2026 The Associated Press. All

Αμερικανικά βομβαρδιστικά στη βρετανική αεροπορική βάση στο Fairford

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η όποια «συγκρατημένη» κριτική στην επίθεση ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν ασκείται από την ΕΕ ή μεμονωμένα κράτη - μέλη της δεν προκύπτει βέβαια από κάποια «ηθική δέσμευση» στο κουρελιασμένο «Διεθνές Δίκαιο» ή στην «ειρήνη», αλλά σε στρατηγικά συμφέροντα που διαφέρουν ή αποκλίνουν από αυτά των ΗΠΑ.

«Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να είναι θεματοφύλακας της παλιάς παγκόσμιας τάξης» που υποτίθεται ότι βασιζόταν σε «κανόνες Διεθνούς Δικαίου», αλλά χρειάζεται μια «πιο ρεαλιστική και προσανατολισμένη στα συμφέροντα εξωτερική πολιτική». Αυτό ήταν το ξεκάθαρο μήνυμα της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας την περασμένη Δευτέρα στους πρέσβεις της ΕΕ, που τους είπε ουσιαστικά ότι τα όποια «φύλλα συκής» χρησιμοποιήθηκαν για παλιότερες ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις είναι περιττά και εμπόδια στον σημερινό «χαοτικό κόσμο».

Το δεύτερο που τόνισε ήταν ότι η ΕΕ πρέπει να επιμείνει στην περιβόητη «στρατηγική αυτονομία» της, κυρίως απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα: «Στόχος είναι να γίνουμε πιο ανθεκτικοί, πιο κυρίαρχοι και πιο ισχυροί - από την άμυνα μέχρι την Ενέργεια, από τις κρίσιμες πρώτες ύλες μέχρι τις στρατηγικές τεχνολογίες».

«Πρέπει να είμαστε πολύ πιο αποφασιστικοί στην επιδίωξη των συμφερόντων μας», είπε ακόμα, τονίζοντας πως «δεν είναι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή η αφορμή γι' αυτό. Στην πραγματικότητα είναι σύμπτωμα του ευρύτερου ζητήματος, όπως συνέβη με τη Γροιλανδία, όπως ισχύει και για την Ουκρανία, και θα συμβεί σε πολλά άλλα μέρη τον επόμενο χρόνο». Εν ολίγοις, η φον ντερ Λάιεν επεσήμανε το «ρήγμα» που βαθαίνει μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα.

Η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κ. Κάλας, το είπε ανοιχτά σε συνέντευξή της στους «Financial Times» την Παρασκευή: «Αυτό που στην πραγματικότητα πρέπει να κατανοήσουν όλοι είναι πως οι ΗΠΑ είναι πολύ σαφείς στο ότι θέλουν να διαιρέσουν την Ευρώπη» και ο «τρόπος που προσεγγίζουν την ΕΕ παραπέμπει σε τακτικές που χρησιμοποιούν οι αντίπαλοι της ΕΕ»...

Ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία, στέλνουν πολεμικά πλοία και στρατιωτικό εξοπλισμό είτε στην Κύπρο είτε σε χώρες του Κόλπου και στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ παραχωρούν βάσεις για να διευκολύνουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Σε τηλεδιάσκεψη με τους ηγέτες χωρών της περιοχής (Ιορδανίας, Αιγύπτου, Μπαχρέιν, Λιβάνου, Συρίας, Τουρκίας, Αρμενίας, Ιράκ, Κατάρ, Κουβέιτ, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σαουδικής Αραβίας και Ομάν) οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν πρόταξαν την επιδίωξη του ιμπεριαλιστικού μπλοκ να έχει ενισχυμένο ρόλο στην περιοχή. Ιδιαίτερα εκφράστηκαν ανησυχίες για την «ενεργειακή ασφάλεια».

Ετσι, η ΕΕ σχεδιάζει να ενισχύσει τις θαλάσσιες ιμπεριαλιστικές αποστολές «Aspides» και «Atalanta», που συνοδεύουν καράβια των εφοπλιστών στην Ερυθρά Θάλασσα και στην ευρύτερη περιοχή.

Ξεχωριστά, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν επιβεβαίωσε ότι η Γαλλία θα στείλει δύο φρεγάτες στην Ερυθρά Θάλασσα προς ενίσχυση της επιχείρησης «Aspides», ενώ εξετάζει τη διαμόρφωση αντίστοιχης αποστολής για τα Στενά του Ορμούζ.

Να σημειωθεί ότι η Γαλλία έχει στείλει πάνω από 10 πολεμικά πλοία στη Μεσόγειο και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αντίστοιχα η Βρετανία, μετά την αύξηση των ιρανικών επιθέσεων σε πλοία, εξετάζει να αναπτύξει ναρκαλιευτικά και πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο.

Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας είχε συνομιλίες με τις πετρελαϊκές εταιρείες BP και «Shell» και η ασφάλεια των πλοίων ήταν «η κύρια ανησυχία τους».

Επιπλέον, τις προηγούμενες μέρες κυκλοφόρησαν πληροφορίες ότι η Βρετανία σχεδιάζει να στείλει στην περιοχή το αεροπλανοφόρο «HMS Prince of Wales», με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντ. Τραμπ να επιμένει στην κριτική του, λέγοντας ότι «τώρα οι ΗΠΑ δεν το χρειάζονται. Θα ήταν καλό να είχαμε αυτές τις δυνάμεις πριν δυο βδομάδες. Δεν χρειαζόμαστε άτομα που συμμετέχουν σε πολέμους αφού έχουμε ήδη κερδίσει!».

Η Βρετανία πάντως επιτρέπει τις «αμυντικές» αμερικανικές επιχειρήσεις σε ιρανικό έδαφος από τις στρατιωτικές της βάσεις.

Οι γαλλικές και οι γερμανικές βάσεις υποστηρίζουν επίσης τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ.

Η δε Ρουμανία ενέκρινε αίτημα της Ουάσιγκτον για ανάπτυξη αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών σε αεροπορική βάση στη Μαύρη Θάλασσα - σε μια περιοχή ιδιαίτερα κρίσιμη και για την αντιπαράθεση στην Ανατολική Ευρώπη - προκειμένου να υποστηριχθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Ολες αυτές οι κινήσεις ενισχύουν αντικειμενικά τον κίνδυνο επέκτασης ή γενίκευσης της σύγκρουσης, παρά τις «ανησυχίες» των Ευρωπαίων για το αν θα μείνουν εκτός στη μοιρασιά της «λείας», αλλά και για οικονομικά συμφέροντά τους στην περιοχή που διαταράσσονται από έναν συνεχιζόμενο πόλεμο.

«Η συλλογική αντίδραση της Ευρώπης ήταν στην καλύτερη περίπτωση ένα φιάσκο», σημειώνουν αναλυτές στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων¹, αποτυπώνοντας και με αυτόν τον τρόπο τις αντιθέσεις μέσα στην ΕΕ.

«Πάρα πολλοί Ευρωπαίοι ευθυγραμμίζονται σιωπηλά με την Αμερική και τον πόλεμο του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Αντίθετα, πρέπει επειγόντως να επιδιώξουν δύσκολη διπλωματία για να σταματήσουν μια κλιμακούμενη σύγκρουση, που υπονομεύει σημαντικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τα οικονομικά συμφέροντα», σημειώνεται.

Αυτή η «γραμμή» εξωτερικής πολιτικής τονίζει ότι η ΕΕ ως «μεσαία δύναμη» στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα κινδυνεύει να συνθλιβεί ανάμεσα στις «μεγάλες δυνάμεις» ΗΠΑ - Κίνα, αλλά και τη Ρωσία, και χρειάζεται «να οικοδομήσει αξιόπιστες στρατιωτικές και βιομηχανικές δυνατότητες και συνεργασίες σε ολόκληρο τον Παγκόσμιο Νότο»².

Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, στην πιο πλούσια σε Ενέργεια περιοχή του κόσμου, «κινδυνεύει να έχει αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις», ενώ οι χώρες του «Παγκόσμιου Νότου» (Αφρική, Ασία, Λατινική Αμερική) «θα κρίνουν τη στάση της Ευρώπης» στο Ιράν και στο Παλαιστινιακό.

Από την πρώτη στιγμή η ΕΕ και η Βρετανία υιοθέτησαν τον στόχο των ΗΠΑ - Ισραήλ για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, για να ευθυγραμμιστεί με τα ευρωατλαντικά συμφέροντα. Μια ανησυχία που εκφράζεται στις ευρωπαϊκές «δεξαμενές σκέψεις» και τοποθετήσεις, ωστόσο, είναι ότι «υπάρχουν ελάχιστες εγγυήσεις για μια επιτυχημένη μετάβαση» εξουσίας. Εξάλλου «όλα τα στοιχεία από τις πρόσφατες δυτικές στρατιωτικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και στη Λιβύη υποδηλώνουν ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα είναι μια εξαιρετικά δαπανηρή προσπάθεια».

Σε αυτήν τη φάση ο Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλ. Πούτιν την περασμένη βδομάδα, για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, με τον Ρώσο Πρόεδρο «να προσφέρει διάφορες εναλλακτικές για μεσολάβηση και για μείωση των εντάσεων στη σύγκρουση με το Ιράν», δήλωσε το Κρεμλίνο. «Θέλει να βοηθήσει», ανέφερε ο Τραμπ.

«Μέχρι στιγμής υπάρχει μόνο ένας νικητής σε αυτόν τον πόλεμο - η Ρωσία», προειδοποίησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντ. Κόστα.

Το άμεσο κόστος για τους Ευρωπαίους αυξάνεται, ενώ «ενισχύονται τα πολεμικά ταμεία της Ρωσίας». Η αύξηση των τιμών της Ενέργειας αναμένεται να ωφελήσει - έστω και πρόσκαιρα - τη Ρωσία προκειμένου να αυξήσει τα έσοδά της, και η διαταραχή του εφοδιασμού με φυσικό αέριο από το Κατάρ θα κάνει την Ευρώπη πιο εξαρτημένη από τον ρωσικό ενεργειακό εφοδιασμό.

Μάλιστα η Ουάσιγκτον εξέδωσε απαλλαγή 30 ημερών από τις αμερικανικές κυρώσεις, δίνοντας «γενική άδεια» που επιτρέπει μέχρι τις 11 Απρίλη την πώληση ρωσικού πετρελαίου που έχει φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια έως τις 12 Μάρτη.

Η απόφαση προκάλεσε την αντίδραση της ΕΕ. Μεταξύ άλλων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς επεσήμανε πως «η Ουκρανία είναι πιο σημαντική» από τις τιμές Ενέργειας.

«Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν το προφανές: Χωρίς ρωσικό πετρέλαιο η παγκόσμια αγορά Ενέργειας δεν μπορεί να παραμείνει σταθερή», σημείωσε ο απεσταλμένος του Κρεμλίνου Κ. Ντμίτριεφ.

Στρατηγικά οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ ανησυχούν ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα αποδυναμώσει τις ευρύτερες φιλοδοξίες τους στην Ουκρανία, και ότι τα «δυτικά» αποθέματα πυρομαχικών εξαντλούνται στη Μέση Ανατολή.

Την Παρασκευή ο Μακρόν υποδέχτηκε τον Ουκρανό Πρόεδρο Β. Ζελένσκι στο Παρίσι, για να «καταδείξει» ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα εκτρέψει» την προσοχή από την Ουκρανία...

Παραπομπές

1. https://ecfr.eu/article/strategic-lunacy-why-europeans-must-stand-up-to-trumps-illegal-war-in-iran/

2. https://euobserver.com/206048/stunned-sidelined-and-disunited-the-eu-response-to-iran-war/

Οι δύο μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, «αλληλεπιδρούν» και «διασταυρώνονται», καθώς τα δύο ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα που συγκρούονται στην Ουκρανία, το ευρωατλαντικό και το υπό διαμόρφωση ευρασιατικό, αρχίζουν να διακρίνονται όλο και πιο καθαρά - τηρουμένων των αναλογιών - και στη Μέση Ανατολή.

Συγκεκριμένα, η Ρωσία φέρεται να παρέχει πληροφορίες στο Ιράν προκειμένου να επιτεθεί στις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Washington Post».

Από την έναρξη των επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, η Ρωσία έχει μεταβιβάσει στην Τεχεράνη δορυφορικά δεδομένα για τις τοποθεσίες αμερικανικών στρατιωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, δήλωσαν ανώνυμα τρεις αξιωματούχοι στη «Washington Post».

Το δε αμερικανικό δίκτυο CNN αναφέρει ότι η Ρωσία βοηθά το Ιράν προσφέροντας την τεχνογνωσία για τα drones την οποία έχει αποκτήσει από τον πόλεμο στην Ουκρανία, για να αποφύγει τις «δυτικές» αεράμυνες και να χτυπήσει στόχους στη Μέση Ανατολή σχετικούς με τις ΗΠΑ και τις χώρες του Κόλπου.

Αναλυτές ανέφεραν ότι η ανταλλαγή πληροφοριών ταιριάζει με το μοτίβο των επιθέσεων του Ιράν κατά των αμερικανικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών διοίκησης και ελέγχου, των ραντάρ και των προσωρινών κατασκευών, όπως αυτή στο Κουβέιτ, όπου σκοτώθηκαν 6 στρατιωτικοί.

Ο σταθμός της CIA στην αμερικάνικη πρεσβεία στο Ριάντ επίσης χτυπήθηκε τις τελευταίες μέρες.

Το Ιράν πραγματοποιεί «πολύ ακριβή πλήγματα σε ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης ή ραντάρ πέρα από τον ορίζοντα», δήλωσε η Ντ. Μάσικοτ, ειδική στον ρωσικό στρατό, στο «Carnegie Endowment for International Peace». «Χτυπούν τα κέντρα διοίκησης και ελέγχου», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του το Κίεβο έχει λάβει 11 αιτήματα από χώρες που γειτονεύουν με το Ιράν, όπως και από ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ, για drones αναχαίτισης, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και εκπαίδευση, και την περασμένη βδομάδα έστειλε ειδικούς στην κατάρριψη drones σε τέσσερις χώρες της Μέσης Ανατολής.

Χαρακτηριστικά είναι εξάλλου τα λεγόμενα του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ, ο οποίος σε συνέντευξή του την Παρασκευή, απαντώντας σε ερώτημα «αν πιστεύει ότι ο Πούτιν βοηθάει το Ιράν», δήλωσε ανοιχτά: «Νομίζω ότι μπορεί να τους βοηθάει λίγο. Πιθανότατα πιστεύει ότι και εμείς βοηθάμε την Ουκρανία, σωστά; (...) Τους βοηθάμε κι εμείς, και αυτός το λέει, και η Κίνα θα έλεγε το ίδιο πράγμα. Το κάνουν αυτοί και το κάνουμε και εμείς, με κάθε ειλικρίνεια»...