Η πρόθεση της κυβέρνησης της ΝΔ, και φυσικά διάφορων πρόθυμων να τη στηρίξουν, για αλλαγές στο άρθρο 16 στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση είναι μια σοβαρή, αντιδραστική εξέλιξη εις βάρος των δικαιωμάτων των φοιτητριών και των φοιτητών των λαϊκών στρωμάτων. Η συγκυρία της συνταγματικής αναθεώρησης στις συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας και οικονομίας, αλλά και η πορεία εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είναι το έδαφος για αναθεώρηση σε ακόμα πιο αντιδραστική κατεύθυνση, με πλήρη απελευθέρωση της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά και την ένταση της εμπορευματοποίησης στα δημόσια, τη γενίκευση των διδάκτρων ακόμα και σε προπτυχιακό επίπεδο.

Μέσα στις επιδιώξεις της κυβέρνησης της ΝΔ είναι να δοθεί συνταγματική κατοχύρωση σε μια σειρά αντιλαϊκές τομές, όπως είναι και ο - καταδικασμένος από την πανεπιστημιακή κοινότητα - νόμος Πιερρακάκη, που έφερε τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» ως παραρτήματα αλλοδαπών πανεπιστημίων και ψηφίστηκε παρά το ότι το άρθρο 16 του Συντάγματος με σαφήνεια ορίζει: «Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση» και ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Η παραβίαση του άρθρου 16, που πήρε και τη βούλα του ΣτΕ με επίκληση στο ευρωενωσιακό δίκαιο - και ενώ τα μοναδικά πράγματα που ρητά απαγορεύει το σημερινό, αστικό Σύνταγμα είναι τα βασανιστήρια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια - έχει ανοίξει ακόμα περισσότερο την όρεξη σε διάφορους - επίδοξους - εμπόρους πτυχίων για την πλήρη απελευθέρωση αυτής της αγοράς, με προγράμματα σπουδών και πτυχία διαφόρων κατηγοριών και επιπέδων. Ετσι, η αναθεώρηση του άρθρου 16 παραμένει απαίτηση του κεφαλαίου, αφού προσβλέπει και σε κέρδη από την επένδυση στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αίτημα που έχει μόνο εν μέρει ικανοποιηθεί, καθώς τα κολέγια και τα ΝΠΠΕ - έστω τυπικά - απαιτείται να λειτουργούν ως παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, ούτε φυσικά αρκείται στις επιχειρηματικές συναλλαγές και τις επενδυτικές ευκαιρίες σε ερευνητικά προϊόντα μέσω του δημόσιου πανεπιστήμιου.

Αν και οι ανακοινώσεις των κυβερνητικών στελεχών γύρω από το θέμα στρέφονται αποκλειστικά στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι το άρθρο 16 αναφέρεται στο δικαίωμα δωρεάν Παιδείας στα κρατικά ιδρύματα, δηλαδή σε δωρεάν σπουδές στα δημόσιο πανεπιστήμιο. Το «κλάδεμα» που έχει επιχειρηθεί από όλες τις κυβερνήσεις μέχρι σήμερα: Δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, στο ΕΑΠ, στα ξενόγλωσσα προπτυχιακά, αύξηση στο κόστος σπουδών σε άλλη πόλη, προώθηση της επιχειρηματικής λειτουργίας του πανεπιστημίου κ.ά., έχει στρώσει το έδαφος για το «επόμενο βήμα» της υλοποίησης των κατευθύνσεων ΕΕ - ΟΟΣΑ, που είναι η γενίκευση των διδάκτρων και στα προπτυχιακά προγράμματα για τους ντόπιους φοιτητές. Αλλωστε, το τελευταίο διάστημα, μάλλον όχι τυχαία, έχουν πληθύνει διάφορες φωνές, που ως «λαγοί» αντιδραστικών εξελίξεων, μιλούν ακριβώς γι' αυτό.

Ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες, η ενίσχυση της πολιτικής αυτοχρηματοδότησης των πανεπιστημίων μπορεί να εξοικονομεί «χρόνο και χρήμα» που θα κατευθύνεται σε πολεμικούς σκοπούς, για τους οποίους η πανεπιστημιακή κοινότητα - αν δεν καταφέρνουν να υπηρετεί - θέλουν να μη βγάζει άχνα. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τον αντιδραστικό εμπλουτισμό των πειθαρχικών σε φοιτητές, εργαζόμενους και ΔΕΠ, ενώ τώρα μιλούν για κατάργηση της μονιμότητας δημοσίων υπαλλήλων. Στα πανεπιστήμια αυτό σημαίνει απόλυση για όποιο μέλος ΔΕΠ δεν σύρει σε πειθαρχικό φοιτητή του επειδή, για παράδειγμα, διαμαρτυρήθηκε γιατί του κάνουν άδικα έξωση από την εστία ή για κάποιον εργαζόμενο διοικητικό επειδή, για παράδειγμα, δεν διέγραψε φοιτητές;

Παράλληλα, οι τριπλές πανελλαδικές που έρχονται με το αναγγελθέν Εθνικό Απολυτήριο οδηγούν από άλλο δρόμο σε συρρίκνωση του δημόσιου πανεπιστημίου και προϋποθέτουν γεμάτες τσέπες για να καταφέρει κάποιος να σπουδάσει.

Ο ντελάλης υπεράσπισης αυτής της πολιτικής μέσα στα πανεπιστήμια είναι η κυβερνητική παράταξη της ΔΑΠ. Η οποία με τα περί «προτάσεών της που υλοποιεί η κυβέρνηση» επιδιώκει να εμφανίζει ως δικαιωμένη την κυβέρνηση της ΝΔ σε όλη την γκάμα της αντιλαϊκής της πολιτικής. Γι' αυτό τα τελευταία χρόνια, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές τής έχουν γυρίσει την πλάτη.

Στην ουσία αυτής της αντιδραστικής πολιτικής της ΕΕ συμφωνούν κι έχουν βάλει φαρδιά - πλατιά την υπογραφή τους όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις και όλα τα κόμματα πλην ΚΚΕ, γι' αυτό άλλωστε διεξάγουν μια βολική αντιπαράθεση, ξεκινώντας όλοι από την ίδια αφετηρία: Θεωρούν δεδομένη και υπερασπίζονται την Παιδεία - εμπόρευμα, τους φοιτητές - πελάτες. Γι' αυτό άλλωστε η κυβέρνηση της ΝΔ ζητάει τη συναίνεση όλων πλην ΚΚΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, αξιοποιήθηκαν και οι γελοιότητες που παρακολουθήσαμε κατά την αναβάπτιση ορισμένων κολεγίων σε «πανεπιστήμια», όπως τα ευτελή προγράμματα σπουδών, η άρση κάθε υποτυπώδους προϋπόθεσης για τη λειτουργία τους, οι φωτογραφικές διατάξεις κ.ά., από δυνάμεις όπως το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και διάφορες ομάδες των ΕΑΑΚ που δρουν μέσα στις Σχολές.

Είναι προκλητικό απέναντι στη νοημοσύνη μας το ΠΑΣΟΚ, και η ΠΑΣΠ μέσα στις Σχολές, να μιλάει για την υπεράσπιση δήθεν του δημόσιου πανεπιστημίου, όταν είναι το κόμμα που ζητά μανιωδώς και με κάθε ευκαιρία την αναθεώρηση του άρθρου 16. Οταν το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση έφερε και ψήφισε μαζί με τη ΝΔ την ίδρυση και λειτουργία των ιδιωτικών κολεγίων, ενώ υπερψήφισε τη Σύμβαση της Λισαβόνας, που δίνει και ακαδημαϊκή αναγνώριση στα πτυχία των κολεγίων, για τα οποία δήθεν σκίζουν τα ιμάτιά τους ότι είναι χαμηλού επιπέδου και καταγγέλλουν τον Μητσοτάκη ότι υπηρετεί τα «ιδιωτικά συμφέροντα».

