αρχή τη λαθροχειρία του εκπροσώπου της ΝΔ, που συνηθίζουν να την κάνουν και τα περισσότερα αστικά κόμματα της χώρας μας εδώ και δεκαετίες, αποκαλώντας το ιμπεριαλιστικό οικοδόμημα της ΕΕ «Ευρώπη», που είναι ευρύτερος γεωγραφικός χώρος, διαχρονικός στους αιώνες.

Οι ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στην αγορά των ΗΠΑ, κατέχοντας ένα μερίδιο 25% - 30%

Η ΕΕ είναι δημιούργημα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων και είχε αφετηρία το 1951, με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ανθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), που με τη Συνθήκη της Ρώμης (1957) έγινε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) και το 1993 με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ έγινε Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ), συγκεντρώνοντας μόλις το 42% των ευρωπαϊκών εδαφών, καθώς το 58% του εδάφους της Ευρώπης ανήκει σε ευρωπαϊκά κράτη που δεν είναι ενταγμένα στην ΕΕ, με τη Ρωσία να είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση σε ευρωπαϊκά εδάφη.

Το πιο χοντρό ψέμα όμως του κ. καθηγητή είναι πως «φεύγουν οι Αμερικάνοι!». Αυτό λέγεται όταν οι ΗΠΑ έχουν στην Ευρώπη 80.000 - 100.000 στρατιωτικούς σε φάση «στρατηγικής αναδιαμόρφωσης», που σημαίνει ότι σε κάποιες χώρες μειώνονται (π.χ. Γερμανία, Ρουμανία) και σε κάποιες άλλες αυξάνονται (π.χ. σκανδιναβικές χώρες, Ελλάδα), ενώ μεταφέρονται σε ευρωπαϊκά εδάφη πιο εξελιγμένα όπλα, που ενισχύουν τη θέση των ΗΠΑ, αξιοποιώντας μικρότερο αριθμό προσωπικού (π.χ. στη Γερμανία με την ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς SM-6, Tomahawk κ.ο.κ.).

Να σημειωθεί ότι το αμερικανικό Κογκρέσο ψήφισε νόμο που απαγορεύει στον Πρόεδρο να μειώσει τις δυνάμεις στην Ευρώπη κάτω από τις 76.000 χωρίς ειδική έγκριση.

Οι δε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ευρωπαϊκά εδάφη αυξάνονται και ενισχύονται, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει: Η βάση της Σούδας είναι «ακρογωνιαίος λίθος» της αμερικανικής πολεμικής μηχανής στη Μεσόγειο και ενισχύεται συνεχώς, η Λάρισα (αεροπορική βάση 110 ΠΜ) διαθέτει αναβαθμισμένη αμερικανική παρουσία μη επανδρωμένων αεροσκαφών (MQ-9 Reaper), η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως πύλη εισόδου για αμερικανικά στρατεύματα και εξοπλισμό στην Ανατολική Ευρώπη, και από κοντά Αραξος, Βόλος κ.ο.κ.

Τέλος, ο κ. Καιρίδης παρομοιάζει την ΕΕ με «έμβιο ον», που αντικειμενικά πρέπει να έχει αμυντικό μηχανισμό. Η σχολή σκέψης του ρεαλισμού στις διεθνείς σχέσεις αρέσκεται σε τέτοιους παραλληλισμούς. Κάποιοι εκπρόσωποί της παρομοίαζαν τα σύνορα με το «δέρμα» του οργανισμού, που είναι ελαστικό, αλλάζοντας ανάλογα με τη δύναμη του κράτους (Friedrich Ratzel), άλλοι υποστήριξαν ότι το κράτος έχει αισθήσεις, θέληση και ένστικτο αυτοσυντήρησης (Rudolf Kjellen), ή ακόμα μεταφέρουν την ανθρώπινη φυσιολογία στις διεθνείς σχέσεις μέσω της έννοιας της έμφυτης ανθρώπινης επιθυμίας για κυριαρχία, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη ενεργούν βάσει των σκοτεινών ενστίκτων της ανθρώπινης φύσης (Hans Morgenthau). Να θυμίσουμε ότι με κάτι τέτοιες παρομοιώσεις και ιδέες, π.χ. περί ανάγκης «ζωτικού χώρου», που είναι αναγκαίος δήθεν «για να αναπνεύσει η χώρα» ως ζωντανός οργανισμός, πορεύτηκε ο Χίτλερ με τους ναζί πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η προσπάθεια να μεταφερθούν χαρακτηριστικά έμβιων όντων ή και του ανθρώπου στα κράτη, που είναι μηχανές ταξικής καταπίεσης στα χέρια της κάθε φορά άρχουσας τάξης, καθώς και στις συμμαχίες τους, όπως είναι η ΕΕ, γίνεται για να δικαιολογηθεί η επιθετικότητα της κάθε αστικής τάξης, που εκφράζεται στη βάση της ισχύος της και με τη διαμόρφωση των διεθνών πολιτικοστρατιωτικών ιμπεριαλιστικών συμμαχιών της, όπως είναι η ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Θέλουν να ταυτιστούν οι λαοί με τα συμφέροντα των αστικών τάξεων, που κάνουν το κουμάντο σε αυτά τα αντιλαϊκά κράτη και τις διεθνείς συμμαχίες.

Εμείς από την παρομοίωση που έκανε ο κ. Καιρίδης θα αποδεχτούμε μόνο αυτή του μικροβίου, γιατί πράγματι η ΕΕ είναι ένα θανατηφόρο για τους λαούς μικρόβιο, που πρέπει να εξαλειφθεί με την πάλη των εργαζομένων για την αποδέσμευση κάθε χώρας και με τον λαό κυρίαρχο στον τόπο του.

Το τι πραγματικά ανησυχεί την αστική τάξη θα προσπαθήσουμε να το δώσουμε με 3 πολύ πρόσφατα παραδείγματα:

Πρόκειται για μια από τις πιο κρίσιμες και ταυτόχρονα πολιτικά «ευαίσθητες» ενεργειακές υποδομές στον κόσμο, αφού μιλάμε για τον κύριο δίαυλο μέσω του οποίου το πετρέλαιο του Καζακστάν φτάνει στις διεθνείς αγορές, περνώντας όμως μέσα από το ρωσικό έδαφος.

Ο αγωγός έχει μήκος 1.500 χιλιόμετρα, ξεκινά από το γιγαντιαίο κοίτασμα Τενγκίζ (δυτικό Καζακστάν) και καταλήγει στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ (Μαύρη Θάλασσα), από όπου το πετρέλαιο φορτώνεται σε δεξαμενόπλοια. Η ουκρανική επίθεση έθεσε εκτός λειτουργίας μία από τις τρεις πλωτές εξέδρες φόρτωσης, όταν μια άλλη εξέδρα βρισκόταν σε προγραμματισμένη συντήρηση. Αυτό οδήγησε σε δυσλειτουργία που ανάγκασε τις εταιρείες να μειώσουν την παραγωγή της στα μεγάλα κοιτάσματα, καθώς δεν υπάρχει χώρος αποθήκευσης για το πετρέλαιο και αυτό δεν μπορούσε να φορτωθεί στα πλοία.

Ο μεγάλος χαμένος από το ουκρανικό χτύπημα ήταν οι αμερικανικές εταιρείες «Chevron» και «ExxonMobil», στις οποίες ανήκει αντίστοιχα το 50% και το 25% του πετρελαίου του Καζακστάν.

Η «Chevron» είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στο Καζακστάν. Το κοίτασμα Τενγκίζ είναι ζωτικό για την εταιρεία, καθώς αποτελεί περίπου το 25% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής της. Οι ΗΠΑ ενέκριναν ειδικές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για τον αγωγό CPC, παρόλο που αυτός διέρχεται από ρωσικό έδαφος και καταλήγει σε ρωσικό λιμάνι, προκειμένου να μην πληγούν τα συμφέροντα της «Chevron» και της «ExxonMobil».

Οι οικονομικές απώλειες για τους δύο αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς από το ουκρανικό χτύπημα είναι σημαντικές και υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια άμεσα, επηρεάζοντας και τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς τους για το 2026.

Χάθηκαν πωλήσεις περίπου 480.000 τόνων πετρελαίου (περίπου 3,5 εκατομμύρια βαρέλια) μέσα σε λίγες εβδομάδες. Επιπλέον, οι εταιρείες επιβαρύνονται με σημαντικά έξοδα για τις επισκευές, που είναι πολυδάπανες και τεχνικά δύσκολες, λόγω των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που περιορίζουν τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών και παρουσίας ξένου εξειδικευμένου προσωπικού στη Ρωσία.

Η μεταφορά πετρελαίου μέσω Κίνας ή μέσω του «Μεσαίου Διαδρόμου» (Κασπία - Αζερμπαϊτζάν) κοστίζει έως και 2-3 φορές περισσότερο ανά βαρέλι σε σχέση με τον αγωγό CPC. Είναι χαρακτηριστικό ότι η «Chevron» λίγες μέρες μετά το ουκρανικό χτύπημα ανακοίνωσε πρόγραμμα περικοπών 3-4 δισ. δολαρίων και μείωσης προσωπικού (15% - 20%).

Σαφώς η χρονική σύμπτωση που έγινε το χτύπημα, όπως και τον «ποιον πόνεσε», δεν ήταν τυχαία. Το πλήγμα στις εξαγωγές πετρελαίου του Καζακστάν, που ελέγχεται από αμερικανικές εταιρείες, έγινε την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες (με πρωτοστάτη τον Εμ. Μακρόν και την Κ. Κάλας της ΕΕ) εξέφραζαν την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας για την Ουκρανία που θα γινόταν «πίσω από την πλάτη τους».

Να σημειώσουμε εδώ πως ο Τραμπ θεωρεί ότι τα ευρωπαϊκά φάρμακα που εισάγονται στις ΗΠΑ είναι φτηνότερα από τα αμερικανικά, οπότε πλήττουν τη φαρμακοβιομηχανία των ΗΠΑ, αφού οι ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες κερδίζουν σημαντικό μερίδιο της αγοράς στις ΗΠΑ.

Συνεχίζοντας τη διήγηση του διαλόγου, ο Τραμπ σημείωσε πως «ο Μακρόν απάντησε: Οχι - όχι - όχι, δεν θα το κάνω αυτό! Κι εγώ του είπα: Πρέπει να το κάνεις. Θα το κάνεις 100%. Σε παρακαλώ, αποδέξου το από τώρα. Γίνε ευγενικός. Θα το κάνεις 100%. Αν δεν το κάνεις, θα επιβάλω δασμούς 25% σε οτιδήποτε πουλάει η Γαλλία στις ΗΠΑ. Και τότε ο Μακρόν απάντησε: Κατάλαβα».

Αυτό, ωστόσο, αφορά και τα ανταγωνιστικά συμφέροντα της ΕΕ, που είναι σήμερα ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής (σε απόθεμα επενδύσεων) στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική. Η ΕΕ συνδέει τη λεγόμενη «στρατηγική αυτονομία» της με την ανάπτυξη και εμβάθυνση των σχέσεων με τις χώρες της περιοχής, για την πρόσβαση στο «τρίγωνο του λιθίου», των άλλων ορυκτών, όπως και της αγοράς των 700 εκατομμυρίων ανθρώπων. Καθόλου τυχαίες δεν είναι οι δηλώσεις των εκπροσώπων της ΕΕ, που ενώ δεν καταδίκασαν τις ενέργειες των ΗΠΑ, την ίδια ώρα εξέφραζαν ανησυχία για τις εξελίξεις, ανακυκλώνοντας τα περί «διεθνούς δικαίου», «ομαλής μετάβασης» κ.ο.κ.

Τα τρία αυτά παραδείγματά μας, και από κοντά και το συνεχιζόμενο «μαρκάρισμα» της Γροιλανδίας, δείχνουν ορισμένες πλευρές του πραγματικού μακελειού, που γίνεται και στους κόλπους του ευρωατλαντικού στρατοπέδου, όπου και εδώ έχουν οξυνθεί οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στα μονοπώλια και στις αστικές κυβερνήσεις, με εκατέρωθεν χτυπήματα και αντικρουόμενες επιλογές.

Η αλλαγή στον συσχετισμό μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών, η προσπάθεια των ΗΠΑ να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία, μεταξύ άλλων αναδιαρθρώνοντας τις διεθνείς προτεραιότητές τους, επιφέρει αλλαγές και στις μεταξύ τους συμμαχίες. Οξύνονται οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις για τον έλεγχο και το ξαναμοίρασμα εδαφών και αγορών, ζωνών οικονομικής επιρροής, κυρίως ενεργειακών και πλουτοπαραγωγικών πηγών, δρόμων μεταφοράς εμπορευμάτων, τόσο με τον υπό διαμόρφωση ευρασιατικό ιμπεριαλιστικό άξονα (Κίνας, Ρωσίας κ.ά.) όσο και στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού άξονα.

Οι κυρίαρχοι κύκλοι της αστικής τάξης της χώρας μας, που ως στρατηγική επιλογή έχουν επιλέξει τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, αλλά και τη στρατηγική συμμαχία με τις ΗΠΑ, έχουν σφόδρα αγχωθεί για το σε ποιον «βράχο» μπορεί να συντριβούν τα δικά τους συμφέροντα, από μια παραπέρα πιθανή όξυνση των σχέσεων των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Είναι γνωστό ότι η πολιτική γραμμή που έχει χαράξει η σημερινή αμερικανική προεδρία επί Τραμπ διαφέρει από αυτή του προκατόχου του.

Ανάλογες διεργασίες παρατηρούνται και στο πολιτικό σύστημα των χωρών που αποτελούν την ΕΕ. Οι εξελίξεις στην οικονομία, η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων και η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων, οι ανταγωνισμοί ανάμεσα σε τμήματα του κεφαλαίου, καθώς και η πολεμική προετοιμασία, είναι το έδαφος πάνω στο οποίο εξελίσσονται αυτές οι διεργασίες και στο αστικό πολιτικό σύστημα των χωρών της ΕΕ.

Κλονίζονται διάφορα ιδεολογήματα, π.χ. αυτά στα οποία αρέσκονται κυρίως οι εκπρόσωποι μιας άλλης αστικής σχολής σκέψης των διεθνών σχέσεων, του κονστρουκτιβισμού, που επίσης διδάσκεται στα πανεπιστήμια και προτάσσει τον ρόλο των ιδεών, όπως της «κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας», των «κοινών ευρωπαϊκών αξιών» και άλλων σύγχρονων ευρωπαϊκών παραμυθιών του Μινχάουζεν.

Με αυτά δηλητηρίαζαν πλατιές μερίδες του λαού, για να εμπεδώσει ότι τα συμφέροντά του δήθεν ταυτίζονται με αυτά της ΕΕ και των μονοπωλίων της.

Να λοιπόν που τώρα εμφανίζονται δήθεν «αντισυστημικοί» Ευρωπαίοι πολιτικοί, κυρίως με ακροδεξιό περιτύλιγμα, όπως οι Βίκτορ Ορμπαν (Ουγγαρία), Μαρίν Λεπέν (Γαλλία), Χέρμπερτ Κικλ (Αυστρία), Χέερτ Βίλντερς (Ολλανδία), Ρόμπερτ Φίτσο (Σλοβακία), Αντρέι Μπάμπιτς (Τσεχία) κ.ά., που διαβάζουν διαφορετικά από την ηγεσία της ΝΔ αυτές τις δήθεν «ευρωπαϊκές αξίες», ενώ η πολιτική ατζέντα τους όλο και περισσότερο προσιδιάζει με τις πολιτικές του Τραμπ, καθώς και με τις λεγόμενες «παραδοσιακές αξίες» του Ρώσου Προέδρου Βλ. Πούτιν και του ακροδεξιού ιδεολογικοπολιτικού συρφετού που αυτός έχει περιμαζέψει (Ντούγκιν, Μαλοφέεφ κ.ά.) και είναι οπαδοί του λεγόμενου «πολέμου των πολιτισμών».

Η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ οδηγεί στην κατάρρευση μιας σειράς αστικών ιδεολογημάτων στον τομέα των διεθνών σχέσεων και διαμορφώνει δυνατότητες για απεγκλωβισμό λαϊκών συνειδήσεων.

Αυτό, βέβαια, απαιτεί το βάθεμα της ιδεολογικοπολιτικής διαπάλης και της διάδοσης των θέσεων του ΚΚΕ, ώστε να αμβλύνονται ψευδαισθήσεις, να σπάνε αυταπάτες, αξιοποιώντας και την πείρα από τη ζωή, την Ιστορία και τη συμμετοχή στους αγώνες. Μόνο έτσι θα αχρηστεύσουμε τις εφεδρείες που αξιοποιεί το αστικό σύστημα, επιδιώκοντας ένα τμήμα του παλιού αστικού πολιτικού κόσμου να το εμφανίσει ως «νέο» και «αντισυστημικό».

Πραγματικός αντισυστημισμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την αμφισβήτηση και αντιπαράθεση με τον καπιταλισμό, τα μονοπώλια, το αστικό κράτος, τις ιμπεριαλιστικές του συμμαχίες. Αυτά είναι το σύστημα! Και η ζωή έχει αποδείξει πως αυτό ανατρέπεται μονάχα με την ανάπτυξη της ταξικής πάλης για τα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα, για ριζική αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων σε βάρος του κεφαλαίου και υπέρ της εργατικής τάξης και των συμμάχων της.

Βρετανία, Γαλλία και Ουκρανία υπέγραψαν τη «δήλωση προθέσεων» για ανάπτυξη «δυτικών» στρατευμάτων σε όλη την Ουκρανία μετά από μια «εκεχειρία»

Από αυτούς πιο «πρόθυμοι» εμφανίστηκαν το Παρίσι και το Λονδίνο, διεκδικώντας αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο στην Ανατολική Ευρώπη.

Οι ηγέτες της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Ουκρανίας υπέγραψαν την Τρίτη στο Παρίσι «δήλωση προθέσεων» - τη λεγόμενη Διακήρυξη του Παρισιού - για την ανάπτυξη «δυτικής» πολυεθνικής στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία, μετά την επίτευξη εκεχειρίας και τη δημιουργία «στρατιωτικών κόμβων» στη χώρα.

Οι «εγγυήσεις» προβλέπεται να παρέχονται κυρίως από ευρωπαϊκά κράτη, αλλά η αμερικανική υποστήριξη θεωρείται απαραίτητη.

Ωστόσο η συμβολή των ΗΠΑ στους τομείς των πληροφοριών και της επιμελητειακής υποστήριξης, και κυρίως η δέσμευσή τους να υποστηρίξουν τη «δυτική» στρατιωτική δύναμη σε περίπτωση επίθεσης, που υπήρχαν στο προσχέδιο, δεν περιλήφθηκαν στο τελικό κείμενο του κοινού ανακοινωθέντος.

ΗΠΑ και Ουκρανία βρίσκονται κοντά στη διαμόρφωση άλλου εγγράφου για τις «εγγυήσεις ασφαλείας» από την Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ δηλώνουν διατεθειμένες να συνδράμουν και αυτές το Κίεβο, χωρίς ωστόσο να είναι σαφής ο βαθμός εμπλοκής και δέσμευσής τους, επιδιώκοντας ευελιξία στο πώς θα εξυπηρετηθούν καλύτερα τα αμερικανικά συμφέροντα.

