Παρασκευή 9 Γενάρη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 16
ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (ΤΕΤΡΑΣΕΛΙΔΟ)
ΕΚΘΕΣΗ «ΛΑΓΟΣ» ΣΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
«Αλγοριθμικός» βούρδουλας εντατικοποίησης και απογείωσης της εκμετάλλευσης στους χώρους δουλειάς

Απογείωση σε άλλα, ασύλληπτα επίπεδα της εκμετάλλευσης των εργαζομένων προωθεί η ΕΕ, με την έκθεση που κατατέθηκε προς συζήτηση και ψηφοφορία στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 17 Δεκέμβρη σχετικά με την «ψηφιοποίηση, τεχνητή νοημοσύνη και αλγοριθμική διαχείριση στον χώρο εργασίας».

Πιο συγκεκριμένα, προωθείται η γενίκευση της χρήσης αλγορίθμων ως εργαλείο της εργοδοσίας για την εκτίναξη της εντατικοποίησης και της απομύζησης της μέγιστης δυνατής υπεραξίας. Καθόλου τυχαία η έκθεση ζητά κατά παραγγελία των εργοδοτών η λεγόμενη «αλγοριθμική διαχείριση» να τεθεί σε καθολική ισχύ, σε όλη την ΕΕ και σε όλους τους εργασιακούς χώρους και κλάδους. Προβλέπει έτσι την ανάθεση σε λογισμικά και αλγοριθμικά συστήματα διαχείρισης διαδικασιών που άπτονται της «διοίκησης» των επιχειρήσεων, όπως π.χ. οι προσλήψεις, ο προγραμματισμός του εργάσιμου προγράμματος (ωράρια και βάρδιες), η παρακολούθηση των εργαζομένων, ο καθορισμός της πληρωμής και η απόλυση.

Τομή στα εργαλεία που έχει στα χέρια του το κεφάλαιο

Με χρονικό ορίζοντα το διόλου τυχαίο 2030 (ορόσημο για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για «διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας» και την ετοιμότητά της στην πολεμική προετοιμασία) η έκθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας του Ευρωκοινοβουλίου υπογραμμίζει μεταξύ άλλων την ανάγκη για ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) στην κατεύθυνση της εντατικοποίησης της εκμετάλλευσης.


Μέσω του «ψηφιακού επιστάτη» που ακούει στο όνομα «αλγοριθμική διαχείριση», καθίσταται δυνατή η «ψηφιακή εποπτεία», δηλαδή η παρακολούθηση και το φακέλωμα μέσω λογισμικού τού πόσα κλικ, για παράδειγμα, κάνει με το ποντίκι του υπολογιστή ένας εργαζόμενος, ή ακόμα τι δραστηριότητα αναπτύσσει στο πληκτρολόγιο, μέχρι και καταγραφή των εκφράσεων του προσώπου μέσω κάμερας!

Την ίδια στιγμή, το «ξεδιάλεγμα» των υποψήφιων εργαζομένων θα γίνεται μέσω της χρήσης νέων τεχνολογιών με ψηφιακό «σκανάρισμα», ενώ αντιστοίχως θα γίνεται και το «ξεσκαρτάρισμα» όταν η βαθμολογία που συγκεντρώνει ψηφιακά ο εργαζόμενος πέσει κάτω από το όριο που έχει θεσπίσει ο αλγόριθμος και επομένως η εργοδοσία θα προχωρά στην απόλυσή του...

Επιπλέον, μέσω αλγορίθμου ο βούρδουλας της εργοδοσίας έρχεται πλέον και τεχνολογικά πάνω από το κεφάλι του εργαζόμενου, με αποστολή αυτόματων μηνυμάτων όταν καταγράφεται καθυστέρηση ή μείωση της ταχύτητας της εργασίας, ο έλεγχος κι η εργαλειοποίηση ακόμα και του διαλείμματος, ενώ την ίδια στιγμή απελευθερώνεται η χρήση GPS για ακόμα πιο αποτελεσματικό για τα συμφέροντα της εργοδοσίας, από ό,τι μέχρι σήμερα, εντοπισμό των εργαζόμενων οδηγών, καθώς και η χρήση αισθητήρων που μετρούν τον χρόνο που κάνει ένας εργαζόμενος για να φέρει εις πέρας μια εργασία.

Η αλγοριθμική διαχείριση συνιστά «τομή» στα εργαλεία εργοδοτικής αυθαιρεσίας. Μέσω του ψηφιακού ελέγχου επιτρέπει στους εργοδότες να αυξάνουν την πίεση και την εντατικοποίηση της εργασίας κάτω από το άγρυπνο τεχνολογικό «μάτι του Μεγάλου Αδερφού», ενώ με δήθεν «επιστημονικό» μανδύα επιχειρεί να νομιμοποιήσει το καθεστώς της εργασιακής γαλέρας, σμπαραλιάζοντας τον σταθερό εργάσιμο χρόνο και καθιερώνοντας και με τη «βούλα του νόμου» την ευελιξία που χτυπάει «κόκκινο» και τα ωράρια - λάστιχο, στρώνοντας πρόσφορο το έδαφος για αντεργατικούς νόμους - τερατουργήματα, όπως είναι το 13ωρο δουλειάς που έφερε η κυβέρνηση της ΝΔ στη χώρα μας, προκειμένου να διασφαλιστεί και να αυγατίσει το επιχειρηματικό κέρδος.

