ΦΛΟΓΕΣ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ | ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τη συμπλήρωση 80 χρόνων από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών

Ενισχύονται τα αμερικανικά στρατεύματα, να επιβάλουν όρους επιχειρούν οι ΗΠΑ

Σχέδιο 15 σημείων του Τραμπ και απάντηση από το Ιράν

Οσο βομβαρδίζεται το Ιράν συνεχίζονται και τα αντίποινα με πυραύλους και drones

Στο φόντο των ασταμάτητων επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, που κλείνουν σχεδόν έναν μήνα, και της νέας απόφασης της αμερικανικής κυβέρνησης για ενίσχυση των αμερικανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή με πάνω από 2.000 στρατιώτες μέχρι το τέλος της βδομάδας, συνεχίζονται και οι ανακοινώσεις περί διαλόγου με την ιρανική ηγεσία, κάτι που η ίδια αμφισβητεί.

Εν μέσω των εντεινόμενων επιθέσεων στον Περσικό Κόλπο, ο γγ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε χτες τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν τον πόλεμο με το Ιράν και την Τεχεράνη να τερματίσει τις επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου. Προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της σύγκρουσης «βαθαίνουν τον ανθρώπινο πόνο, οι απώλειες αμάχων αυξάνονται και ο παγκόσμιος οικονομικός αντίκτυπος είναι όλο και πιο καταστροφικός». Ακολούθως διόρισε τον Γάλλο διπλωμάτη Ζαν Αρνό ως προσωπικό του απεσταλμένο με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Αμερικάνος Πρόεδρος Ντ. Τραμπ, προσπαθώντας αφενός να καθησυχάσει τις αγορές από την ακρίβεια της Ενέργειας, αφετέρου να αμβλύνει τις πιέσεις μοναρχιών του Κόλπου, επαναλαμβάνει δηλώσεις περί «διαπραγματεύσεων». Την Τρίτη το βράδυ μάλιστα ισχυρίστηκε πως έλαβε από το Ιράν «ένα μεγάλο δώρο», θεωρώντας το «ένδειξη ότι μιλάμε με τους σωστούς ανθρώπους».

Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, αρχικά διέψευδε επίμονα τα περί «διαπραγμάτευσης». Ωστόσο, χτες το απόγευμα επιβεβαίωσε ότι με μεσολάβηση του Πακιστάν παρέλαβε «πρόταση 15 σημείων από τις ΗΠΑ για την κατάπαυση πυρός στον πόλεμο». Το ιρανικό αγγλόφωνο τηλεοπτικό δίκτυο «Press TV», επικαλούμενο Ιρανό αξιωματούχο, μετέδωσε με νόημα ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτρέψει στον Τραμπ να ορίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος και ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν μέχρι να γίνουν δεκτοί οι όροι της. Ακολούθησε δήλωση άλλου Ιρανού ανώτερου αξιωματούχου, προς το πρακτορείο «Reuters», ότι η πρώτη απάντηση του Ιράν στην αμερικανική πρόταση «δεν είναι θετική» αλλά η Τεχεράνη «εξακολουθεί να εξετάζει» την πρόταση.

Αμερικανικά και κυρίως ισραηλινά ΜΜΕ τροφοδοτούν «πληροφορίες» για αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων ως βάση «διαπραγμάτευσης», ενώ στενοί εταίροι του Τραμπ, όπως η κυβέρνηση του Τούρκου Προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν και εκείνη του Πακιστανού πρωθυπουργού Σ. Σαρίφ, διαλαλούν ότι παίζουν τον ρόλο του «μεσάζοντα». Παράλληλα, ισραηλινή κυβερνητική πηγή μιλώντας χτες στο «Reuters» αντιμετώπισε με σκεπτικισμό τις πληροφορίες περί σχεδίου 15 σημείων, εκτιμώντας πως ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε να εξυπηρετεί μόνο ως έναρξη διαπραγματεύσεων στην πορεία των οποίων «οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κάνουν παραχωρήσεις» (που μπορεί να μην ικανοποιήσουν το Ισραήλ).

Τι διαρρέεται για το σχέδιο 15 σημείων

Οι πληροφορίες του ισραηλινού «Channel 12» για το σχέδιο 15 σημείων του Τραμπ συνιστούν μια επανάληψη (αν όχι εμπλουτισμό) των προπολεμικών απαιτήσεων των ΗΠΑ και Ισραήλ σε βάρος του Ιράν για το πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα, και για τον περιορισμό της γεωπολιτικής επιρροής της Τεχεράνης στην περιοχή.

Μεταξύ των 15 σημείων είναι αυτά που απαιτούν από το Ιράν να διαλύσει τις υπάρχουσες πυρηνικές υποδομές σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό, και να δεχτεί αμερικανική «βοήθεια» για την ανάπτυξη ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος στον σταθμό της Μπουσέρ (τον έχει αναλάβει η Ρωσία και παραμένουν εκεί εκατοντάδες Ρώσοι επιστήμονες και άλλοι εργαζόμενοι, παρά τον πόλεμο). Απαιτείται από το Ιράν να δεσμευτεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, ότι θα απαγορεύσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του και ότι θα παραδώσει τα περίπου 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), βάσει συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος. Ζητείται δε από την ΙΑΕΑ να έχει «πλήρη πρόσβαση» και εποπτεία στο Ιράν, και να σταματήσει η Τεχεράνη το λεγόμενο μοντέλο υποστήριξης «πληρεξούσιων οργανώσεων», με ανάσχεση χρηματοδότησης, καθοδήγησης και εξοπλισμού τους.

Επιπλέον, προτείνονται δραστικοί περιορισμοί στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα, τόσο στις ποσότητες παραγωγής πυραύλων (π.χ. για μια πενταετή περίοδο) όσο και στο βεληνεκές τους.

Σύμφωνα με άλλες πηγές προτείνεται και μια 30ήμερη εκεχειρία, για να γίνουν οι διαπραγματεύσεις βάσει αυτών των προτάσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και κάποια «ανταλλάγματα», όπως η πλήρης κατάργηση του μηχανισμού επαναφοράς διεθνών κυρώσεων έναντι του Ιράν (το λεγόμενο snapback) και η σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων «σε βάθος χρόνου».

Τι ζητά το Ιράν

Οι όροι που θέτει το Ιράν, σύμφωνα με το ιρανικό αγγλόφωνο δίκτυο «Press TV», είναι οι εξής: Πλήρης παύση «της επιθετικότητας και των δολοφονιών από τον εχθρό». Καθιέρωση συγκεκριμένων μηχανισμών για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει ξανά πόλεμος. Εγγυημένη και σαφώς καθορισμένη καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων. Ολοκλήρωση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα και για όλες τις εμπλεκόμενες ομάδες αντίστασης στην περιοχή. Διεθνής αναγνώριση και εγγυήσεις σχετικά με το κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν να ασκεί εξουσία στα Στενά του Ορμούζ.

Ο Εμπραχίμ Ζολφαγαρί, εκπρόσωπος του ιρανικού Κεντρικού Γενικού Επιτελείου Χατάμ Αλ Ανμπίγια, διαψεύδοντας τα περί «διαπραγματεύσεων» που διαδίδει η κυβέρνηση Τραμπ, δήλωσε: «Μήπως το επίπεδο της εσωτερικής σας διαμάχης έχει φτάσει στο στάδιο να διαπραγματεύεστε με τον εαυτό σας; Ανθρωποι σαν εμάς δεν μπορούν ποτέ να τα πάνε καλά με ανθρώπους σαν εσάς». Ο Ζολφαγαρί είπε ακόμα ότι οι αμερικανικές επενδύσεις και οι ενεργειακές τιμές που ίσχυαν πριν τον πόλεμο δεν θα επιστρέψουν όσο η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται ότι η περιφερειακή σταθερότητα είναι κάτι που εγγυώνται οι ιρανικές Ενοπλες Δυνάμεις.

