ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τρίτη 10 Φλεβάρη 2026
Σελ. /28
ΔΙΕΘΝΗ
ΝΟΤΙΟΣ ΚΑΥΚΑΣΟΣ
Συμφωνία για πυρηνική ενέργεια υπέγραψαν Αρμενία - ΗΠΑ

Σήμερα ο Αμερικανός αντιπρόεδρος επισκέπτεται το Αζερμπαϊτζάν

Από τις συναντήσεις Βανς στην Αρμενία
Από τις συναντήσεις Βανς στην Αρμενία
Σημαντική συμφωνία στην πυρηνική Ενέργεια υπέγραψαν χθες ΗΠΑ και Αρμενία κατά την επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στο Γερεβάν, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει να εδραιώσει την «ειρηνευτική συμφωνία» μεταξύ των δύο χωρών του Νοτίου Καυκάσου, που περιλαμβάνει έναν στρατηγικής σημασίας διαμετακομιστικό διάδρομο και να αυξήσει τη γεωπολιτική της επιρροή.

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη ενός τόσο υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου στην Αρμενία, μια χώρα με παραδοσιακά στενές σχέσεις με τη Ρωσία, την ώρα που η επιρροή της Μόσχας στην περιοχή εξασθένισε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φλεβάρη του 2022. Σήμερα ο Βανς μεταβαίνει στο Αζερμπαϊτζάν.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν και υπέγραψαν συμφωνία για συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Οπως δήλωσαν, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις για τη λεγόμενη Συμφωνία 123, η οποία επιτρέπει στις ΗΠΑ να χορηγούν νόμιμη άδεια για πυρηνική τεχνολογία και εξοπλισμό σε άλλες χώρες.

Η συμφωνία θα επιτρέψει αρχικές εξαγωγές αμερικανικού εξοπλισμού προς την Αρμενία ύψους έως 5 δισ. δολαρίων, και επιπλέον 4 δισ. σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια για καύσιμα και συντήρηση, δήλωσε ο Βανς.

«Αυτή η συμφωνία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Αρμενίας και ΗΠΑ», σημείωσε ο Πασινιάν.

Η Αρμενία, η οποία στο παρελθόν εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία και το Ιράν για την παροχή Ενέργειας, εξετάζει τώρα προτάσεις από αμερικανικές, ρωσικές, κινεζικές, γαλλικές και νοτιοκορεατικές εταιρείες για την κατασκευή ενός νέου πυρηνικού αντιδραστήρα, που θα αντικαταστήσει τον μοναδικό σοβιετικής κατασκευής πυρηνικό σταθμό Metsamor.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, αλλά η ανακοίνωση της Δευτέρας ανοίγει τον δρόμο για την επιλογή ενός αμερικανικού έργου.

Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν τον Αύγουστο μια συμφωνία στην Ουάσιγκτον υπό την αιγίδα του Ντόναλντ Τραμπ και η επίσκεψη του Βανς θα επιτρέψει «να προχωρήσουν οι ειρηνευτικές προσπάθειες του Προέδρου και να προωθηθεί η Διαδρομή Τραμπ για τη διεθνή ειρήνη και ευημερία (TRIPP)», ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Πρόκειται για τον Διάδρομο Ζανγκεζούρ, που θα ενώνει το Αζερμπαϊτζάν με τον αζέρικο θύλακα Ναχιτσεβάν, κατά μήκος των συνόρων της Αρμενίας με το Ιράν.

Η συμφωνία προβλέπει κυρίως τη δημιουργία μιας ζώνης μεταφορών που θα διέρχεται από την Αρμενία και θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του Ναχιτσεβάν δυτικότερα, ενσωματώνοντας την περιοχή σε μια εμπορική διαδρομή από την ανατολή στη δύση, η οποία θα συνδέει την Κεντρική Ασία και τη λεκάνη της Κασπίας Θάλασσας με την Ευρώπη.

Σε αυτό το κλίμα περίπου 20 αρμενικές οργανώσεις «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» προέτρεψαν τον Τζέι Ντι Βανς, σε μια ανοικτή επιστολή, να ζητήσει την απελευθέρωση των Αρμενίων που κρατούνται σε φυλακές του Μπακού. Παράλληλα, πρόσφυγες από το Καραμπάχ είχαν προγραμματίσει μια συγκέντρωση στο Γερεβάν για τον ίδιο λόγο.

Την περασμένη βδομάδα ένα στρατοδικείο στο Μπακού καταδίκασε σε ποινές, που φτάνουν την ισόβια κάθειρξη, Αρμένιους αυτονομιστές του Καραμπάχ.

ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΕΠΣΤΙΝ
Αβέβαιη η παραμονή του Στάρμερ στην πρωθυπουργία

Παραιτήθηκε ο προσωπάρχης και στενότερος συνεργάτης του Βρετανού πρωθυπουργού

Αβέβαιο θεωρείται το πολιτικό μέλλον του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, καθώς οι διασυνδέσεις του μεγιστάνα Τζέφρι Επστιν, καταδικασμένου για βιασμούς γυναικών και παιδιών, και για όλη τη σαπίλα που αναδύεται, αγγίζουν και στελέχη του Εργατικού Κόμματος.

Μετά την αποκάλυψη των σχέσεων ανάμεσα στον Επστιν και στον πρώην πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσιγκτον, Πίτερ Μάντελσον, την Κυριακή παραιτήθηκε ο Μόργκαν Μακσουίνι, προσωπάρχης και στενότερος συνεργάτης του πρωθυπουργού, αναλαμβάνοντας «την πλήρη ευθύνη» για τον διορισμό του Μάντελσον, στελέχους των Εργατικών, στην πρεσβεία στις ΗΠΑ, παρά τις σχέσεις του με τον μεγιστάνα.

Την παραίτησή του υπέβαλε και ο διευθυντής επικοινωνίας του Στάρμερ, Τιμ Αλαν.

Ο Μακσουίνι δεχόταν κατηγορίες επειδή είχε ασκήσει πίεση για να αναλάβει ο Μάντελσον τα καθήκοντα του πρέσβη στις ΗΠΑ και, όπως μεταδίδει το «Bloomberg», τόσο οι σύμμαχοι όσο και οι αντίπαλοι του Στάρμερ είχαν αντιληφθεί ότι ο άνθρωπος που όντως διόρισε τον Μάντελσον παραμένει στη θέση του.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο, η Ντάουνινγκ Στριτ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο οι υπουργοί του Στάρμερ να ζητήσουν ιδιωτικά από τον πρωθυπουργό να παραιτηθεί ή να απειλήσουν με παραίτηση αν δεν το κάνει. Μάλιστα, σύμβουλος ενός υπουργού ανέφερε ότι οι πιθανότητες να παραμείνει ο Στάρμερ στη θέση του μέχρι το τέλος της βδομάδας ήταν «50-50».

Ο Στάρμερ εξέταζε για μέρες αν μπορούσε να συνεχίσει χωρίς τον Μακσουίνι, σύμφωνα με πηγή με γνώση των συζητήσεων, και μάλιστα σε μια εποχή που απογοητευμένα μέλη της κυβέρνησης ζητούν αλλαγή στην ηγεσία, με τον υπουργό Υγείας Γουές Στρίτινγκ και την πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργό Αντζελα Ρέινερ να αναδύονται ως υποψήφιοι για τη διαδοχή του. Χθες την παραίτηση του Στάρμερ φέρεται να ζήτησε και ο ηγέτης των Σκωτσέζων Εργατικών, Ανάς Σαρβάρ.

«Προχωράμε από εδώ και πέρα. Προχωράμε με αυτοπεποίθηση, καθώς συνεχίζουμε να αλλάζουμε τη χώρα», φέρεται να δήλωσε ο Στάρμερ στην ομάδα του, όπως ανέφερε η «Telegraph», εκφράζοντας την πρόθεσή του να παραμείνει στο αξίωμα.

Πρέσβειρα της Νορβηγίας στους «κύκλους» του Επστιν

Παράλληλα η Μόνα Γιουλ, πρέσβειρα της Νορβηγίας στην Ιορδανία, που είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον πόλεμο του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων, παραιτήθηκε μετά την έναρξη έρευνας για τις φερόμενες σχέσεις της με τον Επστιν, ανακοίνωσε χθες το νορβηγικό υπουργείο Εξωτερικών.

«Οι επαφές της Γιουλ με τον καταδικασμένο δράστη σεξουαλικών εγκλημάτων Επστιν κατέδειξαν ένα σοβαρό σφάλμα κρίσης», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Εσπεν Μπαρτ Εϊντε.

Η Γιουλ, η οποία είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις μυστικές ισραηλινο-παλαιστινιακές διαπραγματεύσεις που κατέληξαν στις Συμφωνίες του Οσλο στις αρχές της δεκαετίας του 1990, είναι μεταξύ των Νορβηγών που τα ονόματά τους εμφανίζονται στα νέα έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την αμερικανική Δικαιοσύνη.

Σύμφωνα με τα νορβηγικά ΜΜΕ, ο Επστιν είχε μεταβιβάσει το ποσό των 10 εκατ. δολαρίων στα δύο παιδιά της Γιουλ και του συζύγου της, του διπλωμάτη Τέργε Ροντ - Λάρσεν, ο οποίος είχε συμμετάσχει επίσης στις διαπραγματεύσεις για τις Συμφωνίες του Οσλο.

Σύμφωνα με τον Εϊντε, το υπουργείο θα συνεχίσει να έχει συνομιλίες με την Γιουλ, στο πλαίσιο έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη, για να προσδιοριστεί η έκταση των συναλλαγών τους. Πολλά είναι τα στοιχεία που δείχνουν ότι πολιτικοί και βασιλικοί κύκλοι της Νορβηγίας εμπλέκονται στην υπόθεση Επστιν.

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ
Νικητής ο σοσιαλιστής Σεγκούρο στις προεδρικές εκλογές

Δηλώνει πως θα συνεργαστεί με την κεντροδεξιά κυβέρνηση

Ο Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, που υποστηριζόταν από το σοσιαλδημοκρατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, κέρδισε την Κυριακή τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Πορτογαλία με αντίπαλο τον Αντρέ Βεντούρα, του ακροδεξιού Chega.

Με καταμετρημένο το 99% των ψήφων, ο Σεγκούρο λαμβάνει το 66,7% των ψήφων, εξασφαλίζοντας μια πενταετή θητεία, έναντι του Βεντούρα με 33,3%. Στον πρώτο γύρο ο Σεγκούρο είχε λάβει το 31% των ψήφων, έχοντας τοποθετηθεί ως «μετριοπαθής» που θα συνεργαστεί με την κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας.

Παρότι το αξίωμα του Προέδρου στην Πορτογαλία δεν συνεπάγεται εκτελεστική εξουσία, όμως μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοθεσία, να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Τα τελευταία χρόνια στην Πορτογαλία εν μέσω αντιθέσεων μέσα στο κεφάλαιο και συνολικής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, το πολιτικό σκηνικό είναι ρευστό με αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις.

Οι προηγούμενες κυβερνήσεις, όπως η τελευταία του Σοσιαλιστή Αντ. Κόστα, κατέρρευσαν εν μέσω σκανδάλων διαφθοράς και σύγκρουσης συμφερόντων. Ο σημερινός κεντροδεξιός συνασπισμός της Δημοκρατικής Συμμαχίας (AD), με 91 έδρες, δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο των 230 εδρών.

Από την πλευρά του ο Βεντούρα του Chega δήλωσε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για να επιφέρει έναν πολιτικό «μετασχηματισμό» στην Πορτογαλία. Το ακροδεξιό κόμμα ιδρύθηκε πριν από επτά χρόνια, ωστόσο αναδείχθηκε στο δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο μετά τις γενικές εκλογές του Μάη του 2025.

Ο Σεγκούρο πρόκειται να διαδεχθεί στις αρχές Μάρτη τον κεντροδεξιό Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, ο οποίος διετέλεσε Πρόεδρος της χώρας επί δέκα χρόνια.

Η προεκλογική εκστρατεία διεξήχθη εν μέσω σφοδρών καταιγίδων που στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον επτά ανθρώπους, αποκαλύπτοντας τη «γύμνια» του αστικού κράτους ως προς την πρόληψη και τα αναγκαία αντιπλημμυρικά έργα.

Σε περίπου 20 από τις πιο πληγείσες εκλογικές περιφέρειες αναβλήθηκε η ψηφοφορία κατά μία εβδομάδα.

Ισπανία: Πανωλεθρία για το Σοσιαλιστικό Κόμμα στην Αραγονία

Στην Ισπανία το «κεντροδεξιό» Λαϊκό Κόμμα (PP) κέρδισε την Κυριακή άλλη μια τοπική εκλογική διαδικασία, αυτή τη φορά στην Αραγονία (βορειοανατολικά), εξαιτίας της πανωλεθρίας των Σοσιαλιστών του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ. Ταυτόχρονα ενισχύθηκε η ακροδεξιά.

Σχεδόν 1 εκατ. Ισπανοί, ιδίως στη μεγαλούπολη Σαραγόσα, κλήθηκαν στις κάλπες στην Αραγονία, νομαρχία στην αιχμή των επιχειρηματικών επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το PP συγκέντρωσε το 33,5% των ψήφων και 26 έδρες από τις συνολικά 67 του τοπικού κοινοβουλίου, από 28 που κατείχε στο απερχόμενο, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα με το 95% των ψήφων, καταμετρημένο.

Το PP εξαρτάται περισσότερο από το ακροδεξιό κόμμα Vox για να κυβερνήσει στην περιφέρεια, το οποίο διπλασίασε τον αριθμό των εδρών του, από τις 7 στις 14, και κατέγραψε επίσης μεγάλη αύξηση του ποσοστού του, στο 18% (περίπου +6,5%).

Οι δυο παρατάξεις ήδη κυβέρνησαν μαζί στην Αραγονία, μεταξύ Ιούνη 2023 και Ιούλη 2024.

Το σοσιαλδημοκρατικό PSOE έχασε πέντε έδρες, περιοριζόμενο στις 18, εξασφαλίζοντας 24% των ψήφων. Πρόκειται για τον χαμηλότερο αριθμό εδρών στην Αραγονία εδώ και δεκαετίες.

Στις τοπικές εκλογές του Δεκέμβρη στην Εστρεμαδούρα το PSOE είχε απώλειες περίπου 14% των ψήφων.


ΛΙΒΥΗ
Νέο πολύνεκρο ναυάγιο

Υγρός τάφος για δεκάδες ξεριζωμένους έγινε ξανά η Μεσόγειος, καθώς κατατρεγμένοι από την Αφρική, που δουλέμποροι τους φόρτωσαν σε λαστιχένια λέμβο, τη νύχτα της περασμένης Πέμπτης προς Παρασκευή βρέθηκαν αβοήθητοι στη θάλασσα...

Το σκάφος φέρεται να αναχώρησε από την Αλ Ζαουίγια της δυτικής Λιβύης αργά το βράδυ της Πέμπτης (γύρω στις 11 μ.μ.), γεμάτο Νιγηριανούς και άλλους Αφρικάνους πρόσφυγες που, αναζητώντας καταφύγιο από τους πολέμους και την εξαθλίωση, βρέθηκαν στις αφρικανικές ακτές της Μεσογείου να πασχίζουν να περάσουν στην Ευρώπη. Σύμφωνα με μαρτυρίες, στο σκάφος επέβαιναν 53-55 άτομα, εκ των οποίων σώθηκαν μόλις δύο γυναίκες. Μάλιστα η μία δήλωσε ότι έχασε τον άνδρα της και η άλλη ότι έχασε τα δύο της μωρά...

Οι διασωθείσες δήλωσαν ότι περίπου ένα εξάωρο αφού άφησαν τις αφρικανικές ακτές, μπήκαν στη λέμβο νερά.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, μόνο όσοι αγνοούνταν στην Κεντρική Μεσόγειο το 2025 (ουσιαστικά δεν έχουν εντοπιστεί οι σοροί τους) υπολογίζονται σε 1.300.

Το τελευταίο ναυάγιο στα ανοιχτά της Λιβύης ανεβάζει σε τουλάχιστον 484 τον αριθμό των μεταναστών που φέρονται ως νεκροί ή αγνοούμενοι στη διαδρομή αυτή το 2026.



Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