Κρύα αστεία περί «δικλίδων ασφαλείας»

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για τη γενίκευση αλγοριθμικών μεθόδων με ενσωματωμένα τα κριτήρια κερδοφορίας της εργοδοσίας και την προώθηση της «με τη βούλα» επιβολής τους. Αλλωστε, δεν αποτελούν εντελώς καινούριο «φρούτο», αλλά αντίθετα έρχεται ως απόρροια των προαπαιτούμενων των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα, που θέτουν τις «ψηφιακές δεξιότητες» και τη «χρήση νέων τεχνολογιών στον χώρο εργασίας».

Φυσικά, η αλγοριθμική διαχείριση ήδη εφαρμόζεται σε χώρους δουλειάς, με πρώτους μάλιστα τις ψηφιακές πλατφόρμες και τους εργαζόμενους στα delivery. Ενδεικτικό της σαπίλας της πραγματικότητας που διαμορφώνει η καπιταλιστική ΕΕ στους χώρους δουλειάς με τη χρήση αλγοριθμικής διαχείρισης, είναι ότι η έκθεση αυτούς ακριβώς τους εργαζόμενους κατατάσσει στους «αυτοαπασχολούμενους», για να απαλλάσσεται με αυτόν τον τρόπο η εργοδοσία από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, δώρων, αδειών κ.λπ.

Για να περάσουν βεβαίως αυτοί οι κρίσιμοι σχεδιασμοί για τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων, δεν λείπει κι ο ανάλογος «φερετζές». Πρώτα απ' όλα, η έκθεση επικαλείται τον καταγέλαστο ισχυρισμό της ΕΕ ότι οι αλγόριθμοι αυξάνουν την παραγωγικότητα... για να μειωθεί ο εργάσιμος χρόνος. Μιλάμε για το πλέον κακόγουστο αστείο, αφού η πείρα δείχνει ότι στο έδαφος του καπιταλισμού, που τα πάντα γίνονται με κριτήριο το κέρδος των λίγων, οποιαδήποτε αξιοποίηση της τεχνολογίας και των εργαλείων της γίνεται με αυτόν τον γνώμονα, εις βάρος των πολλών, εις βάρος του λαού και των εργαζομένων. Το ίδιο ισχύει κι εδώ, αφού η χρήση αλγορίθμων στην εργασία δεν αυξάνει την παραγωγικότητα για να μειωθεί ο εργάσιμος χρόνος, αλλά για να συμπιεστεί περισσότερη εργασία σε λιγότερο χρόνο, με την εντατικοποίηση να αγγίζει «ταβάνι» και με ένα νέο μπαράζ εργατικών δυστυχημάτων στους χώρους δουλειάς να είναι μπροστά...

Παράλληλα η έκθεση χρησιμοποιεί ως «περιτύλιγμα» στο αντεργατικό έκτρωμα δήθεν «δικλίδες ασφαλείας για τους εργαζόμενους», κάνοντας λόγο για «διαφάνεια» και «προστασία των προσωπικών δεδομένων και εργασιακών δικαιωμάτων».

Οπως είναι λοιπόν ευκόλως αντιληπτό, οποιαδήποτε υποτιθέμενη τροποποίηση, σύσταση, ή δέσμευση περί δικλίδων ασφαλείας των εργαζομένων, περί ρύθμισης των συστημάτων αλγορίθμου και «ανθρώπινης εποπτείας» στη λογισμική χρήση και περί «διαφάνειας των αλγορίθμων» δεν είναι παρά φύκια για μεταξωτές κορδέλες, αφού επί της ουσίας στόχος του κεφαλαίου παραμένει η μείωση του εργατικού κόστους και η μεγιστοποίηση του κέρδους μέσω της αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων.

Ο «ανθρώπινος έλεγχος»... του καπιταλιστή

Οσο για τις αναφορές στην έκθεση περί «ενημέρωσης» και «εξήγησης» στον εργαζόμενο, η αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα είναι μία: Ο ίδιος ο εργαζόμενος δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ελέγξει τον αλγόριθμο, επομένως ακόμα κι αν ο ίδιος «λάβει γνώση» πώς λειτουργεί, αυτό δεν σημαίνει πως παύει να είναι θύμα της εκμετάλλευσης που επιβάλλεται μέσω αυτού. Γιατί τα συστήματα αλγοριθμικής διαχείρισης σε καμία περίπτωση δεν είναι ούτε «αντικειμενικά» ούτε «ουδέτερα» και δεν προσφέρουν καμία «διαφάνεια», καθώς συμπυκνώνουν κι εμπεριέχουν τις παραμέτρους που θέτει η καπιταλιστική εργοδοσία για ένταση της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης.