Αποστολή κι άλλων στρατευμάτων

Οι ΗΠΑ πάντως ενέκριναν την αποστολή περίπου 2.000 στρατιωτών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, με αποτέλεσμα ο αριθμός των επιπρόσθετων Αμερικανών στρατιωτών μέχρι το τέλος αυτής της βδομάδας από την αρχή του πολέμου να ανέρχεται σε τουλάχιστον 7.000 (πέρα από τους περίπου 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν μόνιμα σε βάσεις χωρών του Κόλπου). Επιπλέον, τις επόμενες βδομάδες αναμένονται περισσότερες αμερικανικές στρατιωτικές ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων αρκετών μοιρών μαχητικών αεροσκαφών σε βάσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι σχεδιάζονται τουλάχιστον δύο ή τρεις βδομάδες πολέμου, ακόμα κι αν πραγματοποιηθούν συνομιλίες, ενώ λέγεται ότι την Τρίτη ο Τραμπ είπε στον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ να διατηρήσει τη στρατιωτική πίεση στο Ιράν. Λίγη ώρα μετά, ο Χέγκσεθ δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο πως «διαπραγματευόμαστε με βόμβες».

Χτες στην Τεχεράνη ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγίρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι οι ιρανικές αρχές παρακολουθούν όλες τις κινήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τονίζοντας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ»: «Αυτό που κατέστρεψαν οι στρατηγοί δεν μπορούν να το διορθώσουν οι στρατιώτες. Αντίθετα, θα πέσουν θύματα των παραληρημάτων του Νετανιάχου. Μη δοκιμάζετε την αποφασιστικότητά μας να υπερασπιστούμε τη γη μας».

Κίνδυνοι «τεράστιας καταστροφής» από τα πυρηνικά

Ο επικεφαλής του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Φόλκερ Τουρκ, μιλώντας χτες στην έκτακτη Σύνοδο του οργανισμού προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις γύρω από τα πυρηνικά προγράμματα του Ιράν και του Ισραήλ «εγκυμονούν κίνδυνο εκδήλωσης μιας τεράστιας καταστροφής» και ότι αυτός ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει μια «εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση». Στη συνέχεια το 47μελές Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατήγγειλε τις ιρανικές επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου, ζητώντας την πλήρη και γρήγορη αποκατάσταση των ζημιών ή την αποζημίωση των θυμάτων.

Το Σάββατο το Ιράν είχε εξαπολύσει βροχή πυραύλων, μεταξύ άλλων και στην πόλη Ντιμόνα του Ισραήλ, όπου βρίσκεται η «καρδιά» του «μυστικού» πυρηνικού στρατιωτικού προγράμματος, ενώ από την πρώτη βδομάδα του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν βομβαρδίσει σχεδόν όλους τους πυρηνικούς σταθμούς ή πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν.

ΙΑΕΑ: Ενδεχόμενες έμμεσες συνομιλίες στο Πακιστάν

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν θα μπορούσαν να ξεκινήσουν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν αυτό το Σαββατοκύριακο, και είναι πιθανό να επεκταθούν πέρα από το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος. Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα «Corriere della Sera», ο Γκρόσι είπε ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα τεθούν τα ζητήματα των πυραύλων, της χρηματοδότησης των συμμαχικών προς το Ιράν πολιτοφυλακών και των εγγυήσεων ασφαλείας. Ανέφερε ότι οι σχεδόν τέσσερις βδομάδες του πολέμου έχουν αλλάξει τη συζήτηση, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι ΗΠΑ θα πιέσουν για μηδενικό εμπλουτισμό και πως θα μπορούσε να είναι πιο ρεαλιστική και για τις δύο πλευρές μια προσωρινή αναστολή, πιθανώς διάρκειας πέντε έως δέκα ετών.

