MotionTeam

Θυμίζουμε ότι η τελευταία απόφαση του ΚΑΣ, το Δεκέμβρη του 2019, αναίρεσε την απόφαση που είχε λάβει το 2017, με την οποία όριζε ότι ο σταθμός μπορεί να κατασκευαστεί χωρίς να απομακρυνθούν από το σημείο τα αρχαιολογικά ευρήματα. Ουσιαστικά, μιλάμε για έναν χώρο έκτασης 1.600 τετραγωνικών μέτρων, που όπως μάλιστα σημειώνει και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, «δεδομένου ότι δεν έχουν σωθεί αντίστοιχης σημασίας κατάλοιπα βυζαντινών πόλεων, το εύρημα έχει απαράμιλλη ιστορική αξία όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη αλλά και για την Ιστορία του Βυζαντίου, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου γενικότερα».

Γι' αυτό το θέμα Ερώτηση προς την υπουργό Πολιτισμού κατέθεσε το ΚΚΕ στη Βουλή ζητώντας τη διατήρηση και ανάδειξη των σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης.

Στην Ερώτηση, την οποία υπογράφουν οι βουλευτές Γιάννης Δελής και Λεωνίδας Στολτίδης, επισημαίνεται:

«Συνεχίζεται η θύελλα αντιδράσεων από την τελευταία απόφαση του ΚΑΣ σχετικά με τη διατήρηση και ανάδειξη των σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης.

Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν από το 2013 στην περιοχή των εργασιών κατασκευής του παραπάνω σταθμού, έφεραν στο φως εντυπωσιακά ευρήματα της κοσμικής πόλης των βυζαντινών χρόνων. Είναι ένα άριστα διατηρημένο τμήμα του κεντρικού πολεοδομικού ιστού της πόλης μεταξύ 6ου και 9ου μ.Χ. αιώνα και αποτελεί μια πολύτιμη μαρτυρία για την οικονομική και κοινωνική ιστορία της πόλης. Πρόκειται για έναν αρχαιολογικό χώρο έκτασης 1.600 τετραγωνικών μέτρων στην καρδιά της σύγχρονης, αλλά και της μεσαιωνικής πόλης, αντιπροσωπευτικό σύνολο της ιστορίας της πόλης της Θεσσαλονίκης.

Πλήθος επιστημονικών φορέων και συλλόγων εργαζομένων στο χώρο του Πολιτισμού, τόσο στη χώρα μας όσο και σε διεθνές επίπεδο, υποστηρίζουν ότι, σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, οι συγκεκριμένες αρχαιότητες, είναι "αμετακίνητες" και γι' αυτόν το λόγο είναι αναγκαίο να αναδειχθούν "κατά χώραν" ("in situ"). Σε αντίθετη περίπτωση, η απόσπαση και μετακίνησή τους θα επιφέρει καταστροφές στις αρχαιότητες.

Η διατήρηση και ανάδειξη "κατά χώραν" των αρχαιοτήτων στο σταθμό του μετρό αποτέλεσε αίτημα πολλών φορέων. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Πολιτιστική Κληρονομιά Europa Nostra, το Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, τον Ενιαίο Σύλλογο ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων, την Πανελλήνια Ενωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων, το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών - Πανελλήνια Ενωση Αρχιτεκτόνων, την Ενωση Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών Κεντρικής Μακεδονίας, το Σύλλογο Εκτάκτων Αρχαιολόγων, το Φοιτητικό Σύλλογο Ιστορικού - Αρχαιολογικού ΑΠΘ και δεκάδες διεθνείς επιστημονικές ενώσεις και καθηγητές ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων.

Οι ευθύνες των κυβερνήσεων είναι διαχρονικές για την καθυστέρηση τόσο των αρχαιολογικών εργασιών, όσο και των έργων για την υλοποίηση του μετρό της Θεσσαλονίκης, έτσι ώστε να προστατευτούν οι αρχαιότητες με βάση τις μελέτες και τις προτάσεις της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και να δοθεί λύση στις ανάγκες μετακίνησης του λαού της Θεσσαλονίκης.

Στις 18/12/2019, το ΚΑΣ, με βάση τη νέα μελέτη της "Αττικό Μετρό", άλλαξε την απόφαση του 2017, σύμφωνα με την οποία είχε ταχθεί υπέρ της "κατά χώραν" διατήρησης του μοναδικού μνημειακού συνόλου. Η κυβέρνηση της ΝΔ, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ και τα διορισμένα θεσμικά τους όργανα (ΚΑΣ) αποφάσισαν την απόσπαση των αρχαιοτήτων από το Σταθμό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, θυσιάζοντας την πολιτιστική κληρονομιά στις ορέξεις των εργολάβων, τεχνοκρατών, επιχειρηματικών ομίλων. Η συγκεκριμένη απόφαση του ΚΑΣ θα αποτελέσει βαρόμετρο και για επόμενες αποφάσεις.

Η απόφαση αυτή, αν υλοποιηθεί, πέρα από το γεγονός ότι θέτει σε κίνδυνο ένα ανεκτίμητης αξίας αρχαιολογικό μνημείο, αντιβαίνει στο άρθρο 42 του Ν. 3028/2002 (ΦΕΚ A 153/28-06-2002) που αναφέρει ότι η μετακίνηση μνημείου λόγω τεχνικού έργου εξετάζεται μόνο όταν μετά από σχετικό επιστημονικό έλεγχο αποκλείεται κάθε δυνατότητα διατήρησής του στο περιβάλλον του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι μόνο υπάρχει τεχνική λύση, αλλά είναι εγκεκριμένη και υλοποιείται εδώ και 2 χρόνια.

ΕΡΩΤΑΤΑΙ η κα υπουργός σε ποιες άμεσες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση για:

• Τη διατήρηση και ανάδειξη "κατά χώραν" ("in situ") των αρχαιοτήτων στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, ώστε να προστατευτούν οι εξαιρετικής σπουδαιότητας αρχαιότητες που αποτελούν πολιτιστική κληρονομιά της πόλης της Θεσσαλονίκης και να αποφευχθεί η καταστροφή του σημαντικού αυτού μνημείου.
• Να συνεχιστεί και να διευρυνθεί η αρχαιολογική έρευνα στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης».