Τρίτη 10 Μάρτη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 24
80 ΧΡΟΝΙΑ ΔΣΕ
ΑΡΧΕΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ
Η «Μαύρη Βίβλος» για τη λευκή τρομοκρατία και τις εκλογές του 1946

1ο Μέρος

Ιστορικό Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ Αρ.Εγ. 363523
Ιστορικό Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ Αρ.Εγ. 363523
«Η επιλογή του ΚΚΕ και του ΕΑΜ να απέχουν από τις εκλογές ήταν σωστή. Βέβαια, προέκυπτε μια αντιφατικότητα, στο βαθμό που η αποχή δεν εντάχτηκε σε επεξεργασμένο πολιτικό σχέδιο γενικευμένης σύγκρουσης για την εξουσία».1

Η παραπάνω αποτίμηση συμπυκνώνει την ουσία της απόφασης για την αποχή από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946. Πρόκειται για μια περίοδο όπου στην Ελλάδα είχε εκδηλωθεί επαναστατική κατάσταση κατά την Απελευθέρωση το 1944, το λαϊκό κίνημα με το ΕΑΜ - ΕΛΑΣ είχε πολύ μεγάλη ισχύ και ο λαός γενικότερα, που με τις θυσίες στον αγώνα κατά των κατακτητών είχε συμβάλει στο διώξιμο των κατακτητών, δεν δεχόταν την παλιά τάξη πραγμάτων.

Ωστόσο δόθηκε η δυνατότητα στους απαξιωμένους πολιτικούς εκπροσώπους των καπιταλιστών να ανασυνταχθούν και να αποκτήσουν μια νομιμοποιητική βάση επανόδου στην Ελλάδα από το εξωτερικό, να συνενωθούν με τους εγκληματίες των εγχώριων μηχανισμών καταστολής που είχαν συνεργαστεί με τους κατακτητές και ενωμένοι με τη στήριξη του βρετανικού ιμπεριαλισμού να χτυπήσουν τον λαό τον Δεκέμβρη 1944 και να εξαπολύσουν τη δολοφονική κρατική και παρακρατική βία που ακολούθησε μετά τη Βάρκιζα.

Ειδικά για την περίοδο πριν τις εκλογές του 1946 η ΚΕ του ΚΚΕ ασχολήθηκε στη 2η Ολομέλειά της που είχε προηγηθεί.2

Σήμερα ο «Ριζοσπάστης» παρουσιάζει αποσπάσματα από ένα σπάνιο ντοκουμέντο, τη «Μαύρη Βίβλο: Το εκλογικό πραξικόπημα της 31η Μάρτη 1946», που εκδόθηκε τον Μάιο 1946 από τον πολιτικό Συνασπισμό των Κομμάτων του ΕΑΜ και αποτυπώνει το γεγονός ότι ήταν εκλογές βίας και νοθείας. Η Βίβλος χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο Πρώτο καταγράφονται οι συνθήκες τις λευκής τρομοκρατίας σε βάρος του λαού και η πλήρης αυθαιρεσία στη σύνταξη των εκλογικών καταλόγων. Στο Δεύτερο Μέρος καταγράφεται η ίδια η διενέργεια των εκλογών. Η έκδοση στηρίχτηκε μεταξύ άλλων σε υλικό αστικών εφημερίδων και παραδοχές διαφόρων κρατικών φορέων και αξιωματούχων. Ακολουθούν αποσπάσματα από το πρώτο μέρος, ενώ σε επόμενα φύλλα θα δημοσιευτούν από το υπόλοιπο ντοκουμέντο.

Κατορθώματα και ανοσιουργήματα: Δολοφονίες, βασανιστήρια, ληστείες, μπλόκα...

Μερικά περιστατικά από την τρομοκρατία, που δείχνουν τις μέθοδές της (δολοφονίες, βασανιστήρια, ληστείες, μπλόκα κ.λπ.).