Στο μεταξύ, χτες η ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας «Rosatom» απομάκρυνε 163 Ρώσους - μέλη του προσωπικού της από τον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Μπουσέρ στο νότιο Ιράν, αφότου η ιρανική Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας επεσήμανε ότι ο σταθμός υπέστη πλήγμα, χωρίς να σημειωθούν ζημιές. Στον σταθμό ή σε παρακείμενες περιοχές παραμένουν άλλοι 300 Ρώσοι εργαζόμενοι.

Στο μεταξύ, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ προωθούνται από την αρχή της βδομάδας δύο σχέδια απόφασης: Το σχέδιο του Μπαχρέιν, που έχει την υποστήριξη αρκετών αραβικών χωρών, και το σχέδιο της Γαλλίας. Το σχέδιο του Μπαχρέιν απαιτεί καταδίκη μόνο των ιρανικών επιθέσεων σε χώρες του Κόλπου και όχι εκείνων από ΗΠΑ και Ισραήλ, που ξεκίνησαν τον πόλεμο. Ζητά επίσης ενεργοποίηση του Αρθρου 7 της Χάρτας του ΟΗΕ, που αφορά τη χρήση όλων των απαραίτητων μέσων για την αντιμετώπιση διεθνούς απειλής, ώστε να εφαρμοστεί εν προκειμένω για την προστασία της διεθνούς ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ.

Το γαλλικό σχέδιο απόφασης είναι πιο γενικό. Δεν κατονομάζει το Ιράν, ούτε τις ΗΠΑ, ούτε το Ισραήλ, και ζητά «τερματισμό των εχθροπραξιών» σε Περσικό Κόλπο, Στενά του Ορμούζ και Κόλπο του Ομάν, να απέχουν «όλα τα μέρη» από περαιτέρω κλιμάκωση και να επανέλθουν «στην οδό της διπλωματίας».

ΠΕΡΣΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ

Μπαράζ επιθέσεων και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ σε «φιλικές χώρες»

Οι ιρανικές επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου με στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ ως αντίποινα στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις παραμένουν σε πλήρη εξέλιξη. Οι συνέπειές τους παραμένουν βαριές για τις χώρες της περιοχής, με το Ιράκ χτες να καταγράφει τον θάνατο τουλάχιστον επτά στρατιωτών και τον τραυματισμό άλλων 13 από (πιθανώς αμερικανική) επίθεση σε στρατιωτική κλινική της περιοχής Χαμπανίγια της επαρχίας Ανμπάρ του Δυτικού Ιράκ, όπου εκεί κοντά είχε τη βάση της η σιιτική πολιτοφυλακή «Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης» (PMF).

Σε ό,τι αφορά ωστόσο τη χτεσινή επίθεση σε στρατιωτική κλινική στο Ανμπάρ, ήταν ιδιαίτερα σφοδρή η αντίδραση του ιρακινού υπουργείου Εξωτερικών που διαμαρτυρήθηκε έντονα, κάνοντας λόγο για «ειδεχθές έγκλημα» που παραβιάζει «όλους τους διεθνείς νόμους και νόρμες». Κλήθηκε στη συνέχεια ο Αμερικανός διπλωματικός επιτετραμμένος στη Βαγδάτη για να του δοθεί νότα διαμαρτυρίας. Παράλληλα ο Ιρακινός πρωθυπουργός Μοχάμεντ Σία αλ Σουδάνι διέταξε το υπουργείο Εξωτερικών να καταθέσει επίσημα επιστολή διαμαρτυρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, προειδοποιώντας πως θα υπονομεύσει (περαιτέρω) τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Την αεροπορική επιδρομή καταδίκασε και η πολιτοφυλακή PMF, θεωρώντας πως συνιστά «κατάφωρη επίθεση που παραβιάζει την εθνική κυριαρχία και είναι απαράδεκτη παράβαση σε βάρος των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας».

Επιπλέον, χτες εκδηλώθηκε φωτιά στο διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ, μετά από επίθεση ιρανικών drones. Οι πυροσβέστες πάλευαν για ώρα να σβήσουν την πυρκαγιά, ενώ το ίδιο 24ωρο οι Ιρανοί «Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης» επιβεβαίωναν την επίθεση καθώς και σε άλλες περιοχές αμερικανικών βάσεων σε Ιορδανία και Μπαχρέιν και Ισραήλ ως στόχοι επιθέσεων.

Στην Ιορδανία ανακοινώθηκε χτες πως θραύσμα πυραύλου που αναχαιτίσθηκε έπεσε κοντά στην πρωτεύουσα Αμμάν, δίχως να προκαλέσει ζημιές ή τραυματισμούς.

Στο Μπαχρέιν ανακοινώθηκε ενεργοποίηση της αεράμυνας από θραύσματα πυραύλων.

Στα ΗΑΕ νωρίς το πρωί της Τετάρτης αναφέρθηκε η αναχαίτιση τουλάχιστον 9 drone.

Στην ανατολική Σαουδική Αραβία αναφέρθηκε χτες θραύσμα από αναχαίτιση πυραύλου που προκάλεσε υλικές ζημιές σε δύο κατοικίες καθώς και άλλες επιθέσεις με τουλάχιστον 28 drone και έναν βαλλιστικό πύραυλο.

Διαψεύδει το Ριάντ τα περί παράτασης του πολέμου

Oρισμένα αμερικανικά ΜΜΕ προβάλλουν από την αρχή της βδομάδας την έντονη δυσφορία της Σαουδικής Αραβίας έναντι του Ιράν και τις φερόμενες «πιέσεις» του Σαουδάραβα πρωθυπουργού και πρίγκιπα διαδόχου στον θρόνο, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, προς τις ΗΠΑ για συνέχιση των επιθέσεων κατά του Ιράν.

Τις πληροφορίες αυτές διέψευσε χτες αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας υποστηρίζοντας στην αραβική εφημερίδα «Asharq al Awsat» πως το Ριάντ δεν επιθυμεί την παράταση του πολέμου αλλά τον τερματισμό του. Ωστόσο, ο ίδιος πρόσθεσε με νόημα πως η υπομονή του σαουδαραβικού βασιλείου «έχει και όρια» και πως η χώρα διατηρεί το δικαίωμα «απώθησης των επιθέσεων με πολιτικά και άλλα μέσα».

Ανοιξαν τα Στενά του Ορμούζ για... φιλικές χώρες

Σε αυτό το φόντο, ανακοινώθηκε την Τρίτη ότι Ιρανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την ασφαλή διέλευση πλοίων «φιλικών χωρών».

Σε σχετικό ρεπορτάζ της εφημερίδας «Financial Times» αναφέρεται πως το Ιράν ενημέρωσε τα κράτη - μέλη του Οργανισμού ότι «μη εχθρικά πλοία» μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, εφόσον «συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές».

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι οι αρχές της χώρας «έλαβαν τα απαραίτητα και αναλογικά μέτρα» προκειμένου να «αποτρέψουν τους επιτιθέμενους και τους υποστηρικτές τους από το να εκμεταλλευτούν τα Στενά του Ορμούζ για την προώθηση εχθρικών επιχειρήσεων εναντίον της». Παράλληλα, επισημαίνεται ότι πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς και «άλλοι συμμετέχοντες στην επιθετικότητα», δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για αθώα ή μη εχθρική διέλευση.