Αλλα κόμματα, όπως η Πλεύση Ελευθερίας, έχει δηλώσει ότι «η ιδιωτική παιδεία δεν είναι εξ ορισμού κακή», έχει ψηφίσει το 70% των άρθρων για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, έχει προσφέρει συναίνεση σε αντιδραστικά νομοσχέδια στην εκπαίδευση όπως π.χ. για τα «Ωνάσεια Σχολεία».

Κυρίως, κανένας τους δεν έχει κανένα απολύτως πρόβλημα τα «ιδιωτικά συμφέροντα», οι ΝΑΤΟικοί φονιάδες να σουλατσάρουν μέσα στα δημόσια πανεπιστήμια και να παραγγέλνουν έρευνα, αξιοποιώντας το προσωπικό και τις υποδομές των πανεπιστημίων μας. Μάλιστα όλοι τους έχουν διαφημίσει ότι τα «ποιοτικά» ιδιωτικά πανεπιστήμια συνεργάζονται με τα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας μας.

Αντίστοιχα, οι διάφορες οπορτουνιστικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στα πανεπιστήμια, ρίχνουν νερό στον μύλο της κυβερνητικής εναλλαγής με τα περί υπεράσπισης του «δημοκρατικού πανεπιστήμιου», γιατί γίνονται πλυντήρια της διαχρονικής πολιτικής της εμπορευματοποίησης του δημόσιου πανεπιστήμιου, της στρατηγικής της ΕΕ, που υπηρέτησαν και οι προηγούμενες σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις.

Απέναντι στις αντιδραστικές εξελίξεις που έρχονται, εγγύηση για τους αγώνες των φοιτητών αποτελούν το ΚΚΕ και η ΚΝΕ. Για να δυναμώσει στο φοιτητικό κίνημα η οργάνωση και η γραμμή σύγκρουσης με το κράτος, την πολιτική και τις κυβερνήσεις κάθε απόχρωσης, ο μόνος δρόμος για να κερδίζονται κατακτήσεις, να αποτρέπονται ή να καθυστερούν αντιδραστικές εξελίξεις.

Είναι προκλητικές οι αναφορές του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη ότι δήθεν οι αντιδραστικές τομές, στις οποίες επιδιώκει να δώσει συνταγματική κατοχύρωση και να επεκτείνει περαιτέρω, ανταποκρίνονται στις «σύγχρονες προκλήσεις της εποχής μας», όπως είναι και η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Αυτό που είναι πραγματικά σύγχρονο, δεν είναι η περιστολή του δικαιώματος της πρόσβασης σε δωρεάν εκπαίδευση αλλά η επέκτασή του. Σε μια εποχή που πράγματι οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν απαιτήσεις για εργατική τάξη πιο μορφωμένη. Πανεπιστημιακή εκπαίδευση αποκλειστικά δημόσια, πραγματικά δωρεάν, να παρέχει σύγχρονες και υψηλού επιπέδου σπουδές, να εξασφαλίζει στους αποφοίτους δουλειά στο αντικείμενο σπουδών με δικαιώματα. Αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αξιοποιηθούν προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας στον σοσιαλισμό - κομμουνισμό, στο πλαίσιο του οποίου οικοδομείται το πανεπιστήμιο των σύγχρονων αναγκών και δυνατοτήτων της εποχής μας.

Το ΚΚΕ είναι το μόνο Κόμμα που ξεκάθαρα και χωρίς «ναι μεν αλλά», διατυπώνει ότι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν είναι εμπόρευμα αλλά δικαίωμα. Γι' αυτό, όπως διαχρονικά έχει πράξει, και σήμερα θα συμβάλει με τις δυνάμεις του στη Βουλή, και κυρίως μέσα στο εργατικό, στο φοιτητικό, στο λαϊκό κίνημα να εμποδιστούν τα σχέδια της αναθεώρησης του άρθρου 16, τα οποία έρχονται και επανέρχονται εδώ και πάνω από 20 χρόνια, πριν ακόμα γεννηθούν οι σημερινές φοιτήτριες και φοιτητές.