Οι «εγγυήσεις ασφαλείας» που ανακοινώθηκαν στο Παρίσι εκτείνονται σε τρεις άξονες:

Δημιουργία ενός επιχειρησιακού κέντρου που θα συντονίζει τις Ενοπλες Δυνάμεις των «πρόθυμων» κρατών που συνδράμουν στρατιωτικά το Κίεβο με τις Ενοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ.

«Παράλληλα με τα σχέδιά μας για τη δημιουργία ενός συντονιστικού κέντρου μετά την κατάπαυση του πυρός, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία θα δημιουργήσουν επίσης "στρατιωτικούς κόμβους" σε όλη την Ουκρανία προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη και κατασκευή προστατευμένων εγκαταστάσεων για όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό, με σκοπό την κάλυψη των αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας», δήλωσε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν.

Ο ίδιος ανακοίνωσε ακόμα τη συνέχιση «των προετοιμασιών για την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης στον αέρα, στη θάλασσα και στο έδαφος» η οποία - όπως είπε - θα παράσχει «μια μορφή καθησυχασμού τις μέρες που θα ακολουθήσουν την κατάπαυση του πυρός και μακριά από τη γραμμή επαφής».

Ανέφερε επίσης ότι οι μηχανισμοί παρακολούθησης της κατάπαυσης του πυρός θα τεθούν υπό αμερικανική ηγεσία, ενώ σημείωσε και τον ιδιαίτερο ρόλο που θα διαδραματίσει η Τουρκία αναφορικά με την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα.

«Πρόκειται για μια δήλωση προθέσεων για την αποστολή γαλλικών και βρετανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία σε περίπτωση επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας. Αποτελεί ζωτικό μέρος της ακλόνητης δέσμευσής μας να σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας μακροπρόθεσμα», τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

«Η υπογραφή της δήλωσης ανοίγει τον δρόμο για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου που θα επιτρέπει στις γαλλικές και βρετανικές δυνάμεις να επιχειρούν στο ουκρανικό έδαφος, να εξασφαλίζουν την ασφάλεια του ουκρανικού εναέριου χώρου και των θαλασσών της χώρας και να δημιουργούν Ενοπλες Δυνάμεις κατάλληλες για το μέλλον», αναφέρεται στην διακήρυξη του Παρισιού, όπως τη δημοσίευσε το γραφείο του Στάρμερ.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός τόνισε ότι «δεν υπάρχει περίπτωση να ενεργήσουμε σε αυτό χωρίς πλήρη συζήτηση με τους Αμερικανούς» και διευκρίνισε πως τυχόν ανάπτυξη βρετανικών δυνάμεων θα αποτελέσει αντικείμενο κοινοβουλευτικής ψηφοφορίας, ενώ ο αριθμός των στρατιωτών θα καθοριστεί με βάση στρατιωτικά σχέδια που καταστρώνονται τώρα.

Από την πλευρά της η Γερμανία δήλωσε ότι θα μπορούσε να συμμετέχει με στρατεύματα στην πολυεθνική δύναμη, αλλά εκτός ουκρανικού εδάφους, σε χώρα - μέλος του ΝΑΤΟ, γειτονική της Ουκρανίας.

Το Βερολίνο φέρεται να μην είναι ικανοποιημένο με τον βαθμό «δέσμευσης» των ΗΠΑ.

Μόλις επιτευχθεί συμφωνία για τη συγκρότηση μιας διεθνούς δύναμης «υποστηριζόμενης» από αμερικανικά στρατιωτικά μέσα, η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο «θα αποφασίσουν για τη φύση και την έκταση της γερμανικής συνεισφοράς», είπε ο καγκελάριος Φρ. Μερτς, προσθέτοντας ότι επί του παρόντος το Βερολίνο «δεν αποκλείει καμία επιλογή».

Από την πλευρά του ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός της Ισπανίας Π. Σάντσεθ δήλωσε έτοιμος να στείλει «στην Παλαιστίνη» στρατιώτες για τη διατήρηση της «ειρήνης» «όταν παρουσιαστεί αυτή η ευκαιρία», και ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να το κάνει και στην Ουκρανία.

