Σάββατο 16 Μάη 2026 - Κυριακή 17 Μάη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 6
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Πατριδογνωμόνιο
«Καπηλική Χρηματιστική»

Α ρε Ελλάδα με τους αρχαίους σου! Σου βγαίνει αυθόρμητα άμα είσαι απλός θεατής όπου Γης, και ακούς και ίσως ταυτόχρονα μαθαίνεις πως στο σινοαμερικάνικο παζάρι εξουσίας και χρήματος, που βαφτίζεται συνήθως συνάντηση κορυφής, έπαιξε ρόλο και ο «δικός μας» Θουκυδίδης. Και μάλιστα με μια παγίδα. Μόνο που η πολιτική θεωρία της θουκυδίδειας παγίδας είναι του Γκρέιαμ Αλισον του Χάρβαρντ, από τον τίτλο του βιβλίου του, που εκδόθηκε πριν από μερικά χρόνια, και αναφερόμενος στο ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας βλέπει τη μία ως Σπάρτη και την άλλη ως Αθήνα του Πελοποννησιακού Πολέμου... Βαβούρες, πρόχειρες αναλύσεις για τη συνάντηση κι από κάτω τα Στενά του Ορμούζ, τα Στενά της Μάλακα, Ιράν, Ταϊβάν ως μάρκες στο διεθνές καζίνο, κοντέινερ, πετρέλαια, μικροτσίπ και αίμα. Ο δεύτερος «πελοποννησιακός» το φθινόπωρο στον Λευκό Οίκο, μπας και δεν μαυριστεί στις εκλογές.

Είμαι τυχερή. Βρέθηκα σε μια αίθουσα παρουσίασης του κολοσσιαίου έργου μετάφρασης στα Αγγλικά του συνόλου των αριστοτελικών κειμένων. Εξαντλητική - ερευνητική - πολυετής -επιστημονική δουλειά των πανεπιστημιακών καθηγητών φιλοσοφίας Παύλου Κόντου (Πάτρα) και Ντέιβιντ Ριβ (Β. Καρολίνα). Τίγκα ο χώρος από ακαδημαϊκούς, φιλόσοφους, οικονομολόγους... Δεν διέκρινα κανέναν επιφανή μαρξιστή. Κι όμως. Οταν ο Κόντος συνέδεσε τον Αριστοτέλη με το σήμερα, διά της οικονομίας και της πολιτικής, τον όρο «καπηλική» απόκτηση πλούτου τον άκουσαν όλοι ως καπιταλιστική! Ρητά και ομολογημένα. Δεν τον ήξερα τον όρο, δεν πέφτω στην παγίδα του ξερόλα, τον μοιράζομαι λοιπόν εδώ και ζούμε νοερά μαζί μια συνάντηση κορυφής του Αριστοτέλη με τον Μαρξ.

Ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» του, βιβλίο Α, ονομάζει την οικονομική επιστήμη χρηματιστική. Είναι η τεχνική γνώση παραγωγής πλούτου. Τη διακρίνει σε καλή και κακή. Την κακή χρηματιστική την ονομάζει καπηλική. Εδώ να θυμηθούμε ότι ο Αριστοτέλης πρώτος εισήγαγε μια θεωρία για το νόμισμα. Προσοχή. Στην καπηλική, με βασικό όχημα το νόμισμα, το ζητούμενο δεν είναι η απόκτηση του πλούτου, αλλά να τον αποκτάς για χάρη του ίδιου του πλούτου. Και θέτει ο φιλόσοφος το ερώτημα αν η χρηματιστική, και δη η καπηλική, μπορεί να αντικαταστήσει ως κατασκευαστική τέχνη την πολιτική. Στην καπηλική ο άπειρος πλουτισμός, κατά τον φιλόσοφο, είναι εκτός των άλλων και επιζήμια τέχνη, μια πολιτικά τραγελαφική και επικίνδυνη ιδέα. Ενώ αντίθετα η καλή χρηματιστική είναι μια αναντικατάστατη τέχνη στην υπηρεσία της πολιτικής. Γιατί καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Μακάρι να είχα χώρο να δημοσιεύσω όλο τον λόγο του Π. Κόντου. Ομως δεν μπορώ παρά να σταθώ στη σύνδεση της καπηλικής οικονομικής επιστήμης με την αδηφαγία του σύγχρονου καπιταλισμού, χάρη στο απολύτως πετυχημένο παράδειγμα που χρησιμοποίησε από την Ιατρική. Δίνεις στον άρρωστο όσα χρειάζεται για να γίνει καλά το πάσχον κορμί του. Οταν γίνει καλά, παύεις να του δίνεις θεραπεία. Πόσο σάπιο και ανόητο είναι να συνεχίζεις αενάως μια θεραπεία επί υγιών... Καταλάβαμε όλοι, ακόμα κι οι άσχετοι με τον Αριστοτέλη, την καπηλική οικονομία ως καπιταλιστική. Αυτή που σαπίζει και αρρωσταίνει το σώμα της κοινωνίας, που αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων και στην ουσία τις εκμεταλλεύεται για να πλουτίζουν αενάως λίγοι σε βάρος πολλών. Αυτοί που εμφανίζονται ως θεραπευτές, μεσσίες, σωτήρες, θαυματοποιοί, λερωμένοι καθαριστές της βρώμας, μέντιουμ και χαρτορίχτρες των ανθρώπινων αναγκών, αυτοί που δεν μας λεν τη μοίρα μας, αλλά μας τη φτιάχνουν.

Σύντροφοι και φίλοι αναγνώστες μου, μοιράζομαι μαζί σας και μια απελπισία που με πιάνει όταν βλέπω την Τεχνητή Νοημοσύνη, αντί να χρησιμοποιείται ως κατασκευαστική τέχνη, να μετατρέπεται σε μια καπηλική μηχανή, ένα οπτικό σύστημα που δολοφονεί την κριτική σκέψη και οσονούπω και τη σκέψη την ίδια. Δεν βλάπτει το διάβασμα και δη της φιλοσοφίας, πριν καταργηθεί και ακαδημαϊκά, στο πλαίσιο της καπηλικής παιδείας. Και τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη και τη φιλοσοφία του Μαρξ. Μια αναγνωστική βόλτα απ' το νόμισμα του πρώτου στο «Κεφάλαιο» του δεύτερου. Διαβάστε γιατί χανόμαστε.


Της
Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ


Κορυφή σελίδας
Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