Σάββατο 21 Φλεβάρη 2026 - Κυριακή 22 Φλεβάρη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 37
ΠΟΙΚΙΛΗΣ ΥΛΗΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Αμοιβάδα ανεβάζει το όριο βιώσιμης θερμοκρασίας

Το Εθνικό Ηφαιστειακό Πάρκο Λάσσεν στις ΗΠΑ
Το Εθνικό Ηφαιστειακό Πάρκο Λάσσεν στις ΗΠΑ
Το ρεκόρ της υψηλότερης θερμοκρασίας διαβίωσης έσπασε ένα νέο είδος αμοιβάδας (μονοκύτταρος οργανισμός), που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στα νερά του Εθνικού Ηφαιστειακού Πάρκου Λάσσεν στη βόρεια Καλιφόρνια. Το είδος αυτό μπορεί να ζει και να αναπαράγεται μέσω κυτταρικής διαίρεσης σε θερμοκρασία 63 βαθμών Κελσίου, περισσότερο απ' ό,τι κάθε άλλη σύνθετη μορφή ζωής στη Γη. Αυτομάτως διευρύνονται και τα όρια αναζήτησης εξωγήινης ζωής με βάση τον άνθρακα, καθώς η ζωή δείχνει μεγαλύτερη ικανότητα να αντεπεξέρχεται σε πολύ αντίξοες συνθήκες.

Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για τα ακραιόφιλα - μορφές ζωής που ευδοκιμούν σε ακραίες θερμοκρασίες, οξύτητες ή άλλες δυσοίωνες περιβαλλοντικές συνθήκες - είχε επικεντρωθεί στα βακτήρια και τα άρχαια, μονοκύτταρους οργανισμούς που δεν διαθέτουν πυρήνα ή οργανέλλες μέσα σε κάποια μεμβράνη στο εσωτερικό τους. Το ρεκόρ σε αυτό το είδος οργανισμών το έχει ένα άρχαιο, το Methanopyrus kandleri, που μπορεί να αναπτύσσεται σε θερμοκρασία 122 βαθμών Κελσίου (θερμοκρασίες χύτρας ατμού). Το πιο ανθεκτικό στη θερμοκρασία βακτήριο είναι το Geothermobacterium ferrireducens, που μπορεί να αναπτύσσεται μέχρι και στους 100 βαθμούς.

Ωστόσο, όπως εκτιμούσαν οι επιστήμονες έως τώρα, οι ευκαριώτες, δηλαδή οι οργανισμοί που το κύτταρό τους διαθέτει πυρήνα (εκτείνονται από τις αμοιβάδες έως τα ζώα), δεν θα μπορούσαν να αντέξουν σε πολύ ψηλές θερμοκρασίες, εξαιτίας της πιο πολύπλοκης βιολογίας τους. Οι ψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αλλοιώσουν τις πρωτεΐνες, τα δομικά υλικά της ζωής, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το πήξιμο του πλούσιου σε πρωτεΐνες ασπραδιού του αυγού όταν θερμαίνεται. Μέχρι τώρα είχε αποδειχθεί πειραματικά πως το όριο για τους ευκαριώτες είναι οι 60 βαθμοί Κελσίου, ενώ ως θεωρητικό όριο εκτιμώνταν οι 62 βαθμοί.

Οταν, όμως, ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Σίρακιους πήραν δείγμα από τις ηφαιστειακές λιμνούλες στο Πάρκο Λάσσεν της οροσειράς Κασκέιντ και το καλλιέργησαν στο εργαστήριό τους σε θερμοκρασία 63 βαθμών Κελσίου, διαπίστωσαν ότι μέσα σε μερικές βδομάδες ζούσαν σε αυτό πολλές αμοιβάδες Incendiamoeba cascadensis (ονομασία προερχόμενη από το «αμοιβάδα της φωτιάς από τα Κασκέιντ»). Οι αμοιβάδες αναπαράγονταν άνετα σε αυτήν τη θερμοκρασία, ενώ παρέμεναν δραστήριες χωρίς να αναπαράγονται ακόμα και στους 64 βαθμούς. Σε θερμοκρασίες έως 70 βαθμών, παρέμεναν ζωντανές σε ακινησία κάτω από ένα προστατευτικό περίβλημα που δημιουργούσαν και ξαναξυπνούσαν όταν η θερμοκρασία έπεφτε ξανά.

Οι ερευνητές αποκωδικοποίησαν το γονιδίωμα των ανθεκτικών αμοιβάδων και μελέτησαν την πρωτεϊνική τους σύνθεση. Διαπίστωσαν πως οι πρωτεΐνες τους είχαν υψηλότερο θερμοκρασιακό όριο αλλοίωσης συγκριτικά με των πιο συγγενικών σε αυτές, λιγότερο θερμοανθεκτικών αμοιβάδων. Η νέα ανακάλυψη έχει επιπτώσεις πέρα από τη βιολογία. Η κατανόηση του τρόπου που αυτοί οι οργανισμοί επιζούν σε ψηλές θερμοκρασίες μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να αναπτύξουν πιο θερμοανθετικές πρωτεΐνες και ένζυμα (κατηγορία πρωτεϊνών που καταλύουν βιοχημικές αντιδράσεις). Τέτοιες ουσίες χρησιμοποιούνται π.χ. στα απορρυπαντικά. Ταυτόχρονα πολλαπλασιάζονται τα ερωτήματα γύρω από τα ανεκτά για τη ζωή περιβαλλοντικά όρια. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει σε κάποια άλλη λιμνούλα ή ρυάκι να υπάρχουν σύνθετες μορφές ζωής ακόμα πιο ανθεκτικές.

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Με ...κεριά για δεύτερη μέρα (2020-01-09 00:00:00.0)
ΑΤΙΤΛΟ (2006-06-09 00:00:00.0)
ΑΤΙΤΛΟ (2005-07-16 00:00:00.0)
ΑΤΙΤΛΟ (2005-06-28 00:00:00.0)
Νέα επιδείνωση του καιρού (2000-01-26 00:00:00.0)
Πάλι στους 40 βαθμούς (1999-08-20 00:00:00.0)

Κορυφή σελίδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