Η είδηση συνοδεύτηκε από την ασφαλή διέλευση ινδικών εμπορικών πλοίων την Τρίτη. Χτες ανακοινώθηκε και η διέλευση ενός ταϊλανδέζικου εμπορικού πλοίου, μετά από συνεννόηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ταϊλάνδης με τον πρέσβη του Ιράν στην Μπαγκόνγκ.

Επίσης Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος που δεν κατονομάστηκε, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων «Tasnim» πως η Τεχεράνη θα μπορούσε να ανοίξει και νέο μέτωπο στα Στενά Μπαμπ αλ Μαντάμπ σε περίπτωση που επιχειρηθούν επιθέσεις ή χερσαία απόβαση στα νησιά του Ιράν. Τα Στενά Μπαμπ αλ Μαντάμπ συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Αντεν, βρίσκονται κοντά στην Υεμένη, μεταξύ Αραβικής Χερσονήσου και Ανατολικής Αφρικής, και είναι γνωστά και ως «Στενά των Δακρύων».

Μικρή υποχώρηση των τιμών πετρελαίου

Οι δηλώσεις των τελευταίων ημερών περί «διαπραγματεύσεων» είχαν ως αποτέλεσμα μια μικρή υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου. Το αργό πετρέλαιο Δυτικού Τέξας (WTI) και συγκεκριμένα το συμβόλαιο παραδόσεως Μαΐου υποχώρησε κατά 3,29% στα 89,30 δολάρια ανά βαρέλι. Το συμβόλαιο παραδόσεως Μαΐου πετρελαίου τύπου Brent υποχώρησε κατά 3,90% στα 100,41 δολάρια ανά βαρέλι.

Ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΑΕ), δήλωσε χτες «έτοιμος» να προχωρήσει σε νέα αποδέσμευση ποσοτήτων πετρελαίου «εάν και όταν χρειαστεί», ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που προκάλεσε άλμα των τιμών των υδρογονανθράκων, βρισκόταν χτες στην 26η ημέρα. Οι δηλώσεις του έγιναν σε απάντηση αιτήματος της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι, κατά τη συνάντησή τους στο Τόκιο, να «προετοιμαστεί για να πραγματοποιήσει» μια τέτοια συντονισμένη επιχείρηση.

Στο μεταξύ, στο λιμάνι Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας καταγράφηκε εδώ και μία βδομάδα σημαντική αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου. Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters επισήμανε πως οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από το λιμάνι της Γιανμπού αυξήθηκαν σε σχεδόν 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα την περασμένη εβδομάδα, σημειώνοντας απότομη άνοδο σε σχέση με τα επίπεδα των εξαγωγών πριν από το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν.

Η κατάσταση αυτή αναμένεται να τεθεί στο επίκεντρο τακτικής υπουργικής συνόδου του Αραβικού Συνδέσμου, που θα συγκληθεί μέσω τηλεδιάσκεψης την ερχόμενη Κυριακή, 29 Μαρτίου, υπό την προεδρία του Μπαχρέιν.

ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

«Δεν μιλάμε πια για προσωρινή κρίση... »

Σχεδιασμοί για μεγαλύτερη «ενεργειακή διαφοροποίηση», που θα οξύνει ακόμα περισσότερο τους ανταγωνισμούς

2026 The Associated Press. All

Ευρωπαίοι συμμετέχουν σε αυτοτελείς διεργασίες για το Ορμούζ (φωτ.)

Για «λάθη που πρέπει να διορθώσουμε» μίλησε η υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας της Γερμανίας, Κατερίνα Ράιχε, αναφερόμενη χτες στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ, στο περιθώριο του ενεργειακού Συνεδρίου CERAWeek στο Χιούστον των ΗΠΑ, καθώς το ενεργειακό ντόμινο που συνοδεύει την επέκταση του πολέμου στο Ιράν πιέζει πολύπλευρα τα ευρωπαϊκά μονοπώλια.