Επιπλέον, η «ανθρώπινη εποπτεία» που «συστήνεται» στην έκθεση, δεν αποτελεί παρά «μανδύα» για να κρυφτεί ο ίδιος ο χαρακτήρας της αλγοριθμικής διαχείρισης, όπου ο υποτιθέμενος «ανθρώπινος έλεγχος» ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους στόχους της καπιταλιστικής κερδοφορίας, χωρίς καμία πραγματική δυνατότητα αμφισβήτησης εκ μέρους των εργαζομένων των αλγοριθμικών αποφάσεων, ενώ η «διαβούλευση» που προτείνεται στην έκθεση, δεν κατοχυρώνει ουσιαστικά κανένα δικαίωμα παρέμβασης στα συνδικάτα, «χτυπώντας» με τον τρόπο αυτό τη συλλογική δράση και τη συλλογική διεκδίκηση στους χώρους δουλειάς.

Μάλιστα μόνο θυμηδία προκαλεί ο ισχυρισμός της έκθεσης ότι θα... απαγορεύονται απευθείας με αλγοριθμικές αποφάσεις οι προσλήψεις, ο προγραμματισμός του εργάσιμου προγράμματος (ωράρια και βάρδιες), η παρακολούθηση των εργαζομένων, ο καθορισμός της πληρωμής και η απόλυση. Καθώς ακόμα κι αν μεσολαβεί ανθρώπινη εποπτεία, τα δεδομένα για να δρομολογηθούν όλα τα παραπάνω θα καθορίζονται από τα δεδομένα και τους αλγορίθμους με βάση τα κριτήρια της εργοδοσίας.

Τέλος, όσον αφορά τη «σύσταση» περί απαγορευμένων πρακτικών για «προστασία των προσωπικών δεδομένων», π.χ. επεξεργασία βιομετρικών, ψυχολογικών ή νευρολογικών δεδομένων, παρακολούθηση της ιδιωτικής επικοινωνίας και συλλογή προσωπικών δεδομένων (π.χ. μέσω εργοδοτικών εφαρμογών στο κινητό τηλέφωνο), αποτελεί τουλάχιστον πρόκληση. Κι αυτό γιατί την ώρα που το κεφάλαιο έχει στα χέρια του όλα τα διαθέσιμα μέσα τεχνολογίας που του επιτρέπουν τον απόλυτο έλεγχο και φακέλωμα του εργαζόμενου, ο ισχυρισμός ότι δεν θα τα χρησιμοποιήσει για να τινάξει την μπάνκα των κερδών του στον αέρα, ξεπερνάει και την επιστημονική φαντασία.

Η νέα εποχή στην τεχνολογία απαιτεί νέα εποχή στην κοινωνία

Την εκτρωματική έκθεση για την «αλγοριθμική διαχείριση» στον χώρο εργασίας υπερψήφισαν ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ενώ Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας και Νίκη δήλωσαν αποχή βρίσκοντας προφανώς και «θετικά».

Σε αντίθεση με τα αστικά κόμματα, το ΚΚΕ καταψήφισε την κατάπτυστη πρόταση, αναδεικνύοντας τον πραγματικό χαρακτήρα της «αλγοριθμικής διαχείρισης» ως εργαλείου για την εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, που χρησιμοποιείται από τους επιχειρηματικούς ομίλους για την αυτοματοποιημένη επιτήρηση, την αύξηση της εντατικοποίησης και τη μείωση του εργατικού κόστους, με στόχο τη μεγιστοποίηση της κερδοφορίας τους, με τις όποιες «δικλίδες ασφαλείας» να είναι απλά προσχηματικές.

Η πραγματική προστασία των εργαζομένων δεν έρχεται μέσα από «ρυθμίσεις» των αλγορίθμων, αλλά μέσα από τη συλλογική οργάνωση και τη διεκδίκηση μόνιμης και σταθερής δουλειάς με σύγχρονα δικαιώματα, κόντρα στις κατευθύνσεις της ΕΕ για την «ψηφιακή μετάβαση».

Η οργάνωση στα ταξικά σωματεία και ο κοινός αγώνας αποτελούν μονόδρομο για τους εργαζόμενους, μπροστά στη διεκδίκηση για μείωση του εργάσιμου χρόνου, για αυξήσεις στους μισθούς και προστασία της υγείας τους, μπροστά στη διεκδίκηση για αξιοποίηση της τεχνολογικής προόδου προς όφελος των λαϊκών αναγκών και όχι για να πλουτίζουν μια χούφτα παράσιτα, στέλνοντας μαζικά και ξεκάθαρα το μήνυμα πως η εργατική τάξη θα στήσει ανάχωμα σε οποιαδήποτε προσπάθεια ενσωμάτωσης των ευρωενωσιακών οδηγιών σε «εγχώριους» αντεργατικούς νόμους, που όσο και να τους ντύνουν με το φαντεζί περιτύλιγμα των «νέων τεχνολογιών» και «καινοτομιών», αυτοί αναβλύζουν την μπόχα εργασιακού μεσαίωνα..


Κορυφή σελίδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