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΟΜΟΙΟΤΥΠΟΣ εις ολόκληρον τον Νομόν. Εις Λορκείαν έγινε προ 8 ημερών, το μεσονύκτιον, κανονικό «μπλόκο» από πολυμελή συμμορία βασιλοφρόνων κατά τον λίαν γνώριμον εις αυτούς γερμανικόν τρόπον και ανηρπάγησαν από τας οικίας των, οι Χ. Αλωνηστιώτης και Κ. Λουδίκας, οικογενειάρχαι των οποίων τα πτώματα ανευρέθησαν μετά ημέρας υπό της Χωροφυλακής εντός χαράδρας βάθους 10 μέτρων περίπου. Οι δράσται κατά τρόπο μαρτυρούντα ότι ασφαλώς εμαθήτευσαν εις τα Γερμανικά Τάγματα είχον στραγγαλίσει με τα ίδια των ενδύματα τα θύματα αφού προηγουμένως τα εβασάνισαν. Χθες τη νύκτα περί το μεσονύκτιον η οργάνωσις των εθνικοφρόνων ενεφανίσθη και πάλιν εις το χωρίον Αθίκια της Κορινθίας. Ανω των 30 ενόπλων ενήργησαν κατ' οίκον ερεύνας και έθραυσαν τας θύρας 5 οικιών φονεύσαντες εντός της οικίας του, τον Χρήστον Σελήνων του Θεοφάνους ετών 33, φιλήσυχον πολίτην, αρνούμενον να εγγραφή εις την οργάνωσίν των. Είναι πλέον φανερόν ότι η οργάνωσις εκτελεί διαταγάς εκ των άνω και συμμετέχουν εις αυτήν αξιωματικοί του Στρατού και της Χωροφυλακής, πιθανόν δε και δικαστικοί, εμπαίζοντες την κυβέρνησιν εις την προσπάθειαν να επιβάλη την τάξιν και να ενεργήση τιμίας εκλογάς».

(Εκθεση 8-2-46 του Νομάρχου Αργολιδοκορινθίας κ. Αντωνάκου προς την κυβέρνηση).

«Κατά πληροφορίας εκ Πατρών εις τους σιδηροδρομικούς σταθμούς μεταξύ Καλαμών-Κυπαρισσίας και Κυπαρισσίας-Πύργου, οι χίτες έχουν πλήρες δίκτυον παρακολουθήσεως των επιβατών των διερχομένων αμαξοστοιχιών. Εις έκαστον σταθμόν υπάρχει μυστικόν φρουραρχείον χιτών προς ενίσχυσιν των εντός των αμαξοστοιχιών ευρισκομένων μελών της οργανώσεως Χ, των παρακολουθούντων τους επιβάτας. Πας γνωστός διά τα δημοκρατικά του φρονήματα επιβάτης, συλλαμβάνεται από τους χίτας, οι οποίοι είναι οπλισμένοι με βαρύν οπλισμόν και αυτόματα και, ή δέρεται επί τόπου αγρίως ή απάγεται από τους τρομοκράτας και οδηγείται στα Φρουραρχεία όπου κακοποιείται. Εκτός τούτων οι χίται υποχρεώνουν τους δημοκρατικούς πολίτας να υπογράφουν υπευθύνους δηλώσεις ότι κατά τας εκλογάς θα ψηφίσουν τους υποψηφίους, τους οποίους θα υποδείξη εις αυτούς η οργάνωσις Χ».

(Εφημερίδα «Βήμα», 16-3-46).

«Την εσπέραν του παρελθόντος Σαββάτου χίτες επιδραμόντες εις τον παρά την Λαμίαν συνοικισμόν Νέας Μαγνησίας ετρομοκράτησαν τους κατοίκους ρίψαντες υπερπεντακοσίους πυροβολισμούς οι οποίοι ηκούσθησαν ευκρινώς εις όλη την Λαμίαν. Την πρωίαν της επομένης ερωτηθείς από εκπρόσωπον της Κυβερνήσεως ο ανώτερος Διοικητής Στερεάς (Χωροφυλακής) περί των επεισοδίων της Νέας Μαγνησίας απήντησεν απαθώς, ότι δεν γνωρίζει τίποτα και ότι δεν ήκουσε πυροβολισμούς».

(Εφημερίδα «Βήμα», 16-3-46).

***

Και μια χαρακτηριστική επιστολή του αγωνιστή Αγησιλάου Μαρούλη, που κρατείται στις φυλακές Καρέλια της Καλαμάτας και που στάλθηκε στην εφημερίδα «Ελεύθερη Μεσσηνία».

«Σου εκθέτω πιο κάτω κατορθώματα και ανοσιουργήματα "εθνικοφρόνων" καθαρμάτων της Χ σε βάρος της οικογενείας μου.

«Στις 6 του μήνα χίτες της περιφέρειας ξυλοκόπησαν μέχρι αναισθησίας στο χωριό Σγουρόκαμπο τον αδελφό του πατέρα μου Κωνστ. Θ. Μαρούλη. Οι συγγενείς που θέλησαν να τον μεταφέρουν εδώ στο Νοσοκομείο εμποδίστηκαν από τον αστυνομικό σταθμάρχη του Χατζή. Μετά δυο ημέρες οι χίτες πήγαν στο χωριό και αφού τον βρήκαν ζωντανό τον σκότωσαν επάνω στο κρεββάτι με πιστόλια. Συμπληρωματικά δε με όσα στις 4 του μήνα γράψατε για τη σύλληψη και εξαφάνιση της αδελφής μου Σοφίας Μαρούλη σας πληροφορώ ότι οι χίτες Γ.Ν. Σαμπαζιώτης, Μιχ. Χορταρέας, Στέλιος Γεωργιόπουλος και άλλοι τρεις αφού την ξυλοκόπησαν μέχρι αναισθησίας, την εβίασαν και την εγκατέλειψαν αναίσθητη. Μετά οι ίδιοι πήγαν στο χωριό μου Καρποφόρα και πήραν απ' το σπίτι μου ένα βόιδι, ένα χοιρινό και ό,τι άλλο υπήρχε.

Ας σημειωθεί ότι οι ίδιοι προ 6 μηνών σκότωσαν τον πατέρα μου, προ 4 μηνών τη μητέρα μου και την ημέρα των εκλογών έδειραν βάναυσα τη γιαγιά μου Διαμάντω Μαρούλη 75 χρονών, της έσπασαν και τα δυο της χέρια και η οποία νοσηλεύεται εδώ στο Αλεξανδράκειο Νοσοκομείο».

Η χωροφυλακή διασκέδαζε μαζί με την... επικεκηρυγμένη συμμορία Μαγγανά

Το κορύφωμα της τρομοκρατίας. Κατάληψη της Καλαμάτας, μεγάλης πόλεως, από τη μοναρχική ληστοσυμμορία του Μαγγανά και σφαγή δημοκρατικών πολιτών, απαγωγή ομήρων κατά το γερμανικό σύστημα κ.λπ.

«Την 18ην Ιανουαρίου και ώραν 6ην απογευματινήν ομάς χιτών επετέθη εναντίον θαμώνων του καφενείου Κατσαρού εις Καλάμας, και δια ριπών αυτομάτων εφόνευσε δύο εκ τούτων και ετραυμάτισεν επτά. Η διοίκησις Χωροφυλακής προέβη αμέσως εις την σύλληψιν τριάκοντα δύο οίτινες εβαρύνοντο δια σοβαρών υπονοιών, ότι έλαβον μέρος εις την εγκληματικήν αυτήν πράξιν. Οι συλληφθέντες εκρατήθησαν εις τον Β' Αστυνομικόν Τμήμα μέχρις ότου περαιωθή η προανάκρισις και σχηματισθή η σχετική δικογραφία, δι' ης θα παραπέμποντο εις την Εισαγγελίαν διά τα περαιτέρω.

Την 20 Ιανουαρίου και πέρι ώραν 3ην απογευματινήν συντεταγμένοι περί τους πεντήκοντα φέροντες στρατιωτικήν στολήν και πλήρη οπλισμόν αιφνιδίασαν το ανώτερω Αστυνομικόν τμήμα κατόπιν δε συμπλοκής καθ' ην ετραυματίσθηκαν ελαφρώς δύο χωροφύλακες και δύο εκ της ομάδος των ενόπλων κατόρθωσαν να απελευθερώσουν τους τριάκοντα δύο κρατουμένους, ενώ συγχρόνως χίλιοι διακόσιοι ένοπλοι, ανήκοντες εις την οργάνωσιν Χ, εξεχύνοντο εις την πόλιν προβαίνοντες εις τρομοκρατικάς εκδηλώσεις. Ο Νομάρχης, ο εισαγγελεύς και ο Διοικητής χωροφυλακής διά τηλεφωνικής αναφοράς των εζήτησαν επειγόντως από την Κυβέρνησιν την αποστολήν ενισχύσεων, διότι η πόλις των Καλαμών κατελήφθη υπό στασιαστών, ανερχομένων εις χιλίους διακοσίους, πέριξ δε της πόλεως είχαν συγκεντρωθεί έτεραι δύο χιλιάδες ένοπλοι.

Ο Εισαγγελεύς, ο νομάρχης και ο διοικητής χωροφυλακής εδήλωσαν ότι πρόκειται περί εκδηλώσεως στάσεως, και ότι οι στασιασταί ανήκουν εις την οργάνωσιν Χ. Οι στασιασταί προσέβαλον την εισαγγελίαν με πρόθεσιν καταστροφής των Αρχείων, αλλά απεκρούσθησαν υπό της φρουράς. Επιτεθέντες εναντίον του Λιμεναρχείου απεκρούσθησαν υπό της ναυτικής φρουράς. Καθ' όλην την διάρκειαν της νυκτός της 20ης προς 21ην οι στασιασταί ήταν κύριοι της πόλεως και μόνον την 6ην πρωινή ήρχισαν να αποσύρωνται εξ αυτής, πληροφορηθέντες ασφαλώς ότι εντός ολίγων ωρών φθάνουν εξ Αθηνών αποσταλείσαι ενισχύσεις. Κατά την αποχώρησιν των ηχμαλώτισαν ογδοήκοντα τέσσαρες πολίτας, τους οποίους απήγαγαν εις τας ορεινάς τοποθεσίας ως ομήρους.

Ο Διοικήτης Χωροφυλακής επιστοποίησε τον φόνον εξ πολιτών εκ των ομήρων εις την περιφέρειαν της πόλεως, ενός εις την Μεσσήνην και ενός εις την Θουρίαν.

Επίσης ανευρέθησαν άλλα εξ πτώματα εκτελεσθέντων υπό των στασιαστών ομήρων.

Συνολικώς απήχθησαν ως όμηροι ογδοήκοντα τέσσαρες και εξ αυτών εξετελέσθησαν οι Δέκα τέσσαρες. Αμά τη απελευθερώσει των ομήρων αι δυνάμεις του στρατού και της χωροφυλακής προβαίνουν εις την δίωξιν των στασιαστών προς εξόντωσίν των, ενεργείται δε συγχρόνως και ο αφοπλισμός των δύο Νομών Μεσσηνίας και Λακωνίας. Η ενέργεια αύτη ήτο ενέργεια καθαρώς στασιαστική εναντίον του Κράτους και δια τον λόγο αυτόν εκηρύχθη ο Στρατιωτικός Νόμος και οι στασιασταί θα παραπέμπονται εις το ήδη εγκατασταθέν έκτακτον στρατοδικείον».

(Ανακοινωθέν Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως 24 Γενάρη 1946).

***

«Απεστάλησαν πλήρης λόχος χωροφυλακής, ένα Τάγμα τακτικού στρατού, μια ίλη τεθωρακισμένων αρμάτων μάχης και το αντιτορπιλικό "ΚΡΗΤΗ". Επί πλέον σμήνος αεροπλάνων προσεγειώθη εις το αεροδρόμιον του Χασανίου από την Θεσσαλονίκην έτοιμον προς δράσιν».

(Κυβερνητικές ανακοινώσεις στον Τύπο στις 20 και 21 του Γενάρη 1946).

Με όλα αυτά τα μέτρα όχι μονάχα δεν πιάστηκε και δεν τιμωρήθηκε ο λήσταρχος Μαγγανάς και κανένας από τους συμμορίτες τους, αλλά συνεχίζουν έκτοτε ανενόχλητοι το εγκληματικό τους όργιο με την ανοχή της Χωροφυλακής.

«...Κατ' εξηκριβωμένας πληροφορίας εκ Καλαμών το απόσπασμα χωροφυλακής, το οποίον είχε διατεθή δια την καταδίωξιν της επικεκηρυγμένης συμμορίας Μαγγανά (αρχηγού της στάσεως των Καλαμών) ελθόν προχθές εις επαφήν μετ' αυτής, αντί να την συλλάβη ή την εξοντώση έστησε διασκέδασιν μαζί της. Συμμορίται και χωροφύλακες έψησαν έναν αμνόν και αφού ευωχήθησαν και εχόρευσαν απεχωρίσθησαν φιλικώς».

(Εφημ. «Βήμα» 5-3-46).

Παραπομπές:

1. ΚΕ του ΚΚΕ. Δοκίμιο Ιστορίας, τόμος Β2, Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 131

2. Στο φύλλο του «Σαββατοκύριακου» 28/2 - 1/3 ο «Ριζοσπάστης» δημοσίευσε άρθρο του Κώστα Σκολαρίκου, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, για τη 2η Ολομέλεια, ενώ στο φύλλο 3/3 παρουσίασε ως αρχειακό υλικό αποσπάσματα της Απόφασης της Ολομέλειας.


Κορυφή σελίδας
Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