«Σε αυτήν τη νέα διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής της ευρωπαϊκής ασφάλειας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, η Ισπανία για πρώτη φορά στην Ιστορία της συμμετέχει επιτέλους ενεργά όχι μόνο στον σχεδιασμό της, αλλά και στην εφαρμογή της», ανέφερε.

«Εφόσον η Ισπανία έστειλε στρατεύματα διατήρησης της ειρήνης σε μακρινά από τη χώρα μας γεωγραφικά πλάτη, πώς να μη στείλει στρατεύματα διατήρησης της ειρήνης στην Ουκρανία, μια ευρωπαϊκή χώρα;», διερωτήθηκε.

Την ίδια ώρα, σε μια κίνηση στρατιωτικής κλιμάκωσης εν μέσω συνεχιζόμενων παζαριών με τις ΗΠΑ για τη «μοιρασιά» στην Ουκρανία, την Παρασκευή η Ρωσία εκτόξευσε στην πόλη Λβιβ στη δυτική Ουκρανία τον νέο υπερηχητικό πύραυλο «Oreshnik», στο πλαίσιο «μαζικής νυχτερινής επίθεσης σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και μονάδες κατασκευής drones», σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Αμυνας.

Το ρωσικό υπουργείο ανέφερε ότι η επίθεση «με όπλα υψηλής ακρίβειας μεγάλου βεληνεκούς από ξηρά και θάλασσα, συμπεριλαμβανομένου του βαλλιστικού πυραύλου μεσαίου βεληνεκούς Oreshnik», ήταν απάντηση σε μια απόπειρα ουκρανικής επίθεσης με drone σε μία από τις κατοικίες του Ρώσου Προέδρου στα τέλη Δεκέμβρη.

«Ο Πούτιν χρησιμοποιεί έναν IRBM (βαλλιστικός πύραυλος μεσαίου βεληνεκούς) κοντά στα σύνορα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ (...) αυτό αποτελεί σοβαρή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», σχολίασε ο Ουκρανός ΥΠΕΞ Α. Σιμπίχα.

Οι αρχικές αναφορές υποδηλώνουν ότι ο «Oreshnik» που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση της Παρασκευής έφερε αδρανείς κεφαλές, υποδεικνύοντας πως η εκτόξευση ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβολική.

Ωστόσο το χτύπημα έρχεται λίγες μέρες μετά τις συνομιλίες και τις αποφάσεις των «προθύμων» στο Παρίσι, με τη Μόσχα να ξεκαθαρίζει για άλλη μια φορά ότι ενδεχόμενη αποστολή «δυτικών» στρατευμάτων στην Ουκρανία θα είναι «καταστροφική» και ότι αυτά θα αποτελούν «νόμιμους στρατιωτικούς στόχους».

Σε άλλη μια κίνηση χαρακτηριστική της έντασης της πολεμικής προπαρασκευής για γενικευμένη ιμπεριαλιστική σύγκρουση και της αποφασιστικής στροφής όλων των στρατοπέδων στην πολεμική οικονομία, την Τετάρτη ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι εισηγείται την αύξηση του ετήσιου στρατιωτικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ - που ήδη είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο - σε 1,5 τρισ. δολάρια για το 2027, από 1 τρισ. δολάρια!

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος αυτής της τεράστιας αύξησης, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ινστιτούτου SIPRI για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες οι ΗΠΑ κατατάσσονταν μακράν πρώτες το 2024, με 997 δισ. δολάρια - ποσό που αντιστοιχούσε στο 37% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών και στο 66% των δαπανών των χωρών - μελών του NATO.

Στη 2η θέση ακολουθούσε η Κίνα - που επίσης αυξάνει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό της - με 314 δισ. δολάρια.

Οπως ανέφερε σε ανάρτησή του ο Αμερικανός Πρόεδρος, η τεράστια αύξηση στρατιωτικών δαπανών των ΗΠΑ θα γίνει «για το καλό της χώρας μας, ειδικά σε αυτούς τους πολύ ταραγμένους και επικίνδυνους καιρούς», για «να οικοδομήσουμε τον "Ονειρικό Στρατό" (...) που θα μας κρατήσει ασφαλείς και προστατευμένους, ανεξάρτητα από τον εχθρό».

Την ίδια στιγμή ο Τραμπ φρόντισε με αναρτήσεις του να βάλει «γκάζια» στις αμερικανικές πολεμικές βιομηχανίες, καθώς απαίτησε να επενδύσουν για αποφασιστική αύξηση της παραγωγής όπλων και εξοπλισμών, θέτοντάς τους ουσιαστικά προ του συνολικού συμφέροντος της αμερικανικής αστικής τάξης, έναντι της πρακτικής των πολεμικών μονοπωλίων να αξιοποιούν τη μερίδα του λέοντος από τα «χρυσά κέρδη» τους για επαναγορά μετοχών, κατανομή τεράστιων μερισμάτων στους μετόχους τους κ.ο.κ.

«Ολοι οι εργολάβοι Αμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών και η Αμυντική Βιομηχανία στο σύνολό της, ΠΡΟΣΟΧΗ: Ενώ κατασκευάζουμε τον καλύτερο στρατιωτικό εξοπλισμό στον κόσμο (...) οι εργολάβοι Αμυνας εκδίδουν επί του παρόντος τεράστια μερίσματα στους μετόχους τους και κάνουν μαζικές εξαγορές μετοχών, σε βάρος της επένδυσης σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό. Αυτή η κατάσταση δεν θα επιτρέπεται πλέον, ούτε θα γίνεται ανεκτή!», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός Πρόεδρος.

«Τραβώντας το αυτί» στις ηγεσίες των «αμυντικών» βιομηχανιών, ο Τραμπ διαπιστώνει καθυστερήσεις στην πολεμική παραγωγή και απαιτεί τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη - μέλη των διοικήσεων να περιορίσουν τα προσωπικά κέρδη τους ...στα 5 εκατομμύρια δολάρια («τα οποία, όσο υψηλά κι αν ακούγονται, είναι ένα απλό κλάσμα από αυτά που βγάζουν τώρα», επισημαίνει...) και «να κατασκευάσουν νέα και σύγχρονα εργοστάσια παραγωγής, τόσο για την παράδοση και συντήρηση» στρατιωτικού εξοπλισμού «όσο και για την κατασκευή των πιο πρόσφατων μοντέλων του μελλοντικού στρατιωτικού εξοπλισμού».

Ο Αμερικανός Πρόεδρος κάνει ειδική αναφορά στο πολεμικό μονοπώλιο «Raytheon» (νυν RTX Corp), γράφοντας ότι η εν λόγω εταιρεία «ήταν η λιγότερο ανταποκρινόμενη στις ανάγκες του υπουργείου Πολέμου, η πιο αργή στην αύξηση του όγκου εργασιών της και ιεραρχούσε τις δαπάνες για τους μετόχους της αντί για τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών».

Αναδεικνύοντας τη νέα φάση της πολεμικής προπαρασκευής των ιμπεριαλιστών, ο Τραμπ αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η "Raytheon" φαίνεται να πιστεύει ότι αυτή είναι η κυβέρνηση Μπάιντεν και ότι αυτή είναι η "συνηθισμένη δουλειά". ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ! Είτε η "Raytheon" θα αναλάβει δράση και θα αρχίσει να επενδύει σε περισσότερες αρχικές επενδύσεις, όπως εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, είτε δεν θα συνεργάζεται πλέον με το υπουργείο Πολέμου. Επίσης, αν η "Raytheon" θέλει περαιτέρω συνεργασίες με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, σε καμία περίπτωση δεν θα της επιτραπεί να κάνει επιπλέον επαναγορές μετοχών, όπου έχει ξοδέψει δεκάδες δισ. δολάρια, μέχρι να μπορέσει να συνέλθει. Η χώρα μας έρχεται ΠΡΩΤΗ και θα πρέπει να το μάθουν αυτό με τον δύσκολο τρόπο!».