Οι ΗΠΑ αποτελούν σήμερα βασικό προμηθευτή Ενέργειας για την Ευρώπη, είπε η Ράιχε, «αλλά αναζητούμε επίσης ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο», θυμίζοντας (μετά και τις πρόσφατες επαφές Μερτς στον Περσικό Κόλπο) ότι το Βερολίνο επιδιώκει ενεργειακές συνεργασίες και με Αγκόλα, Μεξικό, Καναδά κ.τ.λ. «Το σημαντικότερο μάθημα από την Ουκρανία αλλά και τώρα από το Ιράν: Το δυτικό ημισφαίριο δεν πρέπει να εξαρτάται από "στενά σημεία"». Θεώρησε δε σκόπιμο να κρίνει και δημόσια ότι με τη χάραξη της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, «επικεντρωθήκαμε στην προστασία του κλίματος, υποτιμήσαμε την οικονομική προσιτότητα - αυτό ήταν ένα λάθος που θα διορθώσουμε».

Οπως εξήγησε, όσο συνεχίζεται η τρέχουσα κρίση, τόσο μεγαλώνει η πίεση στην «εύθραυστη ανάκαμψη της οικονομίας της Γερμανίας», ενώ χαρακτήρισε «τεράστιο λάθος» τη «σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας», καταλήγοντας ότι «οι γεωπολιτικές συγκρούσεις γίνονται πραγματικοί οικονομικοί κίνδυνοι», κρίνοντας ότι «η εξάρτηση από γεωγραφικά συγκεντρωμένες ροές Ενέργειας αποτελεί διαρθρωτικό κίνδυνο. Η απάντησή μας είναι μεγαλύτερη διαφοροποίηση». Αναφερόμενη δε σε επαφές που προχωρούν μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας για «να βρεθούν συμβιβασμοί και να μειωθούν οι κανονισμοί σε ένα επίπεδο όπου θα είμαστε και πάλι ανταγωνιστικοί», η Γερμανίδα αξιωματούχος διαπίστωσε ότι «η διαδικασία διόρθωσης» κατευθύνσεων στην ενεργειακή πολιτική «είναι πολύ, πολύ αργή (...) Κάθε μέρα που δεν ενεργούμε χάνουμε την ανταγωνιστικότητά μας επειδή άλλες περιοχές του κόσμου είναι πιο γρήγορες».

Προβλέπουν επιβράδυνση της οικονομίας

Από τη μεριά του, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ μιλώντας στην Εθνοσυνέλευση είπε ότι την τελευταία 50ετία «έχουμε βιώσει δέκα πετρελαϊκά σοκ» και ότι με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί πλέον, «η υπόθεση μιας προσωρινής κρίσης, της οποίας οι οικονομικές συνέπειες θα εξαφανιστούν με το τέλος των βομβαρδισμών, δυστυχώς δεν ισχύει (...) ποσοστό 15% έως 20% του πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου, σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν φτάνουν πλέον στις αγορές (...) Αυτό σημαίνει 11 εκατομμύρια λιγότερα βαρέλια την ημέρα για την παγκόσμια οικονομία». Υποστήριξε ότι για τη Γαλλία «μια μόνιμη αύξηση 10 δολαρίων ανά βαρέλι αντιπροσωπεύει λιγότερη ανάπτυξη κατά περίπου 0,1% και αύξηση του πληθωρισμού κατά 0,3%», ενώ παρέπεμψε και σε προβλέψεις του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE) που ήδη περιμένει επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης στο 0,2%, τόσο στο α' όσο και στο β' τρίμηνο της χρονιάς.

Ας σημειωθεί πάντως ότι μέσα σε αυτές τις συνθήκες, το Μπλούμπεργκ μετέδωσε εκτενές ρεπορτάζ για τον ρόλο «ασπίδας» που αποκτά η γαλλική πυρηνική ενέργεια, «αποτρέποντας περαιτέρω άνοδο των τιμών λόγω ανησυχιών για την προσφορά φυσικού αερίου». Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες της Γαλλίας λειτουργούν στο «φουλ» και «όχι μόνο καλύπτουν πολύ μεγάλο μέρος της εγχώριας κατανάλωσης, αλλά και σημαντική ζήτηση από γειτονικές αγορές με πολύ υψηλότερες τιμές». Η ίδια πηγή κατέγραφε ότι «η Γαλλία είναι μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες με μεγάλο πυρηνικό στόλο, αφού άλλες, όπως η Γερμανία, έχουν κλείσει τους αντιδραστήρες τους. Αυτό έχει συμβάλει στη διατήρηση χαμηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία σε σχέση με γειτονικές αγορές, καθιστώντας τη χώρα βασικό προμηθευτή όταν το ευρωπαϊκό σύστημα πιέζεται. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία για παράδοση τον Απρίλιο έχουν αυξηθεί κατά 54% αυτόν τον μήνα...».

Και βρετανικές ...ζυμώσεις για την ασφάλεια του Ορμούζ

Τα παραπάνω «τρέχουν» ενώ μια σειρά ευρωπαϊκές δυνάμεις - αλλά όχι ως ΕΕ - έχουν ανταποκριθεί σε πρωτοβουλία χωρών που εκφράζουν «ετοιμότητα» να γίνουν, όπως λένε, «κατάλληλες προσπάθειες για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ» μετά την Κοινή Δήλωση Βρετανίας, Καναδά, Ιαπωνίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ολλανδίας και Ιταλίας.

Σύμφωνα με τη σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα της βρετανικής πρωθυπουργίας, την Κοινή Δήλωση συνυπογράφουν έως τώρα Νότια Κορέα, Νέα Ζηλανδία, Δανία, Λετονία, Σλοβενία, Εσθονία, Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Τσεχία, Ρουμανία, Μπαχρέιν, Λιθουανία, Αυστραλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Πορτογαλία, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Δομινικανή Δημοκρατία, Κροατία, Βουλγαρία, Κοσσυφοπέδιο, Παναμάς, Βόρεια Μακεδονία, Νιγηρία, Μαυροβούνιο, Αλβανία.

Μάλιστα, ετοιμάζεται άμεσα συνάντηση με ανώτατα πολιτικά και στρατιωτικά στελέχη στην Αμυνα, με συμμετοχή και χωρών που ακόμα δεν έχουν υπογράψει.

Πρόκειται για πρωτοβουλία διαφορετική από το κάλεσμα Τραμπ για συγκρότηση ναυτικού συνασπισμού για τη διαφύλαξη της ναυσιπλοΐας στο Στενό, στο οποίο θυμίζουμε ότι οι αντιδράσεις παραμένουν «χλιαρές» ακόμα και από στενούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τον «Γκάρντιαν», το βρετανικό υπουργείο Αμυνας έχει στείλει στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες στην USCENTCOM (την Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, που «καλύπτει» τις περιοχές Ευρώπης, Αφρικής και τμήματα του Ινδο-Ειρηνικού), για «να εξετάσουν επιλογές για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Στενό», χωρίς άλλες αναφορές σε αντιδράσεις της Ουάσιγκτον.

Ο δε (Εργατικός) επικεφαλής της βρετανικής κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας, Ματ Γουέστερν, είπε ότι ο πόλεμος στο Ιράν βεβαίωσε πως η σημερινή προεδρία των ΗΠΑ είναι μια από τις «πιο παράτολμες και δαπανηρές» για την παγκόσμια οικονομία. Κάλεσε δε τους δυτικούς ηγέτες να παραμείνουν σταθεροί στην πίεση για επείγουσα αποκλιμάκωση, εκτιμώντας ότι ο «χαρούμενος να "τραβάει τη σκανδάλη" Τραμπ» διέπραξε ένα «τεράστιο στρατηγικό λάθος που βλάπτει τους συμμάχους του και ωφελεί τους αντιπάλους του»...