Στην εκδήλωση μίλησε ο Αριστείδης Θάνος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Πραγματοποιήθηκε επίσης παρέμβαση από την Μαργαρίτα Αρβανιτάκη, στέλεχος του ΚΚΕ και ιστορικό, για τον ρόλο των εργατριών τον Μάη του '36, ενώ ακολούθησε προβολή του ντοκιμαντέρ της ΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ «Μάης 1936 Το χρονικό, Προσαρμοσμένο στην αφήγηση - καταγραφή του Θέμου Κορνάρου».

H εκδήλωση σηματοδότησε την έναρξη των πολύμορφων εκδηλώσεων που οργανώνει η ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας μπροστά στη συμπλήρωση των 90 χρόνων από τον ηρωικό Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη. Οι εκδηλώσεις θα κορυφωθούν με την κεντρική έκθεση, η οποία θα φιλοξενηθεί από την 1η έως τις 10 Μαΐου στο κέντρο τεχνών «LABattoir».

Ο Αριστείδης Θάνος αναφέρθηκε στα γεγονότα αλλά και στα συμπεράσματα αυτών των εργατικών - λαϊκών αγώνων, που φωτίζουν τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει ο λαός στην πάλη του ενάντια στα μονοπώλια και την εξουσία τους.

«Ο Μάης του 1936 ήταν μια ταξική σύγκρουση, ένας μεγάλος σταθμός στην Ιστορία των ταξικών αγώνων, για την ακρίβεια ο μεγαλύτερος που είχε ζήσει μέχρι τότε το εργατικό και το κομμουνιστικό κίνημα στη χώρα μας. Ενας αγώνας που ανέδειξε περίτρανα την ανειρήνευτη αντίθεση κεφαλαίου - μισθωτής εργασίας. Τη δύναμη της εργατικής τάξης και τη θέση της στην κοινωνία, ως την τάξη που έχει την ιστορική αποστολή να ανατρέψει τον καπιταλισμό, να καταργήσει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και να οικοδομήσει τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό», τόνισε.

Στα σημαντικά συμπεράσματα που προκύπτουν από τα γεγονότα του Μάη του '36 για την ταξική πάλη σήμερα, στάθηκε στον ρόλο του υποκειμενικού παράγοντα, της εργατικής τάξης και του Κόμματός της, του ΚΚΕ.

Οπως είπε, «ο Μάης του '36 έδειξε ότι η πορεία του Κόμματος βρίσκεται σε στενή διαλεκτική σχέση με το κίνημα. Η πρωτοπόρα δράση του ΚΚΕ στο εργατικό κίνημα τη δεκαετία του '30, η καθοδήγηση των αγώνων ήταν καθοριστική για να οικοδομηθούν ισχυροί δεσμοί εμπιστοσύνης, καταρχήν με την εργατική τάξη και λαϊκά στρώματα. Είναι άλλωστε η περίοδος που το Κόμμα αυξάνει σημαντικά τις οργανωμένες του δυνάμεις σε εργασιακούς χώρους.

Πολλά πλούσια συμπεράσματα βγαίνουν βέβαια και για το πώς δούλευαν οι κομμουνιστές στα σωματεία. Το παράδειγμα του κλάδου των καπνεργατών δίνει πολλά στοιχεία χρήσιμα για την ταξική ενότητα μεταξύ διαφορετικών εθνοτήτων και τον ρόλο των προσφύγων, για τη δουλειά στις γυναίκες, για την ξεχωριστή δουλειά στους ανέργους του κλάδου και στους φυματικούς καπνεργάτες, την αλληλεγγύη που εκφράστηκε από όλο τον λαό (...)

Και σήμερα, με την παρέμβασή μας οι κομμουνιστές θέλουμε να δώσουμε ώθηση στο ζήτημα: "Τι κίνημα χρειάζεται", ώστε να ζυμώνεται και να αναδεικνύεται "ο δρόμος της ανατροπής". Να αναδεικνύεται η ανάγκη ενός κινήματος που θα βάζει στο στόχαστρο τον πραγματικό αντίπαλο, θα αποκαλύπτει τους στόχους κυβερνήσεων και κεφαλαίου, θα αναδεικνύει την πολιτική θωράκισης των κερδών των επιχειρηματικών ομίλων, που σήμερα περνά μέσα από την ένταση της εκμετάλλευσης και της πολεμικής εμπλοκής, θα φωτίζει τις νομοτέλειες του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Μέσα από την καθημερινή μας δράση, προβάλλουμε την επαναστατική προοπτική, την αναγκαιότητα ανατροπής της αστικής εξουσίας και των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής ως προϋπόθεσης, για να μπορέσει να φύγει από τη μέση η διαδικασία παραγωγής καπιταλιστικού κέρδους, να ανοίξει ο δρόμος για μια ανώτερη οικονομική κοινωνική οργάνωση, για να μπορέσει να δοθεί διέξοδος για τις εργατικές - λαϊκές δυνάμεις από τα αδιέξοδα του συστήματος».

Επίσης στάθηκε στον ρόλο του αστικού κράτους και των κομμάτων του, που τρέμουν μπροστά σε νέους «Μάηδες». «Μιλάμε για ένα κράτος του κεφαλαίου, των επιχειρηματικών ομίλων, που λειτουργεί στο σύνολό του σε κάθε κρίκο του με κριτήριο τα ταξικά συμφέροντά τους και γι' αυτόν τον λόγο παίρνει αντεργατικά μέτρα, ενισχύει τις κατασταλτικές λειτουργίες και τους μηχανισμούς του, έχει ταξικές προτεραιότητες, υπερασπίζεται και θωρακίζει μέσω όλων των θεσμών του την καπιταλιστική εκμετάλλευση και την αδικία σε βάρος της εργατικής - λαϊκής πλειοψηφίας.

Ενα κράτος που ενισχύει την κρατική καταστολή και με νέες μορφές, όπως, για παράδειγμα, ο τρομονόμος, οι συνδικαλιστικοί νόμοι (Βρούτση - Αχτσιόγλου, Γεωργιάδη), το νέο πειθαρχικό στο Δημόσιο, τα αγροτοδικεία κ.ά., με σκοπό να "μπουν τα κεφάλια μέσα", να μην αμφισβητείται η αστική στρατηγική.

Εδώ έγκειται και ο ρόλος των άλλων πολιτικών και συνδικαλιστικών δυνάμεων. Τον ίδιο ρόλο είχαν φιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές, οπορτουνιστικές και φασιστικές δυνάμεις τη δεκαετία του 1930, στην προσπάθεια διάσπασης των συνδικάτων, στην προσπάθεια απομάκρυνσης των κομμουνιστών από αυτά, ακόμα και τη στήριξη της κυβέρνησης Μεταξά τις κρίσιμες μέρες του Μάη του 1936.

(...) Τον ίδιο ρόλο έχουν και σήμερα, είτε ως μακρύ χέρι του συστήματος και της εργοδοσίας, του κράτους, είτε με τις αυταπάτες που καλλιεργούν για μία πιο φιλολαϊκή διαχείριση του συστήματος, που συνοδεύεται πάντα με ένταση του αντικομμουνισμού».

Επίσης σημείωσε ότι η περίοδος του Μάη του 1936 φωτίζει ακόμα την ουσία του μηχανισμού εκμετάλλευσης στον καπιταλισμό.

«Οι καπνεργάτες την εποχή εκείνη ήταν από τους κλάδους με υψηλό βαθμό εκμετάλλευσης. Τα χαμηλά μεροκάματα, οι πολλές ώρες δουλειάς μέχρι και 12ωρα, η παιδική εργασία, οι επιβαρυντικές για την υγεία συνθήκες εργασίας κ.τ.λ. αποτελούσαν ένα μείγμα μέτρων για την απόσπαση υπεραξίας.

Ανάλογα και σήμερα χρησιμοποιούνται παρόμοιες μέθοδοι, για τον ίδιο σκοπό, τη μεγαλύτερη δυνατή κερδοφορία του κεφαλαίου, όπως η νομοθέτηση του 13ωρου, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, η κατάργηση της κυριακάτικης αργίας, η απουσία μέτρων υγείας και ασφάλειας στους χώρους δουλειάς (...)

Σήμερα όμως, στους χώρους δουλειάς δεν υπάρχει μόνο οργή. Υπάρχει πείρα. Υπάρχει ένα τεράστιο αγωνιστικό απόθεμα. Το είδαμε καθαρά τα τελευταία χρόνια. Στους αγώνες ενάντια στην κατάργηση του 8ωρου, για τις Συμβάσεις και τους μισθούς μας, στα συλλαλητήρια για τα Τέμπη.

Είναι ελπιδοφόρες οι απεργιακές κινητοποιήσεις στην εργολαβία του ΔΕΔΑ στα ΕΛΠΕ εδώ στη Θεσσαλονίκη και βέβαια η ιστορική απεργία των λιμενεργατών 20 λιμανιών της Μεσογείου, που είχε προμετωπίδα το σύνθημα "οι λιμενεργάτες δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο" και που παρόμοιά της δεν έχει γίνει ποτέ ξανά».

Τέλος, αναφέρθηκε και στα συμπεράσματα από τον Μάη του '36 στο ζήτημα του ιμπεριαλιστικού πόλεμου.

«Χωρίς να ταυτίζονται οι δύο εποχές, όμως και τότε ήμασταν σε περίοδο πολεμικής προετοιμασίας με ό,τι αυτό σήμαινε για τη στροφή της οικονομίας, την ένταση της εκμετάλλευσης, την περιστολή δημοκρατικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών, την ένταση της καταστολής κ.τ.λ. Ο χαρακτήρας του πολέμου, ως ιμπεριαλιστικού, ως πολέμου για το μοίρασμα αγορών, εδαφών και σφαιρών επιρροής, ως εμπόλεμης συνέχειας του "ειρηνικού" καπιταλιστικού ανταγωνισμού ανάμεσα σε μονοπώλια, καπιταλιστικά κράτη, ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, ήταν και παραμένει ο ίδιος.

Και σήμερα, σε έναν κόσμο που φλέγεται, με τις συνέπειες να επιδεινώνονται για τους εργαζόμενους σε όλες τις πλευρές της ζωής του, η διέξοδος βρίσκεται σε ένα εργατικό κίνημα που δεν θα υποτάσσεται στη στρατηγική του κεφαλαίου, των αστικών κυβερνήσεων, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Δεν θα υποτάσσεται στη γραμμή "τα κεφάλια μέσα" και στη στήριξη των "εθνικών στόχων" του κεφαλαίου. Δεν θα συνταχθεί με τους εκμεταλλευτές του, για να γίνουν αυτοί ισχυρότεροι. Αλλά θα συμβάλει με τη διεθνιστική του δράση και αλληλεγγύη να μη διαχωριστούν οι εργάτες όλου του κόσμου, παίρνοντας το μέρος του ενός ή του άλλου ληστή του πλούτου που παράγουν».

Η Μαργαρίτα Αρβανιτάκη, από τη μεριά της, αναφέρθηκε στον ρόλο των εργατριών τον Μάη του 1936, αλλά και στον ρόλο του ΚΚΕ στην κατεύθυνση ριζοσπαστικοποίησης και ένταξης των γυναικών στο κίνημα και στο Κόμμα.

Οπως είπε, «οι συνθήκες εργασίας των γυναικών της εποχής ήταν επιεικώς άθλιες. Ειδικά στην καπνεργασία αμείβονταν με χαμηλότερο μεροκάματο ή πολλές φορές δούλευαν χωρίς μισθό, μόνο και μόνο για το ένσημο. Η ίδια κατάσταση επικρατούσε και στην υφαντουργία, όπου συχνά οι ανήλικες εργάτριες πρόσφεραν την εργασία τους αμισθί, με το πρόσχημα να μάθουν την τέχνη.

(...) Στα γεγονότα του Μάη η συμμετοχή των γυναικών ήταν τεράστια. Φτάνει να σκεφτούμε ότι οι εργάτριες αποτελούσαν το 70% των 12.000 καπνεργατών που κατέβηκαν στην απεργία μετά από την απόφαση του συνδικαλιστικού τους φορέα, τις επόμενες μέρες μπήκαν στην απεργία και οι υφαντουργίνες, κι ο ταξικός αντίπαλος δεν τους χαρίστηκε λόγω φύλου. Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν εκείνες τις μέρες με επιτυχία απεργοσπάστες, αστυνομικές εφόδους, οργώνουν τις γειτονιές για να εξασφαλίσουν μαζική συμμετοχή στις απεργίες. Στις 8 Μάη πολλές γυναίκες τραυματίστηκαν όταν η αστυνομία επιτέθηκε στους απεργούς. Ανάμεσα σε πολλούς άλλους, αναφέρονται ως βαριά τραυματισμένες οι εργάτριες Ελένη Χαραλαμπίδου, Σοφία Μυστακίδου, Βασιλική Γαρουφαλλίδου, Μαριάνθη Παταμλή, Κλεοπάτρα Υπερηφάνου. Κορίτσια 12 και 14 χρονών στο υφαντουργείο Τσιμπίρογλου αντιμετωπίζουν την καταστολή με πέτρες και όταν αυτές τελείωναν ρίχνονταν στους χωροφύλακες με τα χέρια. Στα οδοφράγματα, γυναίκες και άντρες απεργοί αποκρούουν επελάσεις της χωροφυλακής γύρω από την τραυματισμένη Μαρία Σιμοπούλου. Οι γυναίκες συμμετέχουν παντού στις απεργιακές φρουρές και στις επιτροπές, έμπαιναν επικεφαλής διαδηλώσεων. Η 23χρονη καπνεργάτρια και στέλεχος του ΚΚΕ, Αναστασία Καρανικόλα, αποτέλεσε σημαντική μορφή του εργατικού και νεολαιίστικου κινήματος στη Θεσσαλονίκη. Με αφοσίωση συνέβαλε στην οργάνωση και ενίσχυση της απεργίας, οργανώνοντας συσκέψεις και συμμετέχοντας ενεργά στις αποφάσεις. Στις 9 Μαΐου, ενώ ηγούνταν ομάδας εργατών σε διαδήλωση προς το Διοικητήριο, πυροβολήθηκε στο κεφάλι από χωροφύλακες και σκοτώθηκε».

«Τα παραδείγματα ηρωισμού των γυναικών της εποχής είναι πηγή διαπαιδαγώγησης και συμπερασμάτων για τις σημερινές συνθήκες, που με το πρόσχημα της προόδου, το αστικό κράτος έχει νομοθετήσει μια σειρά αντιδραστικών διαταγμάτων κι έχει πάρει πίσω κατακτήσεις. Τέτοια είναι η απαγόρευση της νυχτερινής εργασίας των γυναικών στη βιομηχανία, που ίσχυε για χρόνια για την προστασία του γυναικείου οργανισμού», όπως σημείωσε, τονίζοντας πως το εργοδοτικό έγκλημα στη «Βιολάντα» αναδεικνύει την ανάγκη οργάνωσης των γυναικών απέναντι στην πολιτική της ΕΕ και των κυβερνήσεων που αντιμετωπίζουν, στο όνομα της «ισότητας», την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της εργασίας ως κόστος